BSE ODISHA CLASS 10 • UTKAL MASTER STROKE

ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଇତିହାସ: ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ - ତୃତୀୟ ପାଠ: ଭାରତରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)

ପ୍ରିୟ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ (ଇତିହାସ) ବିଭାଗରେ ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟର ତୃତୀୟ ପାଠ "ଭାରତରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା" (Civil Disobedience Movement in India and Role of Odisha) ଏକ ସର୍ବାଧିକ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପାଠ। ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍, ଲାହୋର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରାଜ ପ୍ରସ୍ତାବ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ୧୧ ଦଫା ଦାବି, ଐତିହାସିକ ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା, ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ, ଖୁଦାଇ ଖିଦ୍‌ମତ୍‌ଗାର୍, ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ, ଗାନ୍ଧୀ-ଇର୍‌ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତି, ପୁନା ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ (ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦାଣ୍ଡି), ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଚୌକିଦାରୀ କର ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ, କୁଜଙ୍ଗ, ପୁରୀ, ଗଞ୍ଜାମର ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଓ 'ବାନର ସେନା'ର ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ, ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ନିର୍ଭୁଲ ଉତ୍ତର ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।


୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ଦେବା ଟ୍ରିକ୍ (୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଫର୍ମୁଲା):

(କ) ତାରିଖ ଓ ଘଟଣାକ୍ରମ ମାଷ୍ଟର ଟାଇମ୍‌ଲାଇନ୍ (Timeline Master Formula):

  • ୧୯୨୭: ୧୯୧୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍‌ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ସାର୍ ଜନ୍ ସାଇମନ୍‌ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ୭ ଜଣିଆ 'ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍' (Simon Commission) ଗଠିତ (ଜଣେ ହେଲେ ଭାରତୀୟ ସଦସ୍ୟ ନଥିଲେ)।
  • ୧୯୨୭: କଂଗ୍ରେସର ମାଡ୍ରାସ ଅଧିବେଶନରେ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ବର୍ଜନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି।
  • ୧୯୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୩: ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ମୁମ୍ବାଇ (ବମ୍ବେ) ଠାରେ ପଦାର୍ପଣ; "ସାଇମନ୍ ଫେରିଯାଅ" (Simon Go Back) ଧ୍ୱନି ଓ କଳାପତାକା ପ୍ରଦର୍ଶନ।
  • ୧୯୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୩୦: ଲାହୋରଠାରେ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ବିରୋଧୀ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ପୋଲିସ ଲାଠିମାଡ଼ରେ ଲାଲା ଲାଜପତ୍ ରାୟ ('ପଞ୍ଜାବ କେଶରୀ') ଗୁରୁତର ଆହତ ଏବଂ ୧୯୨୮ ନଭେମ୍ବର ୧୭ରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ।
  • ୧୯୨୯ ଡିସେମ୍ବର: ଲାହୋରଠାରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଐତିହାସିକ କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନରେ 'ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରାଜ' (Purna Swaraj) ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁମୋଦିତ ଏବଂ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ।
  • ୧୯୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୩୧: ରାଭୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ସ୍ୱାଧୀନତାର ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କଲେ।
  • ୧୯୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୬: ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ରୂପେ ପାଳିତ।
  • ୧୯୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨: ଗାନ୍ଧିଜୀ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରୁ ୭୮ ଜଣ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀଙ୍କ ସହ ୨୪୧ ମାଇଲ୍ ଦୂର ଗୁଜରାଟର ଦାଣ୍ଡି ଅଭିମୁଖେ ଐତିହାସିକ 'ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା' ଆରମ୍ଭ କଲେ।
  • ୧୯୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୬: ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ ଉତ୍କଳ ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ବୈଠକରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ।
  • ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୬: ସକାଳେ ଦାଣ୍ଡି ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ମୁଠାଏ ବାଲି-ମିଶା ଲୁଣ ଉଠାଇ ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ସେହିଦିନ ଓଡ଼ିଶାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୨୧ ଜଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ କଟକ ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଅଭିମୁଖେ ପଦଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
  • ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୮: ଚାନ୍ଦୋଳଠାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଗିରଫ; ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ପଦଯାତ୍ରାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଲେ।
  • ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୯: ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଧିବଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଘୋଷଣା।
  • ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୨: ପଦଯାତ୍ରୀ ଦଳ ବାଲେଶ୍ୱରର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
  • ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୩: ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କରି ଗିରଫ ହେଲେ।
  • ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦: ରମାଦେବୀ ଓ ମାଳତୀ ଦେବୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶହ ଶହ ନାରୀ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ଲୁଣ ମାରି ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିକୁ 'ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦାଣ୍ଡି'ର ଗୌରବ ଦେଲେ।
  • ୧୯୩୦ ମେ ୮: କୁଜଙ୍ଗଠାରେ ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ, ରମାଦେବୀ, ମାଳତୀ ଦେବୀ ଓ ରାଣୀ ଭାଗ୍ୟବତୀ ପାଟମହାଦେଈଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ।
  • ୧୯୩୦ ନଭେମ୍ବର - ୧୯୩୧ ଜାନୁଆରୀ: ଲଣ୍ଡନଠାରେ ପ୍ରଥମ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ (କଂଗ୍ରେସ ବର୍ଜନ କରିବାରୁ ବିଫଳ)।
  • ୧୯୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫: ଐତିହାସିକ 'ଗାନ୍ଧୀ-ଇର୍‌ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତି' (Gandhi-Irwin Pact) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ।
  • ୧୯୩୧ ମେ: ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ନିକଟସ୍ଥ ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଗୌରମୋହନ ଦାସ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ରଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚୌକିଦାରୀ କର ବର୍ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ।
  • ୧୯୩୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୭ - ଡିସେମ୍ବର ୧: ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ (ଗାନ୍ଧିଜୀ ଯୋଗଦାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ନିରାଶ ହୋଇ ଡିସେମ୍ବର ୨୮ରେ ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ)।
  • ୧୯୩୨ ଜାନୁଆରୀ: ଭାରତରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ (ନୂତନ ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ୱିଲିଂଡନ୍‌ଙ୍କ କଠୋର ଦମନନୀତି ବିରୋଧରେ)।
  • ୧୯୩୨ ଅଗଷ୍ଟ: ବ୍ରିଟିଶ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାମ୍‌ସେ ମାକ୍‌ଡୋନାଲ୍ଡଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବାଣ୍ଟୁଆରା' (Communal Award) ଅଧୀନରେ ହରିଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଘୋଷଣା।
  • ୧୯୩୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦: ପୁନାର ୟେରୱାଡ଼ା ଜେଲ୍‌ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆମରଣ ଅନଶନ ଏବଂ ଡକ୍ଟର ବି.ଆର୍. ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ସହିତ ଐତିହାସିକ 'ପୁନା ଚୁକ୍ତି' (Poona Pact) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ।
  • ୧୯୩୨ ନଭେମ୍ବର ୧୭ - ଡିସେମ୍ବର ୨୪: ତୃତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ (କଂଗ୍ରେସ ବର୍ଜନ କଲା; ଏହାର ଶ୍ୱେତପତ୍ର ଭିତ୍ତିରେ ୧୯୩୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨ରେ 'ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୩୫' ଗୃହୀତ)।
  • ୧୯୩୩ ମେ: ହରିଜନ ସମସ୍ୟା ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ୨୧ ଦିନିଆ ଅନଶନ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ସୁପାରିଶ।
  • ୧୯୩୪ ଏପ୍ରିଲ୍: ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ।

  • (ଖ) ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ସନ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ଟ୍ରିକ୍ସ (MCQ Elimination Rules):

    1. ପ୍ରଶ୍ନ: ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ମୁଖ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ କିଏ ନେଇଥିଲେ?

  • ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି (ବାଲେଶ୍ୱର) ➔ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସ, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ, ରମାଦେବୀ, ମାଳତୀ ଦେବୀ।
  • ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ (ବାଲେଶ୍ୱର - ଚୌକିଦାରୀ କର ବିରୋଧ) ➔ ଗୌରମୋହନ ଦାସ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ରଥ।
  • କୁଜଙ୍ଗ (ଜଗତ୍‌ସିଂହପୁର) ➔ ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ, ରମାଦେବୀ, ମାଳତୀ ଦେବୀ ଓ ରାଣୀ ଭାଗ୍ୟବତୀ ପାଟମହାଦେଈ।
  • ପୁରୀ (କାକଟପୁର, ଅସ୍ତରଙ୍ଗ) ➔ ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ।
  • ଗଞ୍ଜାମ (ହୁମ୍ମା, ଲକ୍ଷ୍ମୀପୁର) ➔ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ, ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଶଶିଭୂଷଣ ରଥ, ସରଳା ଦେବୀ।
  • 2. ପ୍ରଶ୍ନ: କେଉଁ ବୁଲେଟିନ୍ କେଉଁଠାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା?

