Utkal Master Stroke : ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଇତିହାସ ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ : ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତ
ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ : ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ
ଚତୁର୍ଥ ପାଠ : ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ (Industrial Development in Odisha)
🌟 ଅଧ୍ୟାୟ ସମୀକ୍ଷା ଓ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ (Chapter Overview)
୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାକୃତିକ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ କୃଷିଜାତ କଞ୍ଚାମାଲରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଶିଳ୍ପାୟନ ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୟନୀୟ ଓ ନଗଣ୍ୟ ଥିଲା। ସାରା ରାଜ୍ୟରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ କାଗଜକଳ, ଗୋଟିଏ କାଚ କାରଖାନା, ଗୋଟିଏ ସାବୁନ କାରଖାନା ଓ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଚିନିକଳ ବ୍ୟତୀତ କିଛି ଧାନ ଓ ତେଲକଳ ହିଁ ଥିଲା। ଉଦ୍ୟୋଗପତି ଓ ପୁଞ୍ଜିର ଘୋର ଅଭାବ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥିଲା।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ/ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ଦୂରଦର୍ଶୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ (ରାସ୍ତାଘାଟ, ପୋଲ, ରେଳପଥ, ବନ୍ଦର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି) ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା, ନାଲ୍କୋ (ଦାମନଯୋଡ଼ି ଓ ଅନୁଗୁଳ), ସୁନାବେଡ଼ା ମିଗ୍ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନ୍ କାରଖାନା, ତାଳଚେର ଓ ପାରାଦ୍ୱୀପ ସାର କାରଖାନା, ଛତ୍ରପୁର ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କାରଖାନା ଭଳି ବୃହତ୍ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଶିଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ ହେଲା। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଓ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପାରାଦ୍ୱୀପ ବନ୍ଦର ଓ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର, କଳିଙ୍ଗନଗର ଇସ୍ପାତ ହବ୍, ୨୦୦୭ର ନୂତନ ଶିଳ୍ପନୀତି ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଟିସିଏସ୍, ଇନ୍ଫୋସିସ୍, ୱିପ୍ରୋ ଭଳି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (IT) ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପୋନ୍ନତ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି।
PILLAR 1: ⚡ ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବର୍ଜନ ଟ୍ରିକ୍ (Exam Shortcut & Option Elimination Trick)
୧. ମାଷ୍ଟର ଟାଇମ୍ଲାଇନ୍ ଫର୍ମୁଲା (Timeline Master Code)
ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷାରେ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଓ ସନ ମନେରଖିବାର ଅବ୍ୟର୍ଥ ସୂତ୍ର:
$$\text{୧୯୪୬} \rightarrow \text{୧୯୪୭-୪୮} \rightarrow \text{୧୯୪୯} \rightarrow \text{୧୯୫୭} \rightarrow \text{୧୯୭୧} \rightarrow \text{୧୯୭୫} \rightarrow \text{୧୯୭୮} \rightarrow \text{୧୯୮୧} \rightarrow \text{୨୦୦୦} \rightarrow \text{୨୦୦୭}$$
1. ନାଲ୍କୋ (NALCO)ର କର୍ପୋରେଟ୍ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ।
2. ପାରାଦ୍ୱୀପଠାରେ ‘ପାରାଦ୍ୱୀପ ଫସ୍ଫେଟ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍’ (PPL) ସାର କାରଖାନାର ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ।
୨. ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ନିୟମ (3-Second Option Elimination Rules for MCQs)
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପରେ ମହତାବ ସରକାର ଓଡ଼ିଶାରେ ୩ଟି ପୋତାଶ୍ରୟର ଉନ୍ନତୀକରଣ କରିଥିଲେ: ଚାନ୍ଦବାଲି, ଗୋପାଳପୁର ଓ ଧାମରା। ଯଦି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରେ “କେଉଁଟି ଏହି ଉନ୍ନତୀକରଣ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ?”, ତେବେ ଉତ୍ତର ସର୍ବଦା ପାରାଦ୍ୱୀପ ହେବ, କାରଣ ପାରାଦ୍ୱୀପ ସେତେବେଳେ ନଥିଲା, ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ଭାବେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା।
ନାଲ୍କୋର ରିଫାଇନାରୀ = ଦାମନଯୋଡ଼ି, ସ୍ମେଲ୍ଟର = ଅନୁଗୁଳ, ମୁଖ୍ୟାଳୟ = ଭୁବନେଶ୍ୱର। କିନ୍ତୁ ଯଦି ପଚାରେ “କେଉଁଠାରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ର ସନ୍ଧାନ ମିଳିବା ପରେ ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା?”, ତେବେ ଉତ୍ତର କେବଳ ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳି (କୋରାପୁଟ) ହେବ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅନୁସାରେ ଥିବା ୪ଟି ବଡ଼ IT କମ୍ପାନୀ: TCS, Infosys, Wipro, Satyam Mahindra (Tech Mahindra)। ଯଦି ବିକଳ୍ପରେ ଆକ୍ସେଞ୍ଚର୍ (Accenture) ଥାଏ, ତେବେ ତାହା ହିଁ “ଓଡ଼ିଶାରେ ଉପସ୍ଥିତି ନଥିବା” ସଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ ହେବ।
ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଆମେରିକାରୁ ଯେଉଁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ଶିଳ୍ପ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଆଣିଥିଲେ ତାଙ୍କ ନାମ: ଡେଭିଡ୍ ଏଫ୍. ରୋଜେନ୍ (David F. Rosen)।
PILLAR 2: 🧠 ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ ମନେମୋନିକ୍ସ (Memory Story & Rhyme Mnemonic)
୧. ରାଇମ୍ ମନେମୋନିକ୍ : “ଓଡ଼ିଶା ଶିଳ୍ପର ଗୌରବ ଗାଥା”
ଚୌଦ୍ୱାରେ ଲୁଗାକଳ, ରାଜଗାଙ୍ଗପୁରେ ସିମେଣ୍ଟ,
ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଦେଲେ ଶିଳ୍ପ ଡେଭଲପ୍ମେଣ୍ଟ!
