BSE ODISHA CLASS 10 • UTKAL MASTER STROKE

ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଇତିହାସ: ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ - ଚତୁର୍ଥ ପାଠ: ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)

ପ୍ରିୟ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ (ଇତିହାସ) ବିଭାଗରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ଚତୁର୍ଥ ପାଠ "ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ" (Establishment of Separate Odisha Province and Its Initial Activities) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାର୍କ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଅଧ୍ୟାୟ। ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଉଦ୍‌ଘାଟନ, ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍ ହଲ୍‌ରେ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ, ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ଐତିହାସିକ ଭୋଜି, ଉପଦେଷ୍ଟା ପରିଷଦ, ୧୯୩୭ର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ, ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ, ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ (୧୯୩୭-୧୯୩୯), ପ୍ରଥମ ବାଚସ୍ପତି ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି, ଧାରା ୯୩ ବଳରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନ, ୧୯୪୧ର ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଓ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତଥା କଟକ ଏସ୍.ସି.ବି. ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ୧୯୪୬ରେ ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ, ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ, ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ, ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ନିର୍ଭୁଲ ଉତ୍ତର ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।


୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ଦେବା ଟ୍ରିକ୍ (୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଫର୍ମୁଲା):

(କ) ତାରିଖ ଓ ଘଟଣାକ୍ରମ ମାଷ୍ଟର ଟାଇମ୍‌ଲାଇନ୍ (Timeline Master Formula):

  • ୧୯୩୩ ଜୁନ୍ ୨୪: ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ କମିଟି’ ଗଠିତ (ମଧୁବାବୁଙ୍କ ସମେତ ୯ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ)।
  • ୧୯୩୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩: ‘ଭାରତ ଶାସନ (ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ୧୯୩୬’ ବ୍ରିଟିଶ୍ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ।
  • ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧: ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଉଦ୍‌ଘାଟନ; ରାଜଧାନୀ କଟକ; ଆୟତନ ୩୨,୬୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ୍; ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୨,୭୧,୧୨୮; ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା (କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ)।
  • ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧: କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍ କନଭୋକେସନ୍ ହଲ୍‌ରେ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସାର୍ କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ୍ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍ (Sir John Austin Hubback) ଙ୍କୁ ଶପଥ ପାଠ କରାଇଲେ।
  • ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧: ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ କଟକର ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରେ ଏକ ବିଶାଳ ଭୋଜିର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ।
  • ୧୯୩୬ (ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶାସନ): ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ଗଠନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅଧୀନରେ ୨୦ ଜଣିଆ ‘ଉପଦେଷ୍ଟା ପରିଷଦ’ (Advisory Council) ଗଠିତ; ଏହାର ଉପସଭାପତି ଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି।
  • ୧୯୩୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୮ - ୨୩: ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ (ମୋଟ ୬୦ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ୫୬ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଓ ୪ଟି ମନୋନୀତ; କଂଗ୍ରେସ ୩୬ଟି ଆସନ ପାଇ ଏକକ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କଲା)।
  • ୧୯୩୭ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧: କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ମନା କରିବାରୁ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଅଣ-କଂଗ୍ରେସ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ (ପ୍ରିମିୟର) ଭାବେ କ୍ଷମତା ଗ୍ରହଣ କଲେ (ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀ: ମାନ୍ଧାତା ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମୌଲବୀ ଲତିଫୁର ରେହମାନ୍)।
  • ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୧୩: ଭାଇସରାୟଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନା ପରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଇସ୍ତଫା ଦେଲା।
  • ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୧୯: ବିଧାନସଭା କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ନେତା ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଲେ (ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରୀ: ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଓ ବୋଧରାମ ଦୁବେ)।
  • ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୨୮: ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ଅଧିବେଶନରେ ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ ବାଚସ୍ପତି ଏବଂ ନନ୍ଦକିଶୋର ଦାସ ଉପବାଚସ୍ପତି ନିର୍ବାଚିତ।
  • ୧୯୩୯ ନଭେମ୍ବର ୪: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ନୀତି ବିରୋଧରେ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଇସ୍ତଫା ପ୍ରଦାନ।
  • ୧୯୩୯ ନଭେମ୍ବର: ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍‌ର ଧାରା ୯୩ ବଳରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
  • ୧୯୪୧ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧: ସାର୍ ଉଇଲିୟମ୍ ହଥର୍ଣ୍ଣ ଲୁଇସ୍ (Sir William Hawthorne Lewis) ଓଡ଼ିଶାର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
  • ୧୯୪୧ ନଭେମ୍ବର ୨୪: ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଓ ମୌଲବୀ ଅବ୍‌ଦୁସ୍ ଶୋଭନ୍ ଖାଁଙ୍କୁ ନେଇ ଐତିହାସିକ ‘ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ’ (Coalition Ministry) ଗଠିତ।
  • ୧୯୪୩ ନଭେମ୍ବର ୨୭: ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଐତିହାସିକ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ‘ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ’ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ (ମହାରାଜା ନିଜର ସମସ୍ତ ବେତନ ଏଥିପାଇଁ ଦାନ କରିଥିଲେ) ଏବଂ କଟକ ମେଡିକାଲ୍ ସ୍କୁଲ୍‌କୁ ଡିଗ୍ରୀ କଲେଜ୍ (SCB Medical College) ରେ ଉନ୍ନୀତ କରାଗଲା।
  • ୧୯୪୪ ଜୁନ୍ ୨୯: ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ଯୋଗୁଁ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ଇସ୍ତଫା; ପୁନର୍ବାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନ ଜାରି।
  • ୧୯୪୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୩: ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରି ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଲେ (ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ: ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ, ପଣ୍ଡିତ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର, ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଓ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସରାୟ)।
  • ୧୯୪୬ - ୧୯୫୦: ଡକ୍ଟର ମହତାବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୨୬ଟି ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟର ଓଡ଼ିଶା ସହ ଐତିହାସିକ ମିଶ୍ରଣ, ହୀରାକୁଦ ବହୁମୁଖୀ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।