  • 'ବିଦ୍ରୋହୀ' ବୁଲେଟିନ୍ ➔ କଟକରୁ।
  • 'ବିପ୍ଳବୀ' ବୁଲେଟିନ୍ ➔ ବାଲେଶ୍ୱରରୁ।
  • 3. ପ୍ରଶ୍ନ: ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କିଏ ଥିଲେ ଏବଂ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ?

  • ତିନୋଟି ଯାକ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାମ୍‌ସେ ମାକ୍‌ଡୋନାଲ୍ଡ (Ramsay MacDonald)।
  • ଗାନ୍ଧିଜୀ କେବଳ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ (୧୯୩୧) ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ (ପ୍ରଥମ ଓ ତୃତୀୟ ବୈଠକ କଂଗ୍ରେସ ବର୍ଜନ କରିଥିଲା)।

  • ୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ (Memory Rhyme Mnemonic):

    ଛନ୍ଦ ରାଇମ୍:

    ତିରିଶ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ବାରେ ଦାଣ୍ଡି ଯାତ୍ରା ଧାଇଁ,
    ଲୁଣ ମାରିଲେ ବାପୁଜୀ ଯେ ଏପ୍ରିଲ ଛଅ ପାଇଁ।
    କଟକରୁ ବାହାରିଲେ ଏକୋଇଶ ଜଣ ବୀର,
    ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ଲୁଣ ମାରିଲେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର।
    ରମାଦେବୀ ମାଳତୀ ଦେବୀ ନାରୀ ଶକ୍ତି ଜାଗି,
    ବାନର ସେନା ବେତ ଖାଇ ଦେଶ ସେବା ଲାଗି।
    ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗରେ ଚୌକିଦାରୀ କର ଦେଲେ ନାହିଁ,
    ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦାଣ୍ଡି ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ବୋଲାଇ।


    ୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି / Mistake Alert):

    ବିଷୟ / ପ୍ରଶ୍ନ ୯୦% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ଭୁଲ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଲେଖିବାକୁ ଥିବା ୧୦୦% ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ମାର୍କ କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
    ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ପ୍ରଥମେ କିଏ ଲୁଣ ମାରିଥିଲେ? ପିଲାମାନେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଲେଖିଦିଅନ୍ତି। ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ବାଟରେ (ଚାନ୍ଦୋଳଠାରେ) ଏପ୍ରିଲ୍ ୮ରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ; ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୩ରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସ ପ୍ରଥମେ ଲୁଣ ମାରି ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଗିରଫ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଘଟଣାକ୍ରମ ଭୁଲିଯିବା।
    ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦାଣ୍ଡି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ? କେହି କେହି ପୁରୀ ବା କୁଜଙ୍ଗ ଲେଖନ୍ତି। ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି (Inchudi) କୁ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦାଣ୍ଡି କୁହାଯାଏ। ସ୍ଥାନର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ନ ଜାଣିବା।
    ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ? ସବୁ ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଭାବନ୍ତି। କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଥମ ଓ ତୃତୀୟ ବୈଠକ ବର୍ଜନ କରିଥିଲା; ଗାନ୍ଧିଜୀ କେବଳ ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ (୧୯୩୧) ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ତିନୋଟି ବୈଠକର ପାର୍ଥକ୍ୟ ନ ବୁଝିବା।
    ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମର ଆନ୍ଦୋଳନ କେବଳ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଲେଖିଦିଅନ୍ତି। ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚୌକିଦାରୀ କର ବର୍ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ (୧୯୩୧ ମେ) ପାଇଁ ଇତିହାସରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଆନ୍ଦୋଳନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୂପରେଖ ନ ଜାଣିବା।
    ବାନର ସେନା କାହାକୁ କୁହାଯାଉଥିଲା? କୌଣସି ଜଙ୍ଗଲୀ ସୈନ୍ୟ ବା ବାନର ପରି ବେଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ବୟସ୍କ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ଭାବନ୍ତି। ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଦେଶପ୍ରେମୀ ପିଲାମାନଙ୍କ ବାହିନୀକୁ 'ବାନର ସେନା' କୁହାଯାଉଥିଲା। ଐତିହାସିକ ସଂଜ୍ଞା ସ୍ପଷ୍ଟ ନହେବା।


    ୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):

    ଭାବନ୍ତୁ ଲୁଣ ହେଉଛି ଆମ ଖାଦ୍ୟର ଏପରି ଏକ ଜିନିଷ, ଯାହା ଧନୀ ହେଉ କି ଗରିବ, ଭିକାରୀ ହେଉ କି ରାଜା—ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଦରକାର। ପ୍ରକୃତି ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ମାଗଣାରେ ଲୁଣ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ତା’ ଉପରେ ଚଢ଼ା ଟିକସ ବସାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରୁଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଲୁଣ ଭଳି ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷକୁ ନେଇ ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ ଦେଶର ଛୋଟ ପିଲାଟିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୃଦ୍ଧ, ନାରୀ, କୃଷକ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇଯିବେ। ଏହା ହିଁ ଥିଲା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ରଣନୀତି!


    ୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ (The 1-Minute Visual Formula Box):

    ବିଷୟ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
    ପୃଷ୍ଠଭୂମି • ୧୯୨୭ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ (ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗ କମିଶନ୍)<br>• ଲାଲା ଲାଜପତ୍ ରାୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ (୧୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୮)<br>• ୧୯୨୯ ଲାହୋର ଅଧିବେଶନ ('ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରାଜ' ପ୍ରସ୍ତାବ, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ)<br>• ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ୧୧ ଦଫା ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଚିଠା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ
    ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା • ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୦ ରୁ ୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୩୦<br>• ସାବରମତୀରୁ ଦାଣ୍ଡି (୨୪୧ ମାଇଲ୍, ୭୮ ଜଣ କର୍ମୀ)<br>• ୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ସକାଳେ ଲୁଣ ମାରି ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ
    ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୧. ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ<br>୨. ମଦ, ଅଫିମ ଓ ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ଦୋକାନ ଆଗରେ ପିକେଟିଂ<br>୩. ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ପୋଡ଼ିବା ଓ ଚରଖାରେ ସୂତା କାଟିବା<br>୪. ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବର୍ଜନ<br>୫. ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, କୋର୍ଟ ଓ ସରକାରୀ ଚାକିରି ବର୍ଜନ<br>୬. ଚୌକିଦାରୀ କର ଓ ଖଜଣା ବନ୍ଦ
    ଓଡ଼ିଶାରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କେନ୍ଦ୍ର • ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି (ବାଲେଶ୍ୱର): ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର, ରମାଦେବୀ, ମାଳତୀ ଦେବୀ (ଭାରତର ୨ୟ ଦାଣ୍ଡି)<br>• କୁଜଙ୍ଗ: ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ, ରାଣୀ ଭାଗ୍ୟବତୀ ପାଟମହାଦେଈ<br>• ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ: ଗୌରମୋହନ ଦାସ, ବିଦ୍ୟାଧର ରଥ (ଚୌକିଦାରୀ କର ବର୍ଜନ)<br>• ପୁରୀ: ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ<br>• ଗଞ୍ଜାମ: ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ, ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ସରଳା ଦେବୀ
    ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ • 'ଖୁଦାଇ ଖିଦ୍‌ମତ୍‌ଗାର୍' (ଲାଲ୍ କୁର୍ତ୍ତି ବାହିନୀ): ଖାନ୍ ଅବଦୁଲ୍ ଗଫର୍ ଖାନ୍ ('ସୀମାନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀ')<br>• ନାଗାଲାଣ୍ଡର ରାଣୀ ଚୌଦିଲିଉଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ<br>• ବୁଲେଟିନ୍: 'ବିଦ୍ରୋହୀ' (କଟକ), 'ବିପ୍ଳବୀ' (ବାଲେଶ୍ୱର)<br>• ପୁନା ଚୁକ୍ତି: ୧୯୩୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର (ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଆମ୍ବେଦକର)


    ୬. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସମାଧାନ:

    ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

    ଉତ୍ତର:

    1. ଆରମ୍ଭ: ୧୯୩୦ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ତାରିଖରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ୭୮ ଜଣ ବିଶ୍ୱସ୍ତ କଂଗ୍ରେସ କର୍ମୀଙ୍କ ସହ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରୁ ଗୁଜରାଟ ଉପକୂଳସ୍ଥ ଦାଣ୍ଡି ଗ୍ରାମ ଅଭିମୁଖେ ଐତିହାସିକ ପଦଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

    2. ଯାତ୍ରାପଥ: ସାବରମତୀରୁ ଦାଣ୍ଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୂରତା ଥିଲା ପ୍ରାୟ ୨୪୧ ମାଇଲ୍। ଦୀର୍ଘ ୨୪ ଦିନର ପଦଯାତ୍ରା ସମୟରେ ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହଜାର ହଜାର ନରନାରୀ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ଜଣାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ତାଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରାରେ ସାମିଲ୍ ହୋଇଥିଲେ।

    3. ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ: ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୫ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦାଣ୍ଡିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ୍ ୬ ତାରିଖ ପ୍ରଭାତରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ମୁଠାଏ ବାଲି-ମିଶା ଲୁଣ ଉଠାଇ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଐତିହାସିକ ‘ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ’ର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲା।


    (ଖ) ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କ’ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା କେବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୩୦ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୯ ତାରିଖରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା:

    1. ସରକାରୀ ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜେ ଲୁଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।

    2. ମଦ ଦୋକାନ, ଅଫିମ ବିକ୍ରୟ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ଦୋକାନ ଆଗରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧାରଣା (ପିକେଟିଂ) ଦେବା।

    3. ଯୁବକଠାରୁ ବୃଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଚରଖାରେ ସୂତା କାଟିବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରିବା।

    4. ସମାଜରୁ କୁସଂସ୍କାର ଓ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଜନ କରିବା।

    5. ଛାତ୍ରମାନେ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲ୍-କଲେଜ୍ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ଏବଂ ଓକିଲମାନେ ଅଦାଲତ ବର୍ଜନ କରିବା।

    6. ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରାଜ ହାସଲ ପାଇଁ କେବଳ ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାତ୍ମକ ପନ୍ଥାରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେବା।


    (ଗ) ଗାନ୍ଧୀ ଇର୍‌ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତି କେବେ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଫଳାଫଳ କ’ଣ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ପ୍ରଥମ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର କଂଗ୍ରେସ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଫଳରେ ୧୯୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ତାରିଖରେ ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ଇର୍‌ୱିନ୍ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ‘ଗାନ୍ଧୀ-ଇର୍‌ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତି’ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା।

    ଫଳାଫଳ:

    1. ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି: ହିଂସାକାଣ୍ଡରେ ଲିପ୍ତ ନଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ସରକାର ଖଲାସ କଲେ; ଜବତ ହୋଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି ଫେରସ୍ତ ଦିଆଗଲା; ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି କୋହଳ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ମାଗଣାରେ ଲୁଣ ତିଆରି କରିବା ଅଧିକାର ମିଳିଲା।

    2. କଂଗ୍ରେସର ନିଷ୍ପତ୍ତି: କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଗଲା ଏବଂ ଲଣ୍ଡନରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସମ୍ମତି ପ୍ରଦାନ କଲେ।


    (ଘ) ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

    ଉତ୍ତର:

    1. ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ଗୁଜରାଟର ଦାଣ୍ଡି ପରେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ବାଲେଶ୍ୱରର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା।

    2. ପଦଯାତ୍ରା: ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୬ ତାରିଖରେ ୨୧ ଜଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଟକ ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମରୁ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଅଭିମୁଖେ ବାହାରିଲେ। ବାଟରେ ଚାନ୍ଦୋଳଠାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଗିରଫ ହେବାରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୨ରେ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

    3. ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ: ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୩ ତାରିଖରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ମାଟିରେ ପ୍ରଥମେ ଲବଣ ଆଇନ୍ ଭଙ୍ଗ କରି ଗିରଫ ହେଲେ।

    4. ନାରୀ ଶକ୍ତିର ପ୍ରବେଶ: ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦ରେ ରମାଦେବୀ ଓ ମାଳତୀ ଦେବୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶହ ଶହ ମହିଳା ଲୁଣ ମାରି ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ଅଭୂତପୂର୍ବ ସଫଳତା ଯୋଗୁଁ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିକୁ 'ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦାଣ୍ଡି' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଏ।


    (ଙ) ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ସଂଘଟିତ କରବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର।

    ଉତ୍ତର:

    1. ବାଲେଶ୍ୱରର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ନିକଟସ୍ଥ ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୯୩୧ ମସିହା ମେ ମାସରେ ଗୌରମୋହନ ଦାସ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ରଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ 'ଚୌକିଦାରୀ କର ବର୍ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ' ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

    2. ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନେ ଗ୍ରାମର ଚୌକିଦାର ଓ ଦଫାଦାରମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଗୋଲାମୀ ନକରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବାରୁ ଅନେକ ଚୌକିଦାର ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀ କର ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ।

    3. ଏହାକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ପୋଲିସ ନେତୃସ୍ଥାନୀୟ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାରୁ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ଗ୍ରାମବାସୀ ପୋଲିସ ବାହିନୀକୁ ମାଡ଼ପିଟ୍ କଲେ।

    4. ପ୍ରତିଶୋଧ ପରାୟଣ ହୋଇ ସରକାର ୫୪ ଜଣ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କଲେ, ଘରଦ୍ୱାର ଲୁଟ୍ କଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ୬,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ଶାସ୍ତିମୂଳକ କର (Punitive Tax) ଲଦି ଦେଇଥିଲେ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କାହିଁକି ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍‌କୁ ବର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୨୭ରେ ଗଠିତ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍‌ର ସମସ୍ତ ସାତ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଇଂରେଜ (ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗ) ଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଜଣେ ହେଲେ ଭାରତୀୟ ସଦସ୍ୟ ନଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ଅପମାନ ମନେକରି କଂଗ୍ରେସ ବର୍ଜନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା।

    (ଖ) ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ୧୯୨୯ ମସିହାର ଲାହୋର ଅଧିବେଶନ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ?

    ଉତ୍ତର: ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ସଭାପତିତ୍ୱରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ଅଧିବେଶନରେ କଂଗ୍ରେସ ଐତିହାସିକ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରାଜ’ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।

    (ଗ) ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା ଦେଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ଭାରତର ଶାସନ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ବଡ଼ଲାଟ୍ ଲର୍ଡ ଇର୍‌ୱିନ୍‌ଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ୧୧ ଦଫା ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ଦାବିପତ୍ରକୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା ଦେଲେ।

    (ଘ) ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର କେବେ ଓ କାହିଁକି ପ୍ରଥମ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ ଡକାଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍‌ର ସୁପାରିଶ ଓ ଭାରତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ପ୍ରଥମ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ ଡକାଇଥିଲେ।

    (ଙ) ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ କାହିଁକି ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଭାରତୀୟଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବିକୁ ଉପେକ୍ଷା କରି ଭାରତରେ ବିଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ ଓ ହରିଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଘୋଷଣା କରିବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଘୋର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

    (ଚ) ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ସ୍ଥଗିତ ଥିବା ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁନରାରମ୍ଭ କଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ନୂତନ ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ୱିଲିଂଡନ୍ ଗାନ୍ଧୀ-ଇର୍‌ୱିନ୍ ଚୁକ୍ତିକୁ ଅବମାନନା କରି କଂଗ୍ରେସ ଉପରେ କଠୋର ଦମନଲୀଳା ଚଳାଇବାରୁ ଏବଂ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ମନା କରିଦେବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ପୁନରାରମ୍ଭ କଲେ।

    (ଛ) ୧୯୩୩ ମେ’ ମାସରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଏକୋଇଶ ଦିନିଆ ଅନଶନ ଘୋଷଣା କଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ହରିଜନ (ଦଳିତ) ମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ତଥା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଏବଂ ନିଜର ତଥା ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୨୧ ଦିନିଆ ଅନଶନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

    (ଜ) ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ କେବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଗଲା ଏବଂ କେବେ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ ହେଲା ?

    ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ୧୯୩୩ ମସିହା ମେ ମାସରେ ସାମୟିକ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୩୪ ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ ହୋଇଥିଲା।

    (ଝ) କୁଜଙ୍ଗଠାରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ କେଉଁମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: କୁଜଙ୍ଗଠାରେ ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ, ରମାଦେବୀ, ମାଳତୀ ଦେବୀ ଏବଂ କୁଜଙ୍ଗର ରାଣୀ ଭାଗ୍ୟବତୀ ପାଟମହାଦେଈ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

    (ଞ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ‘ବାନର ସେନା’ର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ 'ବାନର ସେନା' ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ଓ ମଦ ଦୋକାନ ଆଗରେ ପିକେଟିଂ କରିବା, ପ୍ରଚାର ପତ୍ର ବାଣ୍ଟିବା ଓ ଗୋପନୀୟ ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ଅତୁଳନୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ପୋଲିସ ବେତମାଡ଼ ସହିଥିଲେ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ:

    (କ) ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ କାହିଁକି ଭାରତ ଆସିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୧୯ ମସିହାର ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍‌ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଅନୁଧ୍ୟାନ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍କାରର ସୁପାରିଶ କରିବା ପାଇଁ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ।

    (ଖ) ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ କେଉଁଦିନ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ୧୯୨୮ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୩ ତାରିଖ ଦିନ ମୁମ୍ବାଇ (ବମ୍ବେ) ଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।

    (ଗ) ୧୯୨୯ ମସିହାର କେଉଁ ତାରିଖରେ ଲାହୋରଠାରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୨୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୧ ତାରିଖ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରିରେ ଲାହୋରର ରାଭୀ ନଦୀ କୂଳରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା।

    (ଘ) କେଉଁଠାରେ ଜନତା ଜଙ୍ଗଲ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସାଧାରଣ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ।

    (ଙ) ‘ଖୁଦାଇ ଖିଦ୍‌ମତ୍‌ଗାର୍’ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ?

    ଉତ୍ତର: ‘ଖୁଦାଇ ଖିଦ୍‌ମତ୍‌ଗାର୍’ (ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସେବକ) ସଙ୍ଗଠନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତ ପ୍ରଦେଶର ‘ସୀମାନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀ’ ଖାନ୍ ଅବଦୁଲ୍ ଗଫର୍ ଖାନ୍।

    (ଚ) ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ କେବେଠାରୁ କେବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ ୧୯୩୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୭ ତାରିଖରୁ ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

    (ଛ) କୁଜଙ୍ଗଠାରେ କେବେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: କୁଜଙ୍ଗଠାରେ ୧୯୩୦ ମସିହା ମେ ୮ ତାରିଖ ଦିନ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସହିତ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

    (ଜ) କିଏ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ମୁଖ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

    (ଝ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବିଦେଶୀ ମଦ ଦୋକାନ ଆଗରେ ବିକ୍ଷୋଭ କରି କେଉଁ ଦୁଇ ଜଣ ନାରୀ ନେତ୍ରୀ ବେତ୍ରାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ରମାଦେବୀ ଏବଂ ସରଳା ଦେବୀ ବିଦେଶୀ ମଦ ଓ ତାଡ଼ି ଦୋକାନ ଆଗରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକ୍ଷୋଭ କରି ପୋଲିସର ନିର୍ମମ ବେତ୍ରାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ।

    (ଞ) ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କଟକଣା ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ‘ସମାଜ’, ‘ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର’ ଏବଂ ‘ଆଶା’ ଆଦି ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଇଂରେଜ ସରକାର କଠୋର କଟକଣା ଜାରି କରିଥିଲେ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୪: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତାର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ:

    (କ) ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ଭାରତର କେଉଁ ସହରରେ ପହଞ୍ଚିଲା ?

    (i) ଦିଲ୍ଲୀ

    (ii) ଲାହୋର

    (iii) ମୁମ୍ବାଇ

    (iv) କୋଲ୍‌କାତା

    ଉତ୍ତର: (iii) ମୁମ୍ବାଇ

    (ଖ) ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ବିରୋଧୀ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ପୋଲିସ୍ ଲାଠିମାଡ଼ର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ?

    (i) ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ

    (ii) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ

    (iii) ଲାଲା ଲାଜପତ୍ ରାୟ

    (iv) ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ପନ୍ଥ

    ଉତ୍ତର: (iv) ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ପନ୍ଥ

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଲକ୍ଷ୍ନୌଠାରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ପନ୍ଥ ଲାଠିମାଡ଼ର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ; ଲାହୋରଠାରେ ଲାଲା ଲାଜପତ୍ ରାୟ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।)

    (ଗ) ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲ୍‌ଟେବୁଲ୍ ବୈଠକରେ କିଏ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ?

    (i) ଲର୍ଡ ଇର୍‌ୱିନ୍

    (ii) ରାମ୍‌ସେ ମାକ୍‌ଡୋନାଲ୍ଡ

    (iii) ୱିନ୍‌ଷ୍ଟନ୍ ଚର୍ଚ୍ଚିଲ୍

    (iv) ପଞ୍ଚମ ଜର୍ଜ

    ଉତ୍ତର: (ii) ରାମ୍‌ସେ ମାକ୍‌ଡୋନାଲ୍ଡ

    (ଘ) ଦଳିତ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଘୋଷଣା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଦାବିରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେବେଠାରୁ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ?

    (i) ୧୯୩୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୭

    (ii) ୧୯୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୮

    (iii) ୧୯୩୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦

    (iv) ୧୯୩୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨

    ଉତ୍ତର: (iii) ୧୯୩୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୁନାର ୟେରୱାଡ଼ା ଜେଲ୍‌ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୩୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦ରୁ ଆମରଣ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଐତିହାସିକ ପୁନା ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେଲା।)

    (ଙ) କେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ସଭାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?

    (i) କଟକ

    (ii) ପୁରୀ

    (iii) ବାଲେଶ୍ୱର

    (iv) କାକଟପୁର

    ଉତ୍ତର: (iii) ବାଲେଶ୍ୱର

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ୧୯୩୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୬ ତାରିଖରେ ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ପ୍ରାଦେଶିକ କମିଟି ବୈଠକରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା।)


    ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା “ତୁମ ପାଇଁ କାମ” (ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ) ର ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:

    ୧. ୧୯୧୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍‌ର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ?

  • ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ତରରେ 'ଦ୍ୱୈତ ଶାସନ' (Dyarchy) ପ୍ରଚଳନ କରାଗଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ (ରାଜସ୍ୱ, ପୋଲିସ) ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ସଂରକ୍ଷିତ ତାଲିକାରେ ଏବଂ କମ୍ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ (ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ) ଭାରତୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।
  • କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭାକୁ ଦ୍ୱିକକ୍ଷୀୟ (Bicameral) କରାଗଲା।
  • ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଶିଖ୍, ଭାରତୀୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ଓ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ବିସ୍ତାର କରାଗଲା।
  • ଭୋଟ୍ ଦାନ ଅଧିକାରକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଙ୍କୁଚିତ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି-ଭିତ୍ତିକ କରାଗଲା।
  • ୨. ଖାନ୍ ଅବଦୁଲ୍ ଗଫର୍ ଖାନ୍ ‘ସୀମାନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀ’ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବାର ଯଥାର୍ଥତା:

  • ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତ ପ୍ରଦେଶର ପଠାଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖାନ୍ ଅବଦୁଲ୍ ଗଫର୍ ଖାନ୍ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରି ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସା ନୀତିରେ ଅତୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି ‘ଖୁଦାଇ ଖିଦ୍‌ମତ୍‌ଗାର୍’ (ଲାଲ୍ କୁର୍ତ୍ତି ବାହିନୀ) ଗଠନ କରିଥିଲେ।
  • ପଠାଣମାନଙ୍କ ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧା ଜାତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରସ୍ତ୍ର ଓ ଅହିଂସାତ୍ମକ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀରେ ପରିଣତ କରି ବ୍ରିଟିଶ୍ ଲାଠି ଓ ଗୁଳିର ସାମ୍ନା କରିବାର ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ‘ସୀମାନ୍ତ ଗାନ୍ଧୀ’ (Frontier Gandhi) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
  • 🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App