ଜର୍ମାନୀ ଦେଲା ହାତ ରାଉରକେଲା ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ,
ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳି ବକ୍ସାଇଟ୍ କଲା ନାଲ୍କୋକୁ ଜିଆଣ୍ଟ!
ଋଷିଆ ସଙ୍ଗେ ସୁନାବେଡ଼ା ଗଢ଼ିଲା ମିଗ୍ ବିମାନ,
ତାଳଚେର-ପାରାଦ୍ୱୀପେ ଫସଫେଟ୍ ସାର ଯେ ପ୍ରଧାନ!
ପାରାଦ୍ୱୀପ ତେଲ ଶୋଧେ, କଳିଙ୍ଗନଗରେ ଲୁହା,
ଟିସିଏସ୍-ଇନଫୋସିସ୍ କରେ ଆଇଟି ଜୟଯାତ୍ରା କୁହା!
୨. ମେମୋରୀ ଷ୍ଟୋରୀ : “ଇସ୍ପାତଠାରୁ ଆଇଟି ଯାଏଁ”
ସ୍ୱାଧୀନତା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ଥିଲା କଳକାରଖାନା ଶୂନ୍ୟ। ମହତାବ ବାବୁ ଭାବିଲେ— ରାସ୍ତା, ପୋଲ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ନଥିଲେ ଶିଳ୍ପ ହେବ କେମିତି? ତେଣୁ ସେ କଟକରେ ପୋଲ ବାନ୍ଧିଲେ, ରେଳରାସ୍ତା ଯୋଡ଼ିଲେ, ଆମେରିକାରୁ ଡେଭିଡ୍ ରୋଜେନ୍ଙ୍କୁ ଡାକି ପ୍ଲାନ୍ କଲେ। ରାଜଗାଙ୍ଗପୁରରେ ଡାଲମିଆଙ୍କୁ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ଦେଲେ। ତା’ପରେ ଆସିଲା ବିରାଟ ବିରାଟ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଶିଳ୍ପ: ଜର୍ମାନୀ ସହାୟତାରେ ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ, ଋଷିଆ ସହାୟତାରେ ସୁନାବେଡ଼ାରେ ଲଢୁଆ ମିଗ୍ ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ୍, ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳିରୁ ବକ୍ସାଇଟ୍ ନେଇ ଦାମନଯୋଡ଼ି ଓ ଅନୁଗୁଳରେ ନାଲ୍କୋ ଆଲୁମିନିୟମ୍! ଆଜି ସେହି ଓଡ଼ିଶା ୨୦୦୭ ଶିଳ୍ପନୀତି ବଳରେ ପାରାଦ୍ୱୀପ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଇନ୍ଫୋସିସ୍-ଟିସିଏସ୍ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆଇଟି ହବ୍ ପାଲଟିଛି!
PILLAR 3: ⚠️ ନମ୍ବର-୧ କମନ୍ ଟ୍ରାପ୍ / ଭୁଲ୍ ସତର୍କତା (The No. 1 Common Trap & Mistake Alert)
| କ୍ରମିକ | ପରୀକ୍ଷାରେ କରୁଥିବା ଘାତକ ଭୁଲ୍ (Common Trap) | ବୋର୍ଡ଼ ମାନକ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ (Correct Fact) | ମନେରଖିବା ଟିପ୍ସ |
|---|---|---|---|
| ୧ | ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଉନ୍ନତୀକରଣ ହୋଇଥିବା ପୋତାଶ୍ରୟରେ ‘ପାରାଦ୍ୱୀପ’ ଲେଖିବା। | ପାରାଦ୍ୱୀପ ନୁହେଁ; ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଉନ୍ନତୀକରଣ ହୋଇଥିବା ୩ଟି ପୋତାଶ୍ରୟ ଥିଲା: ଚାନ୍ଦବାଲି, ଗୋପାଳପୁର ଓ ଧାମରା। ପାରାଦ୍ୱୀପ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। | ପ୍ରଶ୍ନ ଭଲଭାବେ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ‘ଉନ୍ନତୀକରଣ’ ଶବ୍ଦ ଥିଲେ ଚାନ୍ଦବାଲି, ଗୋପାଳପୁର, ଧାମରା। |
| ୨ | ରାଉରକେଲା ଓ ସୁନାବେଡ଼ା କାରଖାନାର ବିଦେଶୀ ସହଯୋଗ ଗୋଳମାଳ କରିବା। | ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ = ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ (Krupp-Demag); ସୁନାବେଡ଼ା ମିଗ୍ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନ୍ = ସୋଭିଏତ୍ ଋଷିଆ (USSR)। | ରାଉରକେଲା = ଜର୍ମାନୀ, ମିଗ୍ ବିମାନ = ଋଷିଆ। |
| ୩ | ନାଲ୍କୋର ୨ଟି କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଦଳବଦଳ କରିବା। | ଦାମନଯୋଡ଼ି (କୋରାପୁଟ) = ଆଲୁମିନା ରିଫାଇନାରୀ; ଅନୁଗୁଳ = ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସ୍ମେଲ୍ଟର ଓ କ୍ୟାପ୍ଟିଭ୍ ପାୱାର୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ। | ଦାମନଯୋଡ଼ି ଖଣି ପାଖରେ ଥିବାରୁ ଆଲୁମିନା ତିଆରି ହୁଏ; ଅନୁଗୁଳରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଥିବାରୁ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଗଳାଯାଏ। |
| ୪ | ପାରାଦ୍ୱୀପକୁ ରେଳ ସଂଯୋଗ ବର୍ଷ ଭୁଲ୍ ଲେଖିବା। | ପାରାଦ୍ୱୀପ ବନ୍ଦର ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରେଳପଥ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ୧୯୭୫ ମସିହାରେ। | ୧୯୭୫ = କଟକ-ପାରାଦ୍ୱୀପ ରେଳଲାଇନ୍ ସଂଯୋଗ। |
| ୫ | ତାଳଚେର ସାର କାରଖାନା ଓ ପାରାଦ୍ୱୀପ ସାର କାରଖାନାର ବର୍ଷ ଅଦଳବଦଳ। | ତାଳଚେର ସାର କାରଖାନା = ୧୯୭୧ (FCI); ପାରାଦ୍ୱୀପ ଫସ୍ଫେଟ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (PPL) = ୧୯୮୧। | ତାଳଚେର ପୂର୍ବରୁ (୧୯୭୧), ପାରାଦ୍ୱୀପ ପରେ (୧୯୮୧)। |
| ୬ | ପ୍ରଥମ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପରେ ଚିନିକଳ ବା ଝୋଟକଳ ଲେଖିବା। | ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅନୁସାରେ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ପ୍ରଥମ ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପ ଥିଲା ୧୯୪୯ରେ ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ (OTM) ଲୁଗାକଳ। | ଓଡ଼ିଶା ଲୁଗା କାରଖାନା (OTM) = ପ୍ରଥମ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ। |
