BSE ODISHA CLASS 10 • UTKAL MASTER STROKE

Utkal Master Stroke — BSE Odisha ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ ସଫଳତା ସିରିଜ୍

ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ — ସଂସ୍କୃତ ସୌରଭ (Sanskrut Sourabh)

ଅଧ୍ୟାୟ ୦୫: ବରାହୋପାଖ୍ୟାନମ୍ (Varahopakhyanam)

ଉତ୍ସ: ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜାତକ କଥା (Jataka Tales - Bodhisattva Narrative)


🌟 ଅଧ୍ୟାୟ ପରିଚୟ ଓ ମୌଳିକ ସଂଜ୍ଞା (Concept Foundation)

'ବରାହୋପାଖ୍ୟାନମ୍' (The Story of the Boar) ବୌଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟର ନୀତିପୂର୍ଣ୍ଣ 'ଜାତକ କଥା'ରୁ ସଂଗୃହୀତ । ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ ନିଜର ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ପରୋପକାର ଓ ତ୍ୟାଗର ପରାକାଷ୍ଠା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।

  • ମୂଳ ନୀତିବାଣୀ:
  • 1. "ଅହୋ ମେ ଭାଗ୍ୟମ୍ ! କିମନେନ କ୍ଷଣବିନାଶିନା କୁଦେହେନ ? ଇମଂ ଦତ୍ତ୍ୱା ଅହମତିଥୀନ୍ ତର୍ପୟାମି ।" (କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ନଶ୍ୱର ଶରୀରକୁ ପରାର୍ଥେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ହିଁ ମହାନତା) ।

    2. "ମହଦ୍ଭିଃ ସହ ସଙ୍ଗତିଃ ଧ୍ରୁବଂ ମହତେ ଫଳାୟ" (ମହାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗତି ନିଶ୍ଚୟ ମହାନ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ) ।

  • କଥାବସ୍ତୁ: ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଗୁହାରେ ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ଅଂଶସମ୍ଭୂତ ଏକ ବରାହ (ଶୂକର) ନିଜର ମିତ୍ର ମର୍କଟ (କପି) ସହ ବାସ କରୁଥିଲେ । କ୍ରମାଗତ ପାଞ୍ଚ ଦିନର ପ୍ରବଳ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନ (ବର୍ଷା) ରେ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ଏକ ସିଂହ ପରିବାର ଗୁହାଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ଅତିଥି ସତ୍କାର ପାଇଁ ବରାହ ନିଜ ଶରୀରର ମାଂସ ସିଂହ ପରିବାରକୁ ଦାନ କଲେ । କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତା ସିଂହୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାରୁ ବରାହ ତାର ପୁନର୍ଜୀବନ କାମନା କଲେ । ସାକ୍ଷାତ୍ ଧର୍ମଦେବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା ସଫଳ ହେଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ ଏବଂ ବରାହ ଓ ମର୍କଟ ଉଭୟଙ୍କୁ ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପଦ ପ୍ରଦାନ କଲେ ।

  • ⚡ PILLAR 1: Exam Shortcut & Option Elimination Trick (ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ନିୟମ)

    ପ୍ରଶ୍ନର ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ (Question Key) ସଠିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ଉତ୍ତର (Direct Target) ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ନିୟମ (Instant Elimination)
    ବରାହୋପାଖ୍ୟାନମ୍ କସ୍ମାତ୍ ସଂଗୃହୀତମ୍ ? ଜାତକକଥାତଃ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରାତ୍ ବା ହିତୋପଦେଶାତ୍ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ ।
    ବରାହଃ କସ୍ୟ ପର୍ବତସ୍ୟ ଗୁହାୟାମ୍ ଆସୀତ୍ ? ବିନ୍ଧ୍ୟାଦ୍ରେଃ (ବିନ୍ଧ୍ୟପର୍ବତସ୍ୟ) ହିମାଳୟସ୍ୟ ବା ମଳୟସ୍ୟ ବାଦ୍ ।
    ବରାହସ୍ୟ ମିତ୍ରଂ କଃ ଆସୀତ୍ ? ମର୍କଟଃ (କପିଃ) ଶୃଗାଳଃ ବା ହରିଣଃ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ ।
    କତି ବାସରାନ୍ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନମଭବତ୍ ? ପଞ୍ଚ ବାସରାନ୍ ସପ୍ତ ବା ଦଶ ବାଦ୍ ।
    ବରାହସ୍ୟ ମାଂସଂ ପ୍ରଥମତଃ କଃ ଅଭକ୍ଷୟତ୍ ? ସିଂହଶାବକଃ (ଶିଶୁଃ) ସିଂହୀ ବା ବ୍ୟାଘ୍ରଃ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ ।
    ମହଦ୍ଭିଃ ସହ ସଙ୍ଗତିଃ କସ୍ମୈ ଭବତି ? ମହତେ ଫଳାୟ ଅଳ୍ପଫଳାୟ ବା କଷ୍ଟାୟ ବାଦ୍ ।


    🧠 PILLAR 2: Memory Story & Rhyme Mnemonic (ମନେ ରଖିବା ସହଜ ସୂତ୍ର ଓ ଛନ୍ଦ)

    🎵 ବରାହୋପାଖ୍ୟାନମ୍ ମାଷ୍ଟର ଛନ୍ଦ:

    "ବିନ୍ଧ୍ୟ ଗୁହାରେ ବରାହ ମର୍କଟ ମିତ୍ର ଥିଲେ ଦୁଇ ଜଣ,
    କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ସିଂହ ଅତିଥି ପାଇଁ ଦେଲେ ନିଜ ତନୁ ମନ !
    ପରାର୍ଥେ ତ୍ୟାଗିଲେ ପ୍ରାଣ ଧର୍ମଦେବ ପରୀକ୍ଷିଲେ ଧ୍ୟାନ,
    ସାଧୁସଙ୍ଗେ ମର୍କଟ ବି ପାଇଲା ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପଦ ମାନ !"


    ⚠️ PILLAR 3: The No. 1 Common Trap / Mistake Alert (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ସତର୍କତା)

    ପ୍ରଶ୍ନ ସାଧାରଣ ଭ୍ରମ ❌ ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ସଠିକ୍ ରୂପ ✅ ବ୍ୟାକରଣଗତ ସତର୍କତା (Grammar Secret)
    କାରକ: ମହଦ୍ଭିଃ ସହ ସଙ୍ଗତିଃ ଅନୁକ୍ତେ କର୍ତ୍ତରି ତୃତୀୟା ❌ ସହାର୍ଥେ ତୃତୀୟା ✅ 'ସହ' ଶବ୍ଦ ଯୋଗେ 'ମହଦ୍ଭିଃ' ରେ ତୃତୀୟା ବିଭକ୍ତି ହୋଇଛି ।
    କାରକ: ମହତେ ଫଳାୟ ତାଦର୍ଥ୍ୟେ ଚତୁର୍ଥୀ ❌ ସମ୍ପଦ୍ୟମାନେ ଚତୁର୍ଥୀ / ଫଳାର୍ଥେ ଚତୁର୍ଥୀ ✅ 'କ୍ଳ୍ପତେ' ବା 'ଭବତି' ଯୋଗେ ପରିଣାମରେ ଚତୁର୍ଥୀ (ମହତେ ଫଳାୟ) ।
    ସନ୍ଧି: କାଳମନୟତ୍ କାଳ + ମନୟତ୍ ❌ କାଳମ୍ + ଅନୟତ୍ ✅ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସନ୍ଧି: କାଳମ୍ + ଅନୟତ୍ = କାଳମନୟତ୍ ।
    ସମାସ: ଗୁହାଦ୍ୱାରି ସପ୍ତମୀ ତତ୍ପୁରୁଷ ❌ ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ ✅ ଗୁହାୟାଃ ଦ୍ୱାରଂ ତସ୍ମିନ୍ = ଗୁହାଦ୍ୱାରି ।
    ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତ୍ୟୟ: ପୂଜୟନ୍ ପୂଜ୍ + ଶତୃ ❌ ପୂଜ୍ + ଣିଚ୍ (ସ୍ୱାର୍ଥେ) + ଶତୃ ✅ ଚୁରାଦିଗଣୀୟ ଧାତୁ ହେତୁ ସ୍ୱାର୍ଥେ ଣିଚ୍ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଶତୃ ହୁଏ ।


    🚀 PILLAR 4: 30-Second Real Life Connection (ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହ ସଂଯୋଗ)

  • ଆମ ସମାଜରେ ଆମେ କହୁ — "ସଙ୍ଗତ ଦୋଷେ କଂସ ନାଶ ଗଲା, ସଙ୍ଗତେ ଉଦ୍ଧବ ତରିଲା" । ଜଣେ ଦୁର୍ଜନ ସହ ରହିଲେ ମଣିଷ ପତନ ମୁଖକୁ ଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ମହାନ୍ ସନ୍ଥଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିଲେ ଏପରିକି ଏକ ଚଞ୍ଚଳ ମାଙ୍କଡ଼ (ମର୍କଟ) ମଧ୍ୟ ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଲାଭ କରିପାରେ ।
  • ନିସ୍ୱାର୍ଥପର ତ୍ୟାଗ ହିଁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ ।

  • 🎯 PILLAR 5: The 1-Minute Visual Formula Box & Summary

  • ଗୁହା ସ୍ଥାନ: ବିନ୍ଧ୍ୟାଦ୍ରି (ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ)
  • ଦୁର୍ଦ୍ଦିନ ଅବଧି: ପଞ୍ଚ ଦିବସ (୫ ଦିନ ଅବିରତ ବର୍ଷା)
  • ଅତିଥି: ସିଂହ, ସିଂହୀ ଓ ସିଂହଶାବକ
  • ବରାହଙ୍କ ମନୋଭାବ: କ୍ଷଣବିନାଶୀ କୁଦେହକୁ ଅତିଥି ସତ୍କାର ପାଇଁ ଦାନ କରିବା ପରମ ସୌଭାଗ୍ୟ
  • ପରୀକ୍ଷକ: ସାକ୍ଷାତ୍ ଧର୍ମଦେବ
  • ମହାନ୍ ଫଳ: ବରାହ ଓ ମର୍କଟ ଉଭୟଙ୍କୁ ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ପ୍ରାପ୍ତି

  • 🏆 PILLAR 6: Textbook Exercise Solutions (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର — ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ)


    ପ୍ରଶ୍ନ ୧: ନିଜଭାଷୟା ପ୍ରାୟଶଃ ବାକ୍ୟତ୍ରୟେଣ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ (ଓଡ଼ିଆରେ ୩ଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର):

    (କ) ବରାହଃ କେନ ଭାବେନ ସମୟମ୍ ଅତିବାହୟତି ସ୍ମ ?

    ଉତ୍ତର:

    ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଏକ ଗୁହାରେ ବୁଦ୍ଧାଂଶସମ୍ଭୂତ ମହାନ୍ ବରାହ ନିଜର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମର୍କଟ ସହିତ ବାସ କରୁଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ହିତ ସାଧନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଅତିଥିଙ୍କୁ ନିଜ ସାଧ୍ୟମତେ ଉଚିତ ଆତିଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ପରୋପକାର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠାର ସହିତ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜର ସମୟ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ ।

    (ଖ) ସିଂହୀ କ୍ଷୁଧାକ୍ରାନ୍ତଂ ସିଂହଂ କିମଦ୍ ଅବଦତ୍ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଲଗାତାର ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଅବିରତ ବର୍ଷା ହେତୁ କୌଣସି ଶିକାର ନ ପାଇ ସିଂହ ଭୋକରେ ମରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚି ନିଜର ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କଲା । ତାହା ଶୁଣି ପତିବ୍ରତା ସିଂହୀ କହିଲା ଯେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଭୋକରେ ମରିବା ଅପେକ୍ଷା ତୁମେ ମୋତେ ଖାଇ ନିଜେ ଓ ଆମ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ବଞ୍ଚି ରୁହ । ତୁମେ ହିଁ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଏହି ପୁତ୍ର ହିଁ ଆମର ପ୍ରାଣ, ତେଣୁ ମୋ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କର ଜୀବନ ରକ୍ଷା ହେଉ ।

    (ଗ) ସିଂହ୍ୟାଃ ବାକ୍ୟଂ ଶ୍ରୁତ୍ୱା ବରାହଃ କିମଦ୍ ଅଚିନ୍ତୟତ୍ ?

    ଉତ୍ତର:

    ସିଂହ ଓ ସିଂହୀଙ୍କ ଏପରି ଦାରୁଣ କଥୋପକଥନ ଶୁଣି ବରାହ ନିଦରୁ ଉଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସେ ଭାବିଲେ ଯେ ଏପରି ଘୋର ଦୁର୍ଦ୍ଦିନ ରାତିରେ ମୋ ଗୁହାଦ୍ୱାରରେ ଅତିଥି ଆସିବା ମୋର ପରମ ସୌଭାଗ୍ୟର କଥା । ଏହି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ନଶ୍ୱର ଶରୀରକୁ ଅତିଥିଙ୍କ କ୍ଷୁଧା ନିବାରଣ ପାଇଁ ଦାନ କରିବା ହିଁ ଜୀବନର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାର୍ଥକତା ।

