ଅଧ୍ୟାୟ ୦୫: ଣିଜନ୍ତ ପ୍ରକରଣ (Nijanta Prakarana)
(BSE Odisha ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ସଂସ୍କୃତ ବ୍ୟାକରଣ — ୧୦୦% ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍)
⚡ Pillar 1: Exam Shortcut & Option Elimination Trick (ମାଷ୍ଟର ଫର୍ମୁଲା ଓ ୩-ସେକେଣ୍ଡ ଏଲିମିନେସନ ଟ୍ରିକ୍)
୧. ଣିଜନ୍ତ ମାଷ୍ଟର ଫର୍ମୁଲା ଚାର୍ଟ (Causal Verb Master Formulas)
ଯେତେବେଳେ କର୍ତ୍ତା ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ (ପ୍ରେରଣାର୍ଥ), ସେତେବେଳେ ଧାତୁ ପରେ ‘ଣିଚ୍’ (i) ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଣିଜନ୍ତ ଧାତୁ ଗଠିତ ହୁଏ ।
1. କର୍ତ୍ତାର ପ୍ରକାରଭେଦ (Karta Types):
2. ଧାତୁ ରୂପାନ୍ତରଣ ମାଷ୍ଟର ନିୟମ:
3. ଲକାରଗୁଡ଼ିକରେ ଣିଜନ୍ତ ରୂପ (ଚୁରାଦିଗଣ ପରି):
୨. BSE Odisha ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ୩-ସେକେଣ୍ଡ ଏଲିମିନେସନ ଟ୍ରିକ୍ସ (3-Second Elimination Tricks)
| ପ୍ରଶ୍ନର କୀ-ୱାର୍ଡ (Trigger Words) | ଭୁଲ୍ ବିକଳ୍ପ (ତୁରନ୍ତ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ) | ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର (Direct Hit) | ମନେରଖିବା ଲଜିକ୍ / ସର୍ଟକଟ୍ |
|---|---|---|---|
| କର୍ତ୍ତା ନିଜେ ଭୟର କାରଣ ହେଲେ (ସର୍ପଃ ଶିଶୂନ୍...) | ଭାୟୟତି, ଭୀଷୟତି | ଭୀଷୟତେ (Bhīṣayate) | ଆତ୍ମନେପଦୀ ‘ଭୀଷୟତେ’ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ କର୍ତ୍ତା ନିଜେ ଭୟର ଉତ୍ସ (ଯଥା: ସାପ ଲୋକଙ୍କୁ ଡରାଏ) । |
| ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଜାତ କରାଇଲେ (ମାତା ବାଳଂ...) | ଭୀଷୟତେ, ଭୟୟତି | ଭାୟୟତି (Bhāyayati) | ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ (ଚାବି/ବାଡ଼ି) ଦେଖାଇ ଡରାଇଲେ ପରସ୍ମୈପଦୀ ‘ଭାୟୟତି’ ହୁଏ । |
| ଶିକାର କରିବା / ମାରିବା ଅର୍ଥରେ (ବ୍ୟାଧଃ ମୃଗାନ୍...) | ରଞ୍ଜୟତି | ରଜୟତି (Rajayati) | ରଜୟତି = ମାରୁଛି / ଶିକାର କରୁଛି; ରଞ୍ଜୟତି = ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଛି / ରଙ୍ଗ କରୁଛି । |
| ପରଲୋକ ପାଇଁ କର୍ମ ସାଧନ (ତପସ୍ୟା) | ସାଧୟତି | ସେଧୟତି (Sedhayati) | ପରଲୋକ କର୍ମ ପାଇଁ ‘ସେଧୟତି’; ଇହଲୋକ (ରନ୍ଧନ/କାର୍ଯ୍ୟ) ପାଇଁ ‘ସାଧୟତି’ । |
| ଦଦତଂ ପ୍ରେରୟତି (ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରେ) | ଦଦୟତି, ଦାନୟତି | ଦାପୟତି (Dāpayati) | ଦା ଧାତୁରେ ପୁକ୍ ଆଗମ ହୋଇ ‘ଦାପୟତି’ ହୁଏ । |
| କ୍ରୀଣନ୍ତଂ ପ୍ରୈରୟତ୍ (କିଣିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲା - ଲଙ୍) | କ୍ରାପୟତି, କ୍ରେତୟତି | ଅକ୍ରାପୟତ୍ (Akrāpayat) | ଲଙ୍ ଲକାର ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଏକବଚନରେ ‘ଅକ୍ରାପୟତ୍’ ହୁଏ । |
🧠 Pillar 2: Memory Story & Rhyme Mnemonic (ମନେରଖିବା କାହାଣୀ ଓ ଛନ୍ଦୋବଦ୍ଧ ଶ୍ଳୋକ)
୧. ମନେରଖିବା କାହାଣୀ (The King & Prime Minister Story)
ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ:
ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ନିଜେ ହଳ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ କୃଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ ଚାଷ କରାନ୍ତି (କାରୟତି - ପ୍ରଯୋଜକ କର୍ତ୍ତା ରାଜା, ପ୍ରଯୋଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତା କୃଷକ) ।
ରାଣୀ ନିଜେ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ଶିଶୁକୁ କୋଳରେ ବସାଇ ଦୁଗ୍ଧ ପିଆନ୍ତି (ପାୟୟତି) ଏବଂ ଶେଯରେ ଶୁଆନ୍ତି (ଶାୟୟତି) ।
ଗୁରୁକୁଳରେ ଶିକ୍ଷକ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବେଦ ପଢ଼ାନ୍ତି (ପାଠୟତି / ଅଧ୍ୟାପୟତି) ।
ଜଙ୍ଗଲରେ ସାପ ନିଜ ବିଷରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଡରାଏ (ଭୀଷୟତେ - ନିଜେ ଭୟର ହେତୁ), କିନ୍ତୁ ମାଆ ପିଲାକୁ କୋଚିଆ ଦେଖାଇ ଡରାନ୍ତି (ଭାୟୟତି - ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୟ) ।
ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ତପ ସାଧନ କରନ୍ତି (ସେଧୟତି), କିନ୍ତୁ ରୋଷେୟା ଭାତ ରାନ୍ଧି ସାଧନ କରେ (ସାଧୟତି) !
ଏହିପରି ‘ଣିଚ୍’ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଲାଗି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଚାଲିଥାଏ ।
⚠️ Pillar 3: The No. 1 Common Trap / Mistake Alert (ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ଅର୍ଥଭେଦ ସତର୍କତା)
| ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼ି | ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟାକରଣ ଓ ଅର୍ଥ | ଦ୍ୱିତୀୟ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟାକରଣ ଓ ଅର୍ଥ | Fatal Trap & Solution |
|---|---|---|---|
| ରଜୟତି – ରଞ୍ଜୟତି | ରଜୟତି: ବ୍ୟାଧଃ ମୃଗାନ୍ ରଜୟତି (ହିଂସା କରେ / ଶିକାର କରେ) | ରଞ୍ଜୟତି: ରଜକଃ ବସ୍ତ୍ରଂ ରଞ୍ଜୟତି (ରଙ୍ଗ କରେ) / ଗାୟକଃ ମନୋରଞ୍ଜୟତି | ଧୋବା ଲୁଗା ରଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ ‘ରଞ୍ଜୟତି’ ହେବ; ଶିକାରୀ ପଶୁ ମାରୁଥିଲେ ‘ରଜୟତି’ । |
| ଭୀଷୟତେ – ଭାୟୟତି | ଭୀଷୟତେ (ଆତ୍ମନେ.): କର୍ତ୍ତା ନିଜେ ଭୟର କାରଣ (ସର୍ପଃ ଜନାନ ଭୀଷୟତେ) | ଭାୟୟତି (ପରସ୍ମୈ.): କର୍ତ୍ତା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଜାତ କରାଏ (ମାତା କୁଞ୍ଚିକୟା ଭାୟୟତି) | କର୍ତ୍ତା ନିଜେ ଭୟଙ୍କର ହେଲେ ଭୀଷୟତେ; ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଡରାଇଲେ ଭାୟୟତି । |
| ସେଧୟତି – ସାଧୟତି | ସେଧୟତି: ପରଲୋକ ସାଧନ (ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ତପଃ ସେଧୟତି) | ସାଧୟତି: ଇହଲୋକ ସାଧନ (ପାଚକଃ ଅନ୍ନଂ ସାଧୟତି) | ତପସ୍ୟା ଥିଲେ ‘ସେଧୟତି’, ଭୋଜନ/କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ‘ସାଧୟତି’ । |
| ଚଳୟତି – ଚାଳୟତି | ଚଳୟତି: ପବନଃ ଲତାଂ ଚଳୟତି (ଥରାଇବା / ହଲାଇବା) | ଚାଳୟତି: ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜ୍ୟଂ ଚାଳୟତି (ପରିଚାଳନା କରିବା) | ହଲାଇବା ଅର୍ଥରେ ‘ଚଳୟତି’; ଚଳାଇବା ବା ପରିଚାଳନା ଅର୍ଥରେ ‘ଚାଳୟତି’ । |
| ନିଶମୟତି – ନିଶାମୟତି | ନିଶମୟତି: ଆଲୋଚନ ବା ଦର୍ଶନ କରେ (ଦେଖେ) | ନିଶାମୟତି: ଶ୍ରବଣ କରେ (ଶୁଣେ) | ଦେଖିବା = ନିଶମୟତି; ଶୁଣିବା = ନିଶାମୟତି । |
🎯 Pillar 5: The 1-Minute Visual Formula Box / Master Summary Table (ମାଷ୍ଟର ସାରଣୀ)
```
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ ଣିଜନ୍ତ ଧାତୁର ପ୍ରମୁଖ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାରଣୀ │
├──────────┬─────────────────┬─────────────────┬─────────────────────────┤
│ ମୂଳ ଧାତୁ │ ସାଧାରଣ କ୍ରିୟା │ ଣିଜନ୍ତ କ୍ରିୟା (ଲଟ୍)│ ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ │
├──────────┼─────────────────┼─────────────────┼─────────────────────────┤
│ ପଠ୍ │ ପଠତି (ପଢ଼ୁଛି) │ ପାଠୟତି │ ପଢ଼ାଉଛି │
│ ଗମ୍ │ ଗଚ୍ଛତି (ଯାଉଛି) │ ଗମୟତି │ ପଠାଉଛି (ଯିବାକୁ ପ୍ରେରୁଛି) │
│ କୃ │ କରୋତି (କରୁଛି) │ କାରୟତି │ କରାଉଛି │
│ ଦୃଶ୍ │ ପଶ୍ୟତି (ଦେଖୁଛି) │ ଦର୍ଶୟତି │ ଦେଖାଉଛି │
│ ଶ୍ରୁ │ ଶୃଣୋତି (ଶୁଣୁଛି) │ ଶ୍ରାବୟତି │ ଶୁଣାଉଛି │
│ ପା │ ପିବତି (ପିଉଛି) │ ପାୟୟତି │ ପିଆଉଛି │
│ ସ୍ଥା │ ତିଷ୍ଠତି (ରହୁଛି) │ ସ୍ଥାପୟତି │ ରଖୁଛି / ସ୍ଥାପନ କରୁଛି │
│ ଦା │ ଦଦାତି (ଦେଉଛି) │ ଦାପୟତି │ ଦିଆଉଛି │
│ ଜ୍ଞା │ ଜାନାତି (ଜାଣୁଛି) │ ଜ୍ଞାପୟତି │ ଜଣାଉଛି │
│ ହନ୍ │ ହନ୍ତି (ମାରୁଛି) │ ଘାତୟତି │ ମରାଇବାକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଛି │
│ ଶୀ │ ଶେତେ (ଶୋଇଛି) │ ଶାୟୟତି │ ଶୁଆଉଛି │
│ ଭୁଜ୍ │ ଭୁଙ୍କ୍ତେ (ଖାଉଛି) │ ଭୋଜୟତି │ ଖୁଆଉଛି │
└──────────┴─────────────────┴─────────────────┴─────────────────────────┘
```
🏆 Pillar 6: Textbook Exercise Solutions (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର — ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ)
୧. ସଂସ୍କୃତଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ (ସଂସ୍କୃତରେ ଅନୁବାଦ କର):
(କ) ମାଆ ଝିଅକୁ ଶେଯରେ ଶୁଆଉଛନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ମାତା କନ୍ୟାଂ (ଦୁହିତରଂ) ଶଯ୍ୟାୟାଂ ଶାୟୟତି ।
(ଖ) ବାପା ପୁଅକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଇବେ ।
ଅନୁବାଦ: ପିତା ପୁତ୍ରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଦର୍ଶୟିଷ୍ୟତି ।
(ଗ) ମୁଁ ତୁମଦ୍ୱାରା ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ତୋଳାଇବି ।
ଅନୁବାଦ: ଅହଂ ତ୍ୱୟା ପୁଷ୍ପାଣି ଚାୟୟିଷ୍ୟାମି (ଚେୟିଷ୍ୟାମି) ।
(ଘ) ରମା ସୀମାକୁ ନିଦରୁ ଉଠାଉଛି ।
ଅନୁବାଦ: ରମା ସୀମାଂ ନିଦ୍ରାୟାଃ ଜାଗରୟତି (ଉତ୍ଥାପୟତି) ।
(ଙ) ମାମୁଁ ଆମକୁ ଗପ ଶୁଣାଇଲେ ।
ଅନୁବାଦ: ମାତୁଳଃ ଅସ୍ମାନ୍ ଗଳ୍ପମ୍ ଅଶ୍ରାବୟତ୍ ।
(ଚ) ସେମାନେ ତୁମକୁ କାହିଁକି ଡକାଇଛନ୍ତି ?
ଅନୁବାଦ: ତେ ତ୍ୱାଂ କିମର୍ଥଂ ହ୍ୱାୟିତବନ୍ତଃ (ଆହ୍ୱାୟୟନ୍ତି) ?
(ଛ) ବାପା ରାମଦ୍ୱାରା ବହିଗୁଡ଼ିକୁ ରଖାଉଛନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ପିତା ରାମେଣ ପୁସ୍ତକାନି ସ୍ଥାପୟତି ।
(ଜ) ଗୁରୁମା’ ତୁମକୁ ସାହିତ୍ୟ ପଢ଼ାଇବା ଉଚିତ ।
ଅନୁବାଦ: ଆଚାର୍ଯ୍ୟା ତ୍ୱାଂ ସାହିତ୍ୟଂ ପାଠୟେତ୍ ।
(ଝ) ତୁମକୁ କିଏ ଲୁଗା ପିନ୍ଧାଇଛି ?
ଅନୁବାଦ: ତ୍ୱାଂ କଃ ବସ୍ତ୍ରଂ ପରିଧାପୟତି ?
(ଞ) ଆଈ ନାତୁଣୀକୁ ଗାଧୋଇଦେବେ ।
ଅନୁବାଦ: ମାତାମହୀ ପୌତ୍ରୀଂ (ଦୌହିତ୍ରୀଂ) ସ୍ନାପୟିଷ୍ୟତି ।
(ଟ) ଶିକ୍ଷକ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର କରାଉଛନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଶିକ୍ଷକଃ ଛାତ୍ରୈଃ ଉତ୍ତରଂ କାରୟତି ।
(ଠ) ନର୍ତ୍ତକ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଛି ।
ଅନୁବାଦ: ନର୍ତ୍ତକଃ ଜନାନାଂ ମନୋ ରଞ୍ଜୟତି ।
(ଡ) ସରକାର ଜନତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଛନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଶାସନଂ (ସର୍ବକାରଃ) ଜନତାଂ ନିବେଦୟତି ।
(ଢ) ଗୋବିନ୍ଦ ମୂଲିଆଦ୍ୱାରା ଜିନିଷପତ୍ର ବୁହାଇଲେ ।
ଅନୁବାଦ: ଗୋବିନ୍ଦଃ ଶ୍ରମିକେଣ ଦ୍ରବ୍ୟାଣି ଅବାହୟତ୍ ।
(ଣ) ବଡ଼ଭଉଣୀ ସାନଭାଇକୁ ନିୟମସବୁ ବୁଝାଇଦେବା ଉଚିତ ।
ଅନୁବାଦ: ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଭଗିନୀ ଅନୁଜଂ ନିୟମାନ୍ ବୋଧୟେତ୍ ।
୨. ଅଧୋଲିଖିତପଦାନି ବ୍ୟବହୃତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତେନ ବାକ୍ୟରଚନାଂ କୁରୁତ (ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର):
1. ଅଧ୍ୟାପୟତି (ପଢ଼ାଉଛନ୍ତି): ଶିକ୍ଷକଃ ଛାତ୍ରାନ୍ ବ୍ୟାକରଣମ୍ ଅଧ୍ୟାପୟତି ।
2. ଭୀଷୟତେ (ଡରାଉଛି): ସର୍ପଃ ବିଷେଣ ଜନାନ ଭୀଷୟତେ ।
3. ରଜୟତି (ଶିକାର କରୁଛି): ବ୍ୟାଧଃ ବନେ ବାରଣାନ୍ ରଜୟତି ।
4. ଦାପୟାମି (ଦିଆଉଛି): ଅହଂ ତସ୍ମୈ ପୁରସ୍କାରଂ ଦାପୟାମି ।
5. ଶ୍ରାବୟସି (ଶୁଣାଉଛୁ): ତ୍ୱଂ ମାଂ ମଧୁରଂ ଗୀତଂ ଶ୍ରାବୟସି ।
6. ଅଜ୍ଞାପୟତ୍ (ଜଣାଇଲେ): ରାଜା ଦୂତେନ ସନ୍ଦେଶମ୍ ଅଜ୍ଞାପୟତ୍ ।
7. କ୍ରନ୍ଦୟେତ୍ (କନ୍ଦାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ): କଶ୍ଚିତ୍ କମପି ନ କ୍ରନ୍ଦୟେତ୍ ।
8. ଜାଗରୟତି (ଉଠାଉଛି): ମାତା ପ୍ରାତଃ ପୁତ୍ରଂ ଜାଗରୟତି ।
9. ଘାତୟତୁ (ମାରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ): ନୃପଃ ଦୁର୍ଜନଂ ଘାତୟତୁ ।
10. ଅରୋଦୟତ୍ (କନ୍ଦାଇଲା): ଶତ୍ରୁଃ ଶିଶୁମ୍ ଅରୋଦୟତ୍ ।
୩. ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ (ସ୍ତମ୍ଭ ମେଳନ କର):
| 'କ' ସ୍ତମ୍ଭଃ (ବିଗ୍ରହ / ଅର୍ଥ) | 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭଃ (ଣିଜନ୍ତ କ୍ରିୟାପଦ) | ବ୍ୟାକରଣଗତ ବିଶ୍ଳେଷଣ |
|---|---|---|
| (୧) ଗୃହ୍ଣନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟ | ଗ୍ରାହୟ | ଗ୍ରହ୍ + ଣିଚ୍ + ଲୋଟ୍ ମଧ୍ୟମ ଏକବଚନ |
| (୨) ଲଭମାନଂ ପ୍ରେରୟାମି | ଲମ୍ଭୟାମି | ଲଭ୍ + ଣିଚ୍ + ଲଟ୍ ଉତ୍ତମ ଏକବଚନ |
| (୩) ରୁଦନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟସି | ରୋଦୟସି | ରୁଦ୍ + ଣିଚ୍ + ଲଟ୍ ମଧ୍ୟମ ଏକବଚନ |
| (୪) ସ୍ନାନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟେତ୍ | ସ୍ନାପୟେତ୍ | ସ୍ନା + ଣିଚ୍ + ବିଧିଲିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଥମ ଏକବଚନ |
| (୫) ପଶ୍ୟନ୍ତଂ ପ୍ରୈରୟତ୍ | ଅଦର୍ଶୟତ୍ | ଦୃଶ୍ + ଣିଚ୍ + ଲଙ୍ ପ୍ରଥମ ଏକବଚନ |
| (୬) କୁର୍ବନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟିଷ୍ୟନ୍ତି | କାରୟିଷ୍ୟନ୍ତି | କୃ + ଣିଚ୍ + ଲୃଟ୍ ପ୍ରଥମ ବହୁବଚନ |
| (୭) ଗାୟନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟତୁ | ଗାପୟତୁ | ଗୈ + ଣିଚ୍ + ଲୋଟ୍ ପ୍ରଥମ ଏକବଚନ |
| (୮) ଚରନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟସି | ଚାରୟସି | ଚର୍ + ଣିଚ୍ + ଲଟ୍ ମଧ୍ୟମ ଏକବଚନ |
| (୯) ରମମାଣଂ ପ୍ରେରୟିଷ୍ୟାମି | ରମୟିଷ୍ୟାମି | ରମ୍ + ଣିଚ୍ + ଲୃଟ୍ ଉତ୍ତମ ଏକବଚନ |
| (୧୦) ଜିଘ୍ରନ୍ତଂ ପ୍ରେରୟନ୍ତି | ଘ୍ରାପୟନ୍ତି | ଘ୍ରା + ଣିଚ୍ + ଲଟ୍ ପ୍ରଥମ ବହୁବଚନ |
୪. ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ (ଶୁଦ୍ଧ କର):
(କ) ରଜକଃ ବସ୍ତ୍ରାଣି <u>ରଜୟତି</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ରଜକଃ ବସ୍ତ୍ରାଣି ରଞ୍ଜୟତି । (ଲୁଗା ରଙ୍ଗ କରିବା ଅର୍ଥରେ ‘ରଞ୍ଜୟତି’ ହୁଏ, ‘ରଜୟତି’ ଶିକାର କରିବା ଅର୍ଥରେ)
(ଖ) ବୀରଃ ଖଡ୍ଗେନ ଶତ୍ରୂନ୍ <u>ଭୀଷୟତେ</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ବୀରଃ ଖଡ୍ଗେନ ଶତ୍ରୂନ୍ ଭାୟୟତି । (ଖଡ଼୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଡରାଉଥିବାରୁ ପରସ୍ମୈପଦୀ ‘ଭାୟୟତି’ ହେବ)
(ଗ) ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ୟାନ୍ ବ୍ୟାକରଣମ୍ <u>ଅଧ୍ୟାୟୟତି</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ୟାନ୍ ବ୍ୟାକରଣମ୍ ଅଧ୍ୟାପୟତି । (ଇଙ୍ ଧାତୁର ଣିଜନ୍ତ ରୂପ ‘ଅଧ୍ୟାପୟତି’ ହୁଏ)
(ଘ) ନେତା ହସ୍ତଂ <u>ଚଳୟତି</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ନେତା ହସ୍ତଂ ଚାଳୟତି । (ହସ୍ତ ଚାଳନା କରିବା ଅର୍ଥରେ ‘ଚାଳୟତି’ ହୁଏ)
(ଙ) ତ୍ୱଂ କେନ ଖାତିକାମ୍ <u>ଅକ୍ରାପୟଃ</u> ?
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ତ୍ୱଂ କେନ ଖାତିକାମ୍ ଅକ୍ରାପୟଃ / ଅଚାରୟଃ ?
(ଚ) ଶିଶୁଃ ସଂଖ୍ୟାଃ <u>ଗଣୟ</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ଶିଶୁଃ ସଂଖ୍ୟାଃ ଗଣୟତି (ବା: ହେ ଶିଶୋ! ସଂଖ୍ୟାଃ ଗଣୟ) ।
(ଛ) ଗୃହସ୍ଥଃ ଶ୍ରମିକୈଃ କାଷ୍ଠାନି <u>ଛିନତ୍ତି</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ଗୃହସ୍ଥଃ ଶ୍ରମିକୈଃ କାଷ୍ଠାନି ଛେଦୟତି । (ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟାଉଥିବାରୁ ଣିଜନ୍ତ ‘ଛେଦୟତି’ ହେବ)
(ଜ) ତ୍ୱଂ ମାଂ କଥଂ <u>ହସୟତି</u> ?
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ତ୍ୱଂ ମାଂ କଥଂ ହାସୟସି ? (ତ୍ୱଂ କର୍ତ୍ତା ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ ଏକବଚନ ‘ହାସୟସି’)
(ଝ) ଗାୟକଃ ଛାତ୍ରଂ <u>ଗାୟୟତୁ</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ଗାୟକଃ ଛାତ୍ରଂ ଗାପୟତୁ । (ଗୈ ଧାତୁରେ ପୁକ୍ ଆଗମ ହୋଇ ‘ଗାପୟତୁ’ ହୁଏ)
(ଞ) ଜନାଃ ମାର୍ଗେ ଦୁର୍ଘଟନାଂ <u>ଘଟୟତି</u> ।
ଶୁଦ୍ଧ ରୂପ: ଜନାଃ ମାର୍ଗେ ଦୁର୍ଘଟନାଂ ଘଟୟନ୍ତି । (ଜନାଃ ବହୁବଚନ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା ‘ଘଟୟନ୍ତି’ ହେବ)
୫. ଣିଜନ୍ତରୂପାଣି ଲିଖତ (ସାଧାରଣ ରୂପରୁ ଣିଜନ୍ତ ରୂପ ଲେଖ):
୬. ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେଣ ଣିଜନ୍ତରୂପାଣି ଲିଖତ (ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ରୂପ ଲେଖ):
1. କୃ — ବିଧିଲିଙ୍ଗ୍ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଏକବଚନ = କାରୟେୟମ୍
2. ସ୍ଥା — ଲୋଟ୍ ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ ବହୁବଚନ = ସ୍ଥାପୟତ
3. କ୍ରୀ — ଲଙ୍ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ବହୁବଚନ = ଅକ୍ରାପୟନ୍
4. ଗୈ — ଲଟ୍ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ବହୁବଚନ = ଗାପୟନ୍ତି
5. ଗ୍ରହ୍ — ଲୃଟ୍ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱିବଚନ = ଗ୍ରାହୟିଷ୍ୟାବଃ
6. ଛିଦ୍ — ଲୃଟ୍ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଏକବଚନ = ଛେଦୟିଷ୍ୟାମି
7. ଭୁଜ୍ — ଲୋଟ୍ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ବହୁବଚନ = ଭୋଜୟନ୍ତୁ
୭. ଅର୍ଥଭେଦଂ କୁରୁତ (ଅର୍ଥଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ):
1. ରଜୟତି — ରଞ୍ଜୟତି:
2. ଭୀଷୟତେ — ଭାୟୟତି:
3. ନିଶମୟତି — ନିଶାମୟତି:
4. ସାଧୟତି — ସେଧୟତି:
5. ଚଳୟତି — ଚାଳୟତି:
୮. ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୁଦ୍ଧମ୍ ଉତ୍ତରଂ ନିରୂପୟତ (ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ):
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App