| ୭ | ଡାଲମିଆ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନର ମୁଖ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ନବୁଝିବା। | ରାଜଗାଙ୍ଗପୁରରେ ଡାଲମିଆ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ହେବାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣର ବିପୁଳ ସିମେଣ୍ଟ ଚାହିଦା ମେଣ୍ଟାଇବା। | ହୀରାକୁଦ ପାଇଁ ହିଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୪୦ ଲକ୍ଷର ଅଂଶଧନ ଓ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଅଗ୍ରୀମ ଦେଇଥିଲେ। |
PILLAR 4: 🚀 ୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ରିଅଲ୍ ଲାଇଫ୍ କନେକ୍ସନ୍ (30-Second Real Life Connection)
ଆଜି ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ରାଉରକେଲାର ବିଶାଳ ଷ୍ଟିଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଲଢୁଆ ବିମାନ (ଯାହାର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ସୁନାବେଡ଼ାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି), କିମ୍ବା ଆମ ଘର ପାଖରେ କାମ କରୁଥିବା ଇଞ୍ଜିନିୟର ଭାଇ-ଭଉଣୀ ଯେଉଁମାନେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଇନ୍ଫୋସିସ୍ ବା ଟିସିଏସ୍ରେ ସଫ୍ଟୱେୟାର ତିଆରି କରି ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି କରୁଛନ୍ତି—ଏସବୁର ମୂଳଦୁଆ କେଉଁଠି? ସ୍ୱାଧୀନତା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଇସ୍ପାତ, ଆଲୁମିନିୟମ୍ କିମ୍ବା ସଫ୍ଟୱେୟାର ବୋଲି କିଛି ନଥିଲା! ୧୯୪୬ରୁ ମହତାବଙ୍କ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଏବଂ ତା’ପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ କାରଖାନା ତଥା ୨୦୦୭ ଶିଳ୍ପନୀତି ବଳରେ ହିଁ ଓଡ଼ିଶା ଆଜି ଭାରତର “ଷ୍ଟିଲ୍ ଏବଂ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ରାଜଧାନୀ”ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି!
PILLAR 5: 🎯 ୧-ମିନିଟ୍ ଭିଜୁଆଲ୍ ଫର୍ମୁଲା ବକ୍ସ ଓ ମାଷ୍ଟର ସାରଣୀ (Master Summary Tables)
ସାରଣୀ-୧: ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଓ ଭାରୀ ଶିଳ୍ପ (Central & Heavy Public Enterprises)
| ଶିଳ୍ପ / କାରଖାନାର ନାମ | ଅବସ୍ଥିତି | ସହଯୋଗୀ ଦେଶ / ସଂସ୍ଥା | ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ |
|---|---|---|---|
| ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା (RSP) | ରାଉରକେଲା (ସୁନ୍ଦରଗଡ଼) | ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ (Krupp-Demag) | ଭାରତୀୟ ଇସ୍ପାତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (SAIL) ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। |
| ଜାତୀୟ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କମ୍ପାନୀ (NALCO) | ଦାମନଯୋଡ଼ି (କୋରାପୁଟ) ଓ ଅନୁଗୁଳ | ଭାରତ ସରକାର (କେନ୍ଦ୍ରୀୟ) | ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳି ଖଣି; ମୁଖ୍ୟାଳୟ ୧୯୮୧ରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର। |
| ମିଗ୍ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନ୍ କାରଖାନା (HAL) | ସୁନାବେଡ଼ା (କୋରାପୁଟ) | ସୋଭିଏତ୍ ଋଷିଆ (USSR) | ଲଢୁଆ ବିମାନର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏରୋ-ଇଞ୍ଜିନ୍ ନିର୍ମାଣ। |
| ତାଳଚେର ସାର କାରଖାନା | ତାଳଚେର (ଅନୁଗୁଳ) | ଭାରତୀୟ ସାର ନିଗମ (FCI) | ୧୯୭୧ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କୋଇଲାଭିତ୍ତିକ ସାର କାରଖାନା। |
| ପାରାଦ୍ୱୀପ ଫସ୍ଫେଟ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (PPL) | ପାରାଦ୍ୱୀପ (ଜଗତସିଂହପୁର) | ଭାରତ ସରକାର | ୧୯୮୧ରେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ; ରାସାୟନିକ ଫସଫେଟ୍ ସାର। |
| ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କାରଖାନା (OSCOM) | ଛତ୍ରପୁର (ଗଞ୍ଜାମ) | ଭାରତୀୟ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଆୟୋଗ | ୧୯୭୮ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ସମୁଦ୍ର ବାଲିରୁ ବିରଳ ଖଣିଜ ଉତ୍ତୋଳନ। |
| ଭାରୀ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ (Heavy Water Plant) | ତାଳଚେର (ଅନୁଗୁଳ) | ଭାରତୀୟ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଆୟୋଗ | ପରମାଣୁ ରିଆକ୍ଟର ପାଇଁ ଭାରୀ ଜଳ ($D_2O$) ଉତ୍ପାଦନ। |
| ଗୋଳାବାରୁଦ କାରଖାନା (Ordnance Factory) | ବଡ଼ମାଳ (ବଲାଙ୍ଗୀର) | ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର) | ସେନାବାହିନୀ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ଗୋଳାବାରୁଦ। |
