BSE ODISHA CLASS 10 • UTKAL MASTER STROKE

ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ଇତିହାସ: ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ - ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଠ: ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ (ସ୍ୱାଧୀନତୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ) (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)

ପ୍ରିୟ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ମାଟ୍ରିକ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ (ଇତିହାସ) ବିଭାଗରେ ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ "ସ୍ୱାଧୀନତୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ"ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଠ "ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ" (Educational Development in Post-Independence Odisha) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ। ସ୍ୱାଧୀନତା ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷାର ସ୍ଥିତି, ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ - ଅନୁଗୋଳ ଓ ରସୁଲକୋଣ୍ଡା ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର), ୧୯୫୩ ଓଡ଼ିଶା ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (BSE Odisha) ଗଠନ, ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ସାର୍ବଜନୀନକରଣ (୧୯୯୫ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ, ୧୯୯୬ DPEP, ସର୍ବ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ - SSA, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ - RMSA), ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର (୧୯୪୩ ଉତ୍କଳ, ୧୯୬୭ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର, ୧୯୮୧ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ, ୧୯୯୯ ଏଫ୍.ଏମ୍. ଓ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା, ରେଭେନ୍ସା, କୋରାପୁଟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ରମାଦେବୀ ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ), ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା (୧୯୫୬ ବୁର୍ଲା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ୧୯୬୧ NIT ରାଉରକେଲା, CET ଭୁବନେଶ୍ୱର, ସାରଙ୍ଗ, ୨୦୦୨ BPUT), କୃଷି ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଶିକ୍ଷା (୧୯୫୪ କୃଷି କଲେଜ, ୧୯୬୨ OUAT, କଟକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର - NRRI, ୧୯୭୭ କୌଶଲ୍ୟାଗଙ୍ଗ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର - CIFA, ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ନଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା, ଚିପିଲିମା କୃଷି କଲେଜ), ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା (SCB କଟକ, VSS ବୁର୍ଲା - ୧୯୫୯, MKCG ବ୍ରହ୍ମପୁର, AIIMS ଭୁବନେଶ୍ୱର - ୨୦୧୨), ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି, ଆଇନ ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, NLU କଟକ, IIMC ଢେଙ୍କାନାଳ, NISER, IIT, IOP, ILS, RIE) ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ତଥ୍ୟ ତଥା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ନିର୍ଭୁଲ ସମାଧାନ ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।


୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ଦେବା ଟ୍ରିକ୍ (୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଫର୍ମୁଲା):

(କ) ମାଷ୍ଟର ଟାଇମ୍‌ଲାଇନ୍ ଫର୍ମୁଲା (Timeline Master Formula):

  • ୧୯୪୭-୪୮: ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନୁଗୋଳ ଓ ରସୁଲକୋଣ୍ଡା (ଭଞ୍ଜନଗର) ଠାରେ ୨ଟି ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ।
  • ୧୯୪୭: ବାଲେଶ୍ୱର, ପୁରୀ ଓ ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ କଲେଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୧୯୪୯-୫୦: କଟକ ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ ‘ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍’ (SCB Medical College) ନାମରେ ନାମିତ।
  • ୧୯୫୦ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ସ୍ଥିତି:
  • ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ: ୧୦,୧୬୫ (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ: ୪,୪୧,୯୬୭)
  • ମଧ୍ୟ-ଇଂରାଜୀ (ME) ବିଦ୍ୟାଳୟ: ୪୮୯ (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ: ୪୬,୨୧୭)
  • ହାଇସ୍କୁଲ୍: ୧୫୩ (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ: ୪୩,୮୯୩)
  • କଲେଜ୍: ୧୪ (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ: ୫,୬୮୯)
  • ୧୯୫୩: ଓଡ଼ିଶା ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ ଆକ୍ଟ ୧୯୫୩ ବଳରେ ଓଡ଼ିଶା ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (BSE Odisha) ଗଠିତ।
  • ୧୯୫୪: ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୧୯୫୬: ବୁର୍ଲାଠାରେ ପ୍ରଥମ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ୍ (ବର୍ତ୍ତମାନର VSSUT) ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୧୯୫୯: ବୁର୍ଲାଠାରେ ‘ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍’ (VSS Medical College) ଆରମ୍ଭ।
  • ୧୯୬୧: ରାଉରକେଲା ଆଞ୍ଚଳିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (REC - ବର୍ତ୍ତମାନର NIT Rourkela) ସ୍ଥାପିତ।
  • ୧୯୬୨: ଭୁବନେଶ୍ୱର କୃଷି କଲେଜ୍ ପରିସରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରି ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (OUAT) ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୧୯୬୭: ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଜ୍ୟୋତିବିହାର, ବୁର୍ଲା) ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଭଞ୍ଜବିହାର) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
  • ୧୯୭୭: ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ କୌଶଲ୍ୟାଗଙ୍ଗଠାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର (CIFA) ର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପିତ।
  • ୧୯୮୧: ପୁରୀଠାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୧୯୯୫: ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ (MDM) ବ୍ୟବସ୍ଥା।
  • ୧୯୯୬: ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଯୋଜନା (DPEP) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ।
  • ୧୯୯୯: ବାଲେଶ୍ୱରରେ ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ବାରିପଦାରେ ଉତ୍ତର-ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ) ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୨୦୦୦: ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
  • ୨୦୦୨: ରାଉରକେଲାଠାରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (BPUT) ପ୍ରତିଷ୍ଠା।
  • ୨୦୦୯-୧୦: ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ (RMSA) ର ଶୁଭାରମ୍ଭ।
  • ୨୦୧୨: ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଆୟୁର୍ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (AIIMS Bhubaneswar) ରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଆରମ୍ଭ।

  • (ଖ) ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଅପ୍ସନ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ଟ୍ରିକ୍ସ (MCQ Elimination Rules):

    1. ପ୍ରଶ୍ନ: ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (BPUT) କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ?

  • ଅପ୍ସନ: (କ) ପୁରୀ, (ଖ) ରାଉରକେଲା, (ଗ) ବୁର୍ଲା, (ଘ) ଭୁବନେଶ୍ୱର।
  • ଟ୍ରିକ୍: BPUT ର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରାଉରକେଲା (Rourkela) ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ! ଭୁବନେଶ୍ୱର କିମ୍ବା ବୁର୍ଲା ନୁହେଁ।
  • 2. ପ୍ରଶ୍ନ: ଚିପିଲିମାଠାରେ କେଉଁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି?

  • ସମ୍ବଲପୁରର ଚିପିଲିମାଠାରେ OUAT ଅଧୀନସ୍ଥ କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (College of Agriculture) ଅବସ୍ଥିତ!
  • 3. ପ୍ରଶ୍ନ: ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା?

  • ସମ୍ବଲପୁର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ଭାବେ ୧୯୬୭ ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
  • 4. ପ୍ରଶ୍ନ: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ?

  • କଟକସ୍ଥିତ ବିଦ୍ୟାଧରପୁରଠାରେ (NRRI)।

  • ୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ (Memory Rhyme Mnemonic):

    ଛନ୍ଦ ରାଇମ୍:

    ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଗୋଳ ଭଞ୍ଜନଗରେ,
    ତେପନେ ମାଧ୍ୟମିକ ବୋର୍ଡ ବସିଲା କଟକ ସହରେ।
    ତେଷଠିରେ ଉତ୍କଳ ହେଲା ସତଷଠିରେ ଦୁଇ ଜଣ,
    ସମ୍ବଲପୁର ବ୍ରହ୍ମପୁର କଲେ ଶିକ୍ଷା ବିତରଣ।
    ଛପନେ ବୁର୍ଲା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏକଷଠିରେ NIT ଖ୍ୟାତ,
    ବାଷଠିରେ OUAT ଚାଷୀର ହସିଲା ମଥା।
    କଟକେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ବୁର୍ଲାରେ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ,
    ବ୍ରହ୍ମପୁରେ ଗଜପତି ତିନି ମେଡିକାଲ୍ ଓଡ଼ିଶା ଗାଏ।


    ୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି / Mistake Alert):

    ବିଷୟ / ପ୍ରଶ୍ନ ୯୦% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ଭୁଲ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ଲେଖିବାକୁ ଥିବା ୧୦୦% ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ମାର୍କ କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
    BPUT ର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଲେଖିଦିଅନ୍ତି ରାଉରକେଲା (୨୦୦୨ରେ ସ୍ଥାପିତ) ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କ୍ୟାମ୍ପସ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ରାଉରକେଲାରେ।
    ରାଉରକେଲା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଷ ୧୯୫୬ ଭାବନ୍ତି ୧୯୬୧ (REC Rourkela); ୧୯୫୬ରେ ବୁର୍ଲା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ବୁର୍ଲା ଓ ରାଉରକେଲା ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷ ଅଦଳବଦଳ କରିବା।
    କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥିତି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କିମ୍ବା ପୁରୀ ଭାବନ୍ତି କୌଶଲ୍ୟାଗଙ୍ଗ, ଭୁବନେଶ୍ୱର (CIFA - ୧୯୭୭) ସମୁଦ୍ର ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ଭ୍ରାନ୍ତି।
    ୧୯୫୦ ବେଳକୁ ହାଇସ୍କୁଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ୪୮୯ ଲେଖିଦିଅନ୍ତି ହାଇସ୍କୁଲ୍: ୧୫୩; ୪୮୯ ଥିଲା ମଧ୍ୟ-ଇଂରାଜୀ (ME) ସ୍କୁଲ୍ ସଂଖ୍ୟା। ME ସ୍କୁଲ୍ ଓ ହାଇସ୍କୁଲ୍ ତଥ୍ୟ ଗୋଳମାଳ କରିବା।
    ରାଧାନାଥ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପୂର୍ବ ନାମ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍ ଭାବନ୍ତି କଟକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (Cuttack Training College) ଐତିହାସିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କଲେଜ୍‌ର ପୂର୍ବ ନାମ ନ ଜାଣିବା।


    ୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):

    ଆଜି ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ଦେଉଛ, ତୁମର ଆଡ୍‌ମିଟ୍ କାର୍ଡ ଓ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍‌ରେ ‘Board of Secondary Education, Odisha’ (BSE) ଲେଖାଥାଏ। ତୁମ ସ୍କୁଲରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଶିକ୍ଷା ଓ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ମିଳୁଛି। ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଡାକ୍ତର ହେବାକୁ ଚାହିଁବ—କଟକର SCB, ବୁର୍ଲାର VIMSAR ବା AIIMS ଭୁବନେଶ୍ୱର ଯିବ; ଆଉ ଯଦି ଇଞ୍ଜିନିୟର ହେବାକୁ ଚାହିଁବ—NIT ରାଉରକେଲା, VSSUT ବୁର୍ଲା ବା IIT ଭୁବନେଶ୍ୱର ଯିବ। ଏହିସବୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସ୍ୱାଧୀନତୋତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ବିକାଶର ହିଁ ମୂଳଦୁଆ!


    ୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ (The 1-Minute Visual Formula Box):

    ଶିକ୍ଷାର ସ୍ତର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଗଠନ ବର୍ଷ ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
    ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମାଧ୍ୟମିକ • ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା (୧୯୪୭-୪୮ - ଅନୁଗୋଳ, ରସୁଲକୋଣ୍ଡା)<br>• BSE Odisha (୧୯୫୩)<br>• DPEP (୧୯୯୬), SSA, RMSA (୨୦୦୯-୧୦) ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ (୧୯୯୫), ମାଗଣା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଶିକ୍ଷା
    ସାଧାରଣ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ • ଉତ୍କଳ (୧୯୪୩), ସମ୍ବଲପୁର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର (୧୯୬୭)<br>• ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ (୧୯୮୧), FM ଓ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା (୧୯୯୯)<br>• ରେଭେନ୍ସା, କୋରାପୁଟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ, ରମାଦେବୀ ମହିଳା ୧୯୫୦ରେ ୧୪ଟି କଲେଜ୍‌ରୁ ଆଜି ହଜାର ହଜାର କଲେଜ୍ ପ୍ରସାରିତ
    ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା (Engineering) • ବୁର୍ଲା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ (୧୯୫୬, VSSUT)<br>• REC/NIT ରାଉରକେଲା (୧୯୬୧)<br>• CET ଭୁବନେଶ୍ୱର, IGIT ସାରଙ୍ଗ, BPUT (୨୦୦୨)<br>• IIT ଭୁବନେଶ୍ୱର କୁଶଳୀ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ମାନବ ସମ୍ବଳ ନିର୍ମାଣ
    କୃଷି, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ନଡ଼ିଆ • କୃଷି କଲେଜ୍ (୧୯୫୪), OUAT (୧୯୬୨)<br>• କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର (କଟକ)<br>• କୌଶଲ୍ୟାଗଙ୍ଗ CIFA (୧୯୭୭), ଚିପିଲିମା କୃଷି କଲେଜ୍ ଉନ୍ନତ ବିହନ, ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ନଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା
    ଚିକିତ୍ସା ଶିକ୍ଷା (Medical) • SCB ମେଡିକାଲ୍, କଟକ (୧୯୪୯-୫୦ ନାମକରଣ)<br>• VSS ମେଡିକାଲ୍, ବୁର୍ଲା (୧୯୫୯)<br>• MKCG ମେଡିକାଲ୍, ବ୍ରହ୍ମପୁର<br>• AIIMS ଭୁବନେଶ୍ୱର (୨୦୧୨) ସେବିକା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଫାର୍ମାସୀ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଗବେଷଣା


    ୬. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସମାଧାନ:

    ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା କିପରି ବିକଶିତ ହେଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପମାନ ନିଆଯାଇଥିଲା:

    1. ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା: ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର କର୍ମାଭିମୁଖୀ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ ୧୯୪୭-୪୮ରେ ଅନୁଗୋଳ ଓ ରସୁଲକୋଣ୍ଡା (ଭଞ୍ଜନଗର) ଠାରେ ଦୁଇଟି ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ପରେ ୬୦ଟି ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲାଗଲା।

    2. ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି: ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଖ୍ୟା ୧୦,୧୬୫ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା ୪,୪୧,୯୬୭ରେ ପହଞ୍ଚିଲା।

    3. ସାର୍ବଜନୀନକରଣ ଓ ଆକର୍ଷଣ: ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବା ପାଇଁ ୧୯୯୫ରୁ ‘ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଜନା’ (MDM), ୧୯୯୬ରୁ ‘ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଯୋଜନା’ (DPEP), ପରେ ‘ସର୍ବ ଶିକ୍ଷା ଅଭିଯାନ’ (SSA) ଲାଗୁ ହୋଇ ମାଗଣା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଓ ଆଦର୍ଶ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ଯୋଗାଇ ଦିଆଗଲା।


    (ଖ) ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିଲା:

    1. କଲେଜ୍ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି: ୧୯୪୭ରେ ବାଲେଶ୍ୱର, ପୁରୀ ଓ ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ କଲେଜ୍ ଖୋଲାଗଲା। ୧୯୫୦ ବେଳକୁ ରାଜ୍ୟରେ ମୋଟ କଲେଜ୍ ସଂଖ୍ୟା ୧୪ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା ୫,୬୮୯ ଥିଲା। ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍‌ରେ ଇଂରାଜୀ, ଅର୍ଥନୀତି, ଗଣିତ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଥିଲା।

    2. ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ୧୯୪୩ର ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରେ ୧୯୬୭ରେ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ୧୯୮୧ରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ପୁରୀ), ଏବଂ ୧୯୯୯ରେ ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ବାଲେଶ୍ୱର) ଓ ଉତ୍ତର-ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ବାରିପଦା) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

    3. ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ: ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ୍‌କୁ ଏକକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କରାଗଲା, କୋରାପୁଟରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରମାଦେବୀ ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା।


    (ଗ) ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନିମିତ୍ତ ଓଡ଼ିଶାରେ କି କି ସୁଯୋଗ ରହିଅଛି ?

    ଉତ୍ତର:

    ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାଦାନ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯାଇଛି:

    1. ଐତିହାସିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ: ସ୍ୱାଧୀନତା ବେଳକୁ କଟକ ଟ୍ରେନିଂ କଲେଜ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ‘ରାଧାନାଥ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ’ (ବର୍ତ୍ତମାନର RNIASE) ଭାବେ ନାମିତ ହେଲା।

    2. ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବିସ୍ତାର: ୧୯୫୦ ପରେ ଅନୁଗୋଳ, ସମ୍ବଲପୁର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କଲେଜ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ସମସ୍ତ ୧୩ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (B.Ed. College) ଖୋଲାଗଲା।

    3. ଆଞ୍ଚଳିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (RIE): ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ NCERT ପରିଚାଳିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ତା’ ଅଧୀନରେ ଡେମନ୍‌ଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ମଲ୍ଟିପର୍ପସ୍ ସ୍କୁଲ୍ (D.M. School) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।


    (ଘ) ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶାରେ ସରକାର କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ?

    ଉତ୍ତର:

    ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପାୟନର ଚାହିଦା ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି:

    1. ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ୍ ସ୍ଥାପନ: ୧୯୫୬ରେ ବୁର୍ଲାଠାରେ ପ୍ରଥମ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ୍ (ବର୍ତ୍ତମାନ VSSUT), ୧୯୬୧ରେ ରାଉରକେଲାଠାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (ବର୍ତ୍ତମାନ NIT), ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ CET (କଲେଜ୍ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏଣ୍ଡ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି) ଏବଂ ଢେଙ୍କାନାଳର ସାରଙ୍ଗଠାରେ IGIT ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

    2. BPUT ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ବୈଷୟିକ କଲେଜ୍‌ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ରାଉରକେଲାଠାରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (BPUT) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା।

    3. ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ITI: ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ IIT ଏବଂ IIIT ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଏହାଛଡ଼ା ଦକ୍ଷ କାରିଗର ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ପଲିଟେକ୍ନିକ୍ ଓ ITI (ଶିଳ୍ପ ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର) ଖୋଲାଯାଇଛି।


    (ଙ) କୃଷି, ପଶୁପାଳନ, ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ କି କି ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ରହିଅଛି ?

    ଉତ୍ତର:

    କୃଷି, ପଶୁପାଳନ ଓ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ସୁବିଧା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି:

    1. OUAT ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ୧୯୫୪ର ଭୁବନେଶ୍ୱର କୃଷି କଲେଜ୍‌କୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରି ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (OUAT) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା। ସମ୍ବଲପୁରର ଚିପିଲିମାଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।

    2. କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର (NRRI): କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟକର ବିଦ୍ୟାଧରପୁରଠାରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।

    3. ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ନଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା: ୧୯୭୭ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନିକଟ କୌଶଲ୍ୟାଗଙ୍ଗଠାରେ ‘କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର’ (CIFA) ଏବଂ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳଠାରେ ଏକ ‘ନଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ କେବଳ ପୁସ୍ତକଗତ ଜ୍ଞାନ ନ ଦେଇ ହସ୍ତକର୍ମ ଓ ଧନ୍ଦାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ କରିବା ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ‘ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା’ କୁହାଯାଏ।

    (ଖ) ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନଙ୍କରେ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରେ ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗୁଡ଼ିକର ନାମ କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ ସ୍କୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ପରୀକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ବୋର୍ଡ (CBSE) ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (ICSE/CISCE) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ।

    (ଗ) ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷାର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ପୁରୀଠାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।

    (ଘ) ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୫୦ ବେଳକୁ କଟକ (ରାଧାନାଥ ଟ୍ରେନିଂ କଲେଜ୍), ଅନୁଗୋଳ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମର ରସୁଲକୋଣ୍ଡା (ଭଞ୍ଜନଗର) ଠାରେ ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା।

    (ଙ) ୧୯୬୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାରେ କେଉଁ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୬୧ ସୁଦ୍ଧା ୧୯୫୬ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୁର୍ଲା ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ୧୯୬୧ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଉରକେଲା ଆଞ୍ଚଳିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (REC) ଥିଲା।

    (ଚ) ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେବେ ଏବଂ କେଉଁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ (୧୯୫୪ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ) ପରିସରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରି OUAT ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।

    (ଛ) କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର କେଉଁଠାରେ ଓ କାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ?

