Utkal Master Stroke — BSE Odisha ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ ସଫଳତା ସିରିଜ୍
ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ — ସଂସ୍କୃତ ସୌରଭ (Sanskrut Sourabh)
ଅଧ୍ୟାୟ ୦୬: ସିଂହଶୃଗାଳଶିଶୁକଥା (Singhashrugalashishukatha)
ଉତ୍ସ: ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମାଙ୍କ 'ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରମ୍' (ଲବ୍ଧପ୍ରଣାଶମ୍ - ଚତୁର୍ଥ ତନ୍ତ୍ର)
🌟 ଅଧ୍ୟାୟ ପରିଚୟ ଓ ମୌଳିକ ସଂଜ୍ଞା (Concept Foundation)
ସଂସ୍କୃତ ନୀତିସାହିତ୍ୟର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମାଙ୍କ 'ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରମ୍' ର ଚତୁର୍ଥ ତନ୍ତ୍ର 'ଲବ୍ଧପ୍ରଣାଶମ୍' ର ପଞ୍ଚମ କଥା ହେଉଛି 'ସିଂହଶୃଗାଳଶିଶୁକଥା' ।
1. "ଶିଶୁଃ ପାଳନୀୟଃ ନ ତୁ ବଧ୍ୟଃ" — ନିରପରାଧ ଶିଶୁ ଯେତେ ଛୋଟ ବା ଯେକୌଣସି ଜାତିର ହେଉନା କାହିଁକି, ତାହା ପାଳନୀୟ, କଦାପି ବଧ୍ୟ ନୁହେଁ ।
2. "ଅକୃତ୍ୟଂ ନୈବ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଂ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗେଽପି ସଂସ୍ଥିତେ । ନ ଚ କୃତ୍ୟଂ ପରିତ୍ୟାଜ୍ୟଂ ଧର୍ମ ଏଷ ସନାତନଃ ॥" (ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲେ ବି ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରିବ ନାହିଁ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରିବ ନାହିଁ — ଏହା ହିଁ ସନାତନ ଧର୍ମ) ।
3. "ଶୂରୋଽସି କୃତବିଦ୍ୟୋଽସି ଦର୍ଶନୀୟୋଽସି ପୁତ୍ରକ ! ଯସ୍ମିନ୍ କୁଳେ ତ୍ୱମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଗଜସ୍ତତ୍ର ନ ହନ୍ୟତେ ॥" (ତୁମେ ବୀର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ହୋଇପାର, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯେଉଁ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ସେ କୁଳର ଜୀବ କଦାପି ହାତୀକୁ ମାରିପାରିବ ନାହିଁ) ।
⚡ PILLAR 1: Exam Shortcut & Option Elimination Trick (ପରୀକ୍ଷା ସର୍ଟକଟ୍ ଓ ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ନିୟମ)
| ପ୍ରଶ୍ନର କୀ-ୱାର୍ଡ଼ (Question Key) | ସଠିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ଉତ୍ତର (Direct Target) | ବିକଳ୍ପ ବାଦ୍ ନିୟମ (Instant Elimination) |
|---|---|---|
| ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରସ୍ୟ ରଚୟିତା କଃ ? | ପଣ୍ଡିତଃ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା | ବ୍ୟାସଦେବ ବା ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡିତ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ । |
| ଇୟଂ କଥା କସ୍ମାତ୍ ତନ୍ତ୍ରାତ୍ ଆନୀତା ? | ଲବ୍ଧପ୍ରଣାଶାତ୍ (ଚତୁର୍ଥ ତନ୍ତ୍ରାତ୍) | ମିତ୍ରଭେଦାତ୍ ବା ମିତ୍ରସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେଃ ବାଦ୍ । |
| ସିଂହୀ ଶୃଗାଳଶିଶୁଂ କେନ ଅପୋଷୟତ୍ ? | ସ୍ୱସ୍ତନ୍ୟକ୍ଷୀରେଣ | ମାଂସେନ ବା ଜଳେନ ବାଦ୍ । |
| ବନେ ଭ୍ରମନ୍ କଃ ସମାୟାତଃ ? | ଅରଣ୍ୟଗଜଃ (ବଣୁଆ ହାତୀ) | ବ୍ୟାଘ୍ରଃ ବା ବରାହଃ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ । |
| ଗଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା କଃ ଭୟାତ୍ ଗୃହଂ ପ୍ରଧାବିତଃ ? | ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ (ଜ୍ୟେଷ୍ଠଭ୍ରାତା) | ସିଂହଶିଶୁଃ ବାଦ୍ । |
| ଯସ୍ମିନ୍ କୁଳେ ତ୍ୱମୁତ୍ପନ୍ନଃ ତତ୍ର କଃ ନ ହନ୍ୟତେ ? | ଗଜଃ (ହାତୀ) | ମୃଗଃ ବା ଶୃଗାଳଃ ବାଦ୍ ଦିଅନ୍ତୁ । |
🧠 PILLAR 2: Memory Story & Rhyme Mnemonic (ମନେ ରଖିବା ସହଜ ସୂତ୍ର ଓ ଛନ୍ଦ)
🎵 ସିଂହଶୃଗାଳଶିଶୁକଥା ମାଷ୍ଟର ଛନ୍ଦ:
"ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରେ କହିଲେ କଥନ,
ସିଂହଘରେ ବଢ଼ିଥିଲା ବିଲୁଆ ନନ୍ଦନ !
