BSE ODISHA CLASS 10 • UTKAL MASTER STROKE

ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଅର୍ଥନୀତି: ଉନବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ - ଉଦ୍ୟୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)

ନମସ୍କାର ପିଲେ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍କ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ "ଉଦ୍ୟୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ପୁଞ୍ଜି ବ୍ୟବସ୍ଥା" ଅଧ୍ୟାୟର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ (ଶୁଭାରମ୍ଭ ପ୍ରକଳ୍ପ), ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୋଜନା, ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହର ୬ଟି ମାଧ୍ୟମ, ଉଷ୍ମାୟନ ଓ ତ୍ୱରକ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ବୋର୍ଡ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଏଠାରେ ସରଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।


୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ (୫-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଟ୍ରିକ୍):

ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ (ଶୁଭାରମ୍ଭ ପ୍ରକଳ୍ପ) ଚିହ୍ନିବା ଟ୍ରିକ୍:

  • ବୟସ ସୀମା: ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାର ୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ନ ଥିବ।
  • ବାର୍ଷିକ କାରବାର ସୀମା: ବାର୍ଷିକ କାରବାର କୌଣସି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ନ ଥିବ।
  • ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ: ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ, ପେଟେଣ୍ଟ୍ ବା ଅଭିନବ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ବ୍ୟବସାୟ କରିବା।
  • ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ ଉପାୟ ସର୍ଟକଟ୍:

  • ସ୍ୱ-ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗ (ବୁଟ୍‌ଷ୍ଟ୍ରାପିଂ): ନିଜ ଜମା ପୁଞ୍ଜି ଓ ପରିବାରଠାରୁ ଟଙ୍କା ଲଗାଇବା।
  • ସମଷ୍ଟିଗତ ପୁଞ୍ଜି (କ୍ରାଉଡ୍ ଫଣ୍ଡିଂ): ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ସାହାଯ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ।
  • ପରୀ ନିବେଶ (ଏଞ୍ଜେଲ୍ ଇନ୍‌ଭେଷ୍ଟର): ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ପୁଞ୍ଜି ଖଟାଇବା।
  • ଉଦ୍ୟମ ପୁଞ୍ଜି (ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ୍): ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃହତ୍ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ।

  • ୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ:

    ଏକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ର ଜନ୍ମ କାହାଣୀ:

    ଗାଁର ଜଣେ ଯୁବକ ଘରେ ବସି ସୋଲାର ପାୱାରରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ନୂଆ ପ୍ରକାରର ପାଣି ପମ୍ପ ଉଦ୍ଭାବନ କଲା। ପ୍ରଥମେ ସେ ନିଜ ପକେଟ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରୁ କିଛି ଯନ୍ତ୍ର କିଣିଲା (ସ୍ୱ-ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗ)। ତା'ର ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ପସନ୍ଦ ଆସିବାରୁ ସହରର ଜଣେ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ତାକୁ ପ୍ରଥମ ପୁଞ୍ଜି ଦେଲେ (ପରୀ ନିବେଶ ବା ଏଞ୍ଜେଲ୍ ଇନଭେଷ୍ଟର)। ତା'ପରେ ସେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ "ଉଷ୍ମାୟନ କେନ୍ଦ୍ର" (ଇନକ୍ୟୁବେଟର)ରେ ରହି ନିଜ ପ୍ରଡକ୍ଟର ମାନ ବଢ଼ାଇଲା। କମ୍ପାନୀ ବଢ଼ିବା ପରେ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀ ତାକୁ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଉଦ୍ୟମ ପୁଞ୍ଜି (ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ୍) ଦେଲେ। ଆଜି ତା'ର କମ୍ପାନୀ ଏକ ସଫଳ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍!


    ୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି):

    ଉଷ୍ମାୟନ କେନ୍ଦ୍ର (ଇନକ୍ୟୁବେଟର) ଏବଂ ତ୍ୱରକ କେନ୍ଦ୍ର (ଏକ୍ସିଲେରେଟର) ମଧ୍ୟରେ ଗୋଳମାଳ:

  • ଭୁଲ୍ ଧାରଣା: ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କ କାମ ସମାନ ବୋଲି ପିଲାମାନେ ଭାବନ୍ତି।
  • ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ:
  • ଉଷ୍ମାୟନ କେନ୍ଦ୍ର (ଇନକ୍ୟୁବେଟର): ଏହା ଏକ ନବଜାତ ଶିଶୁ ଭଳି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ତା'ର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ, ଉପକରଣ ଓ ପରାମର୍ଶ ଯୋଗାଏ।
  • ତ୍ୱରକ କେନ୍ଦ୍ର (ଏକ୍ସିଲେରେଟର): ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଥିବା ଏକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌କୁ ରକେଟ୍ ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ତାଲିମ, ବଜାର ସଂଯୋଗ ଓ ବଡ଼ ଧରଣର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଏ।

  • ୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):

    ତୁମେ ଜାଣିଛ କି, ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସ୍ୱିଗି, ଜୋମାଟୋ, ଓଲା ବା ପେଟିଏମ୍ ଦିନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଥିଲେ? ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ସରକାରଙ୍କ "ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ" ନୀତି ଓ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନ ବଳରେ ବିଶାଳ କମ୍ପାନୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମଧ୍ୟ "ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଓଡ଼ିଶା ନୀତି-୨୦୧୬" ଜରିଆରେ ରାଜ୍ୟର ଯୁବ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଟିକସ ଛାଡ଼ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି।


    ୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ:

    ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହର ପ୍ରମୁଖ ୬ଟି ମାର୍ଗ:

    ୧. ସ୍ୱ-ଅର୍ଥ ବିନିଯୋଗ (ବୁଟ୍‌ଷ୍ଟ୍ରାପିଂ): ନିଜ ସଞ୍ଚିତ ଧନ ଓ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହାୟତା।

    ୨. ସମଷ୍ଟିଗତ ପୁଞ୍ଜି (କ୍ରାଉଡ୍ ଫଣ୍ଡିଂ): ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଦାନ ବା ବିନିଯୋଗ।

    ୩. ପରୀ ନିବେଶ (ଏଞ୍ଜେଲ୍ ଇନଭେଷ୍ଟର୍): ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ।

    ୪. ଉଦ୍ୟମ ପୁଞ୍ଜି (ଭେଞ୍ଚର କ୍ୟାପିଟାଲ୍): ପ୍ରଫେସନାଲ୍ ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଥିବା କମ୍ପାନୀରେ ନିବେଶ।

    ୫. ଉଷ୍ମାୟନ ଓ ତ୍ୱରକ କେନ୍ଦ୍ର: ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅନୁଦାନ।

    ୬. କ୍ଷୁଦ୍ର ବିତ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ମାଇକ୍ରୋଫାଇନାନ୍ସ ଓ ଏନ୍.ବି.ଏଫ୍.ସି.): ସାଧାରଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ନ ମିଳିଲେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଆର୍ଥିକ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ଋଣ।

    ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ:

  • ଯୋଗ୍ୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଆୟକର ଛାଡ଼।
  • ପେଟେଣ୍ଟ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଫିସ୍ ଉପରେ ୮୦% ରିହାତି।

  • ୬. ନିଶ୍ଚିତ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର (୧୦ ବର୍ଷର ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍):

    ପ୍ରଶ୍ନ ୧: 'ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' (ଶୁଭାରମ୍ଭ ଭାରତ ଯୋଜନା) କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ? ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର।

    ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:

    ଉପକ୍ରମ:

    ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ ଓ ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଐତିହାସିକ ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେଉଛି 'ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ବା ଶୁଭାରମ୍ଭ ଭାରତ ଯୋଜନା।

    ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୋଜନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟସମୂହ:

    ୧. ଉଦ୍ୟୋଗୀ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରସାର: ଦେଶର ସମାଜରେ ଉଦ୍ୟୋଗ ସ୍ଥାପନ ପ୍ରତି ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।

    ୨. ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ: ଯୁବକଯୁବତୀମାନଙ୍କୁ ଚାକିରି ପଛରେ ନ ଗୋଡ଼ାଇ ଚାକିରିଦାତା ହେବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା।

    ୩. ଶିକ୍ଷିତ ଓ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ: ଇଞ୍ଜିନିୟର, ଡାକ୍ତର, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଅଭିନବ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବ୍ୟବସାୟରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିବା।

    ୪. ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସହାୟତା: ନୂତନ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଋଣ, ଟିକସ ଛାଡ଼ ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସରଳୀକରଣ କରି ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା।

    ୫. ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ ଦୂରୀକରଣ: ପଛୁଆ ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସେହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ସାମଗ୍ରିକ ଓ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତୀକରଣ ବିକାଶ କରିବା।

    ଉପସଂହାର:

    ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ହବ୍‌ରେ ପରିଣତ କରିବା ସହ ଦେଶର ବେକାରୀ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାରେ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ: ଉଷ୍ମାୟନ କେନ୍ଦ୍ର (Incubator) ଏବଂ ତ୍ୱରକ କେନ୍ଦ୍ର (Accelerator)।

    ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:

    ଉଷ୍ମାୟନ କେନ୍ଦ୍ର (Incubator):

  • ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌କୁ ଶିଶୁ ପରି ଲାଳନପାଳନ କରି ତା'ର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ରୂପ ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
  • ଏଥିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍, ଲ୍ୟାବ୍ ଓ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମିଳିଥାଏ।
  • ଏହାର ସମୟସୀମା ସାଧାରଣତଃ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ (୧ ରୁ ୩ ବର୍ଷ) ହୋଇଥାଏ।
  • ତ୍ୱରକ କେନ୍ଦ୍ର (Accelerator):

  • ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇସାରିଥିବା ଏବଂ ବଜାରରେ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍‌ର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
  • ଏଥିରେ ବ୍ୟବସାୟକୁ ବଡ଼ ଆକାରରେ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ବଡ଼ ନିବେଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାଲିମ ଦିଆଯାଏ।
  • ଏହାର ସମୟସୀମା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ (ପ୍ରାୟ ୩ ରୁ ୬ ମାସ) ହୋଇଥାଏ।
  • 🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App