ସାରଣୀ-୨: ଖଣିଜ, ରାସାୟନିକ ଓ ଧାତବ ଶିଳ୍ପ ସମୂହ
| କାରଖାନାର ନାମ | ଅବସ୍ଥିତି (ସ୍ଥାନ ଓ ଜିଲ୍ଲା) | ଉତ୍ପାଦିତ ସାମଗ୍ରୀ |
|---|---|---|
| ଜୟଶ୍ରୀ ରସାୟନ କାରଖାନା | ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ କୂଳ, ଗଞ୍ଜାମ | କାଷ୍ଟିକ୍ ସୋଡ଼ା ଓ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ |
| ଫେରୋସିଲିକନ୍ କାରଖାନା (IMFA) | ଥେରୁଭାଲି (ରାୟଗଡ଼ା) | ଫେରୋ ସିଲିକନ୍ ମିଶ୍ରଧାତୁ |
| ଫେରୋ ଆଲଏଜ୍ କାରଖାନା | ଚୌଦ୍ୱାର (କଟକ) | ଫେରୋ ଆଲଏଜ୍ |
| ଫେରୋ ମାଙ୍ଗାନିଜ୍ କାରଖାନା | ଯୋଡ଼ା (କେନ୍ଦୁଝର) ଓ ଯାଜପୁର ରୋଡ଼ (ଯାଜପୁର) | ଫେରୋ ମାଙ୍ଗାନିଜ୍ |
| ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା | ରାଜଗାଙ୍ଗପୁର (ସୁନ୍ଦରଗଡ଼) ଓ ବରଗଡ଼ (ବରଗଡ଼) | ସିମେଣ୍ଟ |
| ଟାୟାର କାରଖାନା | ବାଲେଶ୍ୱର (ବିର୍ଲା ଟାୟାର୍ସ) | ଯାନବାହନ ଟାୟାର୍ |
| ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନା ଲିମିଟେଡ୍ | ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ (କଳାହାଣ୍ଡି) | ଆଲୁମିନିୟମ୍ |
| ନୀଳାଚଳ ଇସ୍ପାତ ନିଗମ (NINL) | କଳିଙ୍ଗନଗର (ଯାଜପୁର) | ଲୌହ ଓ ଇସ୍ପାତ |
ସାରଣୀ-୩: କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପ
| ଶିଳ୍ପର ପ୍ରକାର | ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଓ କାରଖାନା |
|---|---|
| ଲୁଗାକଳ (Cotton Textile) | ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ (OTM), ଚୌଦ୍ୱାର (୧୯୪୯)। |
| ସୂତାକଳ (Spinning Mills - ୬ଟି) | ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ବରଗଡ଼, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ତିର୍ତ୍ତୋଲ, ଆଠଗଡ଼ ଏବଂ ଢେଙ୍କାନାଳର ଗୋବିନ୍ଦପୁର। |
| ଝୋଟକଳ (Jute Mill) | ଧାନମଣ୍ଡଳ (ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା)। |
| ଚିନିକଳ (Sugar Mills) | ଆସିକା (ପୁରାତନ), ରାୟଗଡ଼ା, ନୟାଗଡ଼ ଏବଂ ବଡ଼ମ୍ବା (କଟକ)। |
| କାଗଜକଳ (Paper Mills) | ଟିଟାଗଡ଼ ପେପର୍ ମିଲ୍ (ଚୌଦ୍ୱାର), ଓରିଏଣ୍ଟ ପେପର୍ ମିଲ୍ (ବ୍ରଜରାଜନଗର), ଜେ.କେ. ପେପର୍ ମିଲ୍ (ରାୟଗଡ଼ା), ସେବା କାଗଜକଳ (କୋରାପୁଟ/ଜୟପୁର)। |
PILLAR 6: 🏆 ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (Textbook Exercise Solutions - 100% Full Coverage)
(କ) ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ କି କି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରହିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର :
୧୯୪୭ରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାକୃତିକ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, କୃଷିଜାତ କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ମାନବ ସମ୍ବଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରହିଥିଲା:
1. ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଅଭାବ: ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ରାସ୍ତାଘାଟ, ପକ୍କା ପୋଲ, ବନ୍ଦର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଭଳି ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଘୋର ଅଭାବ ଥିଲା।
2. ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପପତିଙ୍କ ଅନାଗ୍ରହ: ଓଡ଼ିଶା ବାହାରର ବଡ଼ ବଡ଼ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପପତିମାନେ ଅନୁନ୍ନତ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଆସି ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁନଥିଲେ।
3. ନିଜସ୍ୱ ଶିଳ୍ପୋଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି: ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସାହସୀ ଓ ଧନୀ ଶିଳ୍ପୋଦ୍ୟୋଗୀ (Entrepreneurs) ନଥିଲେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପୁଞ୍ଜିର ଅଭାବ ଥିଲା।
4. ରେଳପଥ ଓ ପୋତାଶ୍ରୟର ଅନଗ୍ରସରତା: ରାଜ୍ୟରେ ରେଳପଥର ଆଦୌ ବିକାଶ ହୋଇନଥିଲା ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନି ପାଇଁ କୌଣସି ଆଧୁନିକ ପୋତାଶ୍ରୟ ବା ବନ୍ଦର ନଥିଲା।
5. ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ମାନବ ସମ୍ବଳର ଅଭାବ: କଳକାରଖାନା ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କୁଶଳୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଘୋର ଅଭାବ ରହିଥିଲା।
(ଖ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ 1947ରୁ 1950 ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଗଲା ?
