ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ସାହିତ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ (ଗଦ୍ୟ): ଅଧ୍ୟାୟ ୭ - ଜନ୍ମଭୂମି (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ (୫-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଟ୍ରିକ୍):
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ:
ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଜନ୍ମଭୂମି ସହିତ ମାନବ ଜୀବନର ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜର ମାନସିକ ବିଚ୍ୟୁତିକୁ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଲେଖକ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି — "ଜନ୍ମଭୂମି କହିଲେ ଆମେ କାହାକୁ ବୁଝିବା? ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ, ଏସିଆ ମହାଦେଶ, ଭାରତବର୍ଷ, ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ, ନା ନିଜର ଛୋଟ ପଲ୍ଲୀଗ୍ରାମ?" ବ୍ୟାପକ ଅର୍ଥରେ ଏସବୁ ଜନ୍ମଭୂମି ହେଲେ ହେଁ, ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ବାସ୍ତବ ଅର୍ଥରେ ଯେଉଁ ମାଟିରେ ମଣିଷ ପ୍ରଥମେ ଭୂମିଷ୍ଠ ହୋଇ ରୂପ, ରସ, ଗନ୍ଧ ଓ ସ୍ପର୍ଶର ପରିଚୟ ପାଇଲା, ତାହା ହିଁ ତାର ପ୍ରକୃତ ଜନ୍ମଭୂମି। ଜନ୍ମଭୂମି କେବଳ ମାତା ନୁହେଁ, ସେ ଧାତ୍ରୀ ପରି ଅନ୍ନ-ଜଳ ଦେଇ ପାଳିଛି ଏବଂ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ପରି ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ଶିଖାଇଛି।
ମାତ୍ର ଶିକ୍ଷା ଓ ଚାକିରି ପାଇଁ ସହରକୁ ଯିବା ପରେ ଲେଖକ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ସମୟର ସ୍ରୋତରେ ସେ ଜନ୍ମମାଟିଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଛନ୍ତି। ଗ୍ରାମର ସେହି ଅକୃତ୍ରିମ ସ୍ନେହ, ଜାତି-ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଥିବା ଏକପରିବାରତ୍ୱ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଦଳି ଯାଇଛି। ପିଲାଦିନେ ଯେଉଁ 'ସାରୁ ମାଉସୀ' ଲେଖକଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ କୋଳେଇ ନେଉଥିଲା, ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଲେଖକଙ୍କ କୋଟ୍-ପ୍ୟାଣ୍ଟ୍ ଓ ସହରୀ ଚେହେରା ଦେଖି ସଂକୋଚରେ କେବଳ "ବାବୁ କେବେ ଆସିଲେ?" ବୋଲି ପଚାରିଲା। ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇଙ୍କ ଭଳି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ କମିଗଲା।
ଶିକ୍ଷିତ ବାବୁମାନେ ରଜ କି କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଦୁଇ ଦିନ ପାଇଁ ଗାଁକୁ ଆସନ୍ତି ସତ, କିନ୍ତୁ ଗାଁର କାଦୁଅ, ପରିଶ୍ରମ ଓ ଜଞ୍ଜାଳକୁ ଭୟ କରି ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତି। ଲେଖକ ଏଠାରେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପପୁର ଛାଡ଼ି ମଥୁରା ଓ ଦ୍ୱାରକା ଯାଇ ରାଜନୀତି ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହି ଆଉ ଗୋପପୁର ଫେରିନଥିଲେ; ମାତ୍ର ସେ ଗୋପପୁରବାସୀଙ୍କୁ କେବେ ଅସଭ୍ୟ କହି ଉପହାସ କରିନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଜିର ଶିକ୍ଷିତମାନେ ନିଜ ଜନ୍ମମାଟିର ଲୋକଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଛନ୍ତି। ଲେଖକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯିଏ ନିଜ ପଲ୍ଲୀଭୂମିର ସେବା କରିପାରେ ନାହିଁ, ତାର 'ବିଶ୍ୱପ୍ରେମ' କେବଳ ଏକ ଧୋକା ଓ ପ୍ରବଞ୍ଚନା।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି):
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):
ଆଜିକାଲି ଗାଁ ଗହଳିରୁ ପାଠ ପଢ଼ି ପିଲାମାନେ ଚାକିରି ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ବାଙ୍ଗାଲୋର କିମ୍ବା ଆମେରିକା ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ରହିବା ପରେ ସେମାନେ ଗାଁର କାଦୁଅ, ଧୂଳି ଓ ସରଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ଘୃଣା କରନ୍ତି। ଲେଖକ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧ ଆମକୁ ଚେତାବନୀ ଦିଏ ଯେ ଜୀବନରେ ଯେତେ ବଡ଼ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜନ୍ମମାଟି, ଗ୍ରାମର ସରଳ ମଣିଷ ଓ ପରମ୍ପରାକୁ କେବେ ଭୁଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ:
ବିଷୟବସ୍ତୁ ସୂଚକ | ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ନାମ | ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ (୧୯୦୯ - ୧୯୮୭)
ଜନ୍ମସ୍ଥାନ | ଖିଚିଂ, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ପ୍ରବନ୍ଧର ଉତ୍ସ | 'ପ୍ରବନ୍ଧ ମାନସ' ସଂକଳନ
ଆତ୍ମଜୀବନୀ | 'ମୋ ସମୟର ଓଡ଼ିଶା'
ଗବେଷଣା ପୁସ୍ତକ | ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅବଶେଷ, ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଜନ୍ମଭୂମିର ତିନୋଟି ରୂପ | ମାତା, ଧାତ୍ରୀ ଓ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ
ପଲ୍ଲୀର ପାରମ୍ପରିକ ଗୁଣ | ଏକପରିବାରତ୍ୱ (ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମ୍ପର୍କ)
ମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଚରିତ୍ର | ସାରୁ ମାଉସୀ, ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇ
ପୌରାଣିକ ତୁଳନା | ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରସ୍ଥାନ ଓ ଗୋପପୁର ବିସ୍ମରଣ
ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା | କର୍ମଭୀରୁତା, ଆଭିଜାତ୍ୟ ପ୍ରିୟତା ଓ ଗ୍ରାମ ପ୍ରତି ଉଦାସୀନତା
ମୂଳ ଦର୍ଶନ | ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍ (ପଲ୍ଲୀରୁ ହିଁ ବିଶ୍ୱପ୍ରେମର ଆରମ୍ଭ)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୬. ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ):
[ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପ୍ରଶ୍ନ ୧ ରୁ ୧୧)]
(କ) ଆୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଖ) ଆୟୁ ରୂପକ ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଗ) ଆୟୁର ସୂର୍ଯ୍ୟ (ଘ) ଆୟୁ ଅଟେ ସୂର୍ଯ୍ୟ
ଉତ୍ତର: (ଖ) ଆୟୁ ରୂପକ ସୂର୍ଯ୍ୟ (ରୂପକ କର୍ମଧାରୟ ସମାସ)।
(କ) ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ତର (ଖ) ଧର୍ମରୁ ଅନ୍ତର (ଗ) ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ (ଘ) ଧର୍ମର ଅନ୍ତର
ଉତ୍ତର: (ଗ) ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ (ନିତ୍ୟ ସମାସ)।
(କ) ପୁନର + ଜନ୍ମ (ଖ) ପୁନ + ଜନ୍ମ (ଗ) ପୁନ + ର୍ଜନ୍ମ (ଘ) ପୁନଃ + ଜନ୍ମ
ଉତ୍ତର: (ଘ) ପୁନଃ + ଜନ୍ମ (ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧି)।
(କ) ଶୁଷ୍ + ତ (ଖ) ଶୁଷ୍ + କ (ଗ) ଶୋଷ୍ + କ (ଘ) ଶୋଷ୍ + ତ
ଉତ୍ତର: (କ) ଶୁଷ୍ + ତ (କୃଦନ୍ତ ନିଷ୍ପନ୍ନ ଶବ୍ଦ)।
(କ) ଶାରିରୀକ (ଖ) ଶାରୀରୀକ (ଗ) ଶାରୀରିକ (ଘ) ଶାରିରିକ
ଉତ୍ତର: (ଗ) ଶାରୀରିକ।
(କ) ଲୋକଙ୍କୁ ଡାକି ଆଣି ମନବୋଧ ଚଉତିଶା ଆଦିର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଶୁଣାଇବା।
(ଖ) ରଜ ପ୍ରଭୃତି ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବ ମିଳିମିଶି ପାଳନ କରିବା।
(ଗ) ଗ୍ରାମରେ ଜାତି ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଭାଇ, ଭଉଣୀ, କକା, ଖୁଡ଼ୀ ଆଦି ଭାବରେ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା।
(ଘ) ପିଣ୍ଡାରେ ବସି ଗ୍ରାମକୁ ଆସୁଥିବା ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ କୁଶଳ ଜିଜ୍ଞାସା କରିବା।
ଉତ୍ତର: (ଗ) ଗ୍ରାମରେ ଜାତି ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଭାଇ, ଭଉଣୀ, କକା, ଖୁଡ଼ୀ ଆଦି ଭାବରେ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ବିଶାଳ, ସ୍ମରଣ, ଅସ୍ୱୀକାର, ଅବାଞ୍ଛିତ, ପ୍ରଶଂସା, ମଧୁର
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଅଭିଜାତ, ପ୍ରତ୍ୟୟ, ସିକ୍ତ, ପ୍ରବଞ୍ଚନା, ଅକର୍ମା, ଶୀର୍ଣ୍ଣ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
୧. ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ
୨. ଆଇନଜୀବୀ
୩. କୃଷିଜୀବୀ
୪. ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ
୫. ବୃତ୍ତିଜୀବୀ
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପ୍ରଶ୍ନ ୧୨ ରୁ ୩୮)]
ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ପଲ୍ଲୀର ମାଟିରେ ଲେଖକ ଭୂମିଷ୍ଠ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ରୂପ, ରସ, ଗନ୍ଧ ଓ ସ୍ପର୍ଶର ପରିଚୟ ପାଇଲେ ଏବଂ ଯାହାର ସ୍ନେହରେ ବଢ଼ିଲେ, ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ପଲ୍ଲୀକୁ ନିଜର ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ 'ମା' ବୋଲି ଭାବିଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଜନ୍ମଭୂମି ପଲ୍ଲୀ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଶାକ, ତଣ୍ଡୁଳ, ଫଳ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ ଶିଶୁପ୍ରାଣକୁ ପରିପୁଷ୍ଟ କରିଥିବାରୁ 'ଧାତ୍ରୀ' ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିବାରୁ ତାହାକୁ 'ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ' କୁହାଯାଇଛି।
ଉତ୍ତର: ଏଠାରେ 'ଏ ସମସ୍ତ' କହିଲେ ବିଶାଳ ପୃଥିବୀ, ବିଶାଳ ଏସିଆ ମହାଦେଶ, ବିଶାଳ ଭାରତବର୍ଷ, ଓଡ଼ିଶା ଦେଶ ଏବଂ ଲେଖକଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ପଲ୍ଲୀଗ୍ରାମକୁ ବୁଝାଉଛି।
ଉତ୍ତର: ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଏବଂ ଆୟୁସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି, ଲେଖକଙ୍କର ଜନ୍ମଭୂମି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସେତେ ଶିଥିଳ ଓ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଚାଲିଛି।
ଉତ୍ତର: ଲେଖକ ସମୟର ପ୍ରଖର ସ୍ରୋତରେ ଏକ ନିଃସହାୟ ଶୁଷ୍କ ତୃଣ (ଶୁଖିଲା ଘାସଖିଅ) ପରି କୁଆଡ଼େ ଭାସି ଚାଲିଛନ୍ତି, ତାର ଠିକଣା ନାହିଁ।
ଉତ୍ତର: ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା, ବୃକ୍ଷଲତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଦୀ ଓ ନିର୍ଝରିଣୀରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ପଲ୍ଲୀ ପ୍ରକୃତିର ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ ରୂପ ଲେଖକଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ଭାସିଉଠେ।
ଉତ୍ତର: ଧର୍ମାନ୍ତର ଗ୍ରହଣ କଲା ପରେ ମଣିଷର ପୂର୍ବ ଧର୍ମ, ସଂସ୍କାର ଓ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ତୁଟିଯାଏ ଏବଂ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ପରିବେଶକୁ ଆପଣାଇନିଏ।
ଉତ୍ତର: ପଲ୍ଲୀରେ ଜାତି, ଧର୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣର ଭେଦଭାବ ନଥାଇ ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପରକୁ ଖୁଡ଼ୀ, କକା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ମାଉସୀ ଆଦି ପାରିବାରିକ ସମ୍ବୋଧନରେ ଡାକୁଥିବାରୁ ସେଠାରେ ଏକପରିବାରତ୍ୱ ଗଢ଼ିଉଠିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ।
ଉତ୍ତର: ପୂର୍ବରୁ ସାରୁ ମାଉସୀ ଲେଖକଙ୍କୁ ଗଭୀର ସ୍ନେହରେ କହୁଥିଲା — "ଆରେ ବାବୁ! ଏତେ ଦିନେ ମନେ ପଡ଼ିଲୁ? କେତେ ଦିନ ହେଲା ଦେଖା ନଥିଲା!"
ଉତ୍ତର: ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଲେଖକ ସହରୀ ବାବୁ ହୋଇ କୋଟ୍-ପ୍ୟାଣ୍ଟ୍ ପିନ୍ଧି ଗାଁକୁ ଯିବାରୁ ସାରୁ ମାଉସୀ ସଙ୍କୋଚବଶତଃ କେବଳ ଭଦ୍ରତା ରକ୍ଷା କରି ପଚାରିଲା — "ବାବୁ କେବେ ଆସିଲେ?"
ଉତ୍ତର: ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇ ଥିଲେ ଗ୍ରାମର ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର, ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର, ସରଳ ଓ ଅନ୍ୟର ସେବାରେ ସର୍ବଦା ନିୟୋଜିତ ଥିବା ସହୃଦୟ ବ୍ୟକ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇ ଲେଖକଙ୍କୁ ନିଜ କୁଟୀରରେ ବସାଇ ନିଜ ପରିବାରର ସୁଖଦୁଃଖ କଥା କହୁଥିଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆପଣାର ଭାବରେ ଆତିଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ।
ଉତ୍ତର: ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ନୂଆ ପିଢ଼ିର ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଲେଖକ 'ନବାଗତ ଅତିଥି' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଲେଖକଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ କଦାପି ଦେଖିନଥିଲେ।
ଉତ୍ତର: ଗ୍ରାମର ଏହି ଶିଶୁମାନେ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରିଚିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଲେଖକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଚାହୁଁଥିଲେ ଓ ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ।
ଉତ୍ତର: ଶିଶୁମାନେ ଲେଖକଙ୍କୁ ଜଣେ ଅଚିହ୍ନା ସହରୀ ବାବୁ ମନେକରି ଦୂରରୁ କୌତୂହଳ ଓ ଭୟ ମିଶ୍ରିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନାଇ ରହନ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଗ୍ରାମର ଯୁବକମାନେ ପଲ୍ଲୀର କ୍ଷେତଖମାରରେ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ କରି, ତାସ୍-ପଶା ଖେଳି, ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ମେଳି ହୋଇ ନିଜ ସମୟ ବିତାନ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଲେଖକ ଓ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକତା, ଶିକ୍ଷା, ରୁଚି ଏବଂ ଜୀବନଧାରାର ବିରାଟ ବ୍ୟବଧାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୋଭା ଉପଭୋଗ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉତ୍ତର: ଶିକ୍ଷିତମାନେ କାୟକ୍ଳେଶ (ଶାରୀରିକ ଶ୍ରମ)କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି ଏବଂ ନକଲି ଆଭିଜାତ୍ୟର ମୋହରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ପଲ୍ଲୀର କର୍ମଯୋଜନାରେ ଭାଗ ନେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉତ୍ତର: ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଣପର୍ବ 'ରଜ ପର୍ବ'ରେ ଦୋଳି ଖେଳର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଥାଏ।
ଉତ୍ତର: ରଜର ତିନିଦିନିଆ ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦ ସରିବା ମାତ୍ରେ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ପୁଣି କଠିନ ଚାଷକାମ, ଖରା-ବର୍ଷା ଏବଂ ଅଭାବ ଅନଟନର କଠୋର ବାସ୍ତବତା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଉତ୍ତର: ଶିକ୍ଷିତମାନେ 'ଆଭିଜାତ୍ୟ'କୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମକୁ ଛୋଟ ମନେକରନ୍ତି ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଚାକଚକ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନର ପ୍ରତୀକ ଭାବନ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ଲୋକ କଷ୍ଟ ସହି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରେ ଅଟଳ ରହି ସମସ୍ତ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଜୟ କରେ, ସେ ହିଁ ଜୀବନ-ଯୁଦ୍ଧରେ ଦିଗ୍ବିଜୟୀ ବୀର ଭାବେ ପରିଚିତ ହୁଏ।
ଉତ୍ତର: ଗ୍ରାମର ଯେଉଁ ପିଲାମାନେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ସହରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିନେ ଗ୍ରାମର ଉନ୍ନତି କରିବେ ଏବଂ ଗ୍ରାମର ମୁଖ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିବେ ବୋଲି ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମନରେ ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଉତ୍ତର: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପପୁର ଛାଡ଼ି ମଥୁରା ଓ ଦ୍ୱାରକା ଚାଲିଯିବା ଏବଂ ଗୋପପୁରକୁ ଆଉ କଦାପି ନଫେରିବା ସହିତ ଶିକ୍ଷିତମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମତ୍ୟାଗର ତୁଳନା କରାଯାଇଛି।
ଉତ୍ତର: ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ଘଟଣାପ୍ରବାହ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିଜୟ ଏବଂ ଧର୍ମରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ମୁଖ୍ୟ ସୂତ୍ରଧର ତଥା ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ 'ମହାଭାରତର କର୍ଣ୍ଣଧାର' କୁହାଯାଇଛି।
ଉତ୍ତର: ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କଳହ ଓ ମଦ୍ୟପାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଭିଶାପବଶତଃ ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥରେ ଏରକା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ହତ୍ୟା କରି ଧ୍ୱଂସ ପାଇଥିଲେ।
ଉତ୍ତର: ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପଲ୍ଲୀ ଓ ଦେଶର ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରି ସମସ୍ତ ମାନବଜାତିକୁ ନିଜର ପରିବାର ମନେକରେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତି କଲ୍ୟାଣକାମୀ ହୁଏ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତରେ 'ଭଲ ବିଶ୍ୱବାସୀ'।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ (ପ୍ରଶ୍ନ ୩୯ ରୁ ୪୧)]
"ସମୟ-ସ୍ରୋତରେ ନିଃସହାୟ ଶୁଷ୍କ ତୃଣ ପରି ମୁଁ ଭାସି ଚାଲିଛି।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ 'ସାହିତ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ'ର ବିଶିଷ୍ଟ ଐତିହାସିକ ତଥା ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧ 'ଜନ୍ମଭୂମି'ରୁ ସଂଗୃହୀତ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ସମୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଲେଖକ କିପରି ନିଜ ଜନ୍ମମାଟିଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ଅସହାୟ ବୋଧ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ମଣିଷର ଆୟୁସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତିକି ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ସାଂସାରିକ ଜଞ୍ଜାଳ, ଚାକିରି ଓ ପରିସ୍ଥିତି ତାକୁ ସେତିକି ନିଜ ମୂଳ ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଦୂରେଇ ନିଏ। ଲେଖକ ପିଲାଦିନେ ଯେଉଁ ପଲ୍ଲୀ ମାଟିରେ ଧୂଳିଖେଳ କରି ବଢ଼ିଥିଲେ, ଶିକ୍ଷା ଓ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରର ତାଡ଼ନାରେ ସେହି ଗାଁଠାରୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଆସିଲେ।
ନଦୀର ପ୍ରଖର ସ୍ରୋତରେ ଗୋଟିଏ ଶୁଖିଲା ଘାସଖିଅ ଯେପରି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ରହିନପାରି ଭାସି ଚାଲିଯାଏ, ସେହିପରି ସମୟର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ରୋତରେ ଲେଖକ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜନ୍ମମାଟିଠାରୁ ଦୂରକୁ ଭାସି ଚାଲିଛନ୍ତି। ଚାହିଁଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆଉ ପୂର୍ବପରି ଗାଁର ସେହି ସରଳ ପରିବେଶକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଫେରିପାରୁ ନାହାନ୍ତି। ଏହା ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏକ ଗଭୀର ନିଃସହାୟତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ଲେଖକଙ୍କର ଜନ୍ମଭୂମି ବିଚ୍ଛେଦଜନିତ ମାନସିକ ବେଦନା ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଭାବେ ରୂପାୟିତ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
"ଏହା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କୃତକର୍ମର ପରିଣାମ।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ପଠିତ ବାକ୍ୟଟି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ରଚିତ 'ଜନ୍ମଭୂମି' ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଅବତାରୀ ପୁରୁଷ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯଦୁବଂଶ ଧ୍ୱଂସ ପଛରେ ଥିବା କର୍ମଫଳକୁ ଲେଖକ ଏଠାରେ ସୂଚାଇଛନ୍ତି।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଥୁରା ଓ ଦ୍ୱାରକା ଯାଇ ରାଜନୀତିକ ସଫଳତା ପାଇଲେ, ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧର କର୍ଣ୍ଣଧାର ହୋଇ କୌରବମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଗୋପପୁରବାସୀ ତାଙ୍କୁ ଅନାବିଳ ପ୍ରେମରେ ଆପଣାର କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଭୁଲିଗଲେ ଏବଂ ଆଉ କେବେ ଗୋପପୁରକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ।
ଲେଖକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଜନ୍ମମାଟି ଓ ପ୍ରେମମୟ ପଲ୍ଲୀବାସୀଙ୍କୁ ଏହିଭଳି ଉପେକ୍ଷା କରିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ନୈତିକ ଅପରାଧ। ତେଣୁ ନିଜ ବଂଶଧର ଯଦୁବଂଶୀମାନଙ୍କର ପରସ୍ପର କଳହରେ ଧ୍ୱଂସ ହେବା ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜେ ଶେଷ ସମୟରେ ଜଣେ ଶବରର ଶରବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଏକାକୀ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିବା — ଏସବୁ ତାଙ୍କର ସେହି କୃତକର୍ମ ବା ଜନ୍ମଭୂମି ପ୍ରତି ବିମୁଖତାର ଏକ ପରିଣାମ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଦାର୍ଶନିକ ଓ ଐତିହାସିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଶୀଳ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
"ଏମାନେ ପୁଷ୍ପିତ ପଳାଶବନରେ ଦେଖନ୍ତି ବିଦ୍ରୋହର ବହ୍ନି, ସ୍ଥଳପଦ୍ମରେ ଦେଖନ୍ତି ଆହବର ରକ୍ତ ଓ ଆମ୍ବ କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ାରେ ଦେଖନ୍ତି ଅନାଗତ ଯୁଗର ରକ୍ତକେତନ।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ଆଲୋଚ୍ୟ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ 'ଜନ୍ମଭୂମି' ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ବିପ୍ଳବୀ ତଥା ରାଜନୀତିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଯୁବକମାନେ ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ କିପରି କେବଳ ସଂଗ୍ରାମ ଓ ରକ୍ତପାତର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଶାନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ପବିତ୍ରତାର ଉତ୍ସ। କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷିତ ରାଜନୈତିକ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ କେବଳ ଶ୍ରେଣୀସଂଗ୍ରାମ, ବିଦ୍ରୋହ ଓ କ୍ଷମତାର ଲାଳସାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ନିର୍ମଳ ଆଖିରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଫୁଟିଥିବା ଲାଲ୍ ପଳାଶ ଫୁଲର ବନକୁ ଦେଖିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନିଆଁ (ବହ୍ନି) ଦେଖାଯାଏ। ସ୍ଥଳପଦ୍ମର ଲାଲିମା ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ତର ଝଲକ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ଲାଲ୍ କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା ଫୁଲ ଭିତରେ ଆଗାମୀ ଯୁଗର ରକ୍ତପତାକା (ରକ୍ତକେତନ) ଆବିଷ୍କାର କରନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ସେମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରକୃତିର ଶାନ୍ତ ମଧୁରତା ହଜିଯାଇ କେବଳ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ସଂଘର୍ଷ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ଆଧୁନିକ ଯୁବପିଢ଼ିର ଅସ୍ଥିର ରାଜନୈତିକ ମାନସିକତା ପ୍ରତି ଏହା ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଏକ କଟାକ୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ ସତର୍କବାଣୀ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପ୍ରଶ୍ନ ୪୨ ରୁ ୪୭)]
ଉତ୍ତର:
ଉପକ୍ରମ:
'ଜନ୍ମଭୂମି' ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖକ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅପରାଧବୋଧକୁ ନିର୍ଭୀକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସହରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ପରେ ନିଜ ପଲ୍ଲୀ କୋଳକୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ଫେରିଯିବାକୁ ତାଙ୍କର 'ନୈତିକ ସାହସ' ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।
କାରଣ ସମୂହ:
୧. କୃତଘ୍ନତା ବୋଧ: ଯେଉଁ ପଲ୍ଲୀମାଟି ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା, ନିଜର ଶାକ, ତଣ୍ଡୁଳ ଓ ଫଳ ଦେଇ ପାଳିଲା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ମଣିଷ କଲା, ଲେଖକ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ସହରୀ ଜୀବନ ପାଇଁ ତାହାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। ପଲ୍ଲୀର କୌଣସି ଉନ୍ନତିମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସହଯୋଗ କରିପାରି ନାହାନ୍ତି।
୨. ଜୀବନଶୈଳୀର ବ୍ୟବଧାନ: ସହରର ଆରାମଦାୟକ ଓ କୃତ୍ରିମ ପରିବେଶରେ ରହିବା ପରେ ସେ ପଲ୍ଲୀର କାୟକ୍ଳେଶ, କାଦୁଅ-ପାଣି ଓ କଠିନ ପରିଶ୍ରମକୁ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ।
୩. ଆଭିଜାତ୍ୟର ମିଥ୍ୟା ଗର୍ବ: ସହରୀ ପୋଷାକ ଓ ଆଚରଣ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମର ସରଳ ମଣିଷମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ୍ କରିଦେଇଛି। ସାରୁ ମାଉସୀ ପରି ସ୍ନେହମୟୀ ନାରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇପଡ଼ୁଛନ୍ତି।
୪. କର୍ତ୍ତବ୍ୟହୀନତା: ଗାଁର ସୁଖଦୁଃଖରେ ସାମିଲ ନହୋଇ କେବଳ ଉପରଠାଉରିଆ ଅତିଥି ଭଳି ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଅଧେ ଯିବା ଯୋଗୁଁ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁହଁ ଟେକି ଠିଆ ହେବାକୁ ସେ ନିଜକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ମନେକରନ୍ତି।
ଉପସଂହାର:
ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣରୁ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ବିବେକର ଦଂଶନ ଯୋଗୁଁ ଲେଖକ ପଲ୍ଲୀକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଫେରିଯିବାକୁ ନୈତିକ ସାହସ ପାଉନାହାନ୍ତି।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ଓଡ଼ିଆ ପଲ୍ଲୀଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ମହାନ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି 'ଏକପରିବାରତ୍ୱ'। ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଏହାର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି:
୧. ସମ୍ପର୍କର ପବିତ୍ରତା: ଗ୍ରାମରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଅପରିଚିତ ନୁହନ୍ତି। ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଧନୀ-ଦରିଦ୍ର ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମଗ୍ର ଗ୍ରାମ ଏକ ବିଶାଳ ପରିବାର। ବୟସ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତେ କାହାର କକା, ଖୁଡ଼ୀ, ଜେଠା, ମାଉସୀ, ଭାଇ କିମ୍ବା ଭଉଣୀ।
୨. ସାରୁ ମାଉସୀର ସ୍ନେହ: ସାରୁ ମାଉସୀ ପରି ସାଧାରଣ ନାରୀ ଗ୍ରାମର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ତାନକୁ ନିଜ ରକ୍ତର ସନ୍ତାନ ପରି ସ୍ନେହ କରେ। ଲେଖକ ଗାଁକୁ ଆସିଲେ ସେ ପିଲାଦିନେ ଦୌଡ଼ିଆସି କୁଣ୍ଢାଇ ପକାଉଥିଲା ଏବଂ ଅଭିମାନରେ ପଚାରୁଥିଲା — "ଏତେ ଦିନେ ମନେ ପଡ଼ିଲୁ?"
୩. ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇଙ୍କ ସେବାଭାବ: ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇ ଗ୍ରାମର ସମସ୍ତଙ୍କ ବିପଦ-ଆପଦରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ନିଜ କୁଟୀରରେ ବସାଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖଦୁଃଖରେ ସମଭାଗୀ ହେଉଥିଲେ।
୪. ପର୍ବପର୍ବାଣିର ମିଳନ: ରଜ, କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଆଦି ପର୍ବରେ ସମଗ୍ର ଗ୍ରାମ ଏକାଠି ହୋଇ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରେ। ଦୋଳି ଖେଳ, ପିଠାପଣା ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ସମୂହ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଏକପରିବାରତ୍ୱ ଫୁଟିଉଠେ।
ଏହିପରି ଭାବରେ, ପଲ୍ଲୀର ଏକପରିବାରତ୍ୱ ମାନବ ସମାଜକୁ ଏକତା ଓ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ଲେଖକ ଡକ୍ଟର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ମତରେ, ମଣିଷ ଯେତେ ଆଧୁନିକ ଓ ଯୁକ୍ତିବାଦୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପରମ୍ପରାର ଦାସ। ଏହାର ଯଥାର୍ଥତା ନିମ୍ନଲିଖିତ କାରଣରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ:
୧. ସଂସ୍କାରର ପ୍ରଭାବ: ମଣିଷ ଶୈଶବରୁ ଯେଉଁ ପରମ୍ପରା, ଧର୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଚଳଣି ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ିଥାଏ, ତାର ଚେର ତାର ଅବଚେତନ ମନରେ ବହୁତ ଗଭୀରକୁ ଯାଇଥାଏ। ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେହି ସଂସ୍କାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଶୋରି ପାରେ ନାହିଁ।
୨. ପର୍ବପର୍ବାଣି ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ: ସହରରେ ରହୁଥିବା ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ରଜ କିମ୍ବା ଦଶହରା ଆସିଲେ ନିଜର ସମସ୍ତ ଆଧୁନିକତା ଭୁଲି ଗ୍ରାମର ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ସବ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ଧାଇଁଆସେ।
୩. ସାମାଜିକ ବିଧିବିଧାନ: ବିବାହ, ବ୍ରତ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତିବାଦୀ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରାର ନିୟମକୁ ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ପାଳନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।
୪. ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ମାନସିକତା: ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାରେ ମଣିଷ ନିରାପତ୍ତା ଅନୁଭବ କରେ।
ତେଣୁ ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ହୋଇଥିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ପରମ୍ପରାର ଦାସ କହିବା ସର୍ବଥା ଯଥାର୍ଥ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ପଲ୍ଲୀତ୍ୟାଗୀ ଶିକ୍ଷିତ ସଂପ୍ରଦାୟ ସହିତ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ଏକ ଗଭୀର ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଛନ୍ତି:
ତୁଳନାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ:
୧. ଗ୍ରାମତ୍ୟାଗ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପପୁରର ଧୂଳିମାଟିରେ ବଢ଼ି, ଗୋପାଳ ବାଳକଙ୍କ ସହ ଖେଳି ଶେଷରେ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମଥୁରା ଓ ଦ୍ୱାରକା ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ଆଉ ଫେରିଲେ ନାହିଁ। ଆଜିର ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବକମାନେ ମଧ୍ୟ ଗାଁ ମାଟିରେ ବଢ଼ି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଚାକିରି ପାଇଁ ସହରକୁ ଯାଇ ଗାଁକୁ ପାଶୋରି ଦିଅନ୍ତି।
୨. ବିସ୍ମରଣ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକାର ରାଜଭୋଗରେ ଗୋପବାସୀଙ୍କୁ ଭୁଲିଗଲା ଭଳି ଶିକ୍ଷିତମାନେ ସହରର ଚାକଚକ୍ୟରେ ଗାଁର ସରଳ ମଣିଷଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି।
ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ବୈଷମ୍ୟ:
୧. ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହାନୁଭବତା: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପପୁରକୁ ଫେରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୋପପୁରର ଗୋପାଳ, ଗୋପାଙ୍ଗନା ବା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ କେବେହେଲେ ଅଶିକ୍ଷିତ, ଅସଭ୍ୟ କହି ଉପହାସ କରିନଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅନ୍ତରରେ ସର୍ବଦା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥିଲା।
୨. ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ କୁତ୍ସିତ ମନୋଭାବ: ମାତ୍ର ଆଜିର ଶିକ୍ଷିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ମୂର୍ଖ, ଅସଭ୍ୟ ଓ କୁସଂସ୍କାରୀ ଭାବି ଘୃଣା କରନ୍ତି ଏବଂ ଗାଁର କାଦୁଅ-ପାଣିକୁ ଡରି ଦୂରରେ ରୁହନ୍ତି।
ତେଣୁ ଏହି ତୁଳନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ମନୋଭାବକୁ ପଦାରେ ପକାଇଥିବାରୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
'ଜନ୍ମଭୂମି' ପ୍ରବନ୍ଧ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି:
୧. ଜନ୍ମମାଟି ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ: ଶିକ୍ଷିତମାନେ ସହରରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମି ପଲ୍ଲୀକୁ ଭୁଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ମାଟି ତାଙ୍କୁ ଗଢ଼ିଛି, ତାର ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦାୟିତ୍ୱ।
୨. କାୟକ୍ଳେଶକୁ ଭୟ ନକରିବା: କେବଳ ମିଥ୍ୟା ଆଭିଜାତ୍ୟର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ନହୋଇ ପଲ୍ଲୀର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ କର୍ମଯୋଜନାରେ ନିଜକୁ ସାମିଲ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
୩. ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଆପଣାର କରିବା: ଗ୍ରାମର ନିରକ୍ଷର ଓ ସରଳ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପହାସ ବା ଘୃଣା ନକରି ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଓ ସହାନୁଭୂତି ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣର ମାନ ଉନ୍ନତ କରିବା ଉଚିତ।
୪. ପ୍ରକୃତ ବିଶ୍ୱପ୍ରେମର ଅନୁଶୀଳନ: ମୁଖରେ ବଡ଼ ବଡ଼ 'ବିଶ୍ୱଭ୍ରାତୃତ୍ୱ' ଓ 'ଦେଶସେବା'ର କଥା କହି ନିଜ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ପର କରିଦେବା ଏକ ପ୍ରବଞ୍ଚନା। ନିଜ ପଲ୍ଲୀ ମାଟିରୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବିଶ୍ୱପ୍ରେମର ଆରମ୍ଭ ହେବା ଉଚିତ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ଓଡ଼ିଶାର ପଲ୍ଲୀଗ୍ରାମରେ ବୋଲାଯାଉଥିବା କେତେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ:
୧. ରଜ ଗୀତ:
"ବନସ୍ତେ ଡାକିଲା ଗଜ,
ବରଷକେ ଥରେ ଆସିଛି ରଜ ଲୋ
ଘେନି ନୂଆ ସଜବାଜ।
ଆସିଛି ରଜ ଲୋ କରିବା ମଉଜ...।"
୨. କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଗୀତ:
"କୁଆଁର ପୁନେଇଁ ଜହ୍ନ ଗୋ
ଫୁଲ ବଉଳ ବେଣୀ,
କୁଆଁରୀ ଝିଅଙ୍କ ମନ ଗୋ
ହସୁଛି ରଜନୀ...।"
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଗୀତ ସଂଗ୍ରହ କରି ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦେଖାଇବେ।)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ତୁମ ପାଇଁ କାମ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ (ପ୍ରଶ୍ନ ୪୮ ରୁ ୫୦)]
ଉତ୍ତର:
ଡକ୍ଟର କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ:
୧. 'ମୋ ସମୟର ଓଡ଼ିଶା' (ଏକ ଐତିହାସିକ ଓ ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧଭରା ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
୨. 'ପ୍ରବନ୍ଧ ମାନସ'
୩. 'ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ'
୪. 'ସାରଳା ସାହିତ୍ୟର ଐତିହାସିକ ଚିତ୍ର'
୫. 'Archaeological Remains at Bhubaneswar'
(ଏହି ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ପାଠାଗାରରୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପର୍କରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ।)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ପଲ୍ଲୀକବି ନନ୍ଦକିଶୋର ବଳ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର, ପଦ୍ମଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ପଲ୍ଲୀ କବିତା ଆବୃତ୍ତି କରି ଅନ୍ତାକ୍ଷରୀ/ପଦ୍ୟାନ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅନୁଷ୍ଠିତ କରିବେ।)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ମୋ ଜନ୍ମଭୂମି (ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧ)
ଉପକ୍ରମ: "ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମିଶ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗାଦପି ଗରୀୟସୀ" — ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ମାଆ ଏବଂ ଜନ୍ମଭୂମି ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋର ଜନ୍ମଭୂମି ହେଉଛି ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶାନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ପଲ୍ଲୀଗ୍ରାମ 'କୃଷ୍ଣପୁର'।
ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ: ଆମ ଗାଁ ଚାରିପାଖେ ସବୁଜ ଧାନକ୍ଷେତ, ନଡ଼ିଆ ଓ ଆମ୍ବ ତୋଟା ଘେରି ରହିଛି। ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ବହିଯାଇଥିବା ଛୋଟ ନଈଟିର ନିର୍ମଳ ଜଳ ଆମ ଗାଁର ତୃଷ୍ଣା ମେଣ୍ଟାଏ। ପ୍ରଭାତରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ କାକଳି ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମନ୍ଦିରର ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ମନରେ ଅପୂର୍ବ ଶାନ୍ତି ଭରିଦିଏ।
ପଲ୍ଲୀର ମଣିଷ ଓ ପରମ୍ପରା: ଆମ ଗାଁର ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଓ ପରୋପକାରୀ। ଜାତି, ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି ରହନ୍ତି। ରଜ, ଦଶହରା ଓ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ ଭଳି ପର୍ବରେ ସମଗ୍ର ଗାଁ ଏକ ବିରାଟ ପରିବାର ପାଲଟିଯାଏ।
ମୋର ସଂକଳ୍ପ: ମୁଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେତେ ବଡ଼ ମଣିଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଏହି ପ୍ରିୟ ଜନ୍ମମାଟିକୁ କେବେ ଭୁଲିବି ନାହିଁ। ଏହି ଗ୍ରାମର ଉନ୍ନତି ଓ ସେବା ପାଇଁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବି।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ସ୍ପେଶାଲ୍)]
ଉତ୍ତର: ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଐତିହାସିକ, ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ତଥା ମୌଳିକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ।
ଉତ୍ତର: 'ପ୍ରବନ୍ଧ ମାନସ' ପୁସ୍ତକରୁ।
ଉତ୍ତର: ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମି ପଲ୍ଲୀ ସହିତ ଥିବା ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ।
ଉତ୍ତର: 'ସାରୁ ମାଉସୀ' ଏବଂ 'ଗୋବିନ୍ଦା ଭାଇ'।
ଉତ୍ତର: 'ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍' — ଅର୍ଥାତ୍ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ନିଜର ପରିବାର ମନେକରିବା, ଯାହାର ପ୍ରକୃତ ଆରମ୍ଭ ନିଜ ଜନ୍ମମାଟିରୁ ହିଁ ହୋଇଥାଏ।
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App