Utkal Master Stroke : ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଇତିହାସ ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ : ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତ
ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ : ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା, ସଚେତନତା ଓ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ
(Road Safety, Awareness and Fuel Conservation)
🌟 ଅଧ୍ୟାୟ ସମୀକ୍ଷା ଓ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ (Chapter Overview)
ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟତାର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ, ନଗରୀକରଣ ଓ ଶିଳ୍ପାୟନ ଯୋଗୁଁ ଯାନବାହନ ଓ ସଡ଼କ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। ମାତ୍ର ଏହି ଦ୍ରୁତ ଗତିଶୀଳତା ସହିତ ଅସାବଧାନତା, ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମର ଅବମାନନା ଏବଂ ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଆଜି ଏକ ଭୟଙ୍କର ସାମାଜିକ ଓ ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶ୍ୱରେ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ, ଭାରତରେ ଦେଢ଼ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ୪ ହଜାରରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଅମୂଲ୍ୟ ମାନବଜୀବନ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅକାଳରେ ଝଡ଼ିପଡ଼ୁଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ଘଟୁଥିବା ମୋଟ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରାୟ ୯୫ ପ୍ରତିଶତ କେବଳ ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ସଂଘଠିତ ହୋଇଥାଏ।
ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ୩ଟି ‘E’— ଶିକ୍ଷା (Education), ବଳବତ୍ତରୀକରଣ (Enforcement) ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ (Engineering) ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି। ୨୦୧୯ର ସଂଶୋଧିତ ମୋଟରଯାନ ଆଇନ ବଳରେ କଠୋର ଜରିମାନା ଓ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ, ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା’ (Golden Hour) ମଧ୍ୟରେ ଆହତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ‘ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି-୨୦୧୮’ ଅଧୀନରେ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର, ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍ କେସ୍ରେ ସୋଲାସିୟମ୍ ପାଣ୍ଠି ସହାୟତା ଏବଂ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ପରିବେଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ‘ପେଟ୍ରୋଲ୍-ଡିଜେଲ୍ ଭଳି ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ’ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ।
PILLAR 1: ⚡ ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବର୍ଜନ ଟ୍ରିକ୍ (Exam Shortcut & Option Elimination Trick)
୧. ମାଷ୍ଟର ଡାଟା ଫର୍ମୁଲା (Road Safety Master Data Code)
ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ଅଧ୍ୟାୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ମନେରଖିବାର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ସୂତ୍ର:
$$\text{୯୫\%} \rightarrow \text{୪୦\%} \rightarrow \text{୮୦\%} \rightarrow \text{୧ ଘଣ୍ଟା (Golden Hour)} \rightarrow \text{୨୦୦୦ ଟଙ୍କା} \rightarrow \text{୨ ଲକ୍ଷ / ୫୦ ହଜାର}$$
୨. ୩-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଏଲିମିନେସନ୍ ନିୟମ (3-Second Option Elimination Rules for MCQs)
ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷାର ତିନୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ: Education (ଶିକ୍ଷା), Enforcement (ବଳବତ୍ତରୀକରଣ), Engineering (ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ)।
ମଦ୍ୟପାନ କରି ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ କେବଳ ଜରିମାନା କିମ୍ବା କେବଳ ଜେଲ୍ ନୁହେଁ; ସଂଶୋଧିତ ମୋଟରଯାନ ଆଇନ-୨୦୧୯ ଅନୁସାରେ ଉଭୟ “ଆର୍ଥିକ ଜରିମାନା ଏବଂ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ” ରହିଛି।
ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ସର୍ବାଧିକ ଯାତ୍ରୀ କ୍ଷମତା = ୨ (ଚାଳକ + ଜଣେ ଆରୋହୀ)। ତିନିଜଣ ବସିବା (Triple riding) ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ। ଉଭୟେ ହେଲ୍ମେଟ୍ ପିନ୍ଧିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
ରାସ୍ତା ପାର ହେବା ସମୟରେ କ୍ରମ: ପ୍ରଥମେ ବାମକୁ ➔ ତା’ପରେ ଡାହାଣକୁ ➔ ପୁନର୍ବାର ବାମକୁ ଚାହିଁବାକୁ ପଡ଼େ।
ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା ସମୟରେ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର (ହ୍ୟାଣ୍ଡସ୍-ଫ୍ରି ବା ଇୟରଫୋନ୍ ସମେତ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେନିୟମ ଓ ଦଣ୍ଡନୀୟ।
PILLAR 2: 🧠 ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ରାଇମ୍ ମନେମୋନିକ୍ସ (Memory Story & Rhyme Mnemonic)
୧. ରାଇମ୍ ମନେମୋନିକ୍ : “ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ଓ ଇନ୍ଧନ ସୁରକ୍ଷା”
ବାମ-ଡାହାଣ-ବାମ ଚାହିଁ ପାରି ହୁଅ ବାଟ, ହେଲ୍ମେଟ୍ ପିନ୍ଧିଲେ ମୁଣ୍ଡ ରହିବ ଅକ୍ଷତ!
ଅଠର ବର୍ଷ ନ ହେଲେ ଲାଇସେନ୍ସ ନାହିଁ, ନିଶା ପିଇ ଚଳାଇଲେ ଜେଲ୍ରେ ରହି!
ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଆୱାରେ ଯିଏ ଦିଏ ଜୀବନ ଦାନ, ଦୁଇ ହଜାର ଟଙ୍କା ପାଏ ସେ ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍!
ରେଡ୍ ଲାଇଟ୍ ଜଳିଲେ ବନ୍ଦ କର ଇଞ୍ଜିନ୍, ତେଲ ବଞ୍ଚାଇଲେ ବଞ୍ଚିବ ଦେଶର ପ୍ରତିଦିନ!
ଫୁଟ୍ପାଥେ ଚାଲ, ସାଇକେଲ୍ ଟ୍ରାକ୍କୁ ବାଛ, ସଡ଼କ ନିୟମ ମାନି ସୁରକ୍ଷିତ ବଞ୍ଚ!
୨. ମେମୋରୀ ଷ୍ଟୋରୀ : “ଦୁଇ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଯାତ୍ରା”
ଦୁଇ ସାଙ୍ଗ— ରବି ଓ ବିକାଶ। ରବି ହେଲ୍ମେଟ୍ ପିନ୍ଧି ସ୍ୱଳ୍ପ ବେଗରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଉଥିଲା ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ରେଡ୍ ଲାଇଟ୍ରେ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବନ୍ଦ କରି ତେଲ ବଞ୍ଚାଉଥିଲା। ବିକାଶ ବିନା ହେଲ୍ମେଟ୍ରେ ମୋବାଇଲ୍ରେ କଥା ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯାଉଥିଲା। ହଠାତ୍ ବିକାଶର ଗାଡ଼ି ଖସି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଲା। ରବି ତୁରନ୍ତ ଡାକି ପୋଲିସ ଭୟ ନକରି ତାକୁ ପ୍ରଥମ ୧ ଘଣ୍ଟା (Golden Hour) ଭିତରେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କଲା ଏବଂ ବିକାଶର ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚିଗଲା। ସରକାର ରବିକୁ ‘ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍’ ଭାବେ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର ଦେଲେ। ବିକାଶ କାନ ଧରିଲା— ସେ ଆଉ କେବେ ମୋବାଇଲ୍ ଧରିବ ନାହିଁ କି ବିନା ହେଲ୍ମେଟ୍ରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବ ନାହିଁ!