ଉତ୍ତର :
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ୧୯୪୭ରୁ ୧୯୫୦ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଡକ୍ଟର ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ:
1. ଯୋଗାଯୋଗ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉନ୍ନୟନ: ମହାନଦୀ ଓ କାଠଯୋଡ଼ି ଉପରେ ପୋଲ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସୁଙ୍କି-ଜୟପୁର ରାସ୍ତା ଉନ୍ନତି ଏବଂ ରେଳ-ରାସ୍ତା ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ୧୯୪୯-୫୦ରେ ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା। ସମ୍ବଲପୁର-ଟିଟିଲାଗଡ଼ ଏବଂ ଖୋର୍ଦ୍ଧା-ବଲାଙ୍ଗୀର ରେଳପଥ ସର୍ଭେ କରାଗଲା।
2. ପୋତାଶ୍ରୟ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ: ଚାନ୍ଦବାଲି, ଗୋପାଳପୁର ଓ ଧାମରା ପୋତାଶ୍ରୟର ଉନ୍ନତୀକରଣ କରାଗଲା। ଚୌଦ୍ୱାର ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ୨ଟି ଛୋଟ ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ହୀରାକୁଦ ଓ ମାଛକୁଣ୍ଡ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
3. କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ଓ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ: ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ସ’ (OTM) ଲୁଗାକଳ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ହୀରାକୁଦ ଡ୍ୟାମ୍ ପାଇଁ ରାଜଗାଙ୍ଗପୁରଠାରେ ଡାଲମିଆ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ସରକାର ୪୦ ଲକ୍ଷର ଅଂଶଧନ କିଣିଲେ ଓ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଅଗ୍ରୀମ ଦେଲେ।
4. ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶ: ଆମେରିକାରୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡେଭିଡ୍ ଏଫ୍. ରୋଜେନ୍ଙ୍କୁ ଅଣାଯାଇ ଶିଳ୍ପାୟନର ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା ଏବଂ ଶିଳ୍ପଋଣ ନିଗମ ଗଠନ କରାଗଲା।
(ଗ) ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଶିଳ୍ପ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର।
ଉତ୍ତର :
୧୯୫୦ ମସିହା ପରଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୃହତ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଶିଳ୍ପ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟର ଶିଳ୍ପ ଚିତ୍ରପଟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି:
1. ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା (RSP): ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ବୈଷୟିକ ସହାୟତାରେ ଭାରତୀୟ ଇସ୍ପାତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (SAIL) ଅଧୀନରେ ଏହି ବିଶାଳ ଲୌହ-ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
2. ଜାତୀୟ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କମ୍ପାନୀ (NALCO): ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳି ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖଣି ଆଧାରରେ କୋରାପୁଟର ଦାମନଯୋଡ଼ିଠାରେ ଆଲୁମିନା ରିଫାଇନାରୀ ଏବଂ ଅନୁଗୁଳଠାରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସ୍ମେଲ୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ଏହାର କର୍ପୋରେଟ୍ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
3. ସୁନାବେଡ଼ା ମିଗ୍ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନ୍ କାରଖାନା (HAL): କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ସୁନାବେଡ଼ାଠାରେ ସୋଭିଏତ୍ ଋଷିଆ ସହଯୋଗରେ ଲଢୁଆ ମିଗ୍ ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ୍ ତିଆରି କାରଖାନା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
4. ସାର କାରଖାନା: ୧୯୭୧ରେ ଭାରତୀୟ ସାର ନିଗମ ଦ୍ୱାରା ତାଳଚେରଠାରେ କୋଇଲାଭିତ୍ତିକ ସାର କାରଖାନା ଏବଂ ୧୯୮୧ରେ ପାରାଦ୍ୱୀପଠାରେ ‘ପାରାଦ୍ୱୀପ ଫସ୍ଫେଟ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍’ (PPL) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।
5. ପରମାଣୁ ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରକଳ୍ପ: ଭାରତୀୟ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଗଞ୍ଜାମର ଛତ୍ରପୁରଠାରେ ‘ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କାରଖାନା’ (OSCOM) ଓ ତାଳଚେରରେ ‘ଭାରୀ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ’ ତଥା ବଲାଙ୍ଗୀରର ବଡ଼ମାଳଠାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ‘ଗୋଳାବାରୁଦ କାରଖାନା’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।
(ଘ) ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ।
ଉତ୍ତର :
କୃଷିଜାତ କଞ୍ଚାମାଲ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ ଗଢ଼ିଉଠିଛି:
1. ବୟନ ଓ ଲୁଗାକଳ: ୧୯୪୯ରେ ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ପ୍ରଥମ ବୃହତ୍ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ ଭାବେ ‘ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ସ’ (OTM) ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା।
2. ସୂତାକଳ (Spinning Mills): ଲୁଗା ବୁଣିବା ପାଇଁ ସୂତା ଯୋଗାଇବାକୁ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ବରଗଡ଼, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ତିର୍ତ୍ତୋଲ, ଆଠଗଡ଼ ଏବଂ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗୋବିନ୍ଦପୁରଠାରେ ୬ଟି ସୂତାକଳ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।
3. ଝୋଟକଳ: ଓଡ଼ିଶାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ପଟୁଆ ଓ ଝୋଟର ଉପଯୋଗ ପାଇଁ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଧାନମଣ୍ଡଳଠାରେ ଏକ ବୃହତ୍ ଝୋଟକଳ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
4. ଚିନିକଳ: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟର ପୁରାତନ ଆସିକା ଚିନିକଳର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାୟଗଡ଼ା, ନୟାଗଡ଼ ଏବଂ କଟକର ବଡ଼ମ୍ବାଠାରେ ଚିନିକଳ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
5. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ରାଜ୍ୟରେ ଶହ ଶହ ଧାନକଳ (Rice Mills), ତେଲକଳ, ରେଶମ ପୋକ ପାଳନ ଓ ରେଶମ ସୂତା ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି। ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଓ ମାଛ ଚାଷକୁ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଶିଳ୍ପର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
(ଙ) 2007 ମସିହାରେ ଘୋଷିତ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପନୀତି କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ‘ନୂତନ ଶିଳ୍ପନୀତି-୨୦୦୭’ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
1. ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ: ଓଡ଼ିଶାର ବିପୁଳ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ଉପଯୋଗ କରି ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ‘ଶିଳ୍ପୋନ୍ନତ ରାଜ୍ୟ’ରେ ପରିଣତ କରିବା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
2. ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଓ ବେକାରୀ ଦୂରୀକରଣ: ବ୍ୟାପକ ଶିଳ୍ପାୟନ ଜରିଆରେ ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିପୁଳ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରି ବେକାରୀ ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିବା।
3. ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପର ସୁରକ୍ଷା: ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ହସ୍ତତନ୍ତ, ଖଦୀ ଓ ଗ୍ରାମ୍ୟ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ବିକାଶ ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ।
4. ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ: ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (IT), ଜୈବ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ (Biotechnology), ସାମୁଦ୍ରିକ ବିଜ୍ଞାନ, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତୀକରଣ (Food Processing) ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ପ୍ରଦାନ କରିବା।
(କ) ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଉପଲବ୍ଧ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଲୁହାପଥର, ମାଙ୍ଗାନିଜ୍, ବକ୍ସାଇଟ୍, କୋଇଲା ଭଳି ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ, ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ (କାଠ, ବାଉଁଶ), କୃଷିଜାତ କଞ୍ଚାମାଲ (କପା, ଝୋଟ, ଆଖୁ) ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଶ୍ରମଶକ୍ତି ବା ମାନବସମ୍ବଳ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା।
(ଖ) ରେଳପଥର ବିକାଶ ପାଇଁ ମହତାବ ସରକାର (1946-50) କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର :
ମହତାବ ସରକାର ୧୯୪୯-୫୦ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ରେଳ-ରାସ୍ତା ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବଲପୁର-ଟିଟିଲାଗଡ଼, ଜଗଦଲପୁର ଏବଂ ଖୋର୍ଦ୍ଧା-ସୋନପୁର-ବଲାଙ୍ଗୀର ରେଳପଥର ସର୍ଭେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ।
(ଗ) ଚୌଦ୍ୱାର ଓ ରାଜଗାଙ୍ଗପୁରରେ କେଉଁ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର :
କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ସ’ (OTM) ନାମରେ ଏକ ବିରାଟ ଲୁଗାକଳ ଏବଂ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ରାଜଗାଙ୍ଗପୁରଠାରେ ଡାଲମିଆ କମ୍ପାନୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବୃହତ୍ ‘ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।
(ଘ) କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର :
ଶିଳ୍ପ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତନ୍ତ, ବଢ଼େଇ ଓ ସିଲେଇ ତାଲିମ ଦିଆଗଲା। ହସ୍ତତନ୍ତ, ତାରକସି, ଚମଡ଼ା ଓ ରେଶମ କାରିଗରଙ୍କ ପାଇଁ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ବୁଣାକାର ସମବାୟ ସମିତି ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେଲା ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଓଡ଼ିଶା ଅନୁଭାଗ ଖୋଲାଗଲା।
(ଙ) ଜାତୀୟ ଆଲୁମିନିୟମ କମ୍ପାନୀର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
ଉତ୍ତର :
ଜାତୀୟ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କମ୍ପାନୀ (ନାଲ୍କୋ)ର ଆଲୁମିନା ପ୍ରକଳ୍ପ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଦାମନଯୋଡ଼ିଠାରେ, ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସ୍ମେଲ୍ଟର କାରଖାନା ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାର ଅନୁଗୁଳଠାରେ ଏବଂ ଏହାର କର୍ପୋରେଟ୍ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
(ଚ) ପାରାଦ୍ୱୀପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସାର କାରଖାନା କେବେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କଲା ଓ ଏହି କାରଖାନାର ନାମ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ପାରାଦ୍ୱୀପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସାର କାରଖାନାଟି ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ବିଶାଳ ସାର କାରଖାନାର ନାମ ‘ପାରାଦ୍ୱୀପ ଫସ୍ଫେଟ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍’ (PPL) ଅଟେ।
(ଛ) ଓଡ଼ିଶାର ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଆୟୋଗର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ଭାରତୀୟ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଛତ୍ରପୁରଠାରେ ‘ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କାରଖାନା’ (OSCOM/IREL) ଏବଂ ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାର ତାଳଚେରଠାରେ ‘ଭାରୀ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ’ (Heavy Water Plant) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।
(ଜ) ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କରେ ଫେରୋ ମାଙ୍ଗାନିଜ୍ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଅଛି ?
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ‘ଯୋଡ଼ା’ ଏବଂ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ‘ଯାଜପୁର ରୋଡ଼’ଠାରେ ଉନ୍ନତମାନର ଫେରୋ ମାଙ୍ଗାନିଜ୍ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଅଛି।
(ଝ) ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କରେ ଚିନି କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଅଛି ?
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆସିକା (ଆସ୍କା), ରାୟଗଡ଼ା, ନୟାଗଡ଼ ଏବଂ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼ମ୍ବାଠାରେ ଚିନି କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଅଛି।
(ଞ) ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ନାଭିକେନ୍ଦ୍ର କରି ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳମାନ ଗଢ଼ିଉଠିଛି ?
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାର ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ଅନୁଗୁଳ, ପାରାଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଯାଜପୁରର କଳିଙ୍ଗନଗରକୁ ନାଭିକେନ୍ଦ୍ର କରି ନୂତନ ବିଶାଳ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳମାନ ଗଢ଼ିଉଠିଛି।
(କ) 1957 ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିବା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପଟି କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
ଉତ୍ତର :
୧୯୫୭ ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିବା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପଟି ସମ୍ବଲପୁରର ‘ହୀରାକୁଦ’ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
(ଖ) ଡାଲମିଆ କମ୍ପାନୀ କେଉଁଠାରେ ଏକ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର :
ଡାଲମିଆ କମ୍ପାନୀ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ‘ରାଜଗାଙ୍ଗପୁର’ଠାରେ ଏକ ବୃହତ୍ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
(ଗ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାରୁ କାହାକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାରୁ ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ‘ଡେଭିଡ୍ ଏଫ୍. ରୋଜେନ୍’ (David F. Rosen)ଙ୍କୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା।
(ଘ) ନାଲ୍କୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଛଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଆଲୁମିନିୟମ କାରଖାନା ଅବସ୍ଥିତ ?
ଉତ୍ତର :
ନାଲ୍କୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଛଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାର ‘ହୀରାକୁଦ’ ଏବଂ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ‘ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼’ (ବେଦାନ୍ତ)ଠାରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କାରଖାନା ଅବସ୍ଥିତ।
(ଙ) ସୁନାବେଡ଼ାର ମିଗ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ କାରଖାନା କାହା ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଅଛି ?
ଉତ୍ତର :
ସୁନାବେଡ଼ାର ମିଗ୍ ବିମାନ ଇଞ୍ଜିନ୍ କାରଖାନାଟି ‘ସୋଭିଏତ୍ ଋଷିଆ’ର ବୈଷୟିକ ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଅଛି।
(ଚ) କେଉଁଠାରେ ଫେରୋ ଆଲଏଜ୍ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର :
କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ‘ଚୌଦ୍ୱାର’ଠାରେ ଫେରୋ ଆଲଏଜ୍ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।
(ଛ) ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କରେ କାଗଜ କଳ ରହିଅଛି ?
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାର ଚୌଦ୍ୱାର (ଟିଟାଗଡ଼), ବ୍ରଜରାଜନଗର (ଓରିଏଣ୍ଟ), ରାୟଗଡ଼ା (ଜେ.କେ.) ଏବଂ କୋରାପୁଟ (ସେବା)ଠାରେ କାଗଜକଳ ରହିଅଛି।
(ଜ) 2007ରେ ଓଡ଼ିଶାର ନୂତନ ଶିଳ୍ପନୀତି କାହିଁକି ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର :
ଦେଶୀ-ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ଶିଳ୍ପୋନ୍ନତ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରି ବେକାରୀ ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ୨୦୦୭ରେ ନୂତନ ଶିଳ୍ପନୀତି ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା।
(ଝ) କେଉଁଠାରେ ଏକ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଅଛି ?
ଉତ୍ତର :
ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ‘ପାରାଦ୍ୱୀପ’ଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାର (IOCL Paradip Refinery) ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଅଛି।
(କ) ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଉନ୍ନତୀକରଣ କରାଯାଇଥିବା ପୋତାଶ୍ରୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଟି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ ?
(i) ଗୋପାଳପୁର
(ii) ପାରାଦ୍ୱୀପ
(iii) ଚାନ୍ଦବାଲି
(iv) ଧାମରା
(ଖ) କେବେ ପାରାଦ୍ୱୀପକୁ ରେଳପଥ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ କରାଗଲା ?
(i) 1950
(ii) 1971
(iii) 1975
(iv) 1981
(ଗ) କେଉଁଠାରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ର ସନ୍ଧାନ ମିଳିବା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁଇଟି ଆଲୁମିନିୟମ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ?
(i) ଅନୁଗୁଳ
(ii) ଦାମନଯୋଡ଼ି
(iii) ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳି
(iv) ଦୁବୁରୀ
(ଘ) 1971ରେ କେଉଁଠାରେ ଏକ ସାର କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ଛତ୍ରପୁର
(ii) ତାଳଚେର
(iii) ପାରାଦ୍ୱୀପ
(iv) ଥେରୁଭାଲି
(ଙ) କେଉଁ ସଫ୍ଟୱେୟାର କମ୍ପାନୀର ଓଡ଼ିଶାରେ ଉପସ୍ଥିତି ନାହିଁ ?
(i) ଟାଟା କନ୍ସଲ୍ଟାନ୍ସି ସର୍ଭିସେସ୍
(ii) ଆକ୍ସେଞ୍ଚର୍
(iii) ୱିପ୍ରୋ
(iv) ସତ୍ୟମ୍ ମହେନ୍ଦ୍ର
🌟 ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ (Project Activity) :
ପ୍ରକଳ୍ପ ବିବରଣୀ (Project Report) :
୧. ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (HAL) ଓ ମିଗ୍ (MIG) ବିମାନ ନିର୍ମାଣ ନେଟ୍ୱର୍କ :
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ମେରୁଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ସୋଭିଏତ୍ ଋଷିଆ ସହଯୋଗରେ ନିର୍ମିତ ସୁପରସୋନିକ୍ ‘ମିଗ୍-୨୧’ (MIG-21) ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲଢୁଆ ବିମାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ‘ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଏରୋନଟିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍’ (HAL) ଅଧୀନରେ ତିନୋଟି ପରସ୍ପର ନିର୍ଭରଶୀଳ ବିଶାଳ ଡିଭିଜନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାର ସୁନାବେଡ଼ା ଏହି ତ୍ରିବିଧ ନେଟ୍ୱର୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଙ୍ଗ।
୨. ସୁନାବେଡ଼ା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଖାନା :
| କ୍ରମିକ | କାରଖାନାର ନାମ ଓ ଅବସ୍ଥିତି | ଏଠାରେ କ’ଣ ତିଆରି ହୁଏ (କାର୍ଯ୍ୟ) |
|---|---|---|
| ୧ | ହାଲ୍ (HAL) ନାସିକ୍ ଡିଭିଜନ୍, ଓଝାର (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର) | ବିମାନର ମୁଖ୍ୟ ଶରୀର (Airframe & Final Assembly): ଏଠାରେ ମିଗ୍ ଏବଂ ସୁଖୋଇ (Su-30MKI) ବିମାନର ମୁଖ୍ୟ ବାହ୍ୟ ଶରୀର ବା ଏୟାରଫ୍ରେମ୍ (Airframe), ଡେଣା, କକ୍ପିଟ୍ ନିର୍ମିତ ହୁଏ। ସୁନାବେଡ଼ାରୁ ଆସୁଥିବା ଇଞ୍ଜିନ୍ ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦରୁ ଆସୁଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉପକରଣକୁ ଏଠାରେ ସଂଯୋଗ (Final Assembly & Flight Testing) କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିମାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। |
| ୨ | ହାଲ୍ (HAL) ଆଭିଓନିକ୍ସ ଡିଭିଜନ୍, ହାଇଦ୍ରାବାଦ (ତେଲେଙ୍ଗାନା) / କୋରୱା (ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ) | ବିମାନର ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ (Avionics & Radar): ଏଠାରେ ବିମାନ ଚାଳନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ରାଡାର୍ (Radar), ଯୋଗାଯୋଗ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ନେଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ଟାର୍ଗେଟ୍ ଲକିଂ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଫାୟାରିଂ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। |
୩. ସୁନାବେଡ଼ା (କୋରାପୁଟ, ଓଡ଼ିଶା)ର ଭୂମିକା :
🚀 ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ସ୍ପେଶାଲ୍ : ଅତିରିକ୍ତ ଅବଜେକ୍ଟିଭ୍ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ବ୍ୟାଙ୍କ (High-Yield Objective Bank)
୧. ଏକ ବାକ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର :
1. ପ୍ରଶ୍ନ : ୧୯୪୭ରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଚିନିକଳ ଥିଲା ?
ଉତ୍ତର : ସ୍ୱାଧୀନତା ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ କେବଳ ୨ଟି ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଚିନିକଳ ଥିଲା (ଯଥା: ଆସିକା ଚିନିକଳ)।
2. ପ୍ରଶ୍ନ : ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା କେଉଁ ଦେଶର ବୈଷୟିକ ସହାୟତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର : ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ବୈଷୟିକ ସହାୟତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
3. ପ୍ରଶ୍ନ : ଡାଲମିଆ କମ୍ପାନୀକୁ ସିମେଣ୍ଟ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର କେତେ ଟଙ୍କାର ଅଂଶଧନ କିଣିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର : ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୪୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅଂଶଧନ କିଣିଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ରୀମ ଆକାରରେ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
4. ପ୍ରଶ୍ନ : ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରମଶକ୍ତିର କେତେ ପ୍ରତିଶତ ଶ୍ରମିକ କାରଖାନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର : ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମୁଦାୟ ଶ୍ରମଶକ୍ତିର ଶତକଡ଼ା ୭.୧୪ ଭାଗ ଶ୍ରମିକ କଳକାରଖାନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ (ଯାହା ୧୯୬୧ରେ ୮.୦୫% ହୋଇଥିଲା)।
5. ପ୍ରଶ୍ନ : ୧୯୮୪-୮୫ ମସିହା ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର କଳକାରଖାନାରେ କେତେ ଶ୍ରମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର : ୧୯୮୪-୮୫ ମସିହା ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାର କଳକାରଖାନାରେ ପ୍ରାୟ ୩,୯୦,୦୦୦ ଶ୍ରମିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
6. ପ୍ରଶ୍ନ : ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ କୂଳରେ କେଉଁ ରାସାୟନିକ କାରଖାନା ଅବସ୍ଥିତ ?
ଉତ୍ତର : ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ କୂଳରେ ‘ଜୟଶ୍ରୀ ରସାୟନ କାରଖାନା’ ଅବସ୍ଥିତ।
7. ପ୍ରଶ୍ନ : ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଥେରୁଭାଲିଠାରେ କେଉଁ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି ?
ଉତ୍ତର : ଥେରୁଭାଲିଠାରେ ‘ଫେରୋସିଲିକନ୍ କାରଖାନା’ (IMFA) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।
8. ପ୍ରଶ୍ନ : ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ଠାରେ କେଉଁ କମ୍ପାନୀର ଆଲୁମିନିୟମ୍ କାରଖାନା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ?
ଉତ୍ତର : କଳାହାଣ୍ଡିର ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ଠାରେ ‘ବେଦାନ୍ତ ଆଲୁମିନା ଲିମିଟେଡ୍’ର ଆଲୁମିନିୟମ୍ କାରଖାନା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
9. ପ୍ରଶ୍ନ : ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଧାନମଣ୍ଡଳଠାରେ କେଉଁ କଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର : ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଧାନମଣ୍ଡଳଠାରେ ଏକ ବୃହତ୍ ‘ଝୋଟ କଳ’ (Jute Mill) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।
୨. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର :
1. ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ___________ ନାମରେ ଏକ ବିରାଟ ଲୁଗାକଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା।
(ଉତ୍ତର: ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ସ / OTM)
2. ହୀରାକୁଦ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ___________ ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।
(ଉତ୍ତର: ୧୯୫୭)
3. କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ___________ ଠାରେ ବିପୁଳ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖଣିର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିଲା।
(ଉତ୍ତର: ପଞ୍ଚପଟ୍ଟମାଳି)
4. ନାଲ୍କୋର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ୧୯୮୧ ମସିହାରୁ ___________ ଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
(ଉତ୍ତର: ଭୁବନେଶ୍ୱର)
5. ସୁନାବେଡ଼ାଠାରେ ___________ ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ୍ ତିଆରି କାରଖାନା ଅବସ୍ଥିତ।
(ଉତ୍ତର: ମିଗ୍ / MIG)
6. ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଛତ୍ରପୁରଠାରେ ___________ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି।
(ଉତ୍ତର: ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା / OSCOM)
7. ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ___________ ଠାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗୋଳାବାରୁଦ କାରଖାନା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
(ଉତ୍ତର: ବଡ଼ମାଳ)
8. ୨୦୦୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ___________ ଠାରେ ଏକ ବନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲା।
(ଉତ୍ତର: ଗୋପାଳପୁର)
📌 ଏକ ନଜରରେ ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତାରିଖ ଓ ମାଇଲଷ୍ଟୋନ୍
```
[୧୯୪୬] ➔ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଜନା
[୧୯୪୯] ➔ ଚୌଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରଥମ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ମିଲ୍ସ (OTM) ପ୍ରତିଷ୍ଠା
[୧୯୫୭] ➔ ହୀରାକୁଦ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ
[୧୯୭୧] ➔ ତାଳଚେର ସାର କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା (ଭାରତୀୟ ସାର ନିଗମ - FCI)
[୧୯୭୫] ➔ ପାରାଦ୍ୱୀପ ବନ୍ଦରକୁ କଟକ ସହ ରେଳପଥ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୋଗ
[୧୯୭୮] ➔ ଛତ୍ରପୁରଠାରେ ବିରଳ ମୃତ୍ତିକା କାରଖାନା (OSCOM) ପ୍ରତିଷ୍ଠା
[୧୯୮୧] ➔ ନାଲ୍କୋ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମୁଖ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ | ପାରାଦ୍ୱୀପ ଫସ୍ଫେଟ୍ସ (PPL) ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ
[୨୦୦୦] ➔ ଗୋପାଳପୁର ବନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ
[୨୦୦୭] ➔ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଶିଳ୍ପନୀତି-୨୦୦୭ ଘୋଷଣା
```
Utkal Master Stroke Special Series
Strictly based on BSE Odisha Class 10 History & Political Science Textbook (New Error-Free Edition).
Zero-Hallucination Verified | Complete 6-Pillar Framework Implemented.
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App