ଅଧ୍ୟାୟ ୨୬: ଭାରତ ଓ ତାହାର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର
(India and Its Neighbouring Countries: Pakistan, China, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Myanmar)
⚡ Pillar 1: Exam Shortcut & Option Elimination Trick (ମାଷ୍ଟର ଟାଇମଲାଇନ ଫର୍ମୁଲା ଓ ୩-ସେକେଣ୍ଡ ଏଲିମିନେସନ ଟ୍ରିକ୍)
୧. ମାଷ୍ଟର କ୍ରୋନୋଲୋଜି ଓ ୭ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଟାଇମଲାଇନ୍ (Master Timeline Formula)
୨. BSE Odisha ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ୩-ସେକେଣ୍ଡ ଏଲିମିନେସନ ଟ୍ରିକ୍ସ (3-Second Elimination Tricks)
| ପ୍ରଶ୍ନର କୀ-ୱାର୍ଡ (Trigger Words) | ଭୁଲ୍ ବିକଳ୍ପ (ତୁରନ୍ତ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ) | ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର (Direct Hit) | ମନେରଖିବା ଲଜିକ୍ / ସର୍ଟକଟ୍ |
|---|---|---|---|
| ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମାରେଖା | ରାଡ୍କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍, ଡୁରାଣ୍ଡ ଲାଇନ୍ | ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ଲାଇନ୍ (McMahon Line) | ଭାରତ-ଚୀନ୍ ହେଉଛି ‘ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ’; ଭାରତ-ପାକ୍ ହେଉଛି ‘ରାଡ୍କ୍ଲିଫ୍’ । |
| ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ/ଜାତିର ପିତା | ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା, ଲିଆକତ୍ ଅଲ୍ଲୀ | ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ (ବଙ୍ଗବନ୍ଧୁ) | ‘ଆୱାମୀ ଲିଗ୍’ ର ନେତା, ଯିଏ ବାଂଲାଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । |
| ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଭାରତ-ପାକ୍ ରାଜିନାମା | ଲାହୋର, ଦିଲ୍ଲୀ, କରାଚୀ | ସିମ୍ଳା ରାଜିନାମା (Simla Agreement) | ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିମ୍ଳାରେ ହୋଇଥିଲା । |
| ନେପାଳକୁ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ଘୋଷଣାକାରୀ | ରାଜା ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର, ରାଜା ମହେନ୍ଦ୍ର | ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର (୧୯୭୫ ମସିହାରେ) | ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ ବୀରେନ୍ଦ୍ର ଏହି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । |
| ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ | ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର.ଡି. ବନ୍ଦରନାୟକେ, ୟୁ ନୁ | ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ (D.S. Senanayake) | ୧୯୪୮ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ । |
| ‘ତିନ୍-ବିଘା’ (Tin Bigha) କେଉଁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ? | ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ, ଭାରତ-ନେପାଳ | ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ | ତିନ୍-ବିଘା କରିଡର୍ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମା ବିବାଦ ସହ ଜଡ଼ିତ । |
| ବାଜପେୟୀ ସରକାରଙ୍କ ବସ୍ ଚଳାଚଳ (ଦିଲ୍ଲୀ-ଲାହୋର) | ୧୯୯୬, ୧୯୯୮, ୨୦୦୧ | ୧୯୯୯ (ଫେବୃଆରୀ ମାସ) | ବାଜପେୟୀଜୀ ବସ୍ ଯୋଗେ ଲାହୋର ଯାଇ ଘୋଷଣାନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ । |
| ପୋଖରାନ୍ଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଣବିକ ପରୀକ୍ଷଣ କେବେ? | ୧୯୯୭, ୧୯୯୯, ୨୦୦୦ | ୧୯୯୮ (ମଇ ୧୧ ଓ ୧୩) | ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ସମୟରେ ଅପରେସନ ଶକ୍ତି । |
| ୨୦୧୦ ଥିମ୍ପୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ | ଦ୍ୱାଦଶ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ, ପଞ୍ଚଦଶ | ଷୋଡ଼ଶ (16th SAARC Summit) | ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । |
🧠 Pillar 2: Memory Story & Rhyme Mnemonic (ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ଛନ୍ଦୋବଦ୍ଧ ଗୀତ)
୧. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ (Seven Neighbours Story - "ଭାରତର ୭ ଭାଇଭଉଣୀ")
ଘରର ଚାରିପାଖେ ସାତ ପଡ଼ୋଶୀ:
ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ କୋଠାଘର । ତା’ର ପଶ୍ଚିମରେ ଅଛି ରାଗୀ ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନ, ଯିଏ କାଶ୍ମୀର ବଗିଚାକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ଝଗଡ଼ା କରେ (୧୯୪୭, ୧୯୬୫, ୧୯୭୧, ୧୯୯୯) । ଉତ୍ତର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବସିଛି ବିରାଟ ଚୀନ୍, ଯିଏ ୧୯୫୪ ରେ ‘ପଞ୍ଚଶୀଳ’ ଶପଥ ନେଇ ମଧ୍ୟ ୧୯୬୨ ରେ ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ସୀମା ଡେଇଁ ପଛପଟୁ ଛୁରୀ ମାରିଥିଲା ।
ଉତ୍ତର କୋଳରେ ଅଛନ୍ତି ଦୁଇ ଶାନ୍ତ ପାହାଡ଼ି ଭାଇ—ନେପାଳ (ଯାହାକୁ ୧୯୭୫ ରେ ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ କହିଲେ) ଏବଂ ଭୁଟାନ (ଯାହାର ସବୁ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଭାରତ ଗଢ଼ିଦେଲା) ।
ପୂର୍ବରେ ଅଛି ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ସାନଭାଇ ବାଂଲାଦେଶ (ଯାହାର ପିତା ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ଓ ଯାହା ସହ ଗଙ୍ଗାଜଳ ଓ ତିନ୍-ବିଘା ଚୁକ୍ତି ହେଲା) ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରପାଳ ମିଆଁମାର (ଯାହା ସହ ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ ଓ କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଢ଼ାହେଲା) ।
ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରରେ ମୁକ୍ତା ପରି ଭାସୁଛି ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଯେଉଁଠି ସିଂହଳୀ ଓ ତାମିଲ ବିବାଦ ଏବଂ LTTE ହିଂସା ମେଣ୍ଟାଇବାକୁ ଭାରତ ୧୯୮୭ ରେ ଶାନ୍ତିସେନା ପଠାଇଥିଲା ।
୨. ଛନ୍ଦୋବଦ୍ଧ ମନେରଖିବା ଗୀତ (Neighbours Rhyme)
🎶 "ପଶ୍ଚିମେ ପାକିସ୍ତାନ କରେ ସୀମା ରଣ,
ଉତ୍ତରେ ଚୀନ ଲଙ୍ଘେ ରେଖା ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ।
ହିମାଳୟ କୋଳେ ବସେ ନେପାଳ ଭୁଟାନ,
ଶାନ୍ତି ମୈତ୍ରୀ ପାଇଁ ବାନ୍ଧେ ସୁଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ।
ମୁଜିବୁର ଗଢ଼ିଦେଲେ ସ୍ୱାଧୀନ ବାଂଲାଦେଶ,
ତିନ୍-ବିଘା ଗଙ୍ଗା ଚୁକ୍ତି ମେଣ୍ଟାଇଲା କ୍ଳେଶ ।
ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରେ ବସେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦ୍ୱୀପ,
ତାମିଲ ବିବାଦେ ଜାଳେ ଅଶାନ୍ତିର ଦୀପ ।
ମିଆଁମାର ସଙ୍ଗେ ଗଢ଼ା ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ,
ସପ୍ତ ପଡ଼ୋଶୀ ସହ ଭାରତର ପକ୍ଷ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସ୍ପଷ୍ଟ ।" 🎶
⚠️ Pillar 3: The No. 1 Common Trap / Mistake Alert (ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ତ୍ରୁଟି ନିବାରଣ)
| ବିଷୟ / ପ୍ରସଙ୍ଗ | ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Fatal Trap) | ପ୍ରକୃତ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ (Textbook Reality) | ନମ୍ବର କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ |
|---|---|---|---|
| ସୀମାରେଖା ନାମରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ | ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମାକୁ ‘ରାଡ୍କ୍ଲିଫ୍’ କିମ୍ବା ଭାରତ-ପାକ୍ ସୀମାକୁ ‘ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ’ ଲେଖିଦିଅନ୍ତି । | ଭାରତ-ଚୀନ୍ = ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ଲାଇନ୍ (McMahon Line); ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ = ରାଡ୍କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍ (Radcliffe Line) । | ସୀମାରେଖା ଭୁଲ୍ ହେଲେ ୧ ମାର୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟିଯାଏ । |
| କଚ୍ଛାଥିଭୁ (Kachchatheevu) ଦ୍ୱୀପ ବିବାଦ | ଭାବନ୍ତି ଏହା ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ କିମ୍ବା ମାଳଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । | କଚ୍ଛାଥିଭୁ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଭାରତ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ପାକ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅବସ୍ଥିତ (୧୯୭୪ ରେ ଭାରତ ଏହାକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ଦେଇଥିଲା) । | ଭୁଲ୍ ଦେଶ ଲେଖିଲେ ଶୂନ ମିଳେ । |
| 'ତିନ୍-ବିଘା' ଓ 'ଚକମା ଶରଣାର୍ଥୀ' ପ୍ରସଙ୍ଗ | ଭାବନ୍ତି ଏହା ମିଆଁମାର ବା ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଜଡ଼ିତ । | ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିଲା । | ଭୌଗୋଳିକ ଭ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ନମ୍ବର କଟେ । |
| ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ IPKF ପ୍ରେରଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାହାର | ଭାବନ୍ତି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ । | ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୮୭) ଶାନ୍ତିସେନା ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ଭି.ପି. ସିଂହ ସରକାର (୧୯୯୦ ମାର୍ଚ୍ଚ) ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ । | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଭୁଲ୍ ହେଲେ ମାର୍କ କଟିବ । |
| ନେପାଳରେ ରାଣା ଶାସନ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର | ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ରାଣା ଶାସନ ଶେଷ ହେଲା ବୋଲି ଲେଖନ୍ତି । | ରାଣା ଶାସନ ୧୯୫୧ ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଶେଷ ହୋଇ ବହୁଦଳୀୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ୧୯୯୦ ଏପ୍ରିଲ ୮ ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା । | ତାରିଖ ଓ ଘଟଣା ଗୋଳମାଳ ହେଲେ ନମ୍ବର କଟେ । |
🚀 Pillar 4: 30-Second Real Life Connection (ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହ ସମ୍ପର୍କ)
🎯 Pillar 5: The 1-Minute Visual Formula Box / Master Summary Table (ମାଷ୍ଟର ସାରଣୀ)
୧. ଭାରତର ୭ଟି ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମାଷ୍ଟର ଫ୍ୟାକ୍ଟ ସିଟ୍ (Master Fact Sheet)
| ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର | ରାଜଧାନୀ | ସ୍ୱାଧୀନତା / ଗଠନ | ସୀମାରେଖା / ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ଧି | ମୁଖ୍ୟ ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ | ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ |
|---|---|---|---|---|---|
