ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଭୂଗୋଳ: ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ - ଜଳବାୟୁଜନିତ ବିପତ୍ତି ଓ ପରିଚାଳନା (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)
ନମସ୍କାର ପିଲେ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭୂଗୋଳ ବିଷୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍କ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ "ଜଳବାୟୁଜନିତ ବିପତ୍ତି ଓ ପରିଚାଳନା" ଅଧ୍ୟାୟର ବିପତ୍ତି ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ, ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି, ବଜ୍ରପାତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ବୋର୍ଡ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଏଠାରେ ସରଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।
୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ (୫-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଟ୍ରିକ୍):
ବନ୍ୟାର ପ୍ରକାରଭେଦ ଚିହ୍ନିବା ସର୍ଟକଟ୍:
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜଳ ଆୟୋଗଙ୍କ ବନ୍ୟା ସତର୍କତା ରଙ୍ଗ ସଙ୍କେତ:
୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ:
ବିପତ୍ତି ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ୍:
ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦେଖ: ସମୁଦ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଝଡ଼ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଏହା ହେଉଛି "ବିପତ୍ତି" (ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ)। କିନ୍ତୁ ଆମେ ଆଗୁଆ ଖବର ପାଇ ସମୁଦ୍ରକୂଳର ସବୁ ଲୋକଙ୍କୁ ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀକୁ ନେଇ ଆସିଲୁ। ଫଳରେ କାହାରି ଜୀବନ ଗଲା ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ ବିପତ୍ତିଟି "ବିପର୍ଯ୍ୟୟ"ରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍ ସବୁ ବିପତ୍ତି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ନୁହେଁ; ଯଦି ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ନ ହୁଏ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ଯାଇ ତାହା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହୁଏ।
୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି):
ବିପତ୍ତି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ଭାବିବା:
୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):
୧୯୯୯ ମହାବାତ୍ୟାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୩ ର ଫାଇଲିନ୍, ୨୦୧୯ ର ଫନି ଏବଂ ୨୦୨୧ ର ୟାସ୍ ବାତ୍ୟାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ଓସଡମା (ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ)ଙ୍କ ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଏବଂ "ଶୂନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଅଭିଯାନ" (ଜିରୋ କାଜୁଆଲିଟି) ଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ନିରାପଦରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଯାଇ ପାରିଲା। ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ "ଓଡ଼ିଶା ମଡେଲ୍" ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି।
୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ:
ପ୍ରମୁଖ ବିପତ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ:
ବଜ୍ରପାତ:
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ (ଅଂଶୁଘାତ):
ମରୁଡ଼ିର ପ୍ରକାର:
୬. ନିଶ୍ଚିତ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର (୧୦ ବର୍ଷର ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍):
ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:
ଉପକ୍ରମ:
ମାନବ ସମାଜ ଓ ପରିବେଶକୁ ବିପଦାପନ୍ନ କରୁଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ବିପତ୍ତି କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଆଧାରରେ ଏହାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରାକୃତିକ ବିପତ୍ତି:
ମନୁଷ୍ୟକୃତ ବିପତ୍ତି:
ଉପସଂହାର:
ପ୍ରକୃତି ଓ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଉଭୟ ପ୍ରକାର ବିପତ୍ତିର ଭୟାବହତାକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ।
ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:
ବାତ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ସାବଧାନତା:
୧. ରେଡିଓ, ଟେଲିଭିଜନ ବା ସରକାରୀ ବାର୍ତ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣିପାଗ ସୂଚନା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା।
୨. କଚ୍ଚା ଘରେ ନ ରହି ତୁରନ୍ତ ପକ୍କା ଘର କିମ୍ବା ନିକଟସ୍ଥ ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀକୁ ଚାଲିଯିବା।
୩. ପାନୀୟ ଜଳ, ଶୁଖିଲା ଖାଦ୍ୟ (ଚୁଡ଼ା, ଗୁଡ଼), ଜରୁରୀ ଔଷଧ, ଟର୍ଚ୍ଚ ଓ ରେଡିଓ ସାଥିରେ ରଖିବା।
୪. ଘର ପାଖରେ ଥିବା ବିପଦଜନକ ଶୁଖିଲା ଗଛ ଡାଳ କାଟିଦେବା।
ବାତ୍ୟା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ସାବଧାନତା:
୧. ଘରର କବାଟ ଓ ଝରକା ଭଲ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରି ଘର ଭିତରେ ରହିବା, ବାହାରକୁ ଆଦୌ ନ ବାହାରିବା।
୨. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଗ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ବନ୍ଦ ରଖିବା।
୩. କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ପବନ ଥମିଗଲେ ମଧ୍ୟ ବାହାରକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ବାତ୍ୟାର ଆଖି (କେନ୍ଦ୍ର) ପାର ହେବା ପରେ ବିପରୀତ ଦିଗରୁ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ପବନ ବହିପାରେ।
୪. ଗୁଜବରେ ବିଶ୍ୱାସ ନ କରି କେବଳ ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ପାଳନ କରିବା।
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App