  • (ଖ) ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ସନ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ଟ୍ରିକ୍ସ (MCQ Elimination Rules):

    1. ପ୍ରଶ୍ନ: ନବଗଠିତ ଓଡ଼ିଶା (୧୯୩୬) ରେ କେଉଁ ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଥିଲା?

  • କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ। (ଅନୁଗୁଳ, କଳାହାଣ୍ଡି, ବଲାଙ୍ଗୀର ଇତ୍ୟାଦି ୧୯୩୬ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲା ନଥିଲା; ଅନୁଗୁଳ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସବ୍‌ଡିଭିଜନ୍ ଥିଲା)।
  • 2. ପ୍ରଶ୍ନ: କେଉଁ ନେତା କେଉଁ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ?

  • କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି (ପାରଳା ମହାରାଜା) ➔ ଜାତୀୟ ଦଳ (Nationalist Party)।
  • ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ (କନିକା ରାଜା) ➔ ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳ (United Party)।
  • ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ (ଖଲ୍ଲିକୋଟ ରାଜା) ➔ ସ୍ୱାଧୀନ ଦଳ (Independent Party)।
  • ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ / ଡକ୍ଟର ମହତାବ ➔ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (Congress Party)।
  • 3. ପ୍ରଶ୍ନ: ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାର ବାଚସ୍ପତି ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି କିଏ ଥିଲେ?

  • ବାଚସ୍ପତି: ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ।
  • ଉପବାଚସ୍ପତି: ନନ୍ଦକିଶୋର ଦାସ।
  • 4. ପ୍ରଶ୍ନ: ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ କିଏ ଶପଥ ପାଠ କରାଇଥିଲେ?

  • ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସାର୍ କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ୍ (Sir Courtney Terrell)।

  • ୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ (Memory Rhyme Mnemonic):

    ଛନ୍ଦ ରାଇମ୍:

    ଛତିଶ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ପହିଲା ଓଡ଼ିଶା ହେଲା ନୂଆ,
    ରେଭେନ୍ସା କଲେଜେ ହାବାକ୍ ସାହେବ ପିନ୍ଧିଲେ ରାଜପଦ ଚୁଆ।
    କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ହେଲେ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀ ବାରବାଟୀ ଦେଲେ ଭୋଜି,
    ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ କଂଗ୍ରେସ ଦଳେ କଲେ ଶାସନ ଖୋଜି।
    ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗଢ଼ିଲେ ପାରଳା ରାଜା ସ୍ନେହେ,
    ଡକ୍ଟର ମହତାବ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶାଇ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଦେଲେ ଦେହେ।


    ୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି / Mistake Alert):

    ବିଷୟ / ପ୍ରଶ୍ନ ୯୦% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ଭୁଲ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଲେଖିବାକୁ ଥିବା ୧୦୦% ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ମାର୍କ କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
    ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ (ପ୍ରିମିୟର) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ କିମ୍ବା ଡକ୍ଟର ମହତାବ ଲେଖନ୍ତି। ୧୯୩୭ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ରୁ ଜୁଲାଇ ୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି (ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ 'ନିର୍ବାଚିତ କଂଗ୍ରେସ' ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ)। ସାମ୍ବିଧାନିକ ତଥ୍ୟର କାଳକ୍ରମ ନ ଜାଣିବା।
    ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଗୁଳକୁ ଜିଲ୍ଲା ଭାବି ୭ଟି ଲେଖିଦିଅନ୍ତି। ୧୯୩୬ରେ ମାତ୍ର ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଥିଲା: କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ। ଜିଲ୍ଲା ଓ ସବ୍‌ଡିଭିଜନ୍ ମଧ୍ୟରେ ତାରତମ୍ୟ ନ ବୁଝିବା।
    ଉପଦେଷ୍ଟା ପରିଷଦର ଉପସଭାପତି ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଭାବନ୍ତି। ମଧୁବାବୁ ୧୯୩୪ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇସାରିଥିଲେ; ଉପସଭାପତି ଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି। ଐତିହାସିକ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ନ ଜାଣିବା।
    ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ୫୬ କିମ୍ବା ୧୪୭ ଲେଖନ୍ତି। ମୋଟ ଆସନ ୬୦ (୫୬ଟି ନିର୍ବାଚିତ + ୪ଟି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ)। ନିର୍ବାଚିତ ଓ ମୋଟ ଆସନ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରାନ୍ତି।
    ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ଧାରା ଧାରା ୩୫୬ ଭାବନ୍ତି (ଆଧୁନିକ ସମ୍ବିଧାନ)। ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍‌ର ଧାରା ୯୩ (Section 93) ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନ ଜାରି ହୋଇଥିଲା। ଆଇନ୍ ୧୯୩୫ ଓ ଆଜିର ସମ୍ବିଧାନ ଧାରାର ଗୋଳମାଳ।


    ୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):

    ଗୋଟିଏ ନୂଆ ଘର ତିଆରି ହୋଇ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରେ ପ୍ରକୃତ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—ଘରେ ବିଜୁଳି, ପାଣି, ଆସବାବପତ୍ର ଓ ରୋଷେଇ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଖଞ୍ଜିବାକୁ ପଡ଼େ! ଠିକ୍ ସେହିପରି ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ କୌଣସି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନଥିଲା, ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ ନଥିଲା, ପକ୍କା ରାସ୍ତା ନଥିଲା କି ନିଜସ୍ୱ ହାଇକୋର୍ଟ ନଥିଲା। ଆମର ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ନେତାମାନେ ଶୂନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କିପରି ଏକ ଆଧୁନିକ ସମୃଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶା ଗଢ଼ିତୋଳିଲେ, ତାହା ହିଁ ଏହି ପାଠର ଶିକ୍ଷା।


    ୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ (The 1-Minute Visual Formula Box):

    ଘଟଣା / ସରକାର ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ ଓ ଐତିହାସିକ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ
    ଉଦ୍‌ଘାଟନ (୧ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୩୬) • ସ୍ଥାନ: ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍ ହଲ୍, କଟକ<br>• ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ: ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍ (ଶପଥ କରାଇଲେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ୍)<br>• ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା, ୩୨,୬୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ୍, ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରେ ମହାରାଜାଙ୍କ ଭୋଜି
    ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନ (୧୯୩୭) • ୬୦ଟି ଆସନ (୫୬ ନିର୍ବାଚିତ + ୪ ମନୋନୀତ)<br>• କଂଗ୍ରେସ ୩୬ଟି ଆସନ ପାଇ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କଲା<br>• ବାଚସ୍ପତି: ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ, ଉପବାଚସ୍ପତି: ନନ୍ଦକିଶୋର ଦାସ
    ୧ମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ (୧୯୩୭) • ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି (୧ ଏପ୍ରିଲ୍ - ୧୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୭)<br>• ମନ୍ତ୍ରୀ: ମାନ୍ଧାତା ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ଲତିଫୁର ରେହମାନ୍
    କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ (୧୯୩୭-୩୯) • ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ (୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୭)<br>• ମନ୍ତ୍ରୀ: ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ, ବୋଧରାମ ଦୁବେ<br>• ଇସ୍ତଫା: ୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୯ (ଯୁଦ୍ଧ ନୀତି ପ୍ରତିବାଦରେ)<br>• ଧାରା ୯୩ ବଳରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନ
    ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ (୧୯୪୧-୪୪) • ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି (୨୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୧)<br>• ମନ୍ତ୍ରୀ: ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର, ମୌଲବୀ ଅବ୍‌ଦୁସ୍ ଶୋଭନ୍ ଖାଁ<br>• ଗୌରବୋଜ୍ଜ୍ୱଳ କାର୍ଯ୍ୟ: ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (୧୯୪୩) ଓ କଟକ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା
    ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ସରକାର (୧୯୪୬-୫୦) • ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ: ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ (୨୩ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୪୬)<br>• ଐତିହାସିକ କାର୍ଯ୍ୟ: ୨୬ଟି ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ, ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା


    ୬. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସମାଧାନ:

    ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କିପରି ହେଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    1. ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷର ସଂଗ୍ରାମ ଓ ବଳିଦାନ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରେ ‘ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୩୫’ ଗୃହୀତ ହେଲା ଏବଂ ଏହାର ୨୮୯ ଧାରା ଅନୁସାରେ ୧୯୩୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩ରେ ‘ଭାରତ ଶାସନ (ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ’ ଘୋଷିତ ହେଲା।

    2. ୧୯୩୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରେ ଭାଷାଭିତ୍ତିରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ’ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଜନ୍ମଲାଭ କଲା।

    3. ଏହି ନବଗଠିତ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା (କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ) କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଆୟତନ ଥିଲା ୩୨,୬୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ୍ ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୨,୭୧,୧୨୮ ଥିଲା। କଟକ ସହର ଏହାର ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ ହେଲା।


    (ଖ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ ଦିବସ ପାଳନର ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର।

    ଉତ୍ତର:

    1. ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରେ କଟକର ଐତିହାସିକ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍ କନଭୋକେସନ୍ ହଲ୍‌ରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉତ୍ସବମୁଖର ପରିବେଶରେ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା।

    2. ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସାର୍ କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ୍ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍ଙ୍କୁ ପଦ ଓ ଗୋପନୀୟତାର ଶପଥ ପାଠ କରାଇଥିଲେ।

    3. ଇଂଲଣ୍ଡ ସମ୍ରାଟ ଏବଂ ଭାରତର ଭାଇସରାୟଙ୍କ ଶୁଭେଚ୍ଛା ବାର୍ତ୍ତା ସମବେତ ଜନତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପାଠ କରାଯାଇଥିଲା।

    4. ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ଉପଲକ୍ଷେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି କଟକର ପ୍ରାଚୀନ ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗରେ ଏକ ବିରାଟ ରାଜକୀୟ ଭୋଜିର ଆୟୋଜନ କରି ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଆପ୍ୟାୟିତ କରିଥିଲେ।


    (ଗ) ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସନ ପାଇଁ କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ହେବା ପରେ ୧୯୩୭ ନିର୍ବାଚନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା:

    1. କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦ ନଥିବାରୁ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ୟପାଳ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ରହିଲା।

    2. ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଶାସନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ୨୦ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ‘ଉପଦେଷ୍ଟା ପରିଷଦ’ (Advisory Council) ଗଠନ କରାଗଲା। ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ପରିଷଦର ଉପସଭାପତି ଭାବେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା।

    3. ଏହି ପରିଷଦରେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରାଦେଶିକ ବିଧାନସଭାର ୧୭ ଜଣ ଅଭିଜ୍ଞ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ୩ ଜଣ ସରକାରୀ ସଦସ୍ୟ ସାମିଲ୍ ଥିଲେ।

    4. ପୂର୍ବରୁ ୧୯୩୩ରେ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ‘ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ କମିଟି’ର ସୁପାରିଶ ଅନୁଯାୟୀ ନୂତନ ପ୍ରଦେଶର ଆର୍ଥିକ, ନ୍ୟାୟିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଯାଇଥିଲା।


    (ଘ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନିର୍ବାଚନର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ।

    ଉତ୍ତର:

    1. ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭା ପାଇଁ ୧୯୩୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୮ରୁ ୨୩ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

    2. ବିଧାନସଭାର ମୋଟ ୬୦ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ୫୬ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଏବଂ ୪ଟି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ଆସନ ଥିଲା।

    3. ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ, ପାରଳା ମହାରାଜାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ‘ଜାତୀୟ ଦଳ’, କନିକା ରାଜାଙ୍କ ‘ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳ’, ଖଲ୍ଲିକୋଟ ରାଜାଙ୍କ ‘ସ୍ୱାଧୀନ ଦଳ’ ଏବଂ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦଳୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ।

    4. ଫଳାଫଳ: ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ବିପୁଳ ବିଜୟ ହାସଲ କରି ୫୬ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନରୁ ୩୬ଟି ଆସନ ଜିତି ଏକକ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଲାଭ କଲା। ଜାତୀୟ ଦଳ ୪ଟି, ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳ ୬ଟି ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ/ନିର୍ଦ୍ଦଳୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ୧୦ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲେ।


    (ଙ) ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଗଠିତ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ।

    ଉତ୍ତର:

    1. ଗଠନ: ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଲାଗିରହିଥିବା ରାଜ୍ୟପାଳ ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟାଇ ୧୯୪୧ ନଭେମ୍ବର ୨୪ରେ ପାରଳା ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ‘ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ’ ଗଠିତ ହେଲା। ଏଥିରେ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର (ଶିକ୍ଷା ଓ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ) ଏବଂ ମୌଲବୀ ଅବ୍‌ଦୁସ୍ ଶୋଭନ୍ ଖାଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।

    2. କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ:

  • ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା (୧୯୪୩): ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନର ଦୀର୍ଘଦିନର ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ ହେଲା। ମହାରାଜା ନିଜର ସମସ୍ତ ବେତନ ଏଥିପାଇଁ ଦାନ କରିଥିଲେ।
  • କଟକ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍: କଟକ ମେଡିକାଲ୍ ସ୍କୁଲ୍‌କୁ ଉନ୍ନୀତ କରି ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ମେଡିକାଲ୍ ଡିଗ୍ରୀ କଲେଜ୍ (SCB Medical College) ରେ ପରିଣତ କରାଗଲା।
  • ସେମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଦୂର କରିବା ସହ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ।

  • ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାରେ ଏକକ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ସତ୍ତ୍ୱେ କାହିଁକି କଂଗ୍ରେସ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଗଠନ ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇ ନଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ବଳରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରି ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରି କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଥମେ ସରକାର ଗଠନ କରିନଥିଲା।

    (ଖ) ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ସମୟ କାଳ କ’ଣ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସମୟକାଳ ଥିଲା ୧୯୩୭ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରୁ ୧୯୩୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୩ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

    (ଗ) କଂଗ୍ରେସ କାହିଁକି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଗଠନ କରିବାକୁ ରାଜି ହେଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ କେବେଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ଲିନ୍‌ଲିଥ୍‌ଗୋ ପ୍ରାଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟପାଳ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବାରୁ କଂଗ୍ରେସ ରାଜି ହେଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୧୯ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ।

    (ଘ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ କିଏ ?

    ଉତ୍ତର: ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏବଂ ବୋଧରାମ ଦୁବେ।

    (ଙ) ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାର ବାଚସ୍ପତି ଓ ଉପବାଚସ୍ପତି କିଏ ଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ମୁକୁନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ଦାସ ବାଚସ୍ପତି ଏବଂ ନନ୍ଦକିଶୋର ଦାସ ଉପବାଚସ୍ପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

    (ଚ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ କେବେ ଏବଂ କାହିଁକି ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ଭାରତୀୟ ନେତାଙ୍କ ବିନା ପରାମର୍ଶରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଭାରତକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ୍ କରିବାର ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇ କଂଗ୍ରେସ ହାଇକମାଣ୍ଡଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ୧୯୩୯ ନଭେମ୍ବର ୪ରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲା।

    (ଛ) ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ପରେ କିଏ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ପରେ ସାର୍ ଉଇଲିୟମ୍ ହଥର୍ଣ୍ଣ ଲୁଇସ୍ (Sir William Hawthorne Lewis) ୧୯୪୧ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

    (ଜ) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଲେଖ ?

    ଉତ୍ତର: ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଏବଂ ମୌଲବୀ ଅବ୍‌ଦୁସ୍ ଶୋଭନ୍ ଖାଁ ଉକ୍ତ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।

    (ଝ) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର କେଉଁ ଦୁଇଟି ଆକାଂକ୍ଷା ଫଳବତୀ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା (୧୯୪୩) ଏବଂ କଟକ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (କଟକ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍) ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା—ଏହି ଦୁଇଟି ଆକାଂକ୍ଷା ଫଳବତୀ ହୋଇଥିଲା।

    (ଞ) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ସମୟର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୨୬ଟି ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟର ଓଡ଼ିଶା ସହ ଐତିହାସିକ ମିଶ୍ରଣ, ହୀରାକୁଦ ବହୁମୁଖୀ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଥିଲା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ:

    (କ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ କଟକ ସହରରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।

    (ଖ) ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଆୟତନ କେତେ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୩୬ରେ ନବଗଠିତ ଓଡ଼ିଶାର ଆୟତନ ୩୨,୬୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ୍ ଥିଲା।

    (ଗ) କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍ କନଭୋକେସନ୍ ହଲ୍‌ରେ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

    (ଘ) କିଏ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଶପଥ ପାଠ କରାଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସାର୍ କୋର୍ଟନେ ଟେରେଲ୍ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଶପଥ ପାଠ କରାଇଥିଲେ।

    (ଙ) କାହା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହାବାକ୍‌ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ୧୯୩୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।

    (ଚ) ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଧାନସଭାରେ ସମୁଦାୟ କେତୋଟି ଆସନ ଥିଲା ଏବଂ ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ କେତୋଟି ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ସମୁଦାୟ ୬୦ଟି ଆସନ ଥିଲା ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୫୬ଟି ଆସନ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା (୪ଟି ମନୋନୀତ)।

    (ଛ) କିଏ ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: କନିକାର ରାଜା ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ‘ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳ’ (United Party) ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

    (ଜ) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ କେଉଁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟପାଳ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍‌ର ଧାରା ୯୩ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜ୍ୟପାଳ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

    (ଝ) କିଏ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ତାଙ୍କର ଅର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଦାନ କରିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାରଳା ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନିଜର ଅର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ବେତନ ଦାନ କରିଥିଲେ।

    (ଞ) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ କେବେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ୧୯୪୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୪: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତାର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ:

    (କ) କେଉଁଟି ନୂତନ ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲା ନ ଥିଲା ?

    (i) ସମ୍ବଲପୁର

    (ii) ଗଞ୍ଜାମ

    (iii) ଅନୁଗୁଳ

    (iv) କୋରାପୁଟ

    ଉତ୍ତର: (iii) ଅନୁଗୁଳ

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ୧୯୩୬ରେ ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଥିଲା: କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଓ କୋରାପୁଟ। ଅନୁଗୁଳ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲା ନଥିଲା।)

    (ଖ) କିଏ ଉପଦେଷ୍ଟା ପରିଷଦର ଉପସଭାପତି ଥିଲେ ?

    (i) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

    (ii) ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି

    (iii) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି

    (iv) ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ

    ଉତ୍ତର: (ii) ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି

    (ଗ) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି କେଉଁ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ?

    (i) ସଂଯୁକ୍ତ ଦଳ

    (ii) ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ

    (iii) ଜାତୀୟ ଦଳ

    (iv) ସ୍ୱାଧୀନ ଦଳ

    ଉତ୍ତର: (iii) ଜାତୀୟ ଦଳ

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସେ Nationalist Party ବା 'ଜାତୀୟ ଦଳ'ର ନେତା ଥିଲେ।)

    (ଘ) କିଏ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ?

    (i) ଅବ୍‌ଦୁସ୍ ଶୋଭନ୍ ଖାଁ

    (ii) ଲତିଫୁର ରେହମାନ୍

    (iii) ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର

    (iv) ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ

    ଉତ୍ତର: (ii) ଲତିଫୁର ରେହମାନ୍

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ୧୯୩୭ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ମାନ୍ଧାତା ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମୌଲବୀ ଲତିଫୁର ରେହମାନ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ; ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଓ ଅବ୍‌ଦୁସ୍ ଶୋଭନ୍ ଖାଁ ୧୯୪୧ର ଦ୍ୱିତୀୟ ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳରେ ଥିଲେ।)

    (ଙ) କେବେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ମିଳିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ?

    (i) ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୧୩

    (ii) ୧୯୩୭ ଜୁଲାଇ ୧୯

    (iii) ୧୯୪୧ ନଭେମ୍ବର ୨୪

    (iv) ୧୯୪୪ ଜୁନ୍ ୨୯

    ଉତ୍ତର: (iv) ୧୯୪୪ ଜୁନ୍ ୨୯


    ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା “ତୁମ ପାଇଁ କାମ” (ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ) ର ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:

    ୧. ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନଶୀଳତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ସମୀକ୍ଷାମୂଳକ ଆଲୋଚନା:

  • ଶିଳ୍ପ ବିନା ଦେଶର ଉନ୍ନତି ଅସମ୍ଭବ: ମଧୁବାବୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନଶୀଳତା ହିଁ ଜାତିର ପ୍ରକୃତ ମେରୁଦଣ୍ଡ।
  • ସ୍ୱଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦନ: ସେ ଓଡ଼ିଶାର କାରିଗରମାନଙ୍କ ହାତତିଆରି କଳାକୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ‘ଉତ୍କଳ ଟ୍ୟାନେରୀ’ ଓ ‘ଓଡ଼ିଶା ଆର୍ଟ ୱେୟାର୍ସ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ।
  • ଶ୍ରମର ମର୍ଯ୍ୟାଦା: ସେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ କେବଳ ଚାକିରି ପଛରେ ନଗୋଡ଼ାଇ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ କୃଷିରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ନିଜେ କୋଟିପତି ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ନିଜର ସମସ୍ତ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଉତ୍ସର୍ଗ କରି ଦେବାଳିଆ ହେବାକୁ ପଛାଇ ନଥିଲେ।
  • 🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App