    ଉତ୍ତର:

    କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟକର ବିଦ୍ୟାଧରପୁରଠାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର (ବର୍ତ୍ତମାନର ICAR-NRRI) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।

    (ଜ) କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରର ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର କେବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ କୌଶଲ୍ୟାଗଙ୍ଗଠାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମଧୁରଜଳ ମତ୍ସ୍ୟ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର (CIFA) ର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।

    (ଝ) ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସରକାରୀ ଆୟୁର୍ବିଜ୍ଞାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ନାମ କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧. SCB ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ (କଟକ), ୨. ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ (ବୁର୍ଲା), ଏବଂ ୩. ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି (MKCG) ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍ (ବ୍ରହ୍ମପୁର)।

    (ଞ) ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆଇନଶିକ୍ଷା ଓ ଗଣଯୋଗାଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଅବସ୍ଥିତ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଜାତୀୟ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (NLUO) କଟକଠାରେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଗଣଯୋଗାଯୋଗ ସଂସ୍ଥାନ (IIMC) ଢେଙ୍କାନାଳଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ:

    (କ) ୧୯୪୭-୪୮ ଶିକ୍ଷା ବର୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ସରକାର ଅନୁଗୋଳ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମର ରସୁଲକୋଣ୍ଡା (ଭଞ୍ଜନଗର) ଠାରେ ଦୁଇଟି ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଥିଲେ।

    (ଖ) ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ହାଇସ୍କୁଲ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୫୦ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମୁଦାୟ ୧୫୩ ଗୋଟି ହାଇସ୍କୁଲ୍ (ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ) ଥିଲା।

    (ଗ) କେବେଠାରୁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ୧୯୪୩ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୭ ତାରିଖରୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

    (ଘ) ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ?

    ଉତ୍ତର: ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ୧୯୬୭ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

    (ଙ) କେବେ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ?

    ଉତ୍ତର: ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ବାରିପଦା) ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।

    (ଚ) ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଜାତୀୟ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ?

    ଉତ୍ତର: ଜାତୀୟ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (NLUO) କଟକଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

    (ଛ) ରାଉରକେଲାସ୍ଥିତ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ବର୍ତ୍ତମାନର ନାମ କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର: ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ନାମ ହେଉଛି ‘ଜାତୀୟ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ’ (National Institute of Technology - NIT Rourkela)।

    (ଜ) କେଉଁଠାରେ ଏକ ନଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ?

    ଉତ୍ତର: ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳଠାରେ ଏକ ନଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।

    (ଝ) କେଉଁ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷଠାରୁ କଟକର ସରକାରୀ ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୪୯-୫୦ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷଠାରୁ ଏହାର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ‘ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ୍’ ରଖାଗଲା।

    (ଞ) ଜାତୀୟ ପୁନଃ ଥଇଥାନ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?

    ଉତ୍ତର: ଏହା କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଓଲଟପୁର (Olatpur) ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ (SVNIRTAR)।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୪: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତାର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ:

    (କ) ୧୯୪୭ରେ କେଉଁଠାରେ ଏକ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା ?

    (i) ବାଲେଶ୍ୱର

    (ii) ପୁରୀ

    (iii) ସମ୍ବଲପୁର

    (iv) କୋରାପୁଟ

    (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅନୁଯାୟୀ ବାଲେଶ୍ୱର, ପୁରୀ ଓ ସମ୍ବଲପୁର ତିନୋଟି ଯାକରେ କଲେଜ୍ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ କୋରାପୁଟ ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରଥମ ବିକଳ୍ପ ସଠିକ୍)

    ଉତ୍ତର: (i) ବାଲେଶ୍ୱର (କିମ୍ବା ପୁରୀ/ସମ୍ବଲପୁର)

    (ଖ) ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

    (i) ୧୯୫୦

    (ii) ୧୯୬୭

    (iii) ୧୯୮୧

    (iv) ୧୯୯୯

    ଉତ୍ତର: (ii) ୧୯୬୭

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସମ୍ବଲପୁର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ୧୯୬୭ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା)

    (ଗ) ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?

    (i) ପୁରୀ

    (ii) ରାଉରକେଲା

    (iii) ବୁର୍ଲା

    (iv) ଭୁବନେଶ୍ୱର

    ଉତ୍ତର: (ii) ରାଉରକେଲା

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: BPUT ର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ରାଉରକେଲାରେ ୨୦୦୨ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା)

    (ଘ) ଚିପିଲିମାଠାରେ କେଉଁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି ?

    (i) ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

    (ii) କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

    (iii) ଚିକିତ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

    (iv) ବିଜ୍ଞାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

    ଉତ୍ତର: (ii) କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଚିପିଲିମାଠାରେ OUAT ଅଧୀନସ୍ଥ କୃଷି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ)

    (ଙ) ଆଞ୍ଚଳିକ ଆୟୁର୍ବିଜ୍ଞାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?

    (i) କଟକ

    (ii) ବ୍ରହ୍ମପୁର

    (iii) ବୁର୍ଲା

    (iv) ଭୁବନେଶ୍ୱର

    ଉତ୍ତର: (iv) ଭୁବନେଶ୍ୱର

    (ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ICMR ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଚିକିତ୍ସା ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର RMRC ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ)


    ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା “ତୁମ ପାଇଁ କାମ” (ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ) ର ଆଦର୍ଶ ଉତ୍ତର:

    କାର୍ଯ୍ୟ ୧: ଓଡ଼ିଶା ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (BSE) ର ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ:

    ଆଦର୍ଶ ଟିପ୍ପଣୀ:

  • ଗଠନ: ଓଡ଼ିଶାରେ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ‘ଓଡ଼ିଶା ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ ଆକ୍ଟ, ୧୯୫୩’ ବଳରେ କଟକର ବଜ୍ରକବାଟୀ ରୋଡ୍‌ଠାରେ ଓଡ଼ିଶା ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ (Board of Secondary Education, Odisha - BSE) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଜଣେ ସଭାପତି (ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ) ଓ ସଚିବ ଥାଆନ୍ତି।
  • ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ:
  • ୧. ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ହାଇସ୍କୁଲ୍ ପାଇଁ ପାଠ୍ୟଖସଡ଼ା ଓ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।

    ୨. ବାର୍ଷିକ ହାଇସ୍କୁଲ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ (HSC / ମାଟ୍ରିକ) ପରୀକ୍ଷା, ମଧ୍ୟମା ପରୀକ୍ଷା ଓ OTET ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କରିବା।

    ୩. ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିବା।

    କାର୍ଯ୍ୟ ୨: ଓଡ଼ିଶାରେ ଘରୋଇ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଓ ଅବସ୍ଥିତି:

    ଆଦର୍ଶ ତାଲିକା:

    ୧. କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (KIIT University) — ଭୁବନେଶ୍ୱର।

    ୨. ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (SOA University) — ଭୁବନେଶ୍ୱର।

    ୩. ସେଞ୍ଚୁରିଆନ୍ ବୈଷୟିକ ଓ ପରିଚାଳନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (CUTM) — ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି / ଜଟଣୀ।

    ୪. ଜାଭିଅର୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (XIM University) — ପିପିଲି / ଭୁବନେଶ୍ୱର।

    ୫. ଶ୍ରୀଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (Sri Sri University) — ବିଦ୍ୟାଧରପୁର, କଟକ।

    ୬. ଏ.ଆଇ.ପି.ଏଚ୍. ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (AIPH University) — ଭୁବନେଶ୍ୱର।

    କାର୍ଯ୍ୟ ୩: ଭାରତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଜାତୀୟ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ (NIT) ଗୁଡ଼ିକର ଅବସ୍ଥିତି ସ୍ଥାନ ତାଲିକା:

    ଆଦର୍ଶ ତାଲିକା:

    ୧. NIT ରାଉରକେଲା (ଓଡ଼ିଶା), ୨. NIT ୱାରଙ୍ଗାଲ (ତେଲେଙ୍ଗାନା), ୩. NIT ତ୍ରିଚି (ତାମିଲନାଡୁ), ୪. NIT ସୁରଥକଲ୍ (କର୍ଣ୍ଣାଟକ), ୫. NIT କାଲିକଟ୍ (କେରଳ), ୬. VNIT ନାଗପୁର (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର), ୭. MNIT ଜୟପୁର (ରାଜସ୍ଥାନ), ୮. MNNIT ଆଲ୍ଲାହାବାଦ (ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ), ୯. MANIT ଭୋପାଳ (ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ), ୧୦. NIT କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ହରିୟାଣା), ୧୧. NIT ଜାମସେଦପୁର (ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ), ୧୨. NIT ଦୁର୍ଗାପୁର (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ), ୧୩. NIT ସିଲଚର (ଆସାମ)।

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App