ମାତୃସ୍ନେହେ ସିଂହୀ ତାକୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ପାଳେ,
ହାତୀ ଦେଖି ଡରିଗଲା ବିଲୁଆ ଯେ କାଳେ !
ସିଂହୀ କହେ ପଳାଅ ରେ ଆପଣା ସମାଜେ,
ଜନ୍ମଗତ ସ୍ୱଭାବ କି ଅନ୍ୟତ୍ର ସାଜେ ?"
⚠️ PILLAR 3: The No. 1 Common Trap / Mistake Alert (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ସତର୍କତା)
| ପ୍ରଶ୍ନ | ସାଧାରଣ ଭ୍ରମ ❌ | ବୋର୍ଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ସଠିକ୍ ରୂପ ✅ | ବ୍ୟାକରଣଗତ ସତର୍କତା (Grammar Secret) |
|---|---|---|---|
| କାରକ: ବନେ ଭ୍ରମତୋଽପି ତସ୍ୟ ରବିରସ୍ତଂ ଗତଃ | ସମ୍ବନ୍ଧେ ଷଷ୍ଠୀ ❌ | ଅନାଦରେ ଷଷ୍ଠୀ ✅ | 'ଷଷ୍ଠୀ ଚାନାଦରେ' ସୂତ୍ରେ ଅନାଦରାର୍ଥେ 'ତସ୍ୟ ଭ୍ରମତଃ' ରେ ଷଷ୍ଠୀ ବିଭକ୍ତି ହୋଇଛି । |
| କାରକ: ତୌ ପିତ୍ରୋଃ ଅଗ୍ରତଃ ଊଚତୁଃ | ସମ୍ବନ୍ଧେ ଷଷ୍ଠୀ ❌ | ଅଗ୍ରତଃ ଶବ୍ଦ ଯୋଗେ ଷଷ୍ଠୀ ✅ | ଉପପଦ ଷଷ୍ଠୀ (ଅଗ୍ରତଃ ଯୋଗେ 'ପିତ୍ରୋଃ') । |
| ସମାସ: ଦମ୍ପତୀ | କର୍ମଧାରୟ ❌ | ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସ ✅ | ଜାୟା ଚ ପତିଶ୍ଚ = ଦମ୍ପତୀ (ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ) । |
| ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତ୍ୟୟ: ଅଭିହିତମ୍ | ଅଭି + ହା + କ୍ତ ❌ | ଅଭି + ଧା + କ୍ତ ✅ | ଧା ଧାତୁରେ କ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଲାଗିଲେ 'ହି' ଆଦେଶ ହୋଇ 'ଅଭିହିତମ୍' ହୁଏ । |
🚀 PILLAR 4: 30-Second Real Life Connection (ବାସ୍ତବ ଜୀବନ ସହ ସଂଯୋଗ)
🎯 PILLAR 5: The 1-Minute Visual Formula Box & Story Milestones
🏆 PILLAR 6: Textbook Exercise Solutions (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର — ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ)
(କ) ଶୃଗାଳଶିଶୁଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ସିଂହଃ କିମକରୋତ୍ ?