PILLAR 3: ⚠️ ନମ୍ବର-୧ କମନ୍ ଟ୍ରାପ୍ / ଭୁଲ୍ ସତର୍କତା (The No. 1 Common Trap & Mistake Alert)
| କ୍ରମିକ | ପରୀକ୍ଷାରେ କରୁଥିବା ଘାତକ ଭୁଲ୍ (Common Trap) | ବୋର୍ଡ଼ ମାନକ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ (Correct Fact) | ମନେରଖିବା ଟିପ୍ସ |
|---|---|---|---|
| ୧ | ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସର୍ବାଧିକ କାରଣ ଖରାପ ରାସ୍ତା ବୋଲି ଭାବିବା। | ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ୯୫% କାରଣ ରାସ୍ତା ବା ଗାଡ଼ି ନୁହେଁ, ବରଂ “ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି” (Human Error), ଯଥା: ଦ୍ରୁତଗତି, ମଦ୍ୟପାନ, ଅନ୍ୟମନସ୍କତା ଓ ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର। | ୯୫% ଦୁର୍ଘଟଣା ଚାଳକଙ୍କ ନିଜ ଭୁଲ୍ ଯୋଗୁଁ ଘଟେ। |
| ୨ | ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ପୁରସ୍କାର ରାଶି ଗୋଳମାଳ କରିବା। | ଓଡ଼ିଶା ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି (୨୦୧୮) ଅନୁସାରେ ଆହତଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ପହଞ୍ଚାଇଲେ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ମିଳେ। (ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍ ସହାୟତା ଅଲଗା: ମୃତ୍ୟୁରେ ୨ ଲକ୍ଷ, ଗୁରୁତର ଆହତରେ ୫୦ ହଜାର)। | ପୁରସ୍କାର = ₹୨,୦୦୦; ସୋଲାସିୟମ୍ ସହାୟତା = ₹୨ ଲକ୍ଷ / ₹୫୦,୦୦୦। |
| ୩ | ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା (Golden Hour)ର ସମୟସୀମା ଭୁଲ୍ ଲେଖିବା। | ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବାର ପ୍ରଥମ ୧ ଘଣ୍ଟା (୬୦ ମିନିଟ୍) କୁ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା’ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଲେ ୬୦% ମୃତ୍ୟୁ ରୋକାଯାଇପାରେ। | ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଆୱାର୍ = ପ୍ରଥମ ୧ ଘଣ୍ଟା। |
| ୪ | ରାସ୍ତା ପାର ହେବା ଦିଗ ଭୁଲ୍ କ୍ରମରେ ଲେଖିବା। | ନିୟମ ଅନୁସାରେ: ପ୍ରଥମେ ବାମକୁ ➔ ତା’ପରେ ଡାହାଣକୁ ➔ ପୁନର୍ବାର ବାମକୁ ଚାହିଁ ନିରାପଦ ମନେହେଲେ ରାସ୍ତା ପାର ହେବା ଉଚିତ। | ବାମ ➔ ଡାହାଣ ➔ ବାମ। |
| ୫ | ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ କେବଳ ଟଙ୍କା ବଞ୍ଚାଏ ବୋଲି ଭାବିବା। | ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ କେବଳ ଟଙ୍କା ବଞ୍ଚାଏ ନାହିଁ, ଏହା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକେ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ। | ଉଭୟ ଆର୍ଥିକ ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା। |
PILLAR 4: 🚀 ୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ରିଅଲ୍ ଲାଇଫ୍ କନେକ୍ସନ୍ (30-Second Real Life Connection)
ଆପଣ କେବେ ରାସ୍ତାକଡ଼ରେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଦେଖି ପୋଲିସ ଝମେଲା ବା କୋର୍ଟ-କଚେରୀ ଭୟରେ ଆହତ ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଆସିଛନ୍ତି କି? ୨୦୧୮ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଭୟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆଉ ସେ ଭୟ ନାହିଁ! ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ‘ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି’ ଅନୁସାରେ ଆପଣ ଜଣେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ଆହତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟରେ ଡାକ୍ତରଖାନା ନେଇପାରିବେ; ପୋଲିସ ଆପଣଙ୍କୁ ନାମ ପଚାରିପାରିବ ନାହିଁ କି ଅଟକାଇ ପାରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସରକାର ଆପଣଙ୍କୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର ଦେବେ! ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଆମକୁ କେବଳ ପରୀକ୍ଷାରେ ନମ୍ବର ଦିଏ ନାହିଁ, ଜଣେ ସଚେତନ ଓ ଦୟାଳୁ ମଣିଷ ଭାବେ ଅନ୍ୟର ଅମୂଲ୍ୟ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ଶିଖାଏ!
PILLAR 5: 🎯 ୧-ମିନିଟ୍ ଭିଜୁଆଲ୍ ଫର୍ମୁଲା ବକ୍ସ ଓ ମାଷ୍ଟର ସାରଣୀ (Master Summary Tables)
ସାରଣୀ-୧: ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷାର ତିନୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ (3 'E's of Road Safety)
| ସ୍ତମ୍ଭ (Pillar) | କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା | ଉଦାହରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା |
|---|---|---|
| ୧. ଶିକ୍ଷା (Education) | ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ବିଷୟରେ ଜନସଚେତନତା ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ | ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ରଚାର, ଡ୍ରାଇଭରମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା |
| ୨. ବଳବତ୍ତରୀକରଣ (Enforcement) | ମୋଟରଯାନ ଆଇନର କଠୋର ପ୍ରୟୋଗ ଓ ଦଣ୍ଡବିଧାନ | ହେଲ୍ମେଟ୍/ସିଟ୍ବେଲ୍ଟ ଯାଞ୍ଚ, ମଦ୍ୟପାନ ପାଇଁ ବ୍ରେଥ୍ ଆନାଲାଇଜର, ୧୦ ଗୁଣ ଜରିମାନା ଓ ଜେଲ୍ |
| ୩. ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ (Engineering) | ବୈଜ୍ଞାନିକ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଓ ଗାଡ଼ିର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ନିରାପତ୍ତା | ଜ୍ୟାମିତିକ ଜଙ୍କସନ୍, ବ୍ଲାକ୍ ସ୍ପଟ୍ ସଂଶୋଧନ, ଫୁଟ୍ପାଥ୍, ସାଇକେଲ୍ ଟ୍ରାକ୍, ସବ୍ୱେ, ଏୟାରବ୍ୟାଗ୍ |
ସାରଣୀ-୨: ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣର ପ୍ରମୁଖ ପଦ୍ଧତି (Fuel Conservation Methods)
| କ୍ଷେତ୍ର | କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ (Do's) | କ’ଣ କରିବା ଅନୁଚିତ (Don'ts) |
|---|---|---|
| ଗାଡ଼ି ଚଳାଚଳ | ୪୫ ରୁ ୫୫ କି.ମି./ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟମ ସ୍ଥିର ବେଗରେ ଚଳାନ୍ତୁ | ହଠାତ୍ ଗିଅର୍ ବଦଳାଇବା ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଚଳାଇବା |
| ଟ୍ରାଫିକ୍ ଜାମ୍ / ରେଡ୍ ଲାଇଟ୍ | ୩୦ ସେକେଣ୍ଡରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଅଟକିଲେ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବନ୍ଦ (Off) କରନ୍ତୁ | ସ୍ଥିର ଗାଡ଼ିକୁ ଷ୍ଟାର୍ଟ କରି ଇନ୍ଧନ ଅପଚୟ କରିବା |
| ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଯତ୍ନ | ଟାୟାର୍ ଚାପ (Air pressure) ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ ଓ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଟ୍ୟୁନିଂ | କମ୍ ହାୱା ଥିବା ଟାୟାର୍ ଓ ଖରାପ ଇଞ୍ଜିନ୍ ବ୍ୟବହାର |
| ଯାତ୍ରା ପ୍ରଣାଳୀ | ସାର୍ବଜନୀନ ବସ୍, ମେଟ୍ରୋ ଓ ସବୁଜ ଯାନ (ସାଇକେଲ୍) ବ୍ୟବହାର | ଏକାକୀ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ବଡ଼ କାର୍ ବ୍ୟବହାର |
PILLAR 6: 🏆 ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (Textbook Exercise Solutions - 100% Full Coverage)
(କ) ସଡ଼କ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉତ୍ତର :
ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ, ନଗରୀକରଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସଡ଼କ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରୀ ଓ ମାଲ୍ ପରିବହନ କରିବାର ସାମଗ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସଡ଼କ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଞ୍ଚୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ:
1. ସଡ଼କ (Road): ଜାତୀୟ ରାଜପଥଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗ୍ରାମୀଣ ପକ୍କା ରାସ୍ତା।
2. ଗାଡ଼ି ବା ଯାନବାହନ (Vehicle): ଦୁଇଚକିଆ, ଅଟୋ, କାର୍, ବସ୍, ଟ୍ରକ୍ ଇତ୍ୟାଦି।
3. ଗାଡ଼ି ଚାଳକ (Driver): ଯାନବାହନ ଚଳାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
4. ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାରକାରୀ (Road Users): ପଦଚାରୀ, ସାଇକେଲ୍ ଚାଳକ ଓ ଯାତ୍ରୀବୃନ୍ଦ।
5. ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଅବସ୍ଥା (Environment): ପାଣିପାଗ (ବର୍ଷା, କୁହୁଡ଼ି) ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବାତାବରଣ।
ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଓ ସମନ୍ୱୟ ରହିଲେ ହିଁ ସଡ଼କ ପରିବହନ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ହୋଇପାରେ।
(ଖ) କାହାର ପ୍ରଭାବରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ?
ଉତ୍ତର :
ସଡ଼କ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ତାଳମେଳ ରକ୍ଷା ନହୋଇ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ନିମ୍ନଲିଖିତ କାରଣଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ଘଟିଥାଏ:
1. ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଓ ବେପରୁଆ ଭାବ: ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା, ମଦ୍ୟପାନ କରି ନିଶାସକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା, ଚାଳନା ସମୟରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସିଗ୍ନାଲ୍ ନମାନିବା।
2. ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଯାନବାହନ ବୃଦ୍ଧି: ରାସ୍ତାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତତା ତୁଳନାରେ ଗାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟାର ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅନୁମୋଦିତ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ଯାତ୍ରୀ ଓ ମାଲ୍ ପରିବହନ (Overloading)।
3. ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ଅବହେଳା: ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ହେଲ୍ମେଟ୍ ଏବଂ ଚାରିଚକିଆ ଯାନରେ ସିଟ୍ବେଲ୍ଟ ନପିନ୍ଧିବା।
4. ପ୍ରତିକୂଳ ପରିବେଶ ଓ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି: ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା, ଝଡ଼, ଘନ କୁହୁଡ଼ି ଏବଂ ଗାଡ଼ିର ବ୍ରେକ୍ ବା ଷ୍ଟିଅରିଂ ଫେଲ୍ ହେବା।
(ଗ) ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ସମୂହ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି:
1. ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି (Human Error - ୯୫%): ଚାଳକର ଅଜ୍ଞତା, ଦକ୍ଷତା ଓ ଲାଇସେନ୍ସର ଅଭାବ, ଦ୍ରୁତଗତି, ବେପରୁଆ ଭାବେ ଓଭରଟେକିଂ, ମଦ୍ୟପାନ, ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର, ହେଲ୍ମେଟ୍ ଓ ସିଟ୍ବେଲ୍ଟ ନପିନ୍ଧିବା ତଥା ଅନ୍ୟମନସ୍କତା।
2. ସଡ଼କ ତ୍ରୁଟି (Road Defects): ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଓ ଡିଜାଇନ୍ରେ ତ୍ରୁଟି, ଖାଲଖମା ଭରା ରାସ୍ତା, ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧ ବାଙ୍କ (Blind curve), ଅଦୃଶ୍ୟମାନ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ ଓ ରାସ୍ତାକଡ଼ରେ ବେଆଇନ ଜବରଦଖଲ।
3. ଗାଡ଼ିର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି (Mechanical Failure): ଗାଡ଼ିର ବ୍ରେକ୍ ଫେଲ୍ ହେବା, ଷ୍ଟିଅରିଂ ଖରାପ ହେବା, ଟାୟାର୍ ଫାଟିବା କିମ୍ବା ଲାଇଟ୍ ଖରାପ ହେବା।
4. ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଅବସ୍ଥାରେ ତ୍ରୁଟି: ଘନ କୁହୁଡ଼ି, ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା, ରାସ୍ତା ଉପରେ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥଳର ଅଭାବ।
(ଘ) ଓଡ଼ିଶାରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପରିବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ଭୟାବହତା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ଉତ୍ତର :
ଓଡ଼ିଶାରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଦେଗଜନକ ଓ ଭୟାନକ:
1. ରାସ୍ତା ଓ ଗାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟାର ଅସନ୍ତୁଳନ: ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ ୬୫ ହଜାର କି.ମି. ରାସ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୭୨ ଲକ୍ଷ ଗାଡ଼ି ଚଳାଚଳ କରୁଛି। ଗାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟା ବାର୍ଷିକ ୧୦% ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ରାସ୍ତା ମାତ୍ର ୧%ରୁ କମ୍ ବଢ଼ୁଛି।
2. ମୃତାହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା: ରାଜ୍ୟରେ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୧୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟି ପ୍ରାୟ ୪ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ୧୦ ହଜାରରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୁଅନ୍ତି।
3. ଉଚ୍ଚ ମୃତ୍ୟୁହାର: ଭାରତର ହାରାହାରି ତୁଳନାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୟାବହତା ଅଧିକ; ଏଠାରେ ପ୍ରତି ୧୦୦ଟି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ୪୫ ଜଣ ମୃତାହତ ହୁଅନ୍ତି।
4. ରାଜପଥ ଓ ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ: ସମୁଦାୟ ଦୁର୍ଘଟଣାର ୪୦%ରୁ ଅଧିକ କେବଳ ଜାତୀୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥରେ ଘଟେ। ମୋଟ ଯାନବାହନର ୮୦% ଦୁଇଚକିଆ ଗାଡ଼ି ହୋଇଥିବାରୁ ହେଲ୍ମେଟ୍ ନପିନ୍ଧିବା ଯୋଗୁଁ ଅଧିକାଂଶ ଯୁବକ ପ୍ରାଣ ହରାନ୍ତି। ରାଜ୍ୟର ୯୫% ଦୁର୍ଘଟଣା ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଘଟେ।
(ଙ) ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ନିରାକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ’ଣ ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର :
ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ନିରାକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ତିନୋଟି ବର୍ଗ (3 'E's)ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି:
1. ଶିକ୍ଷା (Education): ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରୁ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ଶିକ୍ଷା ଦେବା, ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି, ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଏବଂ ନିୟମିତ ଚକ୍ଷୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିବା।
2. ବଳବତ୍ତରୀକରଣ (Enforcement): ସଂଶୋଧିତ ମୋଟରଯାନ ଆଇନ-୨୦୧୯ ବଳରେ ହେଲ୍ମେଟ୍, ସିଟ୍ବେଲ୍ଟ, ମଦ୍ୟପାନ, ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର ଓ ଦ୍ରୁତଗତି ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠୋର ଆର୍ଥିକ ଜରିମାନା ଓ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ। ହାଇୱେରେ ସିସିଟିଭି, ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ଗାଡ଼ି ନିୟୋଜିତ କରିବା।
3. ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି (Engineering): ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ, ବ୍ଲାକ୍ ସ୍ପଟ୍ (ଦୁର୍ଘଟଣାପ୍ରବଣ ସ୍ଥାନ) ଚିହ୍ନଟ କରି ସଂଶୋଧନ, ପୃଥକ ଫୁଟ୍ପାଥ୍ ଓ ସାଇକେଲ୍ ଟ୍ରାକ୍ ନିର୍ମାଣ, ସବ୍ୱେ ଏବଂ ଟ୍ରାଉମା କେୟାର୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ସ୍ଥାପନ।
4. ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି: ଆହତଙ୍କୁ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା’ ମଧ୍ୟରେ ଡାକ୍ତରଖାନା ନେଇ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
(କ) ମୋଟର ଯାନ ଆଇନ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ଦେଶର ସଡ଼କ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ, ନିରାପଦ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ରଖିବା ପାଇଁ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ, ପଞ୍ଜୀକରଣ, ଲାଇସେନ୍ସ ଓ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଇନକୁ ‘ମୋଟର ଯାନ ଆଇନ’ କୁହାଯାଏ।
(ଖ) ସଂଶୋଧିତ ମୋଟର ଯାନ ଆକ୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସଂଶୋଧିତ ମୋଟରଯାନ ଆଇନର ମୁଖ୍ୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହେଉଛି ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କୁ ୧୦ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଜରିମାନା ଓ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ କରି ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଓ ମୃତ୍ୟୁହାର ହ୍ରାସ କରିବା।
(ଗ) ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ?
ଉତ୍ତର :
ପେଟ୍ରୋଲ୍ ଓ ଡିଜେଲ୍ ସୀମିତ ଅଣ-ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ହୋଇଥିବାରୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବଂଶଧରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସାଇତି ରଖିବା, ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଏବଂ ବିଷାକ୍ତ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
(ଘ) ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସାମାରିଟାନ ନୀତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର।
ଉତ୍ତର :
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ‘ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି-୨୦୧୮’ ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଭୟ ନରଖି ହସ୍ପିଟାଲ୍ ପହଞ୍ଚାଉଥିବା ସାହାଯ୍ୟକାରୀଙ୍କୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଏ।
(ଙ) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାନ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଗାଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ କ’ଣ ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର :
ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଗାଡ଼ି (ଯଥା: ବାଇକ୍, ନିଜ କାର୍)କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାନ କୁହାଯାଏ। ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସାମୂହିକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯାନ (ଯଥା: ସରକାରୀ/ଘରୋଇ ବସ୍, ଟ୍ରେନ୍, ଅଟୋ)କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଗାଡ଼ି କୁହାଯାଏ।
(କ) ରାସ୍ତା ପାର ହେଲା ବେଳେ କି ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବ ?
ଉତ୍ତର :
ରାସ୍ତା ପାର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ବାମ ପାଖକୁ, ତା’ପରେ ଡାହାଣ ପାଖକୁ ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ବାମ ପାଖକୁ ଚାହିଁ ରାସ୍ତା ନିରାପଦ ଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କରି ରାସ୍ତା ପାର ହେବା ଉଚିତ।
(ଖ) ଟ୍ରାଫିକ୍ ଚିହ୍ନର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରକାର ଭେଦ କ’ଣ ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର :
ଟ୍ରାଫିକ୍ ଚିହ୍ନ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ପ୍ରକାରର: (୧) ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସଙ୍କେତ (Mandatory), (୨) ସତର୍କତାମୂଳକ ସଙ୍କେତ (Cautionary), ଏବଂ (୩) ସୂଚନାଧର୍ମୀ ସଙ୍କେତ (Informative)।
(ଗ) ଗାଡ଼ି ଚାଳକ ପାଖରେ କେଉଁ ସବୁ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ ?
ଉତ୍ତର :
ଗାଡ଼ି ଚାଳକ ପାଖରେ ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସ, ଗାଡ଼ିର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ର (RC), ବୈଧ ବୀମା (Insurance), ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ର (PUC) ଏବଂ ଫିଟ୍ନେସ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
(ଘ) ସବୁଜ ପରିବହନ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
ପେଟ୍ରୋଲ୍ ବା ଡିଜେଲ୍ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର ନକରି ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ରଖୁଥିବା ପରିବହନ ମାଧ୍ୟମ, ଯଥା: ପାଦରେ ଚାଲିବା, ସାଇକେଲ୍ କିମ୍ବା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ (Electric Vehicle) ବ୍ୟବହାରକୁ ‘ସବୁଜ ପରିବହନ’ (Green Transport) କୁହାଯାଏ।
(ଙ) ସାମାରିଟାନ୍ର ସଂଜ୍ଞା କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର :
କୌଣସି ପ୍ରତିଦାନ ବା ପାରିଶ୍ରମିକ ଆଶା ନରଖି କେବଳ ମାନବିକତାର ସହ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ଆହତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନେଇ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଉଥିବା ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଉଦ୍ଧାରକାରୀଙ୍କୁ ‘ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍’ (Good Samaritan) କୁହାଯାଏ।
(କ) ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ସର୍ବନିମ୍ନ ବୟସସୀମା କେତେ ?
(i) 20
(ii) 21
(iii) 18
(iv) 15
(L) ଦୁଇ ଚକିଆ ଯାନର ଯାତ୍ରୀ କ୍ଷମତା କେତେ ?
(i) 3
(ii) 4
(iii) 1
(iv) 2
(M) ନିଶାସକ୍ତ ହୋଇ ଗାଡ଼ି ଚାଳନା କଲେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଦଣ୍ଡ ରହିଛି ?
(i) ଜେଲ୍
(ii) ଆର୍ଥିକ
(iii) ଆର୍ଥିକ ଓ ଜେଲ୍
(N) ଗାଡ଼ିଚାଳନା ବେଳେ ମୋବାଇଲ୍ର ବ୍ୟବହାର ବେନିୟମ କି ?
(i) ହଁ
(ii) ନା
🚀 ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ସ୍ପେଶାଲ୍ : ଅତିରିକ୍ତ ଅବଜେକ୍ଟିଭ୍ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ବ୍ୟାଙ୍କ (High-Yield Objective Bank)
୧. ଏକ ବାକ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର :
1. ପ୍ରଶ୍ନ : ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେ ପ୍ରତିଶତ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା କେବଳ ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଘଟେ ?
ଉତ୍ତର : ପ୍ରାୟ ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ଦୁର୍ଘଟଣା କେବଳ ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଘଟେ।
2. ପ୍ରଶ୍ନ : ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା’ (Golden Hour) କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଉତ୍ତର : ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବାର ପ୍ରଥମ ଏକ ଘଣ୍ଟା ସମୟକୁ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା’ କୁହାଯାଏ।
3. ପ୍ରଶ୍ନ : ଓଡ଼ିଶା ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି କେଉଁ ମସିହାରେ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର : ୨୦୧୮ ମସିହାରେ (ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ୨୦୧୪ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ)।
4. ପ୍ରଶ୍ନ : ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍ ମାମଲାରେ ସୋଲାସିୟମ୍ ପାଣ୍ଠିରୁ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରକୁ କେତେ ସହାୟତା ମିଳେ ?
ଉତ୍ତର : ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (ଏବଂ ଗୁରୁତର ଆହତଙ୍କୁ ୫୦ ହଜାର ଟଙ୍କା)।
5. ପ୍ରଶ୍ନ : ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତି ୧୦୦ଟି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ହାରାହାରି କେତେ ଜଣ ମୃତାହତ ହୁଅନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର : ପ୍ରାୟ ୪୫ ଜଣ।
6. ପ୍ରଶ୍ନ : ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଗାଡ଼ିର ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବେଗ କେତେ ହେବା ଉଚିତ ?
ଉତ୍ତର : ୪୫ ରୁ ୫୫ କିଲୋମିଟର ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା (କନ୍ଷ୍ଟାଣ୍ଟ ସ୍ପିଡ୍)।
7. ପ୍ରଶ୍ନ : ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କେଉଁ ୩ଟି ‘E’ ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର : Education (ଶିକ୍ଷା), Enforcement (ବଳବତ୍ତରୀକରଣ) ଏବଂ Engineering (ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ)।
୨. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର :
1. ଓଡ଼ିଶାରେ କେବଳ ରାଜପଥମାନଙ୍କରେ ___________ ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିଶତ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟେ।
(ଉତ୍ତର: ୪୦)
2. ଓଡ଼ିଶାରେ ସମସ୍ତ ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟାର ଶତକଡ଼ା ___________ ଭାଗ ହେଉଛି ଦୁଇଚକିଆ ଗାଡ଼ି।
(ଉତ୍ତର: ୮୦)
3. ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆହତଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ମିଳିଲେ ମୃତ୍ୟୁହାର ପ୍ରାୟ ___________ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇବ।
(ଉତ୍ତର: ୬୦)
4. ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି ଅନୁସାରେ ଆହତଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଖାନା ନେଲେ ___________ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ମିଳେ।
(ଉତ୍ତର: ୨୦୦୦)
5. ସଂଶୋଧିତ ମୋଟରଯାନ ଆକ୍ଟ ___________ ମସିହାରେ ସଂସଦରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା।
(ଉତ୍ତର: ୨୦୧୯)
📌 ଏକ ନଜରରେ ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତାରିଖ ଓ ମାଇଲଷ୍ଟୋନ୍
```
[୯୫%] ➔ ମାନବୀୟ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଘଟୁଥିବା ଦୁର୍ଘଟଣା ହାର
[୪୦%] ➔ ଜାତୀୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥରେ ଘଟୁଥିବା ଦୁର୍ଘଟଣା ହାର
[୮୦%] ➔ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁଇଚକିଆ ଯାନର ଅନୁପାତ
[୧ ଘଣ୍ଟା] ➔ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା’ (Golden Hour) ଯାହା ୬୦% ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇପାରେ
[୨୦୧୮] ➔ ଓଡ଼ିଶା ଗୁଡ୍ ସାମାରିଟାନ୍ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ (₹୨,୦୦୦ ପୁରସ୍କାର)
[୨୦୧୯] ➔ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମୋଟର ଯାନ (ସଂଶୋଧିତ) ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ (୧୦ ଗୁଣ ଜରିମାନା)
[₹୨ ଲକ୍ଷ] ➔ ହିଟ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ରନ୍ କେସ୍ରେ ସୋଲାସିୟମ୍ ସହାୟତା ରାଶି
[୪୫ - ୫୫ km/h]➔ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମିତବ୍ୟୟୀ ଗାଡ଼ି ଚାଳନା ବେଗ
```
Utkal Master Stroke Special Series
Strictly based on BSE Odisha Class 10 History & Political Science Textbook (New Error-Free Edition).
Zero-Hallucination Verified | Complete 6-Pillar Framework Implemented.
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App