    (ଘ) ବରାହଃ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣବାକ୍ୟେନ ସିଂହଂ କିମଦ୍ ଅବଦତ୍ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଗୁହାରୁ ବାହାରି ବରାହ ଅତି ସ୍ନେହଭରା ବାଣୀରେ ସିଂହକୁ କହିଲେ — "ହେ ଭଦ୍ର ! ତୁମେ ଆଉ କୌଣସି ଦୁଃଖ ବା ଚିନ୍ତା କର ନାହିଁ । ପତ୍ନୀ ଓ ପୁତ୍ର ସହିତ ତୁମର ଭୋଜନ ନିମନ୍ତେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରୁଛି, ତେଣୁ ତୁମେ ମୋତେ ନିଃସଙ୍କୋଚରେ ଭକ୍ଷଣ କର ।"

    (ଙ) କ୍ରୋଡ଼ସ୍ୟ ମାଂସଂ ଭୁଞ୍ଜାନଂ ସିଂହଂ ମହାସତ୍ତ୍ୱଃ ବରାହଃ କିମଦ୍ ଉବାଚ ?

    ଉତ୍ତର:

    ସିଂହ ଯେତେବେଳେ ବରାହର ଶରୀରର ମାଂସ ଖାଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମହାସତ୍ତ୍ୱ ବରାହ କହିଲେ — "ହେ ଭଦ୍ର ! ମୋ ଶରୀରର ରକ୍ତ ମାଟିରେ ମିଶି ନଷ୍ଟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତାହା ପାନ କରିନିଅ । ତା'ପରେ ମାଂସ ଖାଇ ତୃପ୍ତ ହୁଅ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ମାଂସ ତୁମ ପ୍ରିୟା ସିଂହୀ ଭୋଜନ କରୁ ।"

    (ଚ) କପିଃ କଥଂ ବରାହସ୍ୟ ପାଦୟୋଃ ପ୍ରାଣମତ୍ ?

    ଉତ୍ତର:

    ସକାଳୁ ଉଠି ମର୍କଟ ବରାହର ଏପରି କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଅସ୍ଥିଶେଷ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଚକିତ ହୋଇ ତାର କାରଣ ପଚାରିଲା । ବରାହ କଷ୍ଟରେ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିବା ପରେ ମର୍କଟ ବାଷ୍ପରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ବରାହଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କଲା । ସେ କହିଲା ଯେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜଣେ ଦେବାଂଶୀ ମହାପୁରୁଷ, ଯିଏ ପରାର୍ଥେ ଏପରି ମହାନ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିଛ ।

    (ଛ) ପାଦୟୋଃ ପ୍ରଣମନ୍ତଂ କପିଂ ବରାହଃ କିଂ ପ୍ରତ୍ୟବାଦୀତ୍ ?

    ଉତ୍ତର:

    ପାଦତଳେ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ମର୍କଟ କିଛି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ କହିବାରୁ ବରାହ କହିଲେ ଯେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତା ସିଂହୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା । ସେହି ତପସ୍ୱିନୀ ସିଂହୀ ପୁନର୍ବାର ଜୀବନ ଲାଭ କରି ମୋ ଶରୀରକୁ ଖାଇ ତୃପ୍ତ ହେଉ — ଏହା ହିଁ ମୋ ହୃଦୟର ଏକମାତ୍ର ଇଚ୍ଛା ଅଟେ ।

    (ଜ) ଧର୍ମଃ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷୀଭୂୟ ବରାହଂ କିମଦ୍ ଉବାଚ ?

    ଉତ୍ତର:

    ବରାହଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କରୁଣା ଦେଖି ସାକ୍ଷାତ୍ ଧର୍ମଦେବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ କହିଲେ — "ହେ ଭଦ୍ର ! ତୁମର ପରୀକ୍ଷା ନେବା ପାଇଁ ମୁଁ ହିଁ ଏହି ମାୟା ରଚନା କରିଥିଲି । ତୁମେ ନିଜର ଅଖଣ୍ଡ ତ୍ୟାଗ ଓ ପରାର୍ଥେ ପ୍ରାଣ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କରି ଧର୍ମର ଚରମ ପରାକାଷ୍ଠା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଅଛ ।"

    (ଝ) ମର୍କଟଃ କେନ ଭାବେନ ମୁନିତ୍ୱଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ?