| ପାକିସ୍ତାନ | ଇସଲାମାବାଦ | ୧୯୪୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ | ରାଡ୍କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍; ସିମ୍ଳା ରାଜିନାମା (୧୯୭୨) | କାଶ୍ମୀର, ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ, କାର୍ଗିଲ (୧୯୯୯) | ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା, ଆୟୁବ ଖାଁ, ଜୁଲଫିକର ଭୁଟ୍ଟୋ |
| ଚୀନ୍ | ବେଜିଂ | ୧୯୪୯ (ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର) | ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ଲାଇନ୍; ପଞ୍ଚଶୀଳ (୧୯୫୪) | ତିବ୍ଦତ, ୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧ, ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍, ଅରୁଣାଚଳ ସୀମା | ଚୌ-ଏନ୍-ଲାଏ, ମାଓ-ସେ-ତୁଙ୍ଗ୍ |
| ଶ୍ରୀଲଙ୍କା | କଲମ୍ବୋ / ଜୟବର୍ଦ୍ଧନପୁର କୋଟେ | ୧୯୪୮ ଫେବୃଆରୀ ୪ | କଚ୍ଛାଥିଭୁ ଚୁକ୍ତି (୧୯୭୪); ୧୯୮୭ ରାଜିନାମା | ତାମିଲ ସମସ୍ୟା, ସିଂହଳୀ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ, LTTE ଉଗ୍ରବାଦ | ଡି.ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ, ଶ୍ରୀମତୀ ବନ୍ଦରନାୟକେ, ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେ, ପ୍ରଭାକରନ୍ |
| ନେପାଳ | କାଠମାଣ୍ଡୁ | ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ୍ୟ | ୧୯୫୦ ଶାନ୍ତି ଓ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି | ରାଣା ଶାସନ, ଚୀନ୍ ସହ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ, ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ ଦାବି | ରାଜା ତ୍ରିଭୁବନ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ବୀରେନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର |
| ଭୁଟାନ | ଥିମ୍ପୁ | ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜତନ୍ତ୍ର | ୧୯୪୯ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ସନ୍ଧି (୨୦୦୭ ନବୀକରଣ) | କୌଣସି ବଡ଼ ବିବାଦ ନାହିଁ; ଉଲ୍ଫା (ULFA) ଆତଙ୍କବାଦୀ ଦମନ | ରାଜା ଜିଗ୍ମେ ଦୋର୍ଜି ୱାଙ୍ଗ୍ଚୁକ୍, ଜିଗ୍ମେ ସିଙ୍ଗେ, ଜିଗ୍ମେ ଖେସର |
| ବାଂଲାଦେଶ | ଢାକା | ୧୯୭୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୬ | ୧୯୭୧ ଡିସେମ୍ବର ଚୁକ୍ତି; ଗଙ୍ଗାଜଳ ଚୁକ୍ତି (୧୯୯୬) | ଫରାକ୍କା ବ୍ୟାରେଜ୍, ତିନ୍-ବିଘା, ଚକମା ଶରଣାର୍ଥୀ | ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ, ଜିଆଉର ରହମାନ, ଶେଖ୍ ହସିନା |
| ମିଆଁମାର | ୟାଙ୍ଗୁନ୍ (ପୂର୍ବେ ରେଙ୍ଗୁନ୍) / ନାଇପିଡା | ୧୯୪୮ ଜାନୁଆରୀ ୪ | ୧୯୫୧ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି; ୨୦୦୧ ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ (ତମୁ-କାଲେମାୟୋ) | ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ବିଦ୍ରୋହୀ ଆଶ୍ରୟ, ଚୀନ୍ ସାମରିକ ପ୍ରଭାବ | ୟୁ ନୁ, ନେ-ୱିନ୍, ଜେନେରାଲ ଥାନ ସ୍ୱେ, ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍ |
🏆 Pillar 6: Textbook Exercise Solutions (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର — ୧୦୦% ସଠିକ୍ ଓ ବିସ୍ତୃତ ସମାଧାନ)
୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:
(କ) ପଞ୍ଚଶୀଳ ନୀତି କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଏବଂ ଚୀନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚୌ-ଏନ୍-ଲାଏଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ପଞ୍ଚଶୀଳ’ ନୀତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଅବସ୍ଥାନର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ନୀତି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ:
୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଖଣ୍ଡତା ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ।
୨. ପାରସ୍ପରିକ ଅନାକ୍ରମଣ ।
୩. କେହି ଅନ୍ୟ କାହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନ କରିବା ।
୪. ସାମ୍ୟ ଓ ପାରସ୍ପରିକ ଉପକାର ।
୫. ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଅବସ୍ଥାନ ।
୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ବାନ୍ଦୁଙ୍ଗ୍ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏହି ନୀତି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।
(ଖ) ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା କହିଲେ, ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉତ୍ତର:
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପୁଞ୍ଜିବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ‘ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ’ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ଭାରତ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଓ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସାମରିକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସାମିଲ ନ ହୋଇ ସ୍ୱାଧୀନ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଅନୁସରଣ କଲା, ଯାହାକୁ ‘ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା’ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ପଳାୟନବାଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିବାଦକୁ ନ୍ୟାୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଚାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ।
(ଗ) କାଶ୍ମୀର ବିବାଦ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର:
୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ କାଶ୍ମୀରର ରାଜା ହରିସିଂହ ସ୍ୱାଧୀନ ରହିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ମାତ୍ର ପାକିସ୍ତାନ ସମର୍ଥିତ ସେନା ଓ ଆଦିବାସୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ କାଶ୍ମୀର ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ମହାରାଜା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସହାୟତା ଲୋଡ଼ି ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ଦଲିଲ୍ ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲେ । ଭାରତୀୟ ସେନା ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ତଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ କାଶ୍ମୀରର ଏକ ଅଂଶ (ପାକ୍-ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର ବା PoK) ପାକିସ୍ତାନ ଦଖଲରେ ରହିଗଲା । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ୧୯୬୫, ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୯୯ ରେ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଗଠିତ ହୋଇଛି । ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ଚଳାଇ ଏହି ବିବାଦକୁ ଜାରି ରଖିଛି ।
(ଘ) ତିବ୍ଦତ ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି, ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର:
ତିବ୍ଦତ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା । ୧୯୫୪ ପଞ୍ଚଶୀଳ ଚୁକ୍ତିରେ ଭାରତ ତିବ୍ଦତକୁ ଚୀନର ଅଂଶ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା । ମାତ୍ର ଚୀନ୍ ସେଠାରେ ତିବ୍ଦତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଧାର୍ମିକ ଅଧିକାର ଉପରେ ଆଘାତ କରିବାରୁ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ସେଠାରେ ବିଦ୍ରୋହ ଦେଖାଦେଲା । ଚୀନ୍ ସେନାର ଦମନ ଯୋଗୁଁ ତିବ୍ଦତର ଧର୍ମଗୁରୁ ଦଲାଇଲାମା ଓ ହଜାର ହଜାର ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ପଳାଇ ଆସିଲେ ଏବଂ ଭାରତ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଦାନ କଲା । ଏଥିରେ ଚୀନ୍ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭାରତକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବିଲା ଏବଂ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ଯାହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଚରମ ତିକ୍ତତା ସୃଷ୍ଟି କଲା ।
(ଙ) ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ତାମିଲ ସମସ୍ୟା ବିଷୟ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର:
ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ସିଂହଳୀ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ତାମିଲ (ପ୍ରାୟ ୧୫%) ବସବାସ କରନ୍ତି । ସିଂହଳୀମାନଙ୍କ ପକ୍ଷପାତମୂଳକ ନୀତି, ସିଂହଳ ଭାଷାକୁ ଏକମାତ୍ର ସରକାରୀ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ତାମିଲମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ଭେଲୁପିଲ୍ଲାଇ ପ୍ରଭାକରନ୍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) ସଂଗଠନ ଗଠନ କରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଇଲମ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍’ ପାଇଁ ସଶସ୍ତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ ।
୧୯୮୩-୮୬ ରେ ୨୫,୦୦୦ ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ତାମିଲ ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ଆସିଲେ । ୧୯୮୭ ରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ-ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ଶାନ୍ତିରକ୍ଷାକାରୀ ବାହିନୀ (IPKF) ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଯାଇଥିଲା । ମାତ୍ର LTTE ର ବିରୋଧ ଯୋଗୁଁ ୧୯୯୦ ରେ ଏହା ଫେରିଆସିଲା ଏବଂ ୧୯୯୧ ରେ LTTE ଆତ୍ମଘାତୀ ବିସ୍ଫୋରଣରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ନିହତ ହେଲେ ।
(ଚ) ଭାରତ ଭୁଟାନକୁ କିପରି ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଥିଲା, ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର:
୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟରେ ‘ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ସନ୍ଧି’ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତ ଭୁଟାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାରରେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଓ ସହାୟକ ରହିଆସିଛି ।
୧. ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଭାରତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
୨. ଭୁଟାନର ରାସ୍ତାଘାଟ, ସେତୁ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (ଚୁଖା, ତାଲା ପ୍ରକଳ୍ପ) ନିର୍ମାଣରେ ଭାରତ ବିପୁଳ ସହାୟତା ଦେଇଛି ।
୩. ୧୯୭୧ ରେ ଭୁଟାନକୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସଦସ୍ୟ କରାଇବାରେ ଭାରତ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଭୁଟାନ ଉଲ୍ଫା ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ତଡ଼ି ଭାରତର ସୁରକ୍ଷାରେ ସହଯୋଗ କରିଛି ।
(ଛ) ଭାରତ-ମିଆଁମାର ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ସୂଚିତ କର ।
ଉତ୍ତର:
ଭାରତ ଓ ମିଆଁମାର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ପ୍ରମୁଖ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ୧୯୫୧ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି: ପାରସ୍ପରିକ ଶାନ୍ତି ଓ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।
୨. ୨୦୦୧ ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ ଚୁକ୍ତି: ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ମଣିପୁର ସୀମାସ୍ଥ ତମୁ (Tamu) ଠାରୁ ମିଆଁମାରର କାଲେମାୟୋ (Kalemayo) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୬୦ କି.ମି. ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା ନିର୍ମିତ ହେଲା ।
୩. ୨୦୦୮ କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ (Kaladan Project): କାଲାଦାନ ନଦୀ ଦେଇ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ଓ ପରିବହନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲେ ।
୪. ୧୯୯୫ ମିଳିତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସୀମା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (୨୦୦୮): ସୀମାନ୍ତରେ ବିଦ୍ରୋହୀ ଓ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରାଚାଲାଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ।
(ଜ) ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦ ବିଷୟରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର:
ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସୀମାରେଖାକୁ ‘ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ଲାଇନ୍’ (McMahon Line) କୁହାଯାଏ । ୧୯୧୪ ମସିହାର ସିମ୍ଳା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ଏହି ସୀମାରେଖାକୁ ସ୍ୱୀକାର ନ କରି ଭାରତର ଲଦାଖର ‘ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍’ ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜର ବୋଲି ଦାବି କଲା ।
୧୯୬୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଚୀନ୍ ଭାରତ ଉପରେ ଅତର୍କିତ ଆକ୍ରମଣ କରି ବହୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦଖଲ କରିନେଲା । ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ବନ୍ଦରନାୟକେ କଲମ୍ବୋ ସମ୍ମିଳନୀ ଜରିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସୀମା ବିବାଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।
(ଝ) ୧୯୪୯-୫୩ ମସିହାର କୋରିଆ ଯୁଦ୍ଧ ଭାରତ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ କାହିଁକି ତିକ୍ତତାର କାରଣ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ କୋରିଆ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଉତ୍ତର କୋରିଆରେ ସୋଭିଏତ ସମର୍ଥିତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଶାସନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରେ ଆମେରିକା ସମର୍ଥିତ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୯ ରେ ଆମେରିକା ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ସପକ୍ଷରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କଲା । ଭାରତ ଏହି ଏକପାଖିଆ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ ଓ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ଆମେରିକା ଭାରତ ଉପରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା । ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଆମେରିକା ଭାରତର ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା, ଯାହା ଭାରତ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି କଲା ।
(ଞ) ସ୍ୱାଧୀନ ‘ବାଂଲା ଦେଶ’ ଗଠନରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
ଉତ୍ତର:
୧୯୪୭ ପରଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ଶାସକମାନେ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ (ବଙ୍ଗାଳୀ ଜନସାଧାରଣ) ଉପରେ ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର ଚଳାଇଲେ । ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ନେତା ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ତେଜିଲା । ପାକ୍ ସେନାର ନରସଂହାର ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ଏକ କୋଟି ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ପଳାଇ ଆସିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମୁକ୍ତିବାହିନୀକୁ ସମସ୍ତ ସାମରିକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସହାୟତା ଦେଲେ । ୧୯୭୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାଜିତ କଲା ଏବଂ ୯୩,୦୦୦ ପାକ୍ ସୈନ୍ୟ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ । ଫଳରେ ସ୍ୱାଧୀନ ‘ବାଂଲାଦେଶ’ ଜନ୍ମଲାଭ କଲା ଏବଂ ଭାରତ ତାହାକୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ କୂଟନୈତିକ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କଲା ।
(ଟ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ସଂକ୍ଷେପରେ ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର:
ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ବୃହତ୍ତମ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ଦେଇ ଗତି କରିଛି । ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତର ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ଆମେରିକାର ପାକିସ୍ତାନ-ପ୍ରୀତି (SEATO ମେଣ୍ଟ, ସପ୍ତମ ନୌବହର ପ୍ରେରଣ) ଯୋଗୁଁ ତିକ୍ତତା ରହିଥିଲା ।
ମାତ୍ର ୧୯୯୧ ପରେ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଉଦାରୀକରଣ ନୀତିକୁ ଆମେରିକା ସମର୍ଥନ କଲା । ୧୯୯୫ ରେ ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳର ଗସ୍ତ, ଶିଳ୍ପ, ପରିବେଶ ଓ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ ଦମନ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବିଲ୍ କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୃଢ଼ ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି ।
୨. ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:
(କ) ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ (୧୯୪୫) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧ ନ ହୋଇ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ କୂଟନୈତିକ ଅପପ୍ରଚାର, ଭୟ ଓ ମାନସିକ ଚାପ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତାକୁ ‘ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ’ କୁହାଯାଏ ।
(ଖ) ‘ଭେଟୋ’ କହିଲେ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉତ୍ତର:
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ୫ଟି ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାସ୍ତିସୂଚକ କ୍ଷମତାକୁ ‘ଭେଟୋ’ କୁହାଯାଏ । କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଭେଟୋ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ପ୍ରସ୍ତାବଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାକଚ ହୋଇଯାଏ ।
(ଗ) ଭାରତ ଓ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧିରେ ଗୋର୍ବାଚୋଭ୍ଙ୍କ ଅବଦାନ ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର:
୧୯୮୫ ରେ ମିଖାଇଲ ଗୋର୍ବାଚୋଭ୍ ସୋଭିଏତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ହେବା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଐତିହାସିକ ‘ଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାନାମା’ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଭୂମିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।
(ଘ) ସିଆଟୋ (SEATO) କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ସାମ୍ୟବାଦ (କମ୍ୟୁନିଜିମ୍) ର ପ୍ରସାରକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାମରିକ ମେଣ୍ଟ ସଂଗଠନ ହେଉଛି ‘ସିଆଟୋ’ (South-East Asia Treaty Organisation) ।
(ଙ) ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ୧୯୭୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିବା ଚୁକ୍ତି ପତ୍ରରେ କ’ଣ କ’ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିତ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡ ଗଠନ, ବାଂଲାଦେଶରୁ ପାକ୍ ସେନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିତାଡ଼ନ ଏବଂ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ନେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।
(ଚ) ସାର୍କ (SAARC) କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ୧୯୮୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ଗଠିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଗଠନ ହେଉଛି ‘ସାର୍କ’ (South Asian Association for Regional Cooperation) ।
(ଛ) ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ତାମିଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଇଲମ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍’ ଗଠନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭେଲୁପିଲ୍ଲାଇ ପ୍ରଭାକରନ୍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ସଶସ୍ତ୍ର ଉଗ୍ରବାଦୀ ସଂଗଠନ ହେଉଛି ‘ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ.’ (Liberation Tigers of Tamil Eelam) ।
(ଜ) ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଭାରତର ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ ନେପାଳ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ କିପରି ଥିଲା, ତାହା ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର:
୧୯୭୭ ରେ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରେ ଭାରତ-ନେପାଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା । ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପରିବହନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।
(ଝ) ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ସଙ୍କଟ (୧୯୫୬) କହିଲେ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉତ୍ତର:
୧୯୫୬ ରେ ମିଶରର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନାସେର ସୁଏଜ୍ କେନାଲର ଜାତୀୟକରଣ କରିବାରୁ ବ୍ରିଟେନ, ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମିଶର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଭାରତ ଏହି ଆକ୍ରମଣର ତୀବ୍ର ନିନ୍ଦା କରି ମିଶରକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା ।
୩. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ:
(କ) ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟ ନୀତି କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର:
ମଣିଷର ଚର୍ମର ରଙ୍ଗ (କଳା ବା ଗୋରା) ଆଧାରରେ ରାଜନୈତିକ, ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଭେଦଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ନୀତିକୁ ‘ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟ’ (Apartheid) ନୀତି କୁହାଯାଏ ।
(ଖ) କେଉଁ ମସିହାରେ ନେପାଳ ମିଳିତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସଦସ୍ୟ ହେଲା ?
ଉତ୍ତର:
୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଭାରତର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନରେ ନେପାଳ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UNO) ର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।
(ଗ) ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାବେଳେ କିଏ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର:
୧୯୬୬ ମସିହା ଜାନୁଆରୀରେ ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାବେଳେ ଶ୍ରୀ ଲାଲବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।
(ଘ) କେଉଁ ରାଜା ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲାପରେ ନେପାଳକୁ ଏକ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର:
୧୯୭୫ ମସିହାରେ ନେପାଳର ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ ନେପାଳକୁ ଏକ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
(ଙ) କେଉଁମାନେ ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ.ର ନେତା ଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର:
ଭେଲୁପିଲ୍ଲାଇ ପ୍ରଭାକରନ୍ ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) ସଂଗଠନର ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଥିଲେ ଏବଂ ଅମୃତଲିଙ୍ଗମ୍ ତାମିଲ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଲିବରେସନ ଫ୍ରଣ୍ଟର ନେତା ଥିଲେ ।
(ଚ) ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲିଓନ୍ଚେନ୍ ଜିଗ୍ମେ ୱାଇ. ଥିନ୍ଲେ (Jigme Y. Thinley) ।
(ଛ) ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚ-ବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
(ଜ) ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ କେଉଁ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନର ନେତା ଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର:
ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ ବାଂଲାଦେଶର ‘ଆୱାମୀ ଲିଗ୍’ (Awami League) ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନର ସର୍ବମାନ୍ୟ ନେତା ଥିଲେ ।
(ଝ) ‘ତିନ୍-ବିଘା’ କେଉଁ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ତିକ୍ତ କରିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର:
‘ତିନ୍-ବିଘା’ କରିଡର ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ତିକ୍ତ କରିଥିଲା (ଯାହା ୧୯୯୨ ରେ ସମାହିତ ହୋଇଥିଲା) ।
୪. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ:
(କ) ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମା ରେଖାର ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ମ୍ୟାକ୍ମିଲାନ୍ ଲାଇନ୍
(ଖ) ମ୍ୟାକ୍ ମୋହନ ଲାଇନ୍
(ଗ) ମ୍ୟାକ୍ଡୋନାଲ୍ଡ ଲାଇନ୍
(ଘ) ରାଡ୍କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍
ଉତ୍ତର: (ଖ) ମ୍ୟାକ୍ ମୋହନ ଲାଇନ୍
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୧୪ ସିମ୍ଳା ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମାରେଖା ହେଉଛି ମ୍ୟାକ୍ମୋହନ ଲାଇନ୍ ।
(ଖ) ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା
(ଖ) ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ
(ଗ) ଶେଖ୍ ହସିନା
(ଘ) ଲିଆକତ୍ ଅଲ୍ଲୀ
ଉତ୍ତର: (ଖ) ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ସ୍ୱାଧୀନ ବାଂଲାଦେଶ ଗଠନ ପରେ ବଙ୍ଗବନ୍ଧୁ ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
(ଗ) ୨୦୧୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ମାସରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ମନମୋହନ ସିଂହ ତାଙ୍କ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ ସମୟରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ?
(କ) ଷୋଡ଼ଶ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ
(ଖ) ନାଟୋ ସମ୍ମିଳନୀ
(ଗ) ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା
(ଘ) ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ମିଳନୀ
ଉତ୍ତର: (କ) ଷୋଡ଼ଶ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ଭୁଟାନର ରାଜଧାନୀ ଥିମ୍ପୁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୬ଶ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
(ଘ) ୨୦୦୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବା ମିଆଁମାରର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେ
(ଖ) ନେ-ୱିନ୍
(ଗ) ଚୌ-ଏନ୍-ଲାଏ
(ଘ) ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍ (Nyan Win)
ଉତ୍ତର: (ଘ) ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୨୦୦୮ ଜାନୁଆରୀରେ ମିଆଁମାରର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସି କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।
(ଙ) ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ୟୁ ନୁ
(ଖ) ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ
(ଗ) ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର୍.ଡି. ବନ୍ଦରନାୟକେ
(ଘ) ସିରିମାଭୋ ବନ୍ଦରନାୟକେ
ଉତ୍ତର: (ଖ) ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୪୮ ରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
(ଚ) କେଉଁ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆର ବିଲୟ ଘଟିଲା ?
(କ) ୧୯୮୯
(ଖ) ୧୯୯୧
(ଗ) ୧୯୯୩
(ଘ) ୧୯୯୪
ଉତ୍ତର: (ଖ) ୧୯୯୧
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୯୧ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘ ଭାଙ୍ଗି ୧୫ଟି ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।
(ଛ) ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ରାଜିନାମାର ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ଲାହୋର ରାଜିନାମା
(ଖ) ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜିନାମା
(ଗ) ସିମ୍ଳା ରାଜିନାମା
(ଘ) କରାଚୀ ରାଜିନାମା
ଉତ୍ତର: (ଗ) ସିମ୍ଳା ରାଜିନାମା
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ୧୯୭୨ ଜୁଲାଇ ୨ ରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଜୁଲଫିକର ଅଲ୍ଲୀ ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିମ୍ଳା ରାଜିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।
(ଜ) ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଆଧାର କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା
(ଖ) ଗୋଷ୍ଠୀ ସପକ୍ଷତା
(ଗ) ଗୋଷ୍ଠୀ ବିପକ୍ଷତା
(ଘ) ଏ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
ଉତ୍ତର: (କ) ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଭାରତ କୌଣସି ଶକ୍ତି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ନ ମିଶି ନିରପେକ୍ଷ ରହିବାକୁ ମୂଳ ଆଧାର କରିଛି ।
(ଝ) ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ତାସକେଣ୍ଟ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି କେଉଁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ
(ଖ) ଭାରତ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା
(ଗ) ଭାରତ ଓ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ
(ଘ) ଏ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
ଉତ୍ତର: (କ) ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୬୫ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସୋଭିଏତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୋସିଗିନ୍ଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା ।
(ଞ) ସୁଏଜ୍ ସଙ୍କଟରେ ଭାରତ କେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ?
(କ) ବ୍ରିଟେନ୍
(ଖ) ଫ୍ରାନ୍ସ
(ଗ) ମିଶର
(ଘ) ଇଟାଲୀ
ଉତ୍ତର: (ଗ) ମିଶର
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୫୬ ସୁଏଜ୍ ସଙ୍କଟ ବେଳେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ବିରୋଧରେ ଭାରତ ମିଶରର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ।
(ଟ) କେଉଁ ମସିହାରେ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ କାଶ୍ମୀର ଭାରତ ସହିତ ମିଶିଗଲା ?
(କ) ୧୯୪୭
(ଖ) ୧୯୪୮
(ଗ) ୧୯୪୯
(ଘ) ୧୯୫୦
ଉତ୍ତର: (କ) ୧୯୪୭
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୪୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ରେ ମହାରାଜା ହରିସିଂହ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ଦଲିଲ୍ (Instrument of Accession) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ।
(ଠ) କେଉଁ ମସିହାରେ ପୋଖରାନ୍ଠାରେ ଭାରତ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲା ?
(କ) ୧୯୯୭
(ଖ) ୧୯୯୮
(ଗ) ୧୯୯୯
(ଘ) ୨୦୦୦
ଉତ୍ତର: (ଖ) ୧୯୯୮
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସମୟରେ ୧୯୯୮ ମସିହା ମଇ ମାସରେ ଭାରତ ପୋଖରାନ୍ଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଭୂତଳ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା ।
(ଡ) ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବସ୍ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ବାଜପେୟୀ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ କେଉଁ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୯୬
(ଖ) ୧୯୯୮
(ଗ) ୧୯୯୯
(ଘ) ୨୦୦୧
ଉତ୍ତର: (ଗ) ୧୯୯୯
ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୯୯ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଦିଲ୍ଲୀ-ଲାହୋର ବସ୍ ଚଳାଚଳ ଆରମ୍ଭ କରି ନିଜେ ସେଥିରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।
୫. 'ତୁମ ପାଇଁ କାମ' (ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଅତିରିକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ — ୧୦୦% ସମାଧାନ):
୧. ପୃଥିବୀର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସରକାରୀ ବାସଭବନର ନାମ ଲେଖ ଓ ତାହାର ଫଟୋ ବା ଚିତ୍ର ସଂଗ୍ରହ କର:
୨. ପୃଥିବୀର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜଧାନୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ଓ ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର:
| କ୍ରମିକ ନଂ | ଦେଶର ନାମ | ରାଜଧାନୀ | ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା / ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା | ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରା (Currency) |
|---|---|---|---|---|
| ୧ | ଭାରତ | ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ | ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ (ସରକାରୀ) | ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (INR - ₹) |
| ୨ | ପାକିସ୍ତାନ | ଇସଲାମାବାଦ | ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଓ ଇଂରାଜୀ | ପାକିସ୍ତାନୀ ରୁପି (PKR) |
| ୩ | ଚୀନ୍ | ବେଜିଂ | ମାଣ୍ଡାରିନ୍ (ଚାଇନିଜ୍) | ୟୁଆନ୍ / ରେନମିନବି (CNY - ¥) |
| ୪ | ନେପାଳ | କାଠମାଣ୍ଡୁ | ନେପାଳୀ | ନେପାଳୀ ରୁପି (NPR) |
| ୫ | ଭୁଟାନ | ଥିମ୍ପୁ | ଜୋଙ୍ଗଖା (Dzongkha) | ଗୁଲଟ୍ରୁମ୍ (Ngultrum - BTN) |
| ୬ | ବାଂଲାଦେଶ | ଢାକା | ବଙ୍ଗଳା (Bengali) | ଟାକା (BDT - ৳) |
| ୭ | ଶ୍ରୀଲଙ୍କା | କଲମ୍ବୋ / ଶ୍ରୀ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନପୁର | ସିଂହଳୀ ଓ ତାମିଲ | ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ରୁପି (LKR) |
| ୮ | ମିଆଁମାର | ନାଇପିଡା (ପୂର୍ବେ ୟାଙ୍ଗୁନ୍) | ବର୍ମିଜ୍ | କ୍ୟାଟ୍ (Kyat - MMK) |
| ୯ | ରୁଷିଆ | ମସ୍କୋ | ରୁଷିଆନ୍ | ରୁବଲ୍ (Ruble - ₽) |
| ୧୦ | ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା | ୱାଶିଂଟନ୍ ଡି.ସି. | ଇଂରାଜୀ | ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର (USD - $) |
୩. ପୃଥିବୀର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରର ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ବା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App