ଉତ୍ତର:
ଦିନସାରା ବଣରେ ବୁଲି କୌଣସି ଶିକାର ନ ପାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଘରକୁ ଫେରୁଥିବା ବେଳେ ସିଂହ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ଶୃଗାଳଶିଶୁକୁ ପାଇଲା । ଏହା ଏକ ଛୋଟ ଅସହାୟ ଛୁଆ ବୋଲି ବିଚାର କରି ସିଂହ ତାକୁ ନ ମାରି ଅତି ଯତ୍ନରେ ନିଜ ଦାନ୍ତ ଅଗରେ ଧରି ସିଂହୀ ନିକଟରେ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ସମର୍ପଣ କଲା ।
(ଖ) ଭୋଜନବିଷୟେ ସିଂହଃ ସିଂହୀଂ କିମୁକ୍ତବାନ୍ ?
ଉତ୍ତର:
ସିଂହ ସିଂହୀକୁ କହିଲା ଯେ ଆଜି ଏହି ଶୃଗାଳଶିଶୁ ବ୍ୟତୀତ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶିକାର ପାଇନାହିଁ । ଏହା ଏକ ଛୋଟ ଛୁଆ ବୋଲି ଭାବି ମୁଁ ତାକୁ ମାରିଲି ନାହିଁ । ତେଣୁ ଆଜି ପାଇଁ ତୁମେ ଏହାକୁ ଖାଇ କ୍ଷୁଧା ନିବାରଣ କର, କାଲି ସକାଳେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଶିକାର ଯୋଗାଡ଼ କରି ଆଣିବି ।
(ଗ) କଥଂ ସିଂହୀ ଶୃଗାଳଶିଶୁଂ ନ ହତବତୀ ?
ଉତ୍ତର:
ସିଂହୀ କହିଲା ଯେ ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଏକ ଛୋଟ ଛୁଆ ବୋଲି ଭାବି ଦୟାପରବଶ ହୋଇ ମାରିଲ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ନିଜ ପେଟ ପାଇଁ ତାକୁ କିପରି ହତ୍ୟା କରିବି ? ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଣ ଗଲେ ବି ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ କରିବା ଅନୁଚିତ, ତେଣୁ ସେ ତାକୁ ନିଜର ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର ରୂପେ ପାଳିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲା ।
(ଘ) କସ୍ତାବତ୍ ସନାତନଃ ଧର୍ମଃ ?
ଉତ୍ତର:
ସିଂହୀ ଅନୁସାରେ ସନାତନ ଧର୍ମର ନିୟମ ହେଉଛି — ନିଜର ପ୍ରାଣ ଚାଲିଗଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଅଧର୍ମ ବା ଅକରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ (ଅକୃତ୍ୟ) କଦାପି କରିବା ଅନୁଚିତ । ସେହିପରି ନିଜର ଯାହା କରଣୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର୍ମ, ତାହାକୁ ଯେତେ କଷ୍ଟ ହେଲେ ବି ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଅନୁଚିତ ।
(ଙ) ସିଂହୀ ଶୃଗାଳଶିଶୁଂ କଥଂ ପାଳିତବତୀ ?
ଉତ୍ତର:
ସିଂହୀ ସେହି ଶୃଗାଳଶିଶୁକୁ ନିଜର ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କଲା । ସେ ନିଜର ସ୍ତନ୍ୟକ୍ଷୀର ପାନ କରାଇ ତାକୁ ନିଜର ଦୁଇ ସିଂହପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସମାନ ସ୍ନେହରେ ଲାଳନପାଳନ କରି ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ କଲା ।
(ଚ) ତ୍ରୟୋଽପି ଶିଶବଃ କଥଂ ବାଲ୍ୟସମୟଂ ନିର୍ବାହୟନ୍ତି ସ୍ମ ?
ଉତ୍ତର:
ସେହି ତିନୋଟିଯାକ ଶିଶୁ ପରସ୍ପରର ଜାତିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ନ ଜାଣି ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଖେଳାବୁଲା ଓ ଆହାର ବିହାର କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନିଜର ସହୋଦର ଭାଇ ବୋଲି ମନେକରି ଅତି ସ୍ନେହରେ ନିