ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଭୂଗୋଳ: ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ - ବିନିର୍ମାଣ ଉଦ୍ୟୋଗ (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)
ନମସ୍କାର ପିଲେ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭୂଗୋଳ ବିଷୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍କ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ "ବିନିର୍ମାଣ ଉଦ୍ୟୋଗ" ଅଧ୍ୟାୟର ଶିଳ୍ପର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ, ଶିଳ୍ପ ସ୍ଥାପନର ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ, ଶିଳ୍ପଜନିତ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ତା'ର ନିରାକରଣ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ବୋର୍ଡ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଏଠାରେ ସରଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।
୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ (୫-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଟ୍ରିକ୍):
କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ଶିଳ୍ପ ଚିହ୍ନିବା ସର୍ଟକଟ୍:
ଶିଳ୍ପର ମାଲିକାନା ଭିତ୍ତିରେ ଚିହ୍ନିବା:
୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ:
କାରଖାନା କେଉଁଠି ବସିବ?:
ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ କାରଖାନା ବସାଇବା ପାଇଁ ଜାଗା ଖୋଜୁଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଦେଖିଲେ କେଉଁଠି ଶସ୍ତାରେ "କଞ୍ଚାମାଲ" ଓ "ଜମି" ମିଳିବ। ତା'ପରେ ଦେଖିଲେ ମେସିନ୍ ଚଳାଇବା ପାଇଁ "ବିଜୁଳି" ଓ "ପାଣି" ଅଛି କି ନାହିଁ। ଏହାପରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ "କୁଶଳୀ ଶ୍ରମିକ" ଏବଂ ତିଆରି ମାଲ୍ ବିକିବା ପାଇଁ "ବଜାର" ଅଛି କି ନାହିଁ। ଶେଷରେ ଜିନିଷ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ "ରାସ୍ତାଘାଟ ଓ ରେଳପଥ" (ପରିବହନ) ଥିବା ଦେଖି ସେ ସେଠାରେ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି):
ମୌଳିକ ଶିଳ୍ପ ଓ ଖାଉଟି ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଳମାଳ:
୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):
ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ କଥା ଭାବ। ଏହାର ଉପର ଆଲୁମିନିୟମ ବଡ଼ି ଖଣିଜଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପରୁ ଆସିଛି। ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଅଂଶ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଶିଳ୍ପରୁ, କାଚ ପରଦା କାଚ ଶିଳ୍ପରୁ ଏବଂ ଭିତରର ମାଇକ୍ରୋଚିପ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଶିଳ୍ପରୁ ଆସିଛି। ଏହିପରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାରଖାନାର ସାମଗ୍ରୀ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ତିଆରି ହୋଇଛି, ଯାହା ବିନିର୍ମାଣ ଉଦ୍ୟୋଗର ଚମତ୍କାରିତା।
୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ:
ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନର ବର୍ଷ:
ପ୍ରମୁଖ ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ଓ ବିଦେଶୀ ସହଯୋଗ:
୬. ନିଶ୍ଚିତ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର (୧୦ ବର୍ଷର ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍):
ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:
ଉପକ୍ରମ:
ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଶିଳ୍ପାୟନ ଏକାନ୍ତ ଜରୁରୀ। ମାତ୍ର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶିଳ୍ପାୟନ ଯୋଗୁଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ, ଜଳ ଓ ପରିବେଶ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଉଛି।
ଶିଳ୍ପଜନିତ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରକାରଭେଦ:
୧. ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ: କାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍, କାର୍ବନ ମନୋକ୍ସାଇଡ୍, ଧୂଳି ଓ ଧୂଆଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ବିଷାକ୍ତ କରି ଶ୍ୱାସରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
୨. ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ: ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପ, କାଗଜ କଳ, ଚମଡ଼ା କାରଖାନାରୁ ବିଷାକ୍ତ ତରଳ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀ ଓ ନାଳକୁ ଛଡ଼ାଯିବା ଫଳରେ ଜଳ ବିଷାକ୍ତ ହୁଏ।
୩. ତାପଜ ପ୍ରଦୂଷଣ: ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ପରମାଣୁ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ଜଳ ବିନା ଶୀତଳୀକରଣରେ ନଦୀ ବା ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଲେ ଜଳଜୀବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି।
୪. ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ: ଭାରୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ଜେନେରେଟର ଓ କାରଖାନାର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ ମଣିଷର ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ଓ ମାନସିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ପ୍ରଦୂଷଣ ନିରାକରଣର ଉପାୟ:
୧. ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ବିଶୋଧନ: କାରଖାନାର ଦୂଷିତ ଜଳକୁ ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଏଫ୍ଲୁଏଣ୍ଟ୍ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍ (ଇ.ଟି.ପି.) ଜରିଆରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ, ଜୈବିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ବିଶୋଧନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
୨. ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ଚିମନିରେ ଧୂଆଁ ଛାଣିବା ଯନ୍ତ୍ର (ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଷ୍ଟାଟିକ୍ ପ୍ରେସିପିଟେଟର) ଏବଂ ସ୍କ୍ରବର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
୩. ସବୁଜ ବଳୟ ସୃଷ୍ଟି: କଳକାରଖାନାର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରଚୁର ଗଛ ଲଗାଇ ସବୁଜ ବଳୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଧୂଳି ଓ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ପାଏ।
୪. ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ: ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟକାରୀ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଉପସଂହାର:
କଠୋର ପରିବେଶ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ସହ ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ନୀତି ଆପଣାଇଲେ ଶିଳ୍ପାୟନ ସହିତ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇପାରିବ।
ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:
କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ:
ଖଣିଜଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ:
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App