    ଉତ୍ତର:

    ଧର୍ମଦେବ ବରାହଙ୍କୁ ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପଦବୀ ଦେବା ବେଳେ ବରାହ କହିଲେ ଯେ ନିଜର ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର ମର୍କଟକୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ହେବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ । ବରାହଙ୍କ ଭଳି ମହାନ୍ ପରୋପକାରୀଙ୍କ ସହିତ ନିଷ୍ଠାପର ମୈତ୍ରୀ ଓ ସଙ୍ଗତି ରଖିଥିବା ହେତୁ ଧର୍ମଦେବ ମର୍କଟକୁ ମଧ୍ୟ ସାଙ୍ଗରେ ମୁନିତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କଲେ ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୨: ସଂକ୍ଷେପେଣ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ (ସଂସ୍କୃତରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର):

    (କ) କସ୍ୟ ପର୍ବତସ୍ୟ ଗୁହାୟାଂ ମର୍କଟେନ ସହ ବରାହଃ ଆସୀତ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ବିନ୍ଧ୍ୟାଦ୍ରେଃ (ବିନ୍ଧ୍ୟପର୍ବତସ୍ୟ) ଗୁହାୟାଂ ମର୍କଟେନ ସହ ବରାହଃ ଆସୀତ୍ ।

    (ଖ) ବରାହସ୍ୟ କଃ ବନ୍ଧୁଃ ଆସୀତ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ବରାହସ୍ୟ ବନ୍ଧୁଃ ମର୍କଟଃ (କପିଃ) ଆସୀତ୍ ।

    (ଗ) କୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସିଂହଃ ବରାହସ୍ୟ ଗୁହାଦ୍ୱାରମ୍ ଆଗତଃ ?

    ଉତ୍ତର: ଭାର୍ଯ୍ୟାସୁତାଭ୍ୟାଂ (ସିଂହ୍ୟା ଶିଶୁନା ଚ) ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସିଂହଃ ଗୁହାଦ୍ୱାରମ୍ ଆଗତଃ ।

    (ଘ) କଃ ପ୍ରାଣଭୂତଃ ଇତି ସିଂହ୍ୟା ଉକ୍ତମ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ପୁତ୍ରଃ (ଶିଶୁଃ) ପ୍ରାଣଭୂତଃ ଇତି ସିଂହ୍ୟା ଉକ୍ତମ୍ ।

    (ଙ) 'କ୍ଷୁଧୟା ମରିଷ୍ୟାମି' ଇତି କଃ ଉକ୍ତବାନ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ସିଂହଃ ଉକ୍ତବାନ୍ ।

    (ଚ) କୟୋଃ କଥୋପକଥନଂ ବରାହଃ ଶ୍ରୁତବାନ୍ ଆସୀତ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ସିଂହ-ସିଂହ୍ୟୋଃ କଥୋପକଥନଂ ବରାହଃ ଶ୍ରୁତବାନ୍ ।

    (ଛ) ବରାହଃ କିଂ ଦାତୁଂ ସ୍ଥିରୀକୃତବାନ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ବରାହଃ ନିଜଂ ଶରୀରଂ (କ୍ଷଣବିନାଶି କୁଦେହଂ) ଦାତୁଂ ସ୍ଥିରୀକୃତବାନ୍ ।

    (ଜ) ସିଂହଃ କଥମ୍ ଆନନ୍ଦିତଃ ଆସୀତ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ବରାହସ୍ୟ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣଂ ବଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ୱା ଭକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତ୍ୟା ସିଂହଃ ଆନନ୍ଦିତଃ ଆସୀତ୍ ।

    (ଝ) ବରାହସ୍ୟ ମାଂସଂ ପ୍ରଥମତଃ କଃ ଭକ୍ଷିତବାନ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ବରାହସ୍ୟ ମାଂସଂ ପ୍ରଥମତଃ ସିଂହଶାବକଃ ଭକ୍ଷିତବାନ୍ ।

    (ଞ) ବରାହସ୍ୟ କ୍ରୋଡ଼ସ୍ୟ ମାଂସାନି କେନ ଭକ୍ଷିତାନି ?

    ଉତ୍ତର: ବରାହସ୍ୟ କ୍ରୋଡ଼ସ୍ୟ ମାଂସାନି ସିଂହେନ ଭକ୍ଷିତାନି ।

    (ଟ) ବରାହଃ ଅସ୍ଥିଶେଷତାଂ କଦା ପ୍ରାପ୍ତଃ ?

    ଉତ୍ତର: ସିଂହେନ କ୍ରମାତ୍ ଭକ୍ଷିତେ ସତି ବରାହଃ ଅସ୍ଥିଶେଷତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ।

    (ଠ) ବରାହସ୍ୟ ଚେତଃ କିଂ ବାଞ୍ଛତି ସ୍ମ ?

    ଉତ୍ତର: ମୃତା ସିଂହୀ ପୁନର୍ଜୀବିତା ଭୂତ୍ୱା ମାଂ ଭୁକ୍ତ୍ୱା ତୃପ୍ୟତୁ ଇତି ବରାହସ୍ୟ ଚେତଃ ବାଞ୍ଛତି ସ୍ମ ।

    (ଡ) ବରାହସ୍ୟ ସମ୍ମୁଖେ କଃ ଆବିର୍ଭୂତଃ ଆସୀତ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ବରାହସ୍ୟ ସମ୍ମୁଖେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଧର୍ମଦେବଃ ଆବିର୍ଭୂତଃ ଆସୀତ୍ ।

    (ଢ) ଧର୍ମସ୍ୟ ପରାକାଷ୍ଠା କେନ ଦର୍ଶିତା ?

    ଉତ୍ତର: ଧର୍ମସ୍ୟ ପରାକାଷ୍ଠା ମହାସତ୍ତ୍ୱେନ ବରାହେଣ ଦର୍ଶିତା ।

    (ଣ) ଧର୍ମଃ କଂ ପ୍ରାଣିନଂ ମୁନିମ୍ ଅକାଷାୟତ୍ ?

    ଉତ୍ତର: ଧର୍ମଃ ମର୍କଟମ୍ (କପିମ୍) ମୁନିମ୍ ଅକାଷାୟତ୍ ।

    (ତ) କୈଃ ସହ ସଙ୍ଗତିଃ ମହତେ ଫଳାୟ ଭବତି ?

    ଉତ୍ତର: ମହଦ୍ଭିଃ (ସଜ୍ଜନୈଃ) ସହ ସଙ୍ଗତିଃ ମହତେ ଫଳାୟ ଭବତି ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ କାରକବିଭକ୍ତିଗତଂ ଶୁଦ୍ଧମ୍ ଉତ୍ତରଂ ଚିନୁତ:

    (କ) ତନ୍ନ କେନାପି ବର୍ଣ୍ଣୟିତୁଂ ଶକ୍ୟତେ ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅନୁକ୍ତେ କର୍ତ୍ତରି ତୃତୀୟା

    (ଖ) ନାଥ ! ସର୍ବଥା ଏବ ବୟଂ କ୍ଷୁଧୟା ନ ଜୀବାମଃ ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ସମ୍ବୋଧନେ ପ୍ରଥମା

    (ଗ) କିମନେନ କ୍ଷଣବିନାଶିନା କୁଦେହେନ ?

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ପ୍ରୟୋଜନାର୍ଥେ ତୃତୀୟା

    (ଘ) ବ୍ରୂହି, ଯଦି ତେ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ସମ୍ବନ୍ଧେ ଷଷ୍ଠୀ

    (ଙ) ଶୂକରଃ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ତଦ୍ ଯଥାବୃତ୍ତମ୍ ଅବଦତ୍ ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ପ୍ରକୃତ୍ୟାଦିଭ୍ୟଃ ତୃତୀୟା

    (ଚ) ଭଦ୍ର ! ମୟୈବ ଇୟଂ ମାୟା କୃତା ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅନୁକ୍ତେ କର୍ତ୍ତରି ତୃତୀୟା

    (ଛ) ଧର୍ମସ୍ତମପି ମର୍କଟଂ ମୁନିମକାଷାୟତ୍ ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: କର୍ମଣି ଦ୍ୱିତୀୟା

    (ଜ) ମହଦ୍ଭିଃ ସହ ସଙ୍ଗତିଃ ଧ୍ରୁବଂ ମହତେ ଫଳାୟ ।

    ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ସହାର୍ଥେ ତୃତୀୟା


    ପ୍ରଶ୍ନ ୪: ବାକ୍ୟରଚନାଂ କୁରୁତ (ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର):

    1. କ୍ଷୁଧୟା: ଦରିଦ୍ରଃ ଜନଃ କ୍ଷୁଧୟା ପୀଡିତଃ ଅସ୍ତି ।

    2. ଅନନ୍ତରମ୍: ଭୋଜନସ୍ୟ ଅନନ୍ତରଂ ଜଳଂ ପିବେତ୍ ।

    3. ମାଂସୈଃ: ବ୍ୟାଘ୍ରଃ ମାଂସୈଃ ତୃପ୍ତିଂ ଲଭତେ ।

    4. ଇତି: ସତ୍ୟଂ ବଦ ଇତି ଗୁରୁଃ ଉବାଚ ।

    5. ଅପି: ସଃ ଅପି ସତ୍ୟଂ ଜାନାତି ।

    6. ଯଦି: ଯଦି ପରିଶ୍ରମଂ କରିଷ୍ୟସି ତର୍ହି ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣଃ ଭବିଷ୍ୟସି ।

    7. କପିନା: ବୃକ୍ଷାତ୍ କପିନା ଫଳଂ ପାତିତମ୍ ।

    8. ଏବମ୍: ଏବଂ ବିଚାର୍ୟ ସଃ କାର୍ଯ୍ୟମକରୋତ୍ ।

    9. ମୟା: ମୟା ଏତତ୍ ପୁସ୍ତକଂ ପଠିତମ୍ ।

    10. ବିଜିତ୍ୟ: ଶତ୍ରୂନ୍ ବିଜିତ୍ୟ ରାଜା ପ୍ରଶଂସିତଃ ଅଭବତ୍ ।

    11. ପୁରଃ: ଗୃହସ୍ୟ ପୁରଃ ମାର୍ଗଃ ଅସ୍ତି ।

    12. ଆକର୍ଣ୍ଣ୍ୟ: ବାର୍ତ୍ତାମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଣ୍ୟ ସର୍ବେ ଚକିତାଃ ଅଭବନ୍ ।


    ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ସନ୍ଧିବିଧାନଂ କୁରୁତ (ସନ୍ଧି କର):
  • ସଦା + ଅତିଥୀନ୍ = ସଦାତିଥୀନ୍
  • ପଞ୍ଚମେ + ଅହ୍ନି = ପଞ୍ଚମେଽହ୍ନି
  • ତତ୍ + ଏକମ୍ = ତଦେକମ୍
  • ଅଚିନ୍ତୟତ୍ + ଚ = ଅଚିନ୍ତୟଚ୍ଚ
  • ଇତି + ଆଲୋଚ୍ୟ = ଇତ୍ୟାଲୋଚ୍ୟ
  • ପୂର୍ବମ୍ + ଅୟମ୍ = ପୂର୍ବମୟମ୍
  • ମାଂସୈଃ + ଚ = ମାଂସୈଶ୍ଚ
  • କ୍ୱ + ଅପି = କ୍ୱାପି
  • ଇୟମ୍ + ଅବସ୍ଥା = ଇୟମବସ୍ଥା
  • କପିଃ + ତମ୍ = କପିସ୍ତମ୍
  • ତତ୍ + ଅହମ୍ = ତଦହମ୍
  • ବିଧିନା + ଅପି = ବିଧିନାପି
  • ମୟା + ଏବ = ମୟୈବ
  • ଧର୍ମମ୍ + ଆଲୋକ୍ୟ = ଧର୍ମମାଲୋକ୍ୟ
  • ପ୍ରାପ୍ତା + ଅପି = ପ୍ରାପ୍ତାପି

  • ପ୍ରଶ୍ନ ୬: ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ (ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କର):
  • କାଳମନୟତ୍ = କାଳମ୍ + ଅନୟତ୍
  • ସିଂହସ୍ତତ୍ର = ସିଂହଃ + ତତ୍ର
  • ଗତିରସ୍ତୁ = ଗତିଃ + ଅସ୍ତୁ
  • କିମନେନ = କିମ୍ + ଅନେନ
  • ଏବମୁକ୍ତଃ = ଏବମ୍ + ଉକ୍ତଃ
  • ତତୋଽହମ୍ = ତତଃ + ଅହମ୍
  • ଅତ୍ରାବସରେ = ଅତ୍ର + ଅବସରେ
  • ଶକ୍ତିରସ୍ତି = ଶକ୍ତିଃ + ଅସ୍ତି
  • ଯେନାତ୍ମା = ଯେନ + ଆତ୍ମା
  • କପିନୋକ୍ତଃ = କପିନା + ଉକ୍ତଃ
  • ପଶ୍ୟତୋ ମେ = ପଶ୍ୟତଃ + ମେ
  • ମାମପି = ମାମ୍ + ଅପି
  • ମୁନିମକାଷାୟତ୍ = ମୁନିମ୍ + ଅକାଷାୟତ୍
  • ଚାନ୍ତର୍ଦଧେ = ଚ + ଅନ୍ତର୍ଦଧେ

  • ପ୍ରଶ୍ନ ୭: ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୁଦ୍ଧଂ ସମାସଂ ଚିନୁତ:

    (କ) ଗୁହାଦ୍ୱାରି: ଗୁହାୟାଃ ଦ୍ୱାରଂ ତସ୍ମିନ୍ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)

    (ଖ) ଜଳସ୍ୟ ଧାରା ତୟା: ଜଳଧାରୟା (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)

    (ଗ) ଯଥାବୃତ୍ତମ୍: ଅବ୍ୟୟୀଭାବଃ (ବୃତ୍ତମ୍ ଅନତିକ୍ରମ୍ୟ)

    (ଘ) ବିନ୍ଧ୍ୟୋ ନାମ ଅଦ୍ରିଃ ତସ୍ୟ: ବିନ୍ଧ୍ୟାଦ୍ରେଃ (କର୍ମଧାରୟ)

    (ଙ) ମହାଶୟଃ: ମହାନ୍ ଆଶୟଃ ଯସ୍ୟ ସଃ (ବହୁବ୍ରୀହି)

    (ଚ) ସଦାରଃ: ସହାର୍ଥ ବହୁବ୍ରୀହିଃ (ଦାରୈଃ ସହ ବର୍ତ୍ତତେ ଯଃ)

    (ଛ) ସିଂହଶାବକେନ: ସିଂହସ୍ୟ ଶାବକଃ ତେନ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)

    (ଜ) ନ ଖଣ୍ଡମ୍: ଅଖଣ୍ଡମ୍ (ନଞ୍ ତତ୍ପୁରୁଷ)

    (ଝ) ମହାନ୍ ଚାସୌ ସତ୍ତ୍ୱଶ୍ଚେତି: ମହାସତ୍ତ୍ୱଃ (କର୍ମଧାରୟ)


    ପ୍ରଶ୍ନ ୮: ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୃତି-ପ୍ରତ୍ୟୟଂ ଚିତ୍ୱା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ:
  • (କ) ପୂଜୟନ୍ = ପୂଜ୍ + ସ୍ୱାର୍ଥେ ଣିଚ୍ ଶତୃ
  • (ଖ) ଭୁକ୍ତ୍ୱା = ଭୁଜ୍ + କ୍ତ୍ୱା
  • (ଗ) ସଂହୃଷ୍ଟଃ = ସମ୍ + ହୃଷ୍ + କ୍ତ
  • (ଘ) ଲାଭଃ = ଲଭ୍ + ଘଞ୍
  • (ଙ) ନିର୍ଗତ୍ୟ = ନିସ୍ + ଗମ୍ + ଲ୍ୟପ୍
  • (ଚ) ପ୍ରବୁଦ୍ଧଃ = ପ୍ର + ବୁଧ୍ + କ୍ତ
  • (ଛ) ରୁଦନ୍ = ରୁଦ୍ + ଶତୃ
  • (ଜ) ପ୍ରଣିପତ୍ୟ = ପ୍ର + ନି + ପତ୍ + ଲ୍ୟପ୍
  • (ଝ) ପରାମୃଶ୍ୟ = ପରା + ମୃଶ୍ + ଲ୍ୟପ୍
  • (ଞ) ବିଜିତ୍ୟ = ବି + ଜି + ଲ୍ୟପ୍
  • (ଟ) ଦର୍ଶିତା = ଦୃଶ୍ + ଣିଚ୍ + କ୍ତ + ଟାପ୍

  • ପ୍ରଶ୍ନ ୯: ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତ୍ୟୟେ ରୂପାଣି ଲିଖତ (ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ରୂପ):
  • ସୁତ: ସୁତା
  • ଶୂକର: ଶୂକରୀ
  • କେଶରିନ୍: କେଶରିଣୀ
  • ସଖି: ସଖୀ
  • କପି: କପୀ
  • ତପସ୍ୱିନ୍: ତପସ୍ୱିନୀ
  • ଜୀବିତ: ଜୀବିତା
  • ମୁନି: ମୁନୀ
  • କୃତ: କୃତା

  • 🎯 Utkal Master Stroke Summary: ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ସଂସ୍କୃତ ସୌରଭର ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ (ବରାହୋପାଖ୍ୟାନମ୍) ର ସମଗ୍ର ଗଳ୍ପ, ସରଳାର୍ଥ, ଶର୍ଟକଟ୍ ଏବଂ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ସମସ୍ତ ୯ଟି ଯାକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ (ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତର, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର, କାରକ, ବାକ୍ୟ, ସନ୍ଧି, ସମାସ, ପ୍ରକୃତି-ପ୍ରତ୍ୟୟ, ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତ୍ୟୟ) ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହିତ ହେଲା ।

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App