BSE ODISHA CLASS 10 • UTKAL MASTER STROKE

ଅଧ୍ୟାୟ ୨୬: ଭାରତ ଓ ତାହାର ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର

(India and Its Neighbouring Countries: Pakistan, China, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Myanmar)


⚡ Pillar 1: Exam Shortcut & Option Elimination Trick (ମାଷ୍ଟର ଟାଇମଲାଇନ ଫର୍ମୁଲା ଓ ୩-ସେକେଣ୍ଡ ଏଲିମିନେସନ ଟ୍ରିକ୍)

୧. ମାଷ୍ଟର କ୍ରୋନୋଲୋଜି ଓ ୭ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଟାଇମଲାଇନ୍ (Master Timeline Formula)

  • ୧୯୪୭ (ଅଗଷ୍ଟ): ଭାରତ ବିଭାଜନ ଓ ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାକିସ୍ତାନର ଜନ୍ମ; କାଶ୍ମୀର ରାଜା ହରିସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ଦଲିଲ୍ ସ୍ୱାକ୍ଷର ।
  • ୧୯୪୮: ଶ୍ରୀଲଙ୍କା (ସିଂହଳ) ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଭ କଲା; ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ ।
  • ୧୯୪୯: ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ‘ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ସନ୍ଧି’ (Treaty of Friendship) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ।
  • ୧୯୫୦ (ଜୁଲାଇ ୩୧): ଭାରତ ଓ ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ‘ଶାନ୍ତି ଓ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି’ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ; ନେହେରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନେପାଳର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଘୋଷଣା ।
  • ୧୯୫୧: ଭାରତ ଓ ବର୍ମା (ମିଆଁମାର) ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ; ନେପାଳରେ ରାଣା ଶାସନର ଅବସାନ ।
  • ୧୯୫୪ (ଏପ୍ରିଲ ୨୯): ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ‘ପଞ୍ଚଶୀଳ’ (Panchsheel) ରାଜିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ; ତିବ୍ଦତ ଉପରେ ଚୀନର କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱକୁ ଭାରତର ସ୍ୱୀକୃତି ।
  • ୧୯୫୫: ନେପାଳ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UNO) ର ସଦସ୍ୟ ହେଲା (ଭାରତ ସମର୍ଥନରେ) ।
  • ୧୯୫୯: ତିବ୍ଦତରେ ଚୀନ ବିରୋଧୀ ବିଦ୍ରୋହ; ଦଲାଇଲାମା ଭାରତରେ ଶରଣ ନେଲେ (ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ତିକ୍ତତା) ।
  • ୧୯୬୦: ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ‘ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଜଳ ଚୁକ୍ତି’ (Indus Waters Treaty) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ (ନେହେରୁ ଓ ଆୟୁବ ଖାଁ) ।
  • ୧୯୬୧: ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ଆରମ୍ଭ ।
  • ୧୯୬୨ (ଅକ୍ଟୋବର): ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ; ‘ମ୍ୟାକ୍ ମୋହନ ସୀମାରେଖା’ ଅତିକ୍ରମ ।
  • ୧୯୬୫: ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ (କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ) ।
  • ୧୯୬୬ (ଜାନୁଆରୀ ୧୦): ଉଜ୍‌ବେକିସ୍ତାନର ତାସକେଣ୍ଟଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀ-ଆୟୁବ ‘ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି’ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ।
  • ୧୯୭୧ (ଡିସେମ୍ବର): ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ; ପାକ୍ ସେନାର ଆତ୍ମସମର୍ପଣ; ସ୍ୱାଧୀନ ‘ବାଂଲାଦେଶ’ ର ଅଭ୍ୟୁଦୟ; ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ରେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ମିଳିତ ଚୁକ୍ତି ।
  • ୧୯୭୨ (ଜୁଲାଇ ୨): ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଜୁଲଫିକର ଅଲ୍ଲୀ ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ‘ସିମ୍‌ଳା ରାଜିନାମା’ (Simla Agreement) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ।
  • ୧୯୭୪: ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସହ କଚ୍ଛାଥିଭୁ (Kachchatheevu) ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଚୁକ୍ତି (ଭାରତ ଏହାକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରଦାନ କଲା) ।
  • ୧୯୭୫: ନେପାଳର ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ନେପାଳକୁ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ଘୋଷଣା କଲେ; ବାଂଲାଦେଶ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନଙ୍କ ନିର୍ମମ ହତ୍ୟା ।
  • ୧୯୭୬: ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ।
  • ୧୯୮୩-୧୯୮୬: ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଜାତିଗତ ଦଙ୍ଗା; ୨୫,୦୦୦ ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ତାମିଲ ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ଆସିଲେ ।
  • ୧୯୮୫ (ଡିସେମ୍ବର): ଢାକାଠାରେ ସାର୍କ (SAARC - South Asian Association for Regional Cooperation) ପ୍ରତିଷ୍ଠା (ଭାରତ, ପାକ୍, ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ବାଂଲାଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମାଳଦ୍ୱୀପ) ।
  • ୧୯୮୭ (ଜୁଲାଇ ୨୯): ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ-ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ରାଜିନାମା; ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ‘ଭାରତୀୟ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷାକାରୀ ବାହିନୀ’ (IPKF) ପ୍ରେରଣ ।
  • ୧୯୯୦ (ମାର୍ଚ୍ଚ): ଭି.ପି. ସିଂହ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରୁ IPKF ପ୍ରତ୍ୟାହାର ।
  • ୧୯୯୧: ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) ଦ୍ୱାରା ତାମିଲନାଡୁର ଶ୍ରୀପେରୁମ୍ବୁଦୁରଠାରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ।
  • ୧୯୯୨: ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ‘ତିନ୍-ବିଘା’ (Tin Bigha) କରିଡର ଚୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ।
  • ୧୯୯୬: ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଐତିହାସିକ ‘ଗଙ୍ଗା ଜଳ ବଣ୍ଟନ ଚୁକ୍ତି’ (Ganga Water Treaty) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ (୩୦ ବର୍ଷ ପାଇଁ) ।
  • ୧୯୯୮ (ମଇ): ରାଜସ୍ଥାନର ପୋଖରାନ୍‌ଠାରେ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଣବିକ ପରୀକ୍ଷଣ; ପାକିସ୍ତାନର ଚାଘାଇ ପାହାଡ଼ରେ ପାଲଟା ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷା ।
  • ୧୯୯୯ (ଫେବୃଆରୀ): ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ-ଲାହୋର ଐତିହାସିକ ବସ୍ ଯାତ୍ରା ଓ ‘ଲାହୋର ଘୋଷଣାନାମା’ ।
  • ୧୯୯୯ (ମଇ-ଜୁଲାଇ): ପାକିସ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରବେଶ ଓ ‘କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ’ (Kargil War); ଭାରତର ବିଜୟ ।
  • ୨୦୦୧: ଭାରତ-ମିଆଁମାର ୧୬୦ କି.ମି. ଦୀର୍ଘ ‘ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ’ (Friendship Road - ତମୁ ରୁ କାଲେମାୟୋ) ନିର୍ମାଣ ।
  • ୨୦୦୭: ଭାରତ-ଭୁଟାନ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତିର ନବୀକରଣ ।
  • ୨୦୦୮ (ଜାନୁଆରୀ ୭): ମିଆଁମାରରେ କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ (Kaladan Project) ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ।
  • ୨୦୧୦ (ଏପ୍ରିଲ): ଭୁଟାନର ଥିମ୍ପୁଠାରେ ୧୬ଶ ସାର୍କ (SAARC) ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ; ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ।

  • ୨. BSE Odisha ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ୩-ସେକେଣ୍ଡ ଏଲିମିନେସନ ଟ୍ରିକ୍ସ (3-Second Elimination Tricks)

    ପ୍ରଶ୍ନର କୀ-ୱାର୍ଡ (Trigger Words) ଭୁଲ୍ ବିକଳ୍ପ (ତୁରନ୍ତ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ) ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର (Direct Hit) ମନେରଖିବା ଲଜିକ୍ / ସର୍ଟକଟ୍
    ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମାରେଖା ରାଡ୍‌କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍, ଡୁରାଣ୍ଡ ଲାଇନ୍ ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ଲାଇନ୍ (McMahon Line) ଭାରତ-ଚୀନ୍ ହେଉଛି ‘ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ’; ଭାରତ-ପାକ୍ ହେଉଛି ‘ରାଡ୍‌କ୍ଲିଫ୍’ ।
    ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ/ଜାତିର ପିତା ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା, ଲିଆକତ୍ ଅଲ୍ଲୀ ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ (ବଙ୍ଗବନ୍ଧୁ) ‘ଆୱାମୀ ଲିଗ୍’ ର ନେତା, ଯିଏ ବାଂଲାଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।
    ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଭାରତ-ପାକ୍ ରାଜିନାମା ଲାହୋର, ଦିଲ୍ଲୀ, କରାଚୀ ସିମ୍‌ଳା ରାଜିନାମା (Simla Agreement) ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିମ୍‌ଳାରେ ହୋଇଥିଲା ।
    ନେପାଳକୁ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ଘୋଷଣାକାରୀ ରାଜା ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର, ରାଜା ମହେନ୍ଦ୍ର ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର (୧୯୭୫ ମସିହାରେ) ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ ବୀରେନ୍ଦ୍ର ଏହି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
    ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର.ଡି. ବନ୍ଦରନାୟକେ, ୟୁ ନୁ ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ (D.S. Senanayake) ୧୯୪୮ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।
    ‘ତିନ୍-ବିଘା’ (Tin Bigha) କେଉଁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ? ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ, ଭାରତ-ନେପାଳ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ତିନ୍-ବିଘା କରିଡର୍ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମା ବିବାଦ ସହ ଜଡ଼ିତ ।
    ବାଜପେୟୀ ସରକାରଙ୍କ ବସ୍ ଚଳାଚଳ (ଦିଲ୍ଲୀ-ଲାହୋର) ୧୯୯୬, ୧୯୯୮, ୨୦୦୧ ୧୯୯୯ (ଫେବୃଆରୀ ମାସ) ବାଜପେୟୀଜୀ ବସ୍ ଯୋଗେ ଲାହୋର ଯାଇ ଘୋଷଣାନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ।
    ପୋଖରାନ୍‌ଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଣବିକ ପରୀକ୍ଷଣ କେବେ? ୧୯୯୭, ୧୯୯୯, ୨୦୦୦ ୧୯୯୮ (ମଇ ୧୧ ଓ ୧୩) ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ସମୟରେ ଅପରେସନ ଶକ୍ତି ।
    ୨୦୧୦ ଥିମ୍ପୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଦ୍ୱାଦଶ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ, ପଞ୍ଚଦଶ ଷୋଡ଼ଶ (16th SAARC Summit) ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।


    🧠 Pillar 2: Memory Story & Rhyme Mnemonic (ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ଛନ୍ଦୋବଦ୍ଧ ଗୀତ)

    ୧. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ (Seven Neighbours Story - "ଭାରତର ୭ ଭାଇଭଉଣୀ")

    ଘରର ଚାରିପାଖେ ସାତ ପଡ଼ୋଶୀ:
    ଭାରତ ଏକ ବଡ଼ କୋଠାଘର । ତା’ର ପଶ୍ଚିମରେ ଅଛି ରାଗୀ ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନ, ଯିଏ କାଶ୍ମୀର ବଗିଚାକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ଝଗଡ଼ା କରେ (୧୯୪୭, ୧୯୬୫, ୧୯୭୧, ୧୯୯୯) । ଉତ୍ତର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବସିଛି ବିରାଟ ଚୀନ୍, ଯିଏ ୧୯୫୪ ରେ ‘ପଞ୍ଚଶୀଳ’ ଶପଥ ନେଇ ମଧ୍ୟ ୧୯୬୨ ରେ ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ସୀମା ଡେଇଁ ପଛପଟୁ ଛୁରୀ ମାରିଥିଲା ।
    ଉତ୍ତର କୋଳରେ ଅଛନ୍ତି ଦୁଇ ଶାନ୍ତ ପାହାଡ଼ି ଭାଇ—ନେପାଳ (ଯାହାକୁ ୧୯୭୫ ରେ ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ କହିଲେ) ଏବଂ ଭୁଟାନ (ଯାହାର ସବୁ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଭାରତ ଗଢ଼ିଦେଲା) ।
    ପୂର୍ବରେ ଅଛି ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ସାନଭାଇ ବାଂଲାଦେଶ (ଯାହାର ପିତା ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ଓ ଯାହା ସହ ଗଙ୍ଗାଜଳ ଓ ତିନ୍-ବିଘା ଚୁକ୍ତି ହେଲା) ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରପାଳ ମିଆଁମାର (ଯାହା ସହ ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ ଓ କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଢ଼ାହେଲା) ।
    ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରରେ ମୁକ୍ତା ପରି ଭାସୁଛି ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଯେଉଁଠି ସିଂହଳୀ ଓ ତାମିଲ ବିବାଦ ଏବଂ LTTE ହିଂସା ମେଣ୍ଟାଇବାକୁ ଭାରତ ୧୯୮୭ ରେ ଶାନ୍ତିସେନା ପଠାଇଥିଲା ।

    ୨. ଛନ୍ଦୋବଦ୍ଧ ମନେରଖିବା ଗୀତ (Neighbours Rhyme)

    🎶 "ପଶ୍ଚିମେ ପାକିସ୍ତାନ କରେ ସୀମା ରଣ,
    ଉତ୍ତରେ ଚୀନ ଲଙ୍ଘେ ରେଖା ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ।
    ହିମାଳୟ କୋଳେ ବସେ ନେପାଳ ଭୁଟାନ,
    ଶାନ୍ତି ମୈତ୍ରୀ ପାଇଁ ବାନ୍ଧେ ସୁଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ।
    ମୁଜିବୁର ଗଢ଼ିଦେଲେ ସ୍ୱାଧୀନ ବାଂଲାଦେଶ,
    ତିନ୍-ବିଘା ଗଙ୍ଗା ଚୁକ୍ତି ମେଣ୍ଟାଇଲା କ୍ଳେଶ ।
    ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରେ ବସେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦ୍ୱୀପ,
    ତାମିଲ ବିବାଦେ ଜାଳେ ଅଶାନ୍ତିର ଦୀପ ।
    ମିଆଁମାର ସଙ୍ଗେ ଗଢ଼ା ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ,
    ସପ୍ତ ପଡ଼ୋଶୀ ସହ ଭାରତର ପକ୍ଷ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସ୍ପଷ୍ଟ ।" 🎶


    ⚠️ Pillar 3: The No. 1 Common Trap / Mistake Alert (ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ତ୍ରୁଟି ନିବାରଣ)

    ବିଷୟ / ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Fatal Trap) ପ୍ରକୃତ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ (Textbook Reality) ନମ୍ବର କଟିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ
    ସୀମାରେଖା ନାମରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମାକୁ ‘ରାଡ୍‌କ୍ଲିଫ୍’ କିମ୍ବା ଭାରତ-ପାକ୍ ସୀମାକୁ ‘ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ’ ଲେଖିଦିଅନ୍ତି । ଭାରତ-ଚୀନ୍ = ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ଲାଇନ୍ (McMahon Line); ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ = ରାଡ୍‌କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍ (Radcliffe Line) । ସୀମାରେଖା ଭୁଲ୍ ହେଲେ ୧ ମାର୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟିଯାଏ ।
    କଚ୍ଛାଥିଭୁ (Kachchatheevu) ଦ୍ୱୀପ ବିବାଦ ଭାବନ୍ତି ଏହା ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ କିମ୍ବା ମାଳଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । କଚ୍ଛାଥିଭୁ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଭାରତ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ପାକ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅବସ୍ଥିତ (୧୯୭୪ ରେ ଭାରତ ଏହାକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ଦେଇଥିଲା) । ଭୁଲ୍ ଦେଶ ଲେଖିଲେ ଶୂନ ମିଳେ ।
    'ତିନ୍-ବିଘା' ଓ 'ଚକମା ଶରଣାର୍ଥୀ' ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାବନ୍ତି ଏହା ମିଆଁମାର ବା ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଜଡ଼ିତ । ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିଲା । ଭୌଗୋଳିକ ଭ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ନମ୍ବର କଟେ ।
    ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ IPKF ପ୍ରେରଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଭାବନ୍ତି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ । ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୮୭) ଶାନ୍ତିସେନା ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ଭି.ପି. ସିଂହ ସରକାର (୧୯୯୦ ମାର୍ଚ୍ଚ) ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଭୁଲ୍ ହେଲେ ମାର୍କ କଟିବ ।
    ନେପାଳରେ ରାଣା ଶାସନ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ରାଣା ଶାସନ ଶେଷ ହେଲା ବୋଲି ଲେଖନ୍ତି । ରାଣା ଶାସନ ୧୯୫୧ ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଶେଷ ହୋଇ ବହୁଦଳୀୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ୧୯୯୦ ଏପ୍ରିଲ ୮ ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା । ତାରିଖ ଓ ଘଟଣା ଗୋଳମାଳ ହେଲେ ନମ୍ବର କଟେ ।


    🚀 Pillar 4: 30-Second Real Life Connection (ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହ ସମ୍ପର୍କ)

  • ପଡ଼ୋଶୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଘରର ଶାନ୍ତି: ଜଣେ ମଣିଷ ନିଜ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବଦଳାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ପଡ଼ୋଶୀ ବଦଳାଇପାରେ ନାହିଁ । ପଡ଼ୋଶୀ ଘରେ ନିଆଁ ଲାଗିଲେ ତା’ର ତାତି ନିଜ ଘରକୁ ଆସେ । ସେହିପରି ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଶାନ୍ତି ହେଲେ ଭାରତରେ ଆତଙ୍କବାଦ ବଢ଼େ, ବାଂଲାଦେଶ ବା ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଦଙ୍ଗା ହେଲେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ପଳାଇ ଆସନ୍ତି ।
  • ଚିକେନ୍ସ ନେକ୍ (Chicken's Neck) ଓ ସିଲିଗୁଡ଼ି କରିଡର: ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ (ଆସାମ, ମେଘାଳୟ ଆଦି) କୁ ଯିବା ପାଇଁ ପତଳା ରାସ୍ତା ଥିବାରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ବାଂଲାଦେଶ ଓ ମିଆଁମାର ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ରଖିବା ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ।

  • 🎯 Pillar 5: The 1-Minute Visual Formula Box / Master Summary Table (ମାଷ୍ଟର ସାରଣୀ)

    ୧. ଭାରତର ୭ଟି ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମାଷ୍ଟର ଫ୍ୟାକ୍ଟ ସିଟ୍ (Master Fact Sheet)

    ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜଧାନୀ ସ୍ୱାଧୀନତା / ଗଠନ ସୀମାରେଖା / ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ଧି ମୁଖ୍ୟ ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
    ପାକିସ୍ତାନ ଇସଲାମାବାଦ ୧୯୪୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ରାଡ୍‌କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍; ସିମ୍‌ଳା ରାଜିନାମା (୧୯୭୨) କାଶ୍ମୀର, ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ, କାର୍ଗିଲ (୧୯୯୯) ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା, ଆୟୁବ ଖାଁ, ଜୁଲଫିକର ଭୁଟ୍ଟୋ
    ଚୀନ୍ ବେଜିଂ ୧୯୪୯ (ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର) ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ଲାଇନ୍; ପଞ୍ଚଶୀଳ (୧୯୫୪) ତିବ୍ଦତ, ୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧ, ଅକ୍‌ସାଇ ଚୀନ୍, ଅରୁଣାଚଳ ସୀମା ଚୌ-ଏନ୍-ଲାଏ, ମାଓ-ସେ-ତୁଙ୍ଗ୍
    ଶ୍ରୀଲଙ୍କା କଲମ୍ବୋ / ଜୟବର୍ଦ୍ଧନପୁର କୋଟେ ୧୯୪୮ ଫେବୃଆରୀ ୪ କଚ୍ଛାଥିଭୁ ଚୁକ୍ତି (୧୯୭୪); ୧୯୮୭ ରାଜିନାମା ତାମିଲ ସମସ୍ୟା, ସିଂହଳୀ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ, LTTE ଉଗ୍ରବାଦ ଡି.ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ, ଶ୍ରୀମତୀ ବନ୍ଦରନାୟକେ, ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେ, ପ୍ରଭାକରନ୍
    ନେପାଳ କାଠମାଣ୍ଡୁ ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ରାଜ୍ୟ ୧୯୫୦ ଶାନ୍ତି ଓ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି ରାଣା ଶାସନ, ଚୀନ୍ ସହ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ, ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ ଦାବି ରାଜା ତ୍ରିଭୁବନ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ବୀରେନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର
    ଭୁଟାନ ଥିମ୍ପୁ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜତନ୍ତ୍ର ୧୯୪୯ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ସନ୍ଧି (୨୦୦୭ ନବୀକରଣ) କୌଣସି ବଡ଼ ବିବାଦ ନାହିଁ; ଉଲ୍‌ଫା (ULFA) ଆତଙ୍କବାଦୀ ଦମନ ରାଜା ଜିଗ୍‌ମେ ଦୋର୍ଜି ୱାଙ୍ଗ୍‌ଚୁକ୍, ଜିଗ୍‌ମେ ସିଙ୍ଗେ, ଜିଗ୍‌ମେ ଖେସର
    ବାଂଲାଦେଶ ଢାକା ୧୯୭୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୬ ୧୯୭୧ ଡିସେମ୍ବର ଚୁକ୍ତି; ଗଙ୍ଗାଜଳ ଚୁକ୍ତି (୧୯୯୬) ଫରାକ୍କା ବ୍ୟାରେଜ୍, ତିନ୍-ବିଘା, ଚକମା ଶରଣାର୍ଥୀ ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ, ଜିଆଉର ରହମାନ, ଶେଖ୍ ହସିନା
    ମିଆଁମାର ୟାଙ୍ଗୁନ୍ (ପୂର୍ବେ ରେଙ୍ଗୁନ୍) / ନାଇପିଡା ୧୯୪୮ ଜାନୁଆରୀ ୪ ୧୯୫୧ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି; ୨୦୦୧ ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ (ତମୁ-କାଲେମାୟୋ) ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ବିଦ୍ରୋହୀ ଆଶ୍ରୟ, ଚୀନ୍ ସାମରିକ ପ୍ରଭାବ ୟୁ ନୁ, ନେ-ୱିନ୍, ଜେନେରାଲ ଥାନ ସ୍ୱେ, ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍


    🏆 Pillar 6: Textbook Exercise Solutions (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର — ୧୦୦% ସଠିକ୍ ଓ ବିସ୍ତୃତ ସମାଧାନ)

    ୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ପଞ୍ଚଶୀଳ ନୀତି କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଏବଂ ଚୀନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚୌ-ଏନ୍-ଲାଏଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ପଞ୍ଚଶୀଳ’ ନୀତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଅବସ୍ଥାନର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ନୀତି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ:

    ୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଖଣ୍ଡତା ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତି ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ।

    ୨. ପାରସ୍ପରିକ ଅନାକ୍ରମଣ ।

    ୩. କେହି ଅନ୍ୟ କାହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନ କରିବା ।

    ୪. ସାମ୍ୟ ଓ ପାରସ୍ପରିକ ଉପକାର ।

    ୫. ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଅବସ୍ଥାନ ।

    ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ବାନ୍ଦୁଙ୍ଗ୍ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏହି ନୀତି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।


    (ଖ) ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା କହିଲେ, ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ପୁଞ୍ଜିବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ‘ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ’ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

    ଭାରତ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଓ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସାମରିକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସାମିଲ ନ ହୋଇ ସ୍ୱାଧୀନ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଅନୁସରଣ କଲା, ଯାହାକୁ ‘ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା’ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ପଳାୟନବାଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିବାଦକୁ ନ୍ୟାୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଚାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ।


    (ଗ) କାଶ୍ମୀର ବିବାଦ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ କାଶ୍ମୀରର ରାଜା ହରିସିଂହ ସ୍ୱାଧୀନ ରହିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ମାତ୍ର ପାକିସ୍ତାନ ସମର୍ଥିତ ସେନା ଓ ଆଦିବାସୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ କାଶ୍ମୀର ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ମହାରାଜା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସହାୟତା ଲୋଡ଼ି ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ଦଲିଲ୍ ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲେ । ଭାରତୀୟ ସେନା ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ତଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ କାଶ୍ମୀରର ଏକ ଅଂଶ (ପାକ୍-ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର ବା PoK) ପାକିସ୍ତାନ ଦଖଲରେ ରହିଗଲା । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ୧୯୬୫, ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୯୯ ରେ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଗଠିତ ହୋଇଛି । ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ଚଳାଇ ଏହି ବିବାଦକୁ ଜାରି ରଖିଛି ।


    (ଘ) ତିବ୍ଦତ ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି, ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।

    ଉତ୍ତର:

    ତିବ୍ଦତ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା । ୧୯୫୪ ପଞ୍ଚଶୀଳ ଚୁକ୍ତିରେ ଭାରତ ତିବ୍ଦତକୁ ଚୀନର ଅଂଶ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା । ମାତ୍ର ଚୀନ୍ ସେଠାରେ ତିବ୍ଦତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଧାର୍ମିକ ଅଧିକାର ଉପରେ ଆଘାତ କରିବାରୁ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ସେଠାରେ ବିଦ୍ରୋହ ଦେଖାଦେଲା । ଚୀନ୍ ସେନାର ଦମନ ଯୋଗୁଁ ତିବ୍ଦତର ଧର୍ମଗୁରୁ ଦଲାଇଲାମା ଓ ହଜାର ହଜାର ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ପଳାଇ ଆସିଲେ ଏବଂ ଭାରତ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଦାନ କଲା । ଏଥିରେ ଚୀନ୍ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭାରତକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବିଲା ଏବଂ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ଯାହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଚରମ ତିକ୍ତତା ସୃଷ୍ଟି କଲା ।


    (ଙ) ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ତାମିଲ ସମସ୍ୟା ବିଷୟ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।

    ଉତ୍ତର:

    ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ସିଂହଳୀ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ତାମିଲ (ପ୍ରାୟ ୧୫%) ବସବାସ କରନ୍ତି । ସିଂହଳୀମାନଙ୍କ ପକ୍ଷପାତମୂଳକ ନୀତି, ସିଂହଳ ଭାଷାକୁ ଏକମାତ୍ର ସରକାରୀ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ତାମିଲମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ଭେଲୁପିଲ୍ଲାଇ ପ୍ରଭାକରନ୍‌ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) ସଂଗଠନ ଗଠନ କରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଇଲମ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍’ ପାଇଁ ସଶସ୍ତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ ।

    ୧୯୮୩-୮୬ ରେ ୨୫,୦୦୦ ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ତାମିଲ ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ଆସିଲେ । ୧୯୮୭ ରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ-ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ଶାନ୍ତିରକ୍ଷାକାରୀ ବାହିନୀ (IPKF) ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଯାଇଥିଲା । ମାତ୍ର LTTE ର ବିରୋଧ ଯୋଗୁଁ ୧୯୯୦ ରେ ଏହା ଫେରିଆସିଲା ଏବଂ ୧୯୯୧ ରେ LTTE ଆତ୍ମଘାତୀ ବିସ୍ଫୋରଣରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ନିହତ ହେଲେ ।


    (ଚ) ଭାରତ ଭୁଟାନକୁ କିପରି ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଥିଲା, ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ ମଧ୍ୟରେ ‘ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ସନ୍ଧି’ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତ ଭୁଟାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାରରେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଓ ସହାୟକ ରହିଆସିଛି ।

    ୧. ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଭାରତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

    ୨. ଭୁଟାନର ରାସ୍ତାଘାଟ, ସେତୁ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (ଚୁଖା, ତାଲା ପ୍ରକଳ୍ପ) ନିର୍ମାଣରେ ଭାରତ ବିପୁଳ ସହାୟତା ଦେଇଛି ।

    ୩. ୧୯୭୧ ରେ ଭୁଟାନକୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସଦସ୍ୟ କରାଇବାରେ ଭାରତ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଭୁଟାନ ଉଲ୍‌ଫା ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ତଡ଼ି ଭାରତର ସୁରକ୍ଷାରେ ସହଯୋଗ କରିଛି ।


    (ଛ) ଭାରତ-ମିଆଁମାର ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ସୂଚିତ କର ।

    ଉତ୍ତର:

    ଭାରତ ଓ ମିଆଁମାର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ପ୍ରମୁଖ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

    ୧. ୧୯୫୧ ବନ୍ଧୁତା ଚୁକ୍ତି: ପାରସ୍ପରିକ ଶାନ୍ତି ଓ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।

    ୨. ୨୦୦୧ ବନ୍ଧୁତା ସଡ଼କ ଚୁକ୍ତି: ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ମଣିପୁର ସୀମାସ୍ଥ ତମୁ (Tamu) ଠାରୁ ମିଆଁମାରର କାଲେମାୟୋ (Kalemayo) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୬୦ କି.ମି. ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା ନିର୍ମିତ ହେଲା ।

    ୩. ୨୦୦୮ କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ (Kaladan Project): କାଲାଦାନ ନଦୀ ଦେଇ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ଓ ପରିବହନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲେ ।

    ୪. ୧୯୯୫ ମିଳିତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସୀମା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (୨୦୦୮): ସୀମାନ୍ତରେ ବିଦ୍ରୋହୀ ଓ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରାଚାଲାଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ।


    (ଜ) ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବିବାଦ ବିଷୟରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।

    ଉତ୍ତର:

    ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସୀମାରେଖାକୁ ‘ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ଲାଇନ୍’ (McMahon Line) କୁହାଯାଏ । ୧୯୧୪ ମସିହାର ସିମ୍‌ଳା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ଏହି ସୀମାରେଖାକୁ ସ୍ୱୀକାର ନ କରି ଭାରତର ଲଦାଖର ‘ଅକ୍‌ସାଇ ଚୀନ୍’ ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜର ବୋଲି ଦାବି କଲା ।

    ୧୯୬୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଚୀନ୍ ଭାରତ ଉପରେ ଅତର୍କିତ ଆକ୍ରମଣ କରି ବହୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦଖଲ କରିନେଲା । ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ବନ୍ଦରନାୟକେ କଲମ୍ବୋ ସମ୍ମିଳନୀ ଜରିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସୀମା ବିବାଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।


    (ଝ) ୧୯୪୯-୫୩ ମସିହାର କୋରିଆ ଯୁଦ୍ଧ ଭାରତ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ କାହିଁକି ତିକ୍ତତାର କାରଣ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ କୋରିଆ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଉତ୍ତର କୋରିଆରେ ସୋଭିଏତ ସମର୍ଥିତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଶାସନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରେ ଆମେରିକା ସମର୍ଥିତ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୯ ରେ ଆମେରିକା ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ସପକ୍ଷରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କଲା । ଭାରତ ଏହି ଏକପାଖିଆ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣକୁ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ ଓ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ଆମେରିକା ଭାରତ ଉପରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା । ଏହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଆମେରିକା ଭାରତର ପଡ଼ୋଶୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା, ଯାହା ଭାରତ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ବୃଦ୍ଧି କଲା ।


    (ଞ) ସ୍ୱାଧୀନ ‘ବାଂଲା ଦେଶ’ ଗଠନରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୪୭ ପରଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ଶାସକମାନେ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ (ବଙ୍ଗାଳୀ ଜନସାଧାରଣ) ଉପରେ ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର ଚଳାଇଲେ । ଆୱାମୀ ଲିଗ୍ ନେତା ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ତେଜିଲା । ପାକ୍ ସେନାର ନରସଂହାର ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ଏକ କୋଟି ଶରଣାର୍ଥୀ ଭାରତ ପଳାଇ ଆସିଲେ ।

    ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମୁକ୍ତିବାହିନୀକୁ ସମସ୍ତ ସାମରିକ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସହାୟତା ଦେଲେ । ୧୯୭୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରାଜିତ କଲା ଏବଂ ୯୩,୦୦୦ ପାକ୍ ସୈନ୍ୟ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ । ଫଳରେ ସ୍ୱାଧୀନ ‘ବାଂଲାଦେଶ’ ଜନ୍ମଲାଭ କଲା ଏବଂ ଭାରତ ତାହାକୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ କୂଟନୈତିକ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କଲା ।


    (ଟ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ସଂକ୍ଷେପରେ ଆଲୋଚନା କର ।

    ଉତ୍ତର:

    ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ବୃହତ୍ତମ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ଦେଇ ଗତି କରିଛି । ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତର ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ଆମେରିକାର ପାକିସ୍ତାନ-ପ୍ରୀତି (SEATO ମେଣ୍ଟ, ସପ୍ତମ ନୌବହର ପ୍ରେରଣ) ଯୋଗୁଁ ତିକ୍ତତା ରହିଥିଲା ।

    ମାତ୍ର ୧୯୯୧ ପରେ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଉଦାରୀକରଣ ନୀତିକୁ ଆମେରିକା ସମର୍ଥନ କଲା । ୧୯୯୫ ରେ ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳର ଗସ୍ତ, ଶିଳ୍ପ, ପରିବେଶ ଓ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ ଦମନ ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବିଲ୍ କ୍ଲିଣ୍ଟନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଦୃଢ଼ ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି ।


    ୨. ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ:

    (କ) ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ (୧୯୪୫) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧ ନ ହୋଇ ପରସ୍ପର ବିରୋଧରେ କୂଟନୈତିକ ଅପପ୍ରଚାର, ଭୟ ଓ ମାନସିକ ଚାପ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତାକୁ ‘ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ’ କୁହାଯାଏ ।


    (ଖ) ‘ଭେଟୋ’ କହିଲେ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?

    ଉତ୍ତର:

    ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ୫ଟି ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାସ୍ତିସୂଚକ କ୍ଷମତାକୁ ‘ଭେଟୋ’ କୁହାଯାଏ । କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଭେଟୋ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ପ୍ରସ୍ତାବଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାକଚ ହୋଇଯାଏ ।


    (ଗ) ଭାରତ ଓ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧିରେ ଗୋର୍ବାଚୋଭ୍‌ଙ୍କ ଅବଦାନ ବିଷୟରେ ଲେଖ ।

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୮୫ ରେ ମିଖାଇଲ ଗୋର୍ବାଚୋଭ୍ ସୋଭିଏତ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ହେବା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଐତିହାସିକ ‘ଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାନାମା’ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଭୂମିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।


    (ଘ) ସିଆଟୋ (SEATO) କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ସାମ୍ୟବାଦ (କମ୍ୟୁନିଜିମ୍) ର ପ୍ରସାରକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାମରିକ ମେଣ୍ଟ ସଂଗଠନ ହେଉଛି ‘ସିଆଟୋ’ (South-East Asia Treaty Organisation) ।


    (ଙ) ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ୧୯୭୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିବା ଚୁକ୍ତି ପତ୍ରରେ କ’ଣ କ’ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିତ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡ ଗଠନ, ବାଂଲାଦେଶରୁ ପାକ୍ ସେନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିତାଡ଼ନ ଏବଂ ଶରଣାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ନେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।


    (ଚ) ସାର୍କ (SAARC) କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ୧୯୮୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ଗଠିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଗଠନ ହେଉଛି ‘ସାର୍କ’ (South Asian Association for Regional Cooperation) ।


    (ଛ) ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ତାମିଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଇଲମ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍’ ଗଠନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭେଲୁପିଲ୍ଲାଇ ପ୍ରଭାକରନ୍‌ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ସଶସ୍ତ୍ର ଉଗ୍ରବାଦୀ ସଂଗଠନ ହେଉଛି ‘ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ.’ (Liberation Tigers of Tamil Eelam) ।


    (ଜ) ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଭାରତର ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ ନେପାଳ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ କିପରି ଥିଲା, ତାହା ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୭୭ ରେ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରେ ଭାରତ-ନେପାଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା । ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପରିବହନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।


    (ଝ) ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ସଙ୍କଟ (୧୯୫୬) କହିଲେ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୫୬ ରେ ମିଶରର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନାସେର ସୁଏଜ୍ କେନାଲର ଜାତୀୟକରଣ କରିବାରୁ ବ୍ରିଟେନ, ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ମିଶର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଭାରତ ଏହି ଆକ୍ରମଣର ତୀବ୍ର ନିନ୍ଦା କରି ମିଶରକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା ।


    ୩. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ:

    (କ) ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟ ନୀତି କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର:

    ମଣିଷର ଚର୍ମର ରଙ୍ଗ (କଳା ବା ଗୋରା) ଆଧାରରେ ରାଜନୈତିକ, ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଭେଦଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ନୀତିକୁ ‘ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟ’ (Apartheid) ନୀତି କୁହାଯାଏ ।


    (ଖ) କେଉଁ ମସିହାରେ ନେପାଳ ମିଳିତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସଦସ୍ୟ ହେଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଭାରତର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନରେ ନେପାଳ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UNO) ର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।


    (ଗ) ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାବେଳେ କିଏ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୬୬ ମସିହା ଜାନୁଆରୀରେ ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବାବେଳେ ଶ୍ରୀ ଲାଲବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।


    (ଘ) କେଉଁ ରାଜା ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲାପରେ ନେପାଳକୁ ଏକ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର:

    ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ନେପାଳର ରାଜା ବୀରେନ୍ଦ୍ର ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ ନେପାଳକୁ ଏକ ‘ଶାନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳ’ (Zone of Peace) ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।


    (ଙ) କେଉଁମାନେ ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ.ର ନେତା ଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଭେଲୁପିଲ୍ଲାଇ ପ୍ରଭାକରନ୍ ଏଲ୍.ଟି.ଟି.ଇ. (LTTE) ସଂଗଠନର ପ୍ରମୁଖ ନେତା ଥିଲେ ଏବଂ ଅମୃତଲିଙ୍ଗମ୍ ତାମିଲ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ଲିବରେସନ ଫ୍ରଣ୍ଟର ନେତା ଥିଲେ ।


    (ଚ) ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ୨୦୦୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିବା ଭୁଟାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲିଓନ୍‌ଚେନ୍ ଜିଗ୍‌ମେ ୱାଇ. ଥିନ୍‌ଲେ (Jigme Y. Thinley) ।


    (ଛ) ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚ-ବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଭୁଟାନର ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।


    (ଜ) ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ କେଉଁ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନର ନେତା ଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ ବାଂଲାଦେଶର ‘ଆୱାମୀ ଲିଗ୍’ (Awami League) ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନର ସର୍ବମାନ୍ୟ ନେତା ଥିଲେ ।


    (ଝ) ‘ତିନ୍-ବିଘା’ କେଉଁ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ତିକ୍ତ କରିଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର:

    ‘ତିନ୍-ବିଘା’ କରିଡର ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ତିକ୍ତ କରିଥିଲା (ଯାହା ୧୯୯୨ ରେ ସମାହିତ ହୋଇଥିଲା) ।


    ୪. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ:

    (କ) ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମା ରେଖାର ନାମ କ’ଣ ?

    (କ) ମ୍ୟାକ୍‌ମିଲାନ୍ ଲାଇନ୍

    (ଖ) ମ୍ୟାକ୍ ମୋହନ ଲାଇନ୍

    (ଗ) ମ୍ୟାକ୍‌ଡୋନାଲ୍ଡ ଲାଇନ୍

    (ଘ) ରାଡ୍‌କ୍ଲିଫ୍ ଲାଇନ୍

    ଉତ୍ତର: (ଖ) ମ୍ୟାକ୍ ମୋହନ ଲାଇନ୍

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୧୪ ସିମ୍‌ଳା ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀମାରେଖା ହେଉଛି ମ୍ୟାକ୍‌ମୋହନ ଲାଇନ୍ ।


    (ଖ) ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?

    (କ) ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନା

    (ଖ) ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ

    (ଗ) ଶେଖ୍ ହସିନା

    (ଘ) ଲିଆକତ୍ ଅଲ୍ଲୀ

    ଉତ୍ତର: (ଖ) ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ସ୍ୱାଧୀନ ବାଂଲାଦେଶ ଗଠନ ପରେ ବଙ୍ଗବନ୍ଧୁ ଶେଖ୍ ମୁଜିବୁର ରହମାନ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।


    (ଗ) ୨୦୧୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ମାସରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ମନମୋହନ ସିଂହ ତାଙ୍କ ଭୁଟାନ ଗସ୍ତ ସମୟରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ?

    (କ) ଷୋଡ଼ଶ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ

    (ଖ) ନାଟୋ ସମ୍ମିଳନୀ

    (ଗ) ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା

    (ଘ) ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ମିଳନୀ

    ଉତ୍ତର: (କ) ଷୋଡ଼ଶ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ଭୁଟାନର ରାଜଧାନୀ ଥିମ୍ପୁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୬ଶ ସାର୍କ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।


    (ଘ) ୨୦୦୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବା ମିଆଁମାରର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?

    (କ) ଜୟବର୍ଦ୍ଧନେ

    (ଖ) ନେ-ୱିନ୍

    (ଗ) ଚୌ-ଏନ୍-ଲାଏ

    (ଘ) ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍ (Nyan Win)

    ଉତ୍ତର: (ଘ) ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୨୦୦୮ ଜାନୁଆରୀରେ ମିଆଁମାରର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ନ୍ୟାନ୍ ୱିନ୍ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସି କାଲାଦାନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।


    (ଙ) ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?

    (କ) ୟୁ ନୁ

    (ଖ) ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ

    (ଗ) ଏସ୍.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଆର୍.ଡି. ବନ୍ଦରନାୟକେ

    (ଘ) ସିରିମାଭୋ ବନ୍ଦରନାୟକେ

    ଉତ୍ତର: (ଖ) ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୪୮ ରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ଡି. ଏସ୍. ସେନାନାୟକେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।


    (ଚ) କେଉଁ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆର ବିଲୟ ଘଟିଲା ?

    (କ) ୧୯୮୯

    (ଖ) ୧୯୯୧

    (ଗ) ୧୯୯୩

    (ଘ) ୧୯୯୪

    ଉତ୍ତର: (ଖ) ୧୯୯୧

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୯୧ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ସୋଭିଏତ ସଂଘ ଭାଙ୍ଗି ୧୫ଟି ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।


    (ଛ) ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ରାଜିନାମାର ନାମ କ’ଣ ?

    (କ) ଲାହୋର ରାଜିନାମା

    (ଖ) ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜିନାମା

    (ଗ) ସିମ୍‌ଳା ରାଜିନାମା

    (ଘ) କରାଚୀ ରାଜିନାମା

    ଉତ୍ତର: (ଗ) ସିମ୍‌ଳା ରାଜିନାମା

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ୧୯୭୨ ଜୁଲାଇ ୨ ରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଜୁଲଫିକର ଅଲ୍ଲୀ ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିମ୍‌ଳା ରାଜିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।


    (ଜ) ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଆଧାର କ’ଣ ଥିଲା ?

    (କ) ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା

    (ଖ) ଗୋଷ୍ଠୀ ସପକ୍ଷତା

    (ଗ) ଗୋଷ୍ଠୀ ବିପକ୍ଷତା

    (ଘ) ଏ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ

    ଉତ୍ତର: (କ) ଗୋଷ୍ଠୀ ନିରପେକ୍ଷତା

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଭାରତ କୌଣସି ଶକ୍ତି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ନ ମିଶି ନିରପେକ୍ଷ ରହିବାକୁ ମୂଳ ଆଧାର କରିଛି ।


    (ଝ) ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ତାସକେଣ୍ଟ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି କେଉଁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ?

    (କ) ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ

    (ଖ) ଭାରତ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା

    (ଗ) ଭାରତ ଓ ସୋଭିଏତ ରୁଷିଆ

    (ଘ) ଏ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ

    ଉତ୍ତର: (କ) ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୬୫ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସୋଭିଏତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୋସିଗିନ୍‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା ।


    (ଞ) ସୁଏଜ୍ ସଙ୍କଟରେ ଭାରତ କେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ?

    (କ) ବ୍ରିଟେନ୍

    (ଖ) ଫ୍ରାନ୍ସ

    (ଗ) ମିଶର

    (ଘ) ଇଟାଲୀ

    ଉତ୍ତର: (ଗ) ମିଶର

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୫୬ ସୁଏଜ୍ ସଙ୍କଟ ବେଳେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ବିରୋଧରେ ଭାରତ ମିଶରର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା ।


    (ଟ) କେଉଁ ମସିହାରେ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ କାଶ୍ମୀର ଭାରତ ସହିତ ମିଶିଗଲା ?

    (କ) ୧୯୪୭

    (ଖ) ୧୯୪୮

    (ଗ) ୧୯୪୯

    (ଘ) ୧୯୫୦

    ଉତ୍ତର: (କ) ୧୯୪୭

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୪୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ରେ ମହାରାଜା ହରିସିଂହ ଭାରତ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ଦଲିଲ୍ (Instrument of Accession) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ।


    (ଠ) କେଉଁ ମସିହାରେ ପୋଖରାନ୍‌ଠାରେ ଭାରତ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲା ?

    (କ) ୧୯୯୭

    (ଖ) ୧୯୯୮

    (ଗ) ୧୯୯୯

    (ଘ) ୨୦୦୦

    ଉତ୍ତର: (ଖ) ୧୯୯୮

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସମୟରେ ୧୯୯୮ ମସିହା ମଇ ମାସରେ ଭାରତ ପୋଖରାନ୍‌ଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଭୂତଳ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା ।


    (ଡ) ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବସ୍ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ବାଜପେୟୀ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ କେଉଁ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ?

    (କ) ୧୯୯୬

    (ଖ) ୧୯୯୮

    (ଗ) ୧୯୯୯

    (ଘ) ୨୦୦୧

    ଉତ୍ତର: (ଗ) ୧୯୯୯

    ବିଶ୍ଳେଷଣ: ୧୯୯୯ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଦିଲ୍ଲୀ-ଲାହୋର ବସ୍ ଚଳାଚଳ ଆରମ୍ଭ କରି ନିଜେ ସେଥିରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।


    ୫. 'ତୁମ ପାଇଁ କାମ' (ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଅତିରିକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ — ୧୦୦% ସମାଧାନ):

    ୧. ପୃଥିବୀର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସରକାରୀ ବାସଭବନର ନାମ ଲେଖ ଓ ତାହାର ଫଟୋ ବା ଚିତ୍ର ସଂଗ୍ରହ କର:

  • ଭାରତ: ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ (Rashtrapati Bhavan), ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ।
  • ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା: ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ (The White House), ୱାଶିଂଟନ୍ ଡି.ସି. ।
  • ରୁଷିଆ: କ୍ରେମଲିନ୍ (The Kremlin), ମସ୍କୋ ।
  • ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ (ବ୍ରିଟେନ): ବକିଙ୍ଘମ୍ ପ୍ୟାଲେସ୍ (ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ) ଏବଂ ୧୦ ଡାଉନିଂ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ (ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ), ଲଣ୍ଡନ ।
  • ନେପାଳ: ଶୀତଳ ନିବାସ (ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ), କାଠମାଣ୍ଡୁ ।
  • ବାଂଲାଦେଶ: ବଙ୍ଗଭବନ (Bangabhaban), ଢାକା ।
  • ପାକିସ୍ତାନ: ଐୱାନ-ଏ-ସଦ୍ର (Aiwan-e-Sadr), ଇସଲାମାବାଦ ।

  • ୨. ପୃଥିବୀର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜଧାନୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ଓ ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର:

    କ୍ରମିକ ନଂ ଦେଶର ନାମ ରାଜଧାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା / ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରା (Currency)
    ଭାରତ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ (ସରକାରୀ) ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (INR - ₹)
    ପାକିସ୍ତାନ ଇସଲାମାବାଦ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଓ ଇଂରାଜୀ ପାକିସ୍ତାନୀ ରୁପି (PKR)
    ଚୀନ୍ ବେଜିଂ ମାଣ୍ଡାରିନ୍ (ଚାଇନିଜ୍) ୟୁଆନ୍ / ରେନମିନବି (CNY - ¥)
    ନେପାଳ କାଠମାଣ୍ଡୁ ନେପାଳୀ ନେପାଳୀ ରୁପି (NPR)
    ଭୁଟାନ ଥିମ୍ପୁ ଜୋଙ୍ଗଖା (Dzongkha) ଗୁଲଟ୍ରୁମ୍ (Ngultrum - BTN)
    ବାଂଲାଦେଶ ଢାକା ବଙ୍ଗଳା (Bengali) ଟାକା (BDT - ৳)
    ଶ୍ରୀଲଙ୍କା କଲମ୍ବୋ / ଶ୍ରୀ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନପୁର ସିଂହଳୀ ଓ ତାମିଲ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ରୁପି (LKR)
    ମିଆଁମାର ନାଇପିଡା (ପୂର୍ବେ ୟାଙ୍ଗୁନ୍) ବର୍ମିଜ୍ କ୍ୟାଟ୍ (Kyat - MMK)
    ରୁଷିଆ ମସ୍କୋ ରୁଷିଆନ୍ ରୁବଲ୍ (Ruble - ₽)
    ୧୦ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ୱାଶିଂଟନ୍ ଡି.ସି. ଇଂରାଜୀ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର (USD - $)


    ୩. ପୃଥିବୀର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ରର ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ବା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?

  • ଭାରତ: ସଂସଦ (Parliament — ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭା) ।
  • ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା: କଂଗ୍ରେସ (Congress — ପ୍ରତିନିଧି ସଭା ଓ ସିନେଟ୍) ।
  • ବ୍ରିଟେନ୍: ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟ (Parliament — ହାଉସ୍ ଅଫ୍ କମନ୍ସ ଓ ହାଉସ୍ ଅଫ୍ ଲର୍ଡ଼ସ୍) ।
  • ରୁଷିଆ: ଫେଡେରାଲ ଆସେମ୍ବ୍ଲି (Federal Assembly — ଷ୍ଟେଟ୍ ଡୁମା ଓ ଫେଡେରେସନ କାଉନସିଲ୍) ।
  • ଚୀନ୍: ନ୍ୟାସନାଲ ପିପୁଲ୍ସ କଂଗ୍ରେସ (National People's Congress - NPC) ।
  • ନେପାଳ: ଫେଡେରାଲ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟ (ସଂଘୀୟ ସଂସଦ) ।
  • ବାଂଲାଦେଶ: ଜାତୀୟ ସଂସଦ (Jatiya Sangsad) ।
  • ଭୁଟାନ: ସଂସଦ (Tshogdu / ତ୍ସୋଗ୍‌ଦୁ) ।
  • ପାକିସ୍ତାନ: ମଜଲିସ୍-ଏ-ଶୁରା (Majlis-e-Shoora — ନ୍ୟାସନାଲ ଆସେମ୍ବ୍ଲି ଓ ସିନେଟ୍) ।
  • ମିଆଁମାର: ପିଦାଉଙ୍ଗସୁ ଲୁଟାଓ (Pyidaungsu Hluttaw) ।
  • 🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App