ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:

ଉପକ୍ରମ:

ଭାରତ ଏକ କୃଷିପ୍ରଧାନ ଦେଶ। ଦେଶର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ କୃଷିର ବିକାଶ ଓ ଚାଷୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ସାଂସ୍ଥାନିକ ସଂସ୍କାର:

୧. ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ: ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇ ପ୍ରକୃତ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଜମିର ମାଲିକାନା ସ୍ୱତ୍ୱ ଦିଆଗଲା।

୨. ଚକବନ୍ଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଚାଷୀମାନଙ୍କ ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଓ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜମିକୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଚକବନ୍ଦୀ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରାଗଲା।

୩. ସମବାୟ ସମିତି ଓ ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ: ଚାଷୀଙ୍କୁ ଶୋଷଣମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ ସୁଧରେ ଋଣ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରାଥମିକ କୃଷି ସମବାୟ ସମିତି ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା। 'ନାବାର୍ଡ' ଏହି ଋଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଶୀର୍ଷ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।

୪. ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା: ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି ଓ ରୋଗପୋକ ଦାଉରୁ ଚାଷୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି।

୫. ସର୍ବନିମ୍ନ ସହାୟକ ମୂଲ୍ୟ (ଏମ୍.ଏସ୍.ପି.): ଦଲାଲମାନଙ୍କ ଶୋଷଣରୁ ଚାଷୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରମୁଖ ଫସଲ ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ସହାୟକ ମୂଲ୍ୟ ଘୋଷଣା କରି ଫସଲ କିଣୁଛନ୍ତି।

ବୈଷୟିକ ସଂସ୍କାର:

୧. ସବୁଜ ବିପ୍ଳବ: ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ବିହନ, ରାସାୟନିକ ସାର, କୀଟନାଶକ ଓ ଉନ୍ନତ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରୟୋଗ କରି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ଆଖିଦୃଶିଆ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଗଲା।

୨. କୃଷି ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ବ୍ୟବହାର: ଟ୍ରାକ୍ଟର, ହାର୍ଭେଷ୍ଟର, ପାୱାର ଟିଲର ଆଦି ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସବସିଡି ଦରରେ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି।

୩. କୃଷି ଗବେଷଣା ଓ ରେଡିଓ-ଟିଭି ପ୍ରସାରଣ: ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦ (ଆଇ.ସି.ଏ.ଆର୍.) ଏବଂ କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ଦୂରଦର୍ଶନ ଓ ଆକାଶବାଣୀରେ "କୃଷି ଦର୍ପଣ" ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣିପାଗ ସୂଚନା ଓ ନୂତନ ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି।

ଉପସଂହାର:

ଏହିସବୁ ସଂସ୍କାର ଫଳରେ ଭାରତ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପାରିଛି ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଘଟିଛି।