ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଇତିହାସ: ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ - ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଠ: ଭାରତରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)
ପ୍ରିୟ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ (ଇତିହାସ) ବିଭାଗରେ ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଠ "ଭାରତରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ" (Non-Cooperation Movement in India and Its Impact in Odisha) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏହି ପାଠରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQ), ୧-ମାର୍କିଆ ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ୨-ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ଏବଂ ୪-ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଚରାଯାଏ। ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ, ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୧୯, ହଣ୍ଟର କମିଟି, ନାଗପୁର ଓ କଲିକତା କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନ, ବର୍ଜନ ଓ ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଚୌରୀଚୌରା ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଓ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଆଗମନ, ଓଡ଼ିଶାରେ ନେତୃତ୍ୱ (ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ଭାଗୀରଥୀ ମହାପାତ୍ର, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଇତ୍ୟାଦି), ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମ, ଅଳକା ଆଶ୍ରମ, ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର, କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ସରକାରୀ ଦମନଲୀଳାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଏବଂ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ନିର୍ଭୁଲ ଉତ୍ତର ଏଠାରେ ସରଳ ଓ ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା।
୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ଦେବା ଟ୍ରିକ୍ (୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଫର୍ମୁଲା):
(କ) ତାରିଖ ଓ ଘଟଣାକ୍ରମ ମାଷ୍ଟର ଟାଇମ୍ଲାଇନ୍ (Timeline Master Formula):
(ଖ) ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ସନ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ଟ୍ରିକ୍ସ (MCQ Elimination Rules):
1. ପ୍ରଶ୍ନ: କଂଗ୍ରେସର କେଉଁ ଅଧିବେଶନରେ ଅସହଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ନିଷ୍ପତ୍ତି ରୂପେ "ଗୃହୀତ" ଏବଂ କେଉଁଠି "ଅନୁମୋଦିତ" ହେଲା?
2. ପ୍ରଶ୍ନ: କେଉଁ ପ୍ରମୁଖ ଆଶ୍ରମ / ଅନୁଷ୍ଠାନ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ?
3. ପ୍ରଶ୍ନ: କେଉଁ ପତ୍ରିକା କାହା ଦ୍ୱାରା / କେଉଁଠାରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା?
୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ (Memory Rhyme Mnemonic):
ଛନ୍ଦ ରାଇମ୍:
କୋଡ଼ିଏ ଅଗଷ୍ଟ ପହିଲା ଦିନ, ତିଲକ ଗଲେ ଚାଲି,
ଅସହଯୋଗ ଡାକରା ଦେଲେ ଗାନ୍ଧୀ ବାପୁ ଆସି ଭାଳି।
କଲିକତାରେ ଗୃହୀତ ପ୍ରସ୍ତାବ, ନାଗପୁରେ ଅନୁମୋଦନ,
ବର୍ଜନ ଆଉ ଗଠନ ପଥେ କମ୍ପିଲା ସାରା ଭୁବନ।
ବାଇଶି ଫେବୃଆରୀ ପାଞ୍ଚ ତାରିଖେ ଚୌରୀଚୌରା ନିଆଁ,
ବାର୍ଦ୍ଦୋଲୀ ବୈଠକେ ସ୍ଥଗିତ ହେଲା ଆନ୍ଦୋଳନର ଛାୟା।
ଓଡ଼ିଶା ହିରୋ କୋଡ୍ (Memory Code):
୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି / Mistake Alert):
| ବିଷୟ / ପ୍ରଶ୍ନ | ୯୦% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ଭୁଲ୍ | ପରୀକ୍ଷାରେ ଲେଖିବାକୁ ଥିବା ୧୦୦% ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ | ମାର୍କ କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ |
|---|---|---|---|
| ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ସ୍ଥାନ | ପିଲାମାନେ ଚୌରୀଚୌରା ଲେଖିଦିଅନ୍ତି। | ଚୌରୀଚୌରା ହିଂସା ଘଟିଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ଘୋଷଣା ବାର୍ଦ୍ଦୋଲୀ (ଗୁଜରାଟ) କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। | ଘଟଣା ସ୍ଥଳ ଓ ସ୍ଥଗିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନର ପାର୍ଥକ୍ୟ ନ ବୁଝିବା। |
| ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର କାରଣ | ଭାରତର କୌଣସି ସ୍ଥାନୀୟ ମୁସଲିମ୍ ସମସ୍ୟା ଭାବନ୍ତି। | ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁର୍କୀର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିଭାଜନ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଧର୍ମଗୁରୁ ଖଲିଫା (ତୁର୍କୀର ସୁଲତାନ)ଙ୍କ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ଓ ଅପମାନ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିଲା। | ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସ୍ପଷ୍ଟ ନହେବା। |
| ହଣ୍ଟର କମିଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ | ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାର କମିଟି ଭାବି ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି (ଲର୍ଡ ରିପନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା କମିଶନ ସହ ଗୋଳମାଳ କରନ୍ତି)। | ଏହି ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪ର ହଣ୍ଟର କମିଟି ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର ସରକାରୀ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। | ଇତିହାସର ସମାନାନ୍ତରାଳ ନାମରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତି। |
| ତିଲକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି ଲକ୍ଷ୍ୟ | ତିଲକଙ୍କ ପରିବାର ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭାବନ୍ତି। | ଲୋକମାନ୍ୟ ବାଲ୍ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା; ଏଥିରେ ୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା। | ପାଣ୍ଠିର ବାସ୍ତବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନ ଜାଣିବା। |
| କନିକା ଅତ୍ୟାଚାରର ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ | କେବଳ ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଭାବନ୍ତି। | ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ 'ସମାଜ' ଏବଂ 'ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା' ସମ୍ବାଦପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କନିକା ଅତ୍ୟାଚାର ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା। | ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ନାମ ଭୁଲ୍ ଲେଖିବା। |
୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):
ଭାବନ୍ତୁ ଯଦି ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସ୍କୁଲରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ, ଆଉ ସବୁ ପିଲା ରାସ୍ତାରେ ଗଣ୍ଡଗୋଳ ବା ଭଙ୍ଗାରୁଜା ନକରି କେବଳ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ବର୍ଜନ କରନ୍ତି, କ୍ୟାଣ୍ଟିନ୍ ଖାଦ୍ୟ ନଖାଇ ଘରୁ ଟିଫିନ୍ ଆଣନ୍ତି ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅସହଯୋଗ କରନ୍ତି—ସ୍କୁଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ନିୟମ ବଦଳାଇବେ! ଠିକ୍ ସେହିପରି ଗାନ୍ଧିଜୀ ବିନା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ କେବଳ ବ୍ରିଟିଶ୍ ବସ୍ତ୍ର, କୋର୍ଟ, ସ୍କୁଲ ଓ ପଦପଦବୀ ବର୍ଜନ କରି ବିରାଟ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲେ।
୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ (The 1-Minute Visual Formula Box):
| ଆନ୍ଦୋଳନର ଦିଗ | ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ / ତଥ୍ୟ ବିବରଣୀ |
|---|---|
| ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ କାରଣ | ୧. ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ର ଅତ୍ୟାଚାର<br>୨. ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଓ ହଣ୍ଟର କମିଟିର ପକ୍ଷପାତିତା<br>୩. ତୁର୍କୀ ବିଭାଜନ ଓ ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ<br>୪. ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୧୯ (ମଣ୍ଟେଗୁ-ଚେମ୍ସଫୋର୍ଡ) ର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା |
| ବର୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ନକାରାତ୍ମକ) | ୧. ୧୯୧୯ ଆଇନ୍ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ବାଚନ ଓ ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ବର୍ଜନ<br>୨. ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଉପାଧି ଫେରସ୍ତ ଓ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା<br>୩. ଆଇନଜୀବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଦାଲତ ଏବଂ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସରକାରୀ ସ୍କୁଲ-କଲେଜ ବର୍ଜନ<br>୪. ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ବର୍ଜନ |
| ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ହକାରାତ୍ମକ) | ୧. ଖଦୀ ଓ ଗ୍ରାମୋଦ୍ୟୋଗର ପ୍ରସାର, ଚରଖାର ପ୍ରଚଳନ<br>୨. ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ଏକତା ସୃଷ୍ଟି<br>୩. ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିରାକରଣ ଓ ନିଶା ନିବାରଣ<br>୪. ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ଥାପନ ଓ ଘରୋଇ ନ୍ୟାୟାଳୟ (ପଞ୍ଚାୟତ) ପ୍ରତିଷ୍ଠା |
| ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଆଶ୍ରମ | • ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମ (କଟକ)<br>• ଅଳକା ଆଶ୍ରମ (ଜଗତ୍ସିଂହପୁର)<br>• ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର (ବାଲେଶ୍ୱର)<br>• ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟ (ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ)<br>• ଉତ୍କଳ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (କଟକ) |
| ସରକାରୀ ଦମନ ଓ ଗିରଫଦାରୀ | • ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ('ସତ୍ୟ ହେଲେ ସାଂଘାତିକ' ଲେଖା ପାଇଁ ୧ ମାସ ଜେଲ୍, ପରେ କନିକା ଘଟଣାରେ ହଜାରିବାଗ ଜେଲ୍)<br>• ସମ୍ବଲପୁର ମିଶ୍ର ପ୍ରେସ୍କୁ 'ସ୍ୱରାଜ ସଙ୍ଗୀତ' ପାଇଁ ୨୫ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା<br>• ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ୧୯୨୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୦ରେ ଗିରଫ କରି ୬ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ |
୬. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସମାଧାନ:
(କ) ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ କାହିଁକି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଠିତ କମିଟିରେ କେଉଁମାନେ ସଦସ୍ୟ ରହିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର:
1. କାରଣ: ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ତୁର୍କୀ ବ୍ରିଟିଶ୍ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବିଜୟୀ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ତୁର୍କୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ବିଭାଜିତ କଲେ ଏବଂ 'ସେଭର୍ସ ଚୁକ୍ତି' (Treaty of Sevres) ବଳରେ ତୁର୍କୀର ସୁଲତାନଙ୍କ ଅଧୀନରୁ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଛଡ଼ାଇ ନେଲେ।
2. ତୁର୍କୀର ସୁଲତାନ ଥିଲେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ଧର୍ମଗୁରୁ ବା ‘ଖଲିଫା’। ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ଏତାଦୃଶ ଅପମାନଜନକ ବ୍ୟବହାର ଭାରତର ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ ଓ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା। ତେଣୁ ଖଲିଫାଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଓ ତାଙ୍କ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ବିରୋଧରେ ଭାରତରେ ‘ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ’ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
3. କମିଟିର ସଦସ୍ୟ: ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏକ ‘ଖିଲାଫତ୍ କମିଟି’ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ମୌଲାନା ଶୌକତ୍ ଅଲ୍ଲୀ ଓ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ (ଦୁଇ ଅଲ୍ଲୀ ଭ୍ରାତା), ମୌଲାନା ଆବୁଲ କାଲାମ ଆଜାଦ୍, ହକିମ୍ ହଜମଲ୍ ଖାଁ ଏବଂ ହସରତ୍ ମୋହାନୀ ପ୍ରମୁଖ ସଦସ୍ୟ ରହିଥିଲେ।
(ଖ) ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଆଲୋଚନା କର।
ଉତ୍ତର:
1. ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ।
2. ୧୯୧୯ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନିଖିଳ ଭାରତ ଖିଲାଫତ୍ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ତୁର୍କୀର ସୁଲତାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଫେରାଇ ନଦେଲେ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ବର୍ଜନ ଓ ଅସହଯୋଗ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।
3. ୧୯୨୦ ଜୁନ୍ ୯ରେ ଆଲ୍ଲାହାବାଦ୍ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସର୍ବଦଳୀୟ ବୈଠକରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଖିଲାଫତ୍ କମିଟି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କରି ଅସହଯୋଗ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାରତରେ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲିମ୍ ଏକତାର ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ।
(ଗ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କ’ଣ ଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
ଇଂରେଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ବର୍ଜନ କରିବା ଥିଲା ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳନୀତି। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା:
1. ବର୍ଜନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ:
2. ଗଠନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ:
(ଘ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହେଲା ?
ଉତ୍ତର:
୧୯୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୫ ତାରିଖର ଚୌରୀଚୌରା ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଯୋଗୁଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସ୍ଥଗିତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୦ରେ ତାଙ୍କୁ ୬ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି ଏହାର ଫଳାଫଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ଥିଲା:
1. ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିରୋଧରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏକ ସୁସଂଗଠିତ ଗଣଆନ୍ଦୋଳନ ପରିଚାଳିତ ହେଲା, ଯାହା ଭାରତୀୟଙ୍କ ମନରୁ ଇଂରେଜ ଶାସନର ଭୟ ଦୂର କରିଦେଲା।
2. ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କେବଳ ଉଚ୍ଚବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ଆନ୍ଦୋଳନ ନରହି ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ "ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନ" (Mass Movement) ରେ ପରିଣତ ହେଲା।
3. ୧୯୨୨ରେ ତୁର୍କୀରେ ମୁସ୍ତାଫା କମାଲ ପାଶାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଖଲିଫା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଚ୍ଛେଦ ହେବାରୁ ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ମଧ୍ୟ ଅବସାନ ଘଟିଲା।
4. ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଧକ୍କାରେ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆ ଦୋହଲି ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ବିପ୍ଳବ ପାଇଁ ଭାରତବାସୀଙ୍କ ମନରେ ନବଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
(ଙ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ।
ଉତ୍ତର:
1. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଲୋକାଭିମୁଖୀ ଓ ବ୍ୟାପକ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ।
2. ୧୯୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩: କଟକର କାଠଯୋଡ଼ି ବାଲିରେ ଏକ ବିଶାଳ ଜନସମାବେଶକୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ରମାଦେବୀଙ୍କ ସମେତ ବହୁ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ନାରୀ ନିଜର ବହୁମୂଲ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ‘ତିଲକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି’କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ।
3. ଏହାପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଭଦ୍ରକ, ପୁରୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗସ୍ତ କରି ବିରାଟ ଜନସଭାମାନଙ୍କରେ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ।
4. ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିଦେଶୀ ବସ୍ତ୍ର ବର୍ଜନ, ଖଦୀ ପରିଧାନ, ଚରଖାର ପ୍ରଚଳନ, ନିଶା ନିବାରଣ ଓ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲିମ୍ ଭ୍ରାତୃଭାବ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ମନରେ ଅପୂର୍ବ ଜାତୀୟ ଉନ୍ମାଦନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
(କ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ କେବେ ଓ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେହିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ଲୋକମାନ୍ୟ ବାଲ୍ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଘଟିବାରୁ ଶୋକ ପାଳନ ସହିତ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ହରତାଳ ଓ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସଂଗଠିତ କରି ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।
(ଖ) କେଉଁ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଆହ୍ୱାନକୁ ସାକାର କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୧୯ର କଳା ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍, ବର୍ବର ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ, ହଣ୍ଟର କମିଟିର ପକ୍ଷପାତିତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଆହ୍ୱାନକୁ ସାକାର କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
(ଗ) କେବେ ଓ କାହିଁକି ହଣ୍ଟର କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର ସରକାରୀ ତଦନ୍ତ କରିବା ଦାବିରେ ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪ ତାରିଖରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଲର୍ଡ ହଣ୍ଟରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ 'ହଣ୍ଟର କମିଟି' ଗଠନ କରିଥିଲେ।
(ଘ) କଂଗ୍ରେସର କେଉଁ ଅଧିବେଶନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କେଉଁ ଅଧିବେଶନରେ ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ କଲିକତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଂଗ୍ରେସର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୨୦ ଡିସେମ୍ବରରେ ନାଗପୁର ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନରେ ଏହା ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭାବେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା।
(ଙ) ‘ତିଲକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି’ କ’ଣ ପାଇଁ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଲୋକମାନ୍ୟ ବାଲ୍ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ‘ତିଲକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି’ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଏକ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଜମା ହୋଇଥିଲା।
(ଚ) ୧୯୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ କ’ଣ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ସାତ ଦିନ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ନକଲେ ଏବଂ ସମ୍ବାଦପତ୍ରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ନଦେଲେ ବାର୍ଦ୍ଦୋଲୀଠାରୁ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ ବୋଲି ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ।
(ଛ) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ କେଉଁ କାରଣ ପାଇଁ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୫ରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଚୌରୀଚୌରାଠାରେ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ଜନତା ଏକ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ୨୨ ଜଣ ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ପୋଡ଼ି ହତ୍ୟା କରିବା ଘଟଣାରେ ମର୍ମାହତ ହୋଇ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଲେ।
(ଜ) ନାଗପୁର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ କେତେ ଜଣ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ନାଗପୁର କଂଗ୍ରେସ ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନ ୧୯୨୦ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୩୫ ଜଣ ପ୍ରତିନିଧି ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ।
(ଝ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ କେଉଁ ଠାରେ ଏବଂ କ’ଣ ପାଇଁ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳଠାରେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ, ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ରବାନ ଏବଂ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
(ଞ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଦମନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମ୍ବଲପୁର ମିଶ୍ର ପ୍ରେସ୍କୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କାହିଁକି ?
