ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଇତିହାସ: ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ - ପ୍ରଥମ ପାଠ: ସାମାଜିକ ବିକାଶ (ସ୍ୱାଧୀନତୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ) (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)
ପ୍ରିୟ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ (ଇତିହାସ) ବିଭାଗରେ ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ "ସ୍ୱାଧୀନତୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ"ର ପ୍ରଥମ ପାଠ "ସାମାଜିକ ବିକାଶ" (Social Development in Odisha) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ। ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା (୧ କୋଟି ୩୭ ଲକ୍ଷ), ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୩୫ ଲକ୍ଷ ଆଦିବାସୀ (ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି) ଓ ୧୮ ଲକ୍ଷ ୬୦ ହଜାର ଦଳିତ (ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି)ଙ୍କ ବିକାଶ, ଜମି ଜବରଦଖଲ ରୋକିବା ଆଇନ (୧୯୪୭), ପୋଡୁଚାଷ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିବା, ଅପରାଧୀ ଜନଜାତି ଆଇନ ରଦ୍ଦ (୧୯୪୯), ଗୋତି ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ (୧୯୪୮), ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ଆଇନ (୧୯୪୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର), କୋରାପୁଟର କୋୟା ଜନଜାତିଙ୍କ ‘ୟଜ୍’ (Yaws) ରୋଗ ଓ ମ୍ୟାଲେରିଆ ନିରାକରଣ, ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ (ଇନ୍ଦିରା ଆବାସ, PMGSY, ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ, ମନରେଗା - ୧୦୦ ଦିନର କାମ, ବିଜୁ ଗ୍ରାମଜ୍ୟୋତି, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୋଜନା), ଶିଶୁ ବିକାଶ (ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ), ମହିଳା ବିକାଶ ଓ ଐତିହାସିକ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ (୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୧), ଜନନୀ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା, ସାମାଜିକ ନିରାପତ୍ତା (ମଧୁବାବୁ ପେନ୍ସନ୍ ଯୋଜନା - ୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା - ୧ ଅପ୍ରେଲ୍ ୨୦୦୮, ମୋ କୁଡ଼ିଆ, ବିଜୁ KBK, ଓ ୧୦୮ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସେବା - ୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩) ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ତଥ୍ୟ ତଥା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ନିର୍ଭୁଲ ସମାଧାନ ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।
୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ଦେବା ଟ୍ରିକ୍ (୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଫର୍ମୁଲା):
(କ) ମାଷ୍ଟର ଟାଇମ୍ଲାଇନ୍ ଫର୍ମୁଲା (Timeline Master Formula):
(ଖ) ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ସନ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ଟ୍ରିକ୍ସ (MCQ Elimination Rules):
1. ପ୍ରଶ୍ନ: ୧୯୪୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା?
2. ପ୍ରଶ୍ନ: କୋରାପୁଟର ‘କୋୟା’ କାହାକୁ ବୁଝାଏ?
3. ପ୍ରଶ୍ନ: ‘ମୋ କୁଡ଼ିଆ’ ଯୋଜନା କାହା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ?
4. ପ୍ରଶ୍ନ: ବିଜୁ KBK ଯୋଜନାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା କେଉଁଗୁଡ଼ିକ?
୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ (Memory Rhyme Mnemonic):
ଛନ୍ଦ ରାଇମ୍:
ସଇଁତିରିଶ ଲକ୍ଷେ ଲୋକେ ଗୋତି ବେଠି ଥିଲେ ଛନ୍ଦି,
ଅଠଚାଳିଶେ ତୁଟିଗଲା ମହାଜନୀ ବନ୍ଦୀ।
ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ହରିଜନ ପଶିଲେ ଯାଇ,
ଅଛୁଆଁ ଭେଦଭାବ ଦୂରେ ଗଲା ମିଳିମିଶି ଭାଇ।
ମିଶନ ଶକ୍ତି ନାରୀଙ୍କୁ ଦେଲା ନୂଆ ଜୀବନର ଆଶା,
ମଧୁବାବୁ ପେନ୍ସନ୍ ବୁଝିଲା ଦୁଃଖୀ ଜନଙ୍କ ଭାଷା।
ଶହେ ଦିନ କାମ ପାଇଁ ନରେଗା ଆସିଲା ଡାକି,
ଏକଶହ ଆଠ ଗାଡ଼ି ନେଲା ରୋଗୀଙ୍କୁ ବୋହି।
୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି / Mistake Alert):
| ବିଷୟ / ପ୍ରଶ୍ନ | ୯୦% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ଭୁଲ୍ | ପରୀକ୍ଷାରେ ଲେଖିବାକୁ ଥିବା ୧୦୦% ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ | ମାର୍କ କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ |
|---|---|---|---|
| କୋୟା ଓ ୟଜ୍ ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ୍ | କୋୟାକୁ ରୋଗ ଓ ୟଜ୍କୁ ଜାତି ଭାବନ୍ତି | ‘କୋୟା’ ହେଉଛି ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ଏବଂ ‘ୟଜ୍’ (Yaws) ହେଉଛି ଭୟଙ୍କର ଚର୍ମରୋଗ। | ଜନଜାତି ଓ ବ୍ୟାଧିର ନାମ ଅଦଳବଦଳ କରିବା। |
| ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ତାରିଖ | ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ | ୧୯୪୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ (ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର) | ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ସହ ଗୋଳମାଳ କରିବା। |
| ମିଶନ ଶକ୍ତି ଆରମ୍ଭ ତାରିଖ | ୨୦୦୦ ମସିହା | ୨୦୦୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖ (ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହିଳା ଦିବସ) | ବର୍ଷ ଓ ତାରିଖ ଭୁଲ୍ ଲେଖିବା। |
| ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ | ୫୦ ହଜାର କିମ୍ବା ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା | ୩୦,୦୦୦ (ତିରିଶ ହଜାର) ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ପଞ୍ଜୀକରଣ ଫି: ₹୩୦) | ଯୋଜନାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୀମା ରାଶି ନ ଜାଣିବା। |
| ନାଗରିକ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ଆଇନ କାହା ସହ ଜଡ଼ିତ? | ଗୋତି ଶ୍ରମିକ ସହ ଭାବନ୍ତି | ଏହା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ (ଦଳିତଙ୍କ ଅଧିକାର) ସହ ଜଡ଼ିତ। | ଆଇନର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନ ବୁଝିବା। |
୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):
ଆଜି ଆମ ଗାଁରେ ମାଆମାନେ ‘ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ’ (SHG / ମିଶନ ଶକ୍ତି) ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଋଣ ନେଇ ଛତୁ ଚାଷ, ବଡ଼ି-ପାମ୍ପଡ଼ ତିଆରି ବା ମାଛ ଚାଷ କରି ନିଜେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେଉଛନ୍ତି। ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ୧୦୮ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଡାକ୍ତରଖାନା ନେବାକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଛି, ଆଉ ଗାଁର ଜେଜେବାପା-ଜେଜେମାଆଙ୍କୁ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ମଧୁବାବୁ ପେନ୍ସନ୍ ମିଳୁଛି। ଏହିସବୁ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ୱାଧୀନତୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ହିଁ ଫଳାଫଳ!
୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ (The 1-Minute Visual Formula Box):
| ବର୍ଗ | ପ୍ରମୁଖ ଆଇନ ଓ ପଦକ୍ଷେପ | ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବ |
|---|---|---|
| ଆଦିବାସୀ (ST) କଲ୍ୟାଣ | • ଜମି ଜବରଦଖଲ ନିଷେଧ (୧୯୪୭)<br>• ଗୋତି ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ (ଜୁନ୍ ୧୯୪୮)<br>• ଅପରାଧୀ ଜନଜାତି ଆଇନ ରଦ୍ଦ (୧୯୪୯)<br>• ‘ୟଜ୍’ ଓ ମ୍ୟାଲେରିଆ ନିରାକରଣ | ମହାଜନୀ ଶୋଷଣରୁ ମୁକ୍ତି, ଆଶ୍ରମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସେବାଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପୋଡୁଚାଷ ବନ୍ଦ |
| ଦଳିତ (SC) କଲ୍ୟାଣ | • ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଆଇନ (୧୯୪୮)<br>• ନାଗରିକ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ଆଇନ<br>• ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ (୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୮) | ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ, ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଅଧିକାର, ଶିକ୍ଷାରେ ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଓ ଦରମା ଛାଡ଼ |
| ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ | • ମିଶନ ଶକ୍ତି (୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୧)<br>• ଜନନୀ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା<br>• ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ (MDM) | ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (WSHG) ସଶକ୍ତୀକରଣ, କନ୍ୟାଭ୍ରୂଣ ହତ୍ୟା ନିଷେଧ, ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଉଚ୍ଛେଦ |
| ଗ୍ରାମୀଣ ଓ ସାମାଜିକ ନିରାପତ୍ତା | • ମଧୁବାବୁ ପେନ୍ସନ୍ ଯୋଜନା (୧ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮)<br>• ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା (୧ ଅପ୍ରେଲ୍ ୨୦୦୮)<br>• ୧୦୮ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ (୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩)<br>• ମୋ କୁଡ଼ିଆ ଓ ବିଜୁ KBK ଯୋଜନା | ବୃଦ୍ଧ, ବିଧବା ଓ ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କୁ ଭତ୍ତା, ₹୩୦,୦୦୦ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା, ବାସହୀନଙ୍କୁ ଗୃହ ଯୋଗାଣ |
୬. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସମାଧାନ:
(କ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଜନଜାତିମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ଶୋଷଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କି କି ପଦକ୍ଷେପମାନ ନିଆଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର:
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଜନଜାତିଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ଶୋଷଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି:
1. ଜମି ସୁରକ୍ଷା: ୧୯୪୭ର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଅଣ-ଆଦିବାସୀମାନେ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଜମି ଜବରଦଖଲ କରିବା ନିଷିଦ୍ଧ କରାଗଲା ଏବଂ ହଡ଼ପ ହୋଇଥିବା ଜମି ଫେରସ୍ତ ଦିଆଗଲା।
2. ଶୋଷଣମୂଳକ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ: ୧୯୪୮ ଜୁନ୍ରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ଗୋତିପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ ନିୟାମକ’ ବଳରେ ହଜାର ହଜାର ଗୋତି ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଗଲା। ଗଡ଼ଜାତର ବେଠି, ବେଗାରି, ମାଗଣ ଓ ରସଦ ପ୍ରଥା ବନ୍ଦ ହେଲା।
3. ଆଇନଗତ ସଂସ୍କାର: ୧୯୪୯ରେ ଅଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ‘ଅପରାଧୀ ଜନଜାତି ଆଇନ’ ରଦ୍ଦ ହେଲା।
4. ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ: ୧୯୪୮ରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ଆଇନ’ ଓ ‘ନାଗରିକ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ଆଇନ’ ପ୍ରଣୟନ କରି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରକୁ ଦଳିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରାଗଲା।
(ଖ) ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ କି ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର:
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଜୀବନଧାରଣ ମାନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନାମାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି:
1. ଆବାସ ଓ ରାସ୍ତାଘାଟ: ଗୃହହୀନ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଇନ୍ଦିରା ଆବାସ ଯୋଜନା’ ଏବଂ ଗାଁଗୁଡ଼ିକୁ ପକ୍କା ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ‘ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରାମ ସଡ଼କ ଯୋଜନା’ (PMGSY) ଓ ‘ଗୋପବନ୍ଧୁ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୋଜନା’ ଲାଗୁ ହେଲା।
2. କର୍ମନିଯୁକ୍ତି: ‘ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାମୀଣ ନିଶ୍ଚିତ କର୍ମନିଯୁକ୍ତି ଯୋଜନା’ (MGNREGA) ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଷକୁ ଅନ୍ତତଃ ୧୦୦ ଦିନର କାମ ଯୋଗାଇ ଦିଆଗଲା। ଏହାଛଡ଼ା ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରୋଜଗାର ଯୋଜନା’ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା।
3. ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ: ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମକୁ ବିଜୁଳି ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ‘ବିଜୁ ଗ୍ରାମଜ୍ୟୋତି ଯୋଜନା’ ଏବଂ ବିଶୁଦ୍ଧ ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା।
4. ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା: ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ ଯୋଜନାରେ ସୁଲଭ ଦରରେ ଚାଉଳ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ କିଲୋ ପ୍ରତି ୨ ଟଙ୍କିଆ ଚାଉଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା।
(ଗ) ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଶୁ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିକାଶ ଦିଗରେ କ’ଣ କ’ଣ କରାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର:
1. କନ୍ୟାଭ୍ରୂଣ ହତ୍ୟା ନିଷେଧ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ୧୪ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉପରେ ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଉଚ୍ଛେଦ ଆଇନ ଲାଗୁ ହୋଇଛି।
2. ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାକ୍-ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ‘ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଜନା’ (MDM) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି।
1. ‘ଜନନୀ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା’ ମାଧ୍ୟମରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ନିରାପଦ ପ୍ରସବକାଳୀନ ଡାକ୍ତରୀ ସେବା ଓ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଆଯାଉଛି।
2. ୨୦୦୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ରୁ ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (SHG) ମାଧ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଓ ସଶକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
(ଘ) ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର:
1. ନୂତନ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନରେ ସହାୟତା କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିବା।
2. ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମାଧ୍ୟମରେ କମ୍ ସୁଧରେ ସୁଲଭ ଋଣ ଯୋଗାଇଦେବା।
3. ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦ୍ରବ୍ୟର ବଜାରୀକରଣ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
4. ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ନିୟମିତ ତଦାରଖ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା।
(ଙ) ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ପେନ୍ସନ୍ ଯୋଜନା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର।
ଉତ୍ତର:
1. ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା (RSBY): ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମାରେଖା ତଳେ ଥିବା ପରିବାରଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୩୦ ଟଙ୍କା ପଞ୍ଜୀକରଣ ଫି’ରେ ବାର୍ଷିକ ୩୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ଡାକ୍ତରଖାନା ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ଭରଣା କରାଯାଉଛି।
2. ଜରୁରୀକାଳୀନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସେବା: ଦୁର୍ଘଟଣା ଓ ଗୁରୁତର ରୋଗୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନା ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ୨୦୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ରୁ ୧୦୮ ମାଗଣା ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସେବା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି।
(କ) କେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ଗୋତି ପ୍ରଥା’ ଜାତ ହେଲା ଏବଂ ଏହା କେବେଠାରୁ ଉଚ୍ଛେଦ ହେଲା ?
ଉତ୍ତର:
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମହାଜନମାନଙ୍କ ଶୋଷଣମୂଳକ ଋଣ କାରବାରରୁ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ‘ଗୋତି ପ୍ରଥା’ ଜାତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୪୮ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ଗୋତିପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ ନିୟାମକ’ ବଳରେ ଏହା ଆଇନତଃ ଉଚ୍ଛେଦ ହେଲା।
(ଖ) କେଉଁ ଆଇନ ବଳରେ ଏବଂ କେଉଁଦିନ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ଭକ୍ତମାନେ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ?
ଉତ୍ତର:
‘ଓଡ଼ିଶା ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ଆଇନ, ୧୯୪୮’ ବଳରେ ୧୯୪୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖ ଦିନ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତିର ଭକ୍ତମାନେ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
(ଗ) କୋରାପୁଟରେ କେଉଁମାନେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ଶିକାର ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ରୋଗର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
କୋରାପୁଟର କୋୟା ଜନଜାତିର ଆଦିବାସୀମାନେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚର୍ମବ୍ୟାଧିର ଶିକାର ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ରୋଗର ନାମ ଥିଲା ‘ୟଜ୍’ (Yaws)।
(ଘ) ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ ଯୋଜନା କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମାରେଖା ତଳେ ଥିବା ଅତି ଦରିଦ୍ର ପରିବାରମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ନିରାପତ୍ତା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ମାସିକ କିଲୋ ପ୍ରତି ୩ ଟଙ୍କା ଦରରେ ୩୫ କିଲୋଗ୍ରାମ ଚାଉଳ ଯୋଗାଇଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ ଯୋଜନା କୁହାଯାଏ।
(ଙ) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ନିଶ୍ଚିତ ଗ୍ରାମୀଣ କର୍ମ ନିଯୁକ୍ତି ଯୋଜନା କେବେଠାରୁ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ବ୍ୟବସ୍ଥାଟି କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ଏହା ୨୦୦୫ ମସିହାରୁ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଣକୁଶଳୀ ପରିବାରକୁ ବର୍ଷକୁ ଅନ୍ତତଃ ୧୦୦ ଦିନର ନିଶ୍ଚିତ କାମଧନ୍ଦା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ।
(ଚ) ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ ଯୋଜନାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ (WSHG) ମାନଙ୍କ ଗଠନ, ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳାମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ତଥା ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିରେ ଉନ୍ନତି ଆଣି ସେମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
(ଛ) ମଧୁବାବୁ ପେନ୍ସନ୍ ଯୋଜନାରେ କି କି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର:
୨୦୦୮ ଜାନୁଆରୀ ୧ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯୋଜନାରେ ରାଜ୍ୟର ଅସହାୟ ବୃଦ୍ଧ, ବିଧବା, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଏବଂ କୁଷ୍ଠରୋଗରୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମାସିକ ନିୟମିତ ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।
(ଜ) ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନାରେ କି କି ସୁବିଧାମାନ ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର:
ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମାରେଖା ତଳେ ଥିବା ପରିବାରକୁ ମାତ୍ର ୩୦ ଟଙ୍କା ପଞ୍ଜୀକରଣରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ୩୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ମିଳିଥାଏ।
(ଝ) ‘ମୋ କୁଡ଼ିଆ’ ଯୋଜନା କାହା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ?
ଉତ୍ତର:
ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ଘରପୋଡ଼ି ତଥା ହାତୀ ଉପଦ୍ରବ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୃହହୀନ ଓ ଆଶ୍ରୟହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ଗରିବ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପକ୍କା ବାସଗୃହ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ‘ମୋ କୁଡ଼ିଆ’ ଯୋଜନା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
(କ) ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଜମି ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ପ୍ରଣୀତ ଆଇନରେ କି କି ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର: ଅଣ-ଆଦିବାସୀମାନେ କୌଣସି ଆଳରେ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଜମି ଜବରଦଖଲ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଜବରଦଖଲ ହୋଇଥିବା ଜମି ଆଦିବାସୀଙ୍କୁ ଫେରସ୍ତ ଦିଆଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
(ଖ) ଅପରାଧୀ ଜନଜାତି ଆଇନକୁ କେବେ ରଦ୍ଦ କରିଦିଆଗଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଅପରାଧୀ ଜନଜାତି ଆଇନକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦିଆଗଲା।
(ଗ) କେଉଁ ଆଇନ ବଳରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା କ୍ରମଶଃ ଅପସରି ଗଲା ?
ଉତ୍ତର: ‘ଓଡ଼ିଶା ନାଗରିକ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ଆଇନ’ ବଳରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା କ୍ରମଶଃ ଅପସରି ଗଲା।
(ଘ) ମ୍ୟାଲେରିଆ ରୋଗରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସରକାର କି କି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ସରକାର ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଗଣାରେ ମ୍ୟାଲେରିଆ ନିରାକରଣ ବଟିକା ବିତରଣ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ।
(ଙ) ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଯୋଜନାର ନାମ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ଏହି ଯୋଜନାର ନାମ ହେଉଛି ‘ବିଜୁ ଗ୍ରାମଜ୍ୟୋତି ଯୋଜନା’।
(ଚ) ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଯୋଜନା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଛି ?
ଉତ୍ତର: ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ‘ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଜନା’ (Mid-Day Meal) ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଛି।
(ଛ) ଜନନୀ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦ ପ୍ରସବ ନିମନ୍ତେ ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା ଓ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଗାଇଦେବା ଯୋଜନାକୁ ‘ଜନନୀ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା’ କୁହାଯାଏ।
(ଜ) ମହିଳାମାନଙ୍କ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ କି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
ଉତ୍ତର: ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଋଣ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ତାଲିମ ମାଧ୍ୟମରେ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରାଉଛି।
(ଝ) କେଉଁ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି ?
ଉତ୍ତର: ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୦୦୯-୧୦ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି।
(ଞ) ଓଡ଼ିଶା ଜୀବିକା ମିଶନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଗରିବ ପରିବାରମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଜୀବିକା ଯୋଗାଇ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ କରିବା ଓଡ଼ିଶା ଜୀବିକା ମିଶନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
(କ) ୧୯୪୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଟି ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ଅପରାଧୀ ଜନଜାତି ଆଇନ ରଦ୍ଦ
(ii) ମହାଜନମାନଙ୍କ ଋଣ କାରବାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
(iii) ଗୋତିପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ
(iv) ଓଡ଼ିଶା ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଆଇନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ
ଉତ୍ତର: (ii) ମହାଜନମାନଙ୍କ ଋଣ କାରବାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ୧୯୪୭ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ମହାଜନମାନଙ୍କ ଋଣ କାରବାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆଇନ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା)
(ଖ) ନାଗରିକ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଦୂରୀକରଣ ଆଇନ୍ କେଉଁ ପ୍ରଥା ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ?
(i) ମହାଜନୀ ପ୍ରଥା
(ii) ଗୋତି ପ୍ରଥା
(iii) ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ପ୍ରଥା
(iv) ବେଗାରି ପ୍ରଥା
ଉତ୍ତର: (iii) ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ପ୍ରଥା
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦଳିତମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚାଲିଥିବା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଓ ସାମାଜିକ ବାସନ୍ଦ ଦୂର କରିବାକୁ ଏହି ଆଇନ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା)
(ଗ) ‘କୋୟା’ କାହାକୁ ବୁଝାଏ ?
(i) ପୋଡୁଚାଷ
(ii) ଏକ ସାମାଜିକ ପ୍ରଥା
(iii) ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୋଗ
(iv) ଏକ ଜନଜାତି
ଉତ୍ତର: (iv) ଏକ ଜନଜାତି
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: କୋୟା ହେଉଛି କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି)
(ଘ) ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କ’ଣ ?
(i) ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଦଳ
(ii) ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ
(iii) ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର
(iv) ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ
ଉତ୍ତର: (iii) ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି କେନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପ୍ରାକ୍-ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ପୁଷ୍ଟିକର ଆହାର ଯୋଗାଇଥାଏ)
(ଙ) କେଉଁ ଅବିଭକ୍ତ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ବିଜୁ KBK ଯୋଜନାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ?
(i) କଳାହାଣ୍ଡି, ବାଲେଶ୍ୱର, କୋରାପୁଟ
(ii) କଳାହାଣ୍ଡି, ବଲାଙ୍ଗୀର, କୋରାପୁଟ
(iii) ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ବଲାଙ୍ଗୀର, କୋରାପୁଟ
(iv) କଳାହାଣ୍ଡି, ବାଲେଶ୍ୱର, କେନ୍ଦୁଝର
ଉତ୍ତର: (ii) କଳାହାଣ୍ଡି, ବଲାଙ୍ଗୀର, କୋରାପୁଟ
(ବ୍ୟାଖ୍ୟା: KBK ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅବିଭକ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି, ବଲାଙ୍ଗୀର ଓ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା)
କାର୍ଯ୍ୟ ୧: ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଅଙ୍ଗନବାଡ଼ି ବା ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ଆଦର୍ଶ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣୀ:
୧. ନିୟମିତ ସଞ୍ଚୟ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଭ୍ୟା ମାସିକ ₹୧୦୦ ସଞ୍ଚୟ କରି ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଖାତାରେ ଜମା କରନ୍ତି।
୨. ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଋଣ: ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ବା ପିଲାଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ପାଇଁ କମ୍ ସୁଧରେ ଦଳର ସଦସ୍ୟାଙ୍କୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନ।
୩. ଉତ୍ପାଦନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ: ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଲିଙ୍କେଜ୍ ଋଣ ସହାୟତାରେ ଛତୁ ଚାଷ, ମସଲା ଗୁଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ପରିବା ଚାଷ।
୪. ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଦାୟିତ୍ୱ: ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରିଷ୍କାର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ରାନ୍ଧିବା ଓ ପରିବେଷଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ସୁଚାରୁ ରୂପେ ତୁଲାଉଛନ୍ତି।
କାର୍ଯ୍ୟ ୨: ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୋଜନା ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସେବା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ନାମ:
ଆଦର୍ଶ ତାଲିକା:
୧. ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା (RSBY - ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ): ବଲାଙ୍ଗୀର, କଳାହାଣ୍ଡି, ନୂଆପଡ଼ା, ବରଗଡ଼।
୨. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଗ୍ରାମୀଣ ଯୋଜନା (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ): କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ଗଞ୍ଜାମ, ଅନୁଗୋଳ, ଢେଙ୍କାନାଳ (ଅଣ-KBK ୧୧ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ପାଇଁ)।
୩. ୧୦୮ ଜରୁରୀକାଳୀନ ମେଡିକାଲ୍ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସେବା (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ - ୨୦୧୩): ଖୋର୍ଦ୍ଧା, କଟକ, ପୁରୀ, ଯାଜପୁର, ବାଲେଶ୍ୱର, ଭଦ୍ରକ, ଗଞ୍ଜାମ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ)।
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App