ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ସାହିତ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ (ଗଦ୍ୟ): ଅଧ୍ୟାୟ ୮ - ସଭ୍ୟତା ଓ ବିଜ୍ଞାନ (ଉତ୍କଳ ମାଷ୍ଟର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୧. ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ (୫-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଟ୍ରିକ୍):
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୨. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ:
ଆଦିମ ଯୁଗରେ ମଣିଷ ବଣଜଙ୍ଗଲରେ ଉଲଗ୍ନ ହୋଇ ଫଳମୂଳ ଖାଇ ବୁଲୁଥିଲା। ସେତେବେଳେ ସେ ଥିଲା ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅସହାୟ ଦାସ। କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ମଣିଷ ଅଗ୍ନିର ବ୍ୟବହାର ଶିଖିଲା, ଚକ ନିର୍ମାଣ କଲା, ଚାଷକାମ ଆରମ୍ଭ କଲା ଏବଂ ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ବଳରେ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଆବିଷ୍କାର କଲା। ଏହି ଯାତ୍ରା ହିଁ ସଭ୍ୟତାର ଉନ୍ମେଷ।
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ରୋମୀୟମାନେ ବାହ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, ବିଳାସବ୍ୟସନ ଓ ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ସଭ୍ୟତାର ଶିଖର ମନେକରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ଥିଲା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଓ ତ୍ୟାଗ। ଭାରତ ବାହ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁର ମାଲିକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ନକରି ତ୍ୟାଗ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବାକୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ମନେକଲା।
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବିଜ୍ଞାନର ଆବିର୍ଭାବ ସଭ୍ୟତାର ରୂପରେଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ଜଡ଼ ବିଜ୍ଞାନ (ପଦାର୍ଥ ଓ ରସାୟନ) ଏବଂ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ (ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ) ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ପ୍ରକୃତିର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟକୁ ଭେଦ କରିଛି। ଦୂରଦୂରାନ୍ତର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ନିକଟତର ହୋଇଯାଇଛି। ଉତ୍ତାଳ ସମୁଦ୍ର ଆଉ ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ ହୋଇ ରହିନାହିଁ କି ତୁଙ୍ଗ ହିମାଳୟ ଦୁରୂହ ହୋଇନାହିଁ। ବାଷ୍ପୀୟ ଶକଟ, ଉଡ଼ାଜାହାଜ, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଟେଲିଫୋନ୍ ଓ ନୂତନ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ମାନବ ଜୀବନକୁ ଅପାର ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଜ୍ଞାନର ଗୋଟିଏ କଳା ଓ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱାର୍ଥାନ୍ଧ ହୋଇ ବିଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତିକୁ ମାରଣାସ୍ତ୍ର ତିଆରି, ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗାଏ, ସେତେବେଳେ ବିଜ୍ଞାନ ମାନବକୁ ଧ୍ୱଂସ ପଥର ପଥିକ କରେ। ଲେଖକ ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଜ୍ଞାନକୁ କେବଳ ଲାଭ ଓ ବିନାଶର ସାଧନ ନକରି ଯଦି ଭାରତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ପ୍ରେମ ଓ ନୈତିକତାର ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ତେବେ ହିଁ ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମୈତ୍ରୀର ବିଜୟ ଧ୍ୱଜା ଫରଫର ହୋଇ ଉଡ଼ିବ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୩. ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ (୯୦% ପିଲା କରୁଥିବା ତ୍ରୁଟି):
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୪. ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ (୩୦-ସେକେଣ୍ଡ୍ ଉଦାହରଣ):
ଆମ ହାତରେ ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରଦାନ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଘରେ ବସି ସାରା ବିଶ୍ୱର ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିପାରୁଛୁ ଏବଂ ଦୂରରେ ଥିବା ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇପାରୁଛୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଫୋନ୍କୁ ଯଦି କେବଳ ଅପରାଧ, ଖରାପ ଭିଡିଓ ବା ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତେବେ ତାହା ବିନାଶର କାରଣ ହୁଏ। ବିଜ୍ଞାନ ଏକ ଛୁରୀ ଭଳି — ଏଥିରେ ଡାକ୍ତର ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରି ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇ ପାରନ୍ତି, ପୁଣି ଏଥିରେ କାହାର ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଇପାରେ। ସବୁକିଛି ମନୁଷ୍ୟର ନୈତିକତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୫. ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରିଭିଜନ୍ ସାରଣୀ:
ବିଷୟବସ୍ତୁ ସୂଚକ | ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ
ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ନାମ | ପ୍ରଫେସର ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟ (୧୯୧୨ - ୧୯୯୬)
ପ୍ରଫେସନ / ପଦବୀ | ବିଶିଷ୍ଟ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନୀ, ରେଭେନ୍ସା କଲେଜର ପ୍ରାକ୍ତନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ
ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶିତ | 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ' ପତ୍ରିକା (୧୯୪୨ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ ସଂଖ୍ୟା)
ପ୍ରଧାନ ରଚନାବଳୀ | ଦରିଆ ପାରିର ସୁନା, ଶିଶୁର ବାଣୀ
'ସଭ୍ୟତା'ର ସଂଜ୍ଞା | ମାନବର ବୈଷୟିକ, ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ନୈତିକ ଉନ୍ନତି
ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ | ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ତ୍ୟାଗ ଓ ବିଶ୍ୱପ୍ରେମ
ରୋମୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ | ବାହ୍ୟ ଶାରୀରିକ ସୁଖସମ୍ଭୋଗ ଓ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର
ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଭାବ | ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ବିଜୟ, ଦୂରତା ହ୍ରାସ, ଚିକିତ୍ସା ଉନ୍ନତି
ବିଜ୍ଞାନର ବିପଦ | ମାରଣାସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ମାନବ ବିନାଶ
ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଦର୍ଶ | ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ମିଳନରୁ ବିଶ୍ୱମୈତ୍ରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୬. ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ):
[ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପ୍ରଶ୍ନ ୧ ରୁ ୭)]
ନୈତିକ, ଉନ୍ନତି, ପ୍ରାଚୀନ, ଉତ୍ସାହିତ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ, ବିକାଶ, ସଂଯୋଗ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ବୈଷୟିକ, ମାନବିକତା, ଆରୋହଣ, ଅନବରତ, ଦୁରୂହ, ବିସ୍ତୃତ, ବିତଳିତ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଅନ୍ତର୍ଗତ, ସଂଯୋଗ, ଆୟୁର୍ବେଦ, ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ, ଉଲ୍ଲିଖିତ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ, ପାର୍ବତୀୟ, ଭାରତୀୟ, ତ୍ୟାଗ, ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ, କରଣୀୟ, ବୈଜ୍ଞାନିକ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ହସ୍ତୀ, ମାନବ, ଧୂଳୀ, ପର୍ବତ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଶାରିରୀକ, ସାହାଯ୍ୟ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ଆଶ୍ରୀର୍ବାଦ
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଲକ୍ଷ - ଲକ୍ଷ୍ୟ, କୁଳ - କୂଳ, ଚରିତ - ଚରିତ୍ର
ଉତ୍ତର:
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପ୍ରଶ୍ନ ୮ ରୁ ୨୦)]
ଉତ୍ତର: ମାନବ ସମାଜ ଯେଉଁ ବୈଷୟିକ, ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ, ନୈତିକ ଉନ୍ନତି ଓ ଜ୍ଞାନସାଧନ କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ଆମେ 'ସଭ୍ୟତା' ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥାଉ।
ଉତ୍ତର: ରୋମୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ ଥିଲା ବାହ୍ୟ ଶାରୀରିକ ସୁଖସମ୍ଭୋଗ, ବିଳାସବ୍ୟସନ ଓ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର; କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ ଥିଲା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ତ୍ୟାଗ, ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ମାନବିକ ପ୍ରେମ।
ଉତ୍ତର: ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ କହିଲେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ତ୍ୟାଗ, ପରୋପକାର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ ଏବଂ 'ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍' ବା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ନିଜ ପରିବାର ମନେକରିବାର ଉଦାର ମନୋଭାବକୁ ବୁଝାଏ।
ଉତ୍ତର: ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ତ୍ୟାଗ ମାର୍ଗରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ ଲୌକିକ ବିଷୟବସ୍ତୁର ମାଲିକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଭୋଗମାର୍ଗଗାମୀ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ତାର ପଥ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥକ୍ ହୋଇଯାଏ।
ଉତ୍ତର: ବର୍ତ୍ତମାନ ପୃଥିବୀରେ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନକୁ ଆଧାର କରି ବୈଷୟିକ ଉନ୍ନତି ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଶକ୍ତିକୁ ମାନବ କଲ୍ୟାଣ ତଥା ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା।
ଉତ୍ତର: ଜଡ଼ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଧାନତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ — (୧) ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ (Physics) ଏବଂ (୨) ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ (Chemistry)।
ଉତ୍ତର: ବାଷ୍ପୀୟ ଶକଟ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି, ଉଡ଼ାଜାହାଜ, ଟେଲିଫୋନ୍, କଳକାରଖାନା ଏବଂ ନାନାବିଧ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତିରୁ ଆମେ ବୈଷୟିକ ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଆସୁଛୁ।
ଉତ୍ତର: ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ଚର୍ଚ୍ଚାରୁ ଜୀବଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି, କ୍ରମବିକାଶ, ଜୀବଶରୀରର ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀ, ରୋଗର କାରଣ ଓ ନିରାକରଣ ତଥା ଜୀବନର ରହସ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥାଏ।
ଉତ୍ତର: ବିଜ୍ଞାନର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ପ୍ରଶାଖାର ଅନୁଶୀଳନ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରକୃତିର ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟନ ଏବଂ ନୂତନ ତଥ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆମର ଜ୍ଞାନର ସୀମାକୁ ବିସ୍ତୃତ କରିଆସୁଛୁ।
ଉତ୍ତର: ଜୀବନ୍ତ ଶରୀର କିପରି କୋଷ, ତନ୍ତୁ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗର ସମନ୍ୱୟରେ ଗଠିତ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଜୈବିକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରଣା ମିଳେ।
ଉତ୍ତର: ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆବିଷ୍କାରକୁ ମାନବ କଲ୍ୟାଣରେ ନଲଗାଇ ଯେତେବେଳେ ବିନାଶକାରୀ ଅଣୁବୋମା, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଓ ମାରଣାସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବିଜ୍ଞାନ ମାନବକୁ ଧ୍ୱଂସ ପଥର ପଥିକ କରେ ବୋଲି ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତର: ଯେତେବେଳେ ବିଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି ସହିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ମିଳନ ଘଟିବ ଏବଂ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରୁ ହିଂସା, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଯୁଦ୍ଧର ଅବସାନ ଘଟିବ, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱରେ 'ମୈତ୍ରୀର ଧ୍ୱଜା' ଉଡ଼ିବ।
ଉତ୍ତର: ବିଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦିଗ (ଧ୍ୱଂସ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା) ଦୂର ହେଲେ ବିଜ୍ଞାନ କେବଳ ଆଲୋକ ଓ ଜୀବନଦାୟୀ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଧରାପୃଷ୍ଠକୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପରିଣତ କରିବ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ (ପ୍ରଶ୍ନ ୨୧ ରୁ ୨୪)]
"ତ୍ୟାଗ ମାର୍ଗରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ ଯେତେବେଳେ ସେ ବିଷୟରେ ମାଲିକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଭୋଗ ମାର୍ଗଗାମୀ ଜାତିଠାରୁ ତା'ର ପଥ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥକ୍ ହୋଇଯାଏ।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ଆଲୋଚ୍ୟ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ 'ସାହିତ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ'ର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ବୈଜ୍ଞାନିକ ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧ 'ସଭ୍ୟତା ଓ ବିଜ୍ଞାନ'ରୁ ସଂଗୃହୀତ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଭାରତୀୟ ତ୍ୟାଗପୂତ ସଂସ୍କୃତି କିପରି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଭୋଗବାଦୀ ସଂସ୍କୃତିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏଠାରେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଭୋଗମାର୍ଗୀ ଜାତିମାନେ ସାଂସାରିକ ଧନସମ୍ପଦ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ବିଳାସବ୍ୟସନକୁ ନିଜ ଜୀବନର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମନେକରନ୍ତି। ସେମାନେ ବସ୍ତୁର ଦାସ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଆଦର୍ଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଆରା।
ଭାରତୀୟ ମଣିଷ ଧନସମ୍ପଦ ବା ବିଷୟର ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତାର ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ। ବରଂ 'ତେନ ତ୍ୟକ୍ତେନ ଭୁଞ୍ଜୀଥାଃ' ନୀତି ଅନୁସାରେ ସେ ତ୍ୟାଗ ମାର୍ଗରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ ସମ୍ପଦକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦାନ ଭାବେ ଅନ୍ୟର ସେବାରେ ଲଗାଏ। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପଦର ଦାସ ନହୋଇ ତାର ପ୍ରକୃତ 'ମାଲିକ' ସାଜେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖଲିପ୍ସୁ ଭୋଗବାଦୀ ଜାତିଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଏକ ମହାନ୍ ସ୍ଥାନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣ ଭାରତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦର୍ଶନର ଗୌରବକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛି।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
"ଭାରତର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ତା'ର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ପଠିତ ବାକ୍ୟଟି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପ୍ରଫେସର ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ରଚିତ 'ସଭ୍ୟତା ଓ ବିଜ୍ଞାନ' ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳ ଆତ୍ମା କେଉଁଠାରେ ନିହିତ, ତାହା ଲେଖକ ଏଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ପୃଥିବୀର ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା କେବଳ ସାମରିକ ଶକ୍ତି, ଧନସମ୍ପଦ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଆଡ଼ମ୍ବରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା। ସମୟକ୍ରମେ ସେହି ରୋମୀୟ, ଗ୍ରୀକ୍ ବା ବାବିଲୋନୀୟ ସଭ୍ୟତା ବିଲୀନ ହୋଇଗଲା। ମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିପାରିଛି।
ଏହାର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତର 'ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା'। ଭାରତ କେବଳ ଶରୀର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସବୁକିଛି ମନେକରେ ନାହିଁ; ଏହା ଆତ୍ମା, ଈଶ୍ୱର, ନୈତିକତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱପ୍ରେମ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ। ଭୌତିକ ଧନସମ୍ପଦ ବିନାଶଶୀଳ, କିନ୍ତୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଚିରନ୍ତନ। ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆଦର୍ଶ ହିଁ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଚିରନ୍ତନ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏଠାରେ ପ୍ରତିପାଦିତ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
"ଏହାର ଶେଷ ଫଳ କ'ଣ ହେବ, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଗର୍ଭରେ ନିହିତ, ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ପରୀକ୍ଷଣ ହିଁ ଚାଲିଛି।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ଉକ୍ତ ପଂକ୍ତିଟି ଡକ୍ଟର ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ 'ସଭ୍ୟତା ଓ ବିଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସଂଗୃହୀତ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ବିଜ୍ଞାନର ଅପୂର୍ବ ଅଗ୍ରଗତି ମାନବ ଜାତିକୁ କେଉଁ ଦିଗକୁ ନେଇଯିବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖକ ଏକ ସତର୍କତାମୂଳକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବିଜ୍ଞାନର କ୍ଷିପ୍ର ଉନ୍ନତି ଯୋଗୁଁ ମାନବ ସଭ୍ୟତାରେ ଏକ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟୁଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ବିଜ୍ଞାନ ମାନବକୁ ରୋଗମୁକ୍ତ କରିବା, ଜୀବନକୁ ସହଜ ଓ ଆରାମଦାୟକ କରିବାରେ ଲାଗିଛି; ଅନ୍ୟପଟେ ସେହି ବିଜ୍ଞାନ ଭୟଙ୍କର ପରମାଣୁ ବୋମା ଓ ରାସାୟନିକ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷଣକରେ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଏହି ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ମଣିଷ କାହାକୁ ବାଛିବ? ଯଦି ମଣିଷ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରିବ, ତେବେ ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଆସିବ; ଆଉ ଯଦି କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହେବ, ତେବେ ମାନବ ସଭ୍ୟତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ହିଁ ଚାଲିଛି ଏବଂ ଏହାର ଚରମ ପରିଣାମ କ'ଣ ହେବ, ତାହା କେବଳ ଭବିଷ୍ୟତ ହିଁ କହିପାରିବ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ମାନବଜାତିର ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ଚିନ୍ତାଶୀଳତା ଏଥିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
"ବିରାଟ ସାଗର ଆଜି ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ ହୋଇନାହିଁ କି ତୁଙ୍ଗ ହିମାଳୟ ଦୁରୂହ ହୋଇ ରହିନାହିଁ।"
ସରଳାର୍ଥ:
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଉତ୍ସ: ଆଲୋଚ୍ୟ ବାକ୍ୟାଂଶଟି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ 'ସଭ୍ୟତା ଓ ବିଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ପ୍ରକୃତିର କଠିନ ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଜ୍ଞାନ କିପରି ବିଜୟ ହାସଲ କରିଛି, ତାହା ଲେଖକ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା:
ଅତୀତରେ ପ୍ରକୃତିର ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଓ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତମାଳା ମଣିଷ ପାଇଁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା। ସମୁଦ୍ରକୁ ଡେଇଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ବରଫାବୃତ ହିମାଳୟ ଚଢ଼ିବା ଏକ ଦୁରୂହ ବ୍ୟାପାର ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ବିଜ୍ଞାନର ବଳରେ ମଣିଷ ବିରାଟ ଜଳଜାହାଜ ଓ ସବ୍ମେରିନ୍ ନିର୍ମାଣ କରି ବିଶାଳ ସାଗରକୁ ସହଜରେ ପାରି ହୋଇପାରୁଛି। ଉଡ଼ାଜାହାଜ ସାହାଯ୍ୟରେ କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ଓ ମହାଦେଶ ଡେଇଁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି। ପର୍ବତାରୋହଣର ଆଧୁନିକ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଜୟ କରି ସେଠାରେ ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ପାରୁଛି। ବିଜ୍ଞାନ ମଣିଷକୁ ଏପରି ଶକ୍ତି ଦେଇଛି ଯେ ପ୍ରକୃତିର କୌଣସି ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ ଆଉ ମାନବ ପାଇଁ ଅପହଞ୍ଚ ହୋଇ ରହିନାହିଁ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ବିଜ୍ଞାନର ଚମତ୍କାର ବିଜୟ ଏଠାରେ ପ୍ରତିଫଳିତ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପ୍ରଶ୍ନ ୨୫ ରୁ ୨୭)]
ଉତ୍ତର:
ଉପକ୍ରମ:
ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ତଥା ବୈଜ୍ଞାନିକ ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧ 'ସଭ୍ୟତା ଓ ବିଜ୍ଞାନ' ହେଉଛି ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଉନ୍ମେଷ ଓ ବିଜ୍ଞାନର ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ତଥ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା। ବିଜ୍ଞାନ ବିନା ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟତାର କଳ୍ପନା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇ ନପାରେ।
ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶରେ ବିଜ୍ଞାନର ମୁଖ୍ୟ ଅବଦାନ:
୧. ଦୂରତା ହ୍ରାସ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ବିପ୍ଳବ: ବାଷ୍ପୀୟ ଶକଟ (ରେଳଗାଡ଼ି), ଉଡ଼ାଜାହାଜ, ଜଳଜାହାଜ ଏବଂ ଟେଲିଫୋନ୍-ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ (Global Village)ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ବିରାଟ ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ହିମାଳୟ ଆଉ ଦୁର୍ଗମ ହୋଇ ରହିନାହିଁ।
୨. ପ୍ରକୃତି ଉପରେ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ: ଆଦିମ ମଣିଷ ପ୍ରକୃତିର କୋପକୁ ଭୟ କରୁଥିଲା। ମାତ୍ର ଆଜି ମଣିଷ ବିଜ୍ଞାନ ବଳରେ ବିଜୁଳି, ପବନ, ଜଳ ଓ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିକୁ ନିଜର ଦାସ କରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଇପାରିଛି।
୩. ଚିକିତ୍ସା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା: ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତି ଯୋଗୁଁ ମହାମାରୀ, କ୍ୟାନସର୍ ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି। ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ଓ ନୂଆ ନୂଆ ଔଷଧ ଯୋଗୁଁ ମାନବର ଆୟୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁହାର ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
୪. କୃଷି ଓ ଶିଳ୍ପରେ ସମୃଦ୍ଧି: ଟ୍ରାକ୍ଟର, ରାସାୟନିକ ସାର, ଉନ୍ନତ ବିହନ ଏବଂ କଳକାରଖାନା ଯୋଗୁଁ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରଚୁର ଉତ୍ପାଦନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
୫. ଜ୍ଞାନର ବିସ୍ତାର: ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ପାଦ ଥାପିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛି।
ଉପସଂହାର:
ବିଜ୍ଞାନ ମାନବକୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସରୁ ମୁକ୍ତ କରି ଯୁକ୍ତିବାଦୀ କରିଛି ଏବଂ ସଭ୍ୟତାର ରଥକୁ ଅବିରାମ ଭାବେ ଆଗକୁ ଆଗେଇ ନେଇଚାଲିଛି।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତା ଏବଂ ବାହ୍ୟ (ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ତଥା ରୋମୀୟ) ସଭ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମୌଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି:
୧. ବାହ୍ୟ ସଭ୍ୟତାର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ:
୨. ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ:
୩. ଲେଖକଙ୍କ ମତାମତ:
ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, କେବଳ ବାହ୍ୟ ଚାକଚକ୍ୟ ଓ ଭୌତିକ ଉନ୍ନତି ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ସଭ୍ୟତା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଭାରତର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ହିଁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସଭ୍ୟତାକୁ ବିନାଶ ମୁଖରୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଏକମାତ୍ର ମାର୍ଗ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
'ସଭ୍ୟତା' ଏବଂ 'ବିଜ୍ଞାନ' ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇଟି ପାର୍ଶ୍ୱ ସଦୃଶ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ଗୋଟିକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟଟିର ବିକାଶ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ:
୧. ସଭ୍ୟତା ବିନା ବିଜ୍ଞାନ ଅସମ୍ଭବ:
ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ସମାଜବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିବା ଶିଖିଲା, ଚିନ୍ତା କରିବାର ଅବସର ପାଇଲା ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ଆଦାନପ୍ରଦାନ କଲା, ସେତେବେଳେ ହିଁ ବିଜ୍ଞାନର ଜନ୍ମ ହେଲା। ସଭ୍ୟ ମାନବର କୌତୂହଳ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ହିଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆବିଷ୍କାରର ଜନନୀ।
୨. ବିଜ୍ଞାନ ବିନା ସଭ୍ୟତା ଅଚଳ:
ବିଜ୍ଞାନ ଯଦି ନଥାନ୍ତା, ତେବେ ମଣିଷ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଗୁମ୍ଫାରେ ବସି କଞ୍ଚା ମାଂସ ଖାଉଥାନ୍ତା। ବିଜ୍ଞାନ ହିଁ ମଣିଷକୁ ଘର, ବସ୍ତ୍ର, ଔଷଧ, ଯାନବାହନ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର ମାଧ୍ୟମ ଦେଇ ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟ ମଣିଷରେ ପରିଣତ କରିଛି।
୩. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତି:
ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆମେ ଏହା ଅନୁଭବ କରୁଛୁ। ସକାଳେ ଉଠିବା ଠାରୁ ରାତିରେ ଶୋଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଟୁଥ୍ବ୍ରସ୍, ବିଜୁଳି ପଙ୍ଖା, ଗ୍ୟାସ୍ ଚୁଲା, ସାଇକେଲ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର — ଏ ସବୁ ବିଜ୍ଞାନର ଦାନ। ଏହି ସୁବିଧା ନମିଳିଲେ ଆମର ସଭ୍ୟ ଜୀବନଯାପନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଠପ୍ ହୋଇଯିବ।
ସୁତରାଂ, ସଭ୍ୟତା ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ପରସ୍ପରର ପରିପୂରକ ଓ ପରସ୍ପର ଆଶ୍ରୟୀ ବୋଲି କହିବା ସର୍ବଥା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ତୁମ ପାଇଁ କାମ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ (ପ୍ରଶ୍ନ ୨୮ ରୁ ୩୦)]
ଉତ୍ତର:
ପ୍ରଫେସର ବଂଶୀଧର ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ରଚନା:
୧. 'ଦରିଆ ପାରିର ସୁନା' (ଭ୍ରମଣ ଓ ବିଜ୍ଞାନଧର୍ମୀ ସାହିତ୍ୟ)
୨. 'ଶିଶୁର ବାଣୀ' (ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ)
୩. 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ' ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରବନ୍ଧାବଳୀ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା ସମୂହ:
୧. ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକା ସଭ୍ୟତା (ଭାରତ): ନଗର ପରିକଳ୍ପନା, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଜୀବନ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ।
୨. ମିଶରୀୟ ସଭ୍ୟତା (ଇଜିପ୍ଟ): ନୀଳନଦୀ କୂଳରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ପିରାମିଡ୍ ଓ ମମି ପାଇଁ ଖ୍ୟାତ।
୩. ମେସୋପୋଟାମିଆ ସଭ୍ୟତା (ଇରାକ୍): ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ଓ ୟୁଫ୍ରେଟିସ୍ ନଦୀ କୂଳର ପ୍ରାଚୀନ କୃଷି ଓ ଲିପି ସଭ୍ୟତା।
୪. ଗ୍ରୀକ୍ ସଭ୍ୟତା: ଦର୍ଶନ, ଗଣତନ୍ତ୍ର, ସାହିତ୍ୟ ଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାର ଉତ୍ସ।
୫. ରୋମାନ୍ ସଭ୍ୟତା: ଆଇନ କାନୁନ୍, ସାମରିକ ବାହିନୀ ଓ ବିଶାଳ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ପାଇଁ ପରିଚିତ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଉତ୍ତର:
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସଭାପତିତ୍ୱରେ "ବିଜ୍ଞାନ ମାନବ ସଭ୍ୟତା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ନା ଅଭିଶାପ?" ବିଷୟରେ ଦୁଇଟି ଦଳ ହୋଇ ତର୍କସଭା ପରିଚାଳନା କରିବେ।)
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
[ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ସ୍ପେଶାଲ୍)]
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୨ ମସିହା ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ ସଂଖ୍ୟା 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ' ପତ୍ରିକାରେ।
ଉତ୍ତର: କଟକର ଐତିହାସିକ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜର।
ଉତ୍ତର: କ୍ଷିତି (ମାଟି), ଅପ୍ (ଜଳ), ତେଜ (ଅଗ୍ନି), ମରୁତ୍ (ବାୟୁ) ଏବଂ ବ୍ୟୋମ (ଆକାଶ)।
ଉତ୍ତର: ମାନବ କଲ୍ୟାଣ, ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମକୁ ବୁଝି ସମାଜର ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରିବା।
ଉତ୍ତର: ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ନୈତିକ ଆଦର୍ଶର ସମନ୍ୱୟରେ।
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App