ଉତ୍ତର: ସରକାର ବିରୋଧୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ‘ସ୍ୱରାଜ ସଙ୍ଗୀତ’ ନାମକ ପ୍ରାଚୀର ପତ୍ର ଛାପିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ସମ୍ବଲପୁରର ମିଶ୍ର ପ୍ରେସ୍କୁ ୨୫ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା କରିଥିଲେ।
(କ) କେବେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଖିଳ ଭାରତ ଖିଲାଫତ୍ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୧୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଖିଳ ଭାରତ ଖିଲାଫତ୍ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।
(ଖ) କେଉଁ ତାରିଖରୁ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୧୯ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୧୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରୁ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୧୯ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା।
(ଗ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କାହାର ପରିଦର୍ଶନକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାସନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ୱେଲ୍ସର ଯୁବରାଜ (Prince of Wales) ଙ୍କ ଭାରତ ପରିଦର୍ଶନକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାସନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା।
(ଘ) କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲୁ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୨୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ଅହମ୍ମଦାବାଦଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲୁ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା।
(ଙ) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ କେଉଁଦିନ କଟକରେ ଜନସମାବେଶକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ୧୯୨୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖ ଦିନ କଟକ କାଠଯୋଡ଼ି ବାଲିଯାତ୍ରା ପଡ଼ିଆରେ ବିଶାଳ ଜନସମାବେଶକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ।
(ଚ) କାହାର ପ୍ରେରଣାରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ଛାତ୍ରମାନେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ଅନେକ ଛାତ୍ର ସ୍କୁଲ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
(ଛ) “ଅଳକା ଆଶ୍ରମ” କେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଓ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ପାଇଁ ଜଗତ୍ସିଂହପୁରଠାରେ “ଅଳକା ଆଶ୍ରମ” ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
(ଜ) କେଉଁ ଲେଖା ପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ‘ସମାଜ’ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ପ୍ରକାଶିତ ‘ସତ୍ୟ ହେଲେ ସାଂଘାତିକ’ ଶୀର୍ଷକ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଲେଖା ପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କୁ ଏକମାସ କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।
(ଝ) କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କନିକାର ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କନିକାର ଅତ୍ୟାଚାରୀ ରାଜା ଥିଲେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ।
(ଞ) କେଉଁ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କନିକା ଅତ୍ୟାଚାର ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ‘ସମାଜ’ ଏବଂ ‘ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା’ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କନିକାର ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଗୁଳିକାଣ୍ଡର ତଥ୍ୟ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା।
(କ) ହଣ୍ଟର କମିଟି କେବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪
(ii) ୧୯୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୩
(iii) ୧୯୨୦ ଜୁନ୍ ୯
(iv) ୧୯୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧
ଉତ୍ତର: (i) ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪
(ଖ) କେଉଁଟି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନୁହେଁ ?
(i) ବିଦେଶୀ ଭାଷା ବର୍ଜନ
(ii) ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ବର୍ଜନ
(iii) ନିର୍ବାଚନ ବର୍ଜନ
(iv) ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବର୍ଜନ
ଉତ୍ତର: (i) ବିଦେଶୀ ଭାଷା ବର୍ଜନ
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ବର୍ଜନ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭାଷା ବର୍ଜନ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନଥିଲା; ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ତଥା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବର୍ଜନ ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଥିଲା।)
(ଗ) କେଉଁଠାରେ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ଘୋଷଣା ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା ?
(i) ଆଲ୍ଲାହାବାଦ୍
(ii) ବାର୍ଦ୍ଦୋଲୀ
(iii) ଗୋରଖପୁର
(iv) ନାଗପୁର
ଉତ୍ତର: (ii) ବାର୍ଦ୍ଦୋଲୀ
(ଘ) କିଏ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଥିଲେ ?
(i) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ
(ii) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
(iii) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ
(iv) ଭାଗୀରଥୀ ମହାପାତ୍ର
ଉତ୍ତର: (ii) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଏବଂ ଭାଗୀରଥୀ ମହାପାତ୍ର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ।)
(ଙ) କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ‘ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ସମାଚାର’ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲା ?
(i) ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମ
(ii) ସ୍ୱରାଜ ସେବକ ସଂଘ
(iii) ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର
(iv) ଉତ୍କଳ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ
ଉତ୍ତର: (iii) ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବାଲେଶ୍ୱରରେ ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ 'ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର' ପକ୍ଷରୁ 'ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ସମାଚାର' ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା।)
୧. ଦୁଇ ଅଲ୍ଲୀ ଭ୍ରାତା, ହକିମ୍ ହଜମଲ୍ ଖାଁ ଓ ହସରତ୍ ମୋହାନୀଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପରିଚୟ:
୨. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା:
୩. ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ନାଗପୁର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନ (୧୯୨୦) ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନେତାମାନଙ୍କ ତାଲିକା:
ନାଗପୁର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ୩୫ ଜଣ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ନେତାମାନେ ଥିଲେ:
1. ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ
2. ଭାଗୀରଥୀ ମହାପାତ୍ର
3. ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ
4. ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ
5. ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ
6. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ
7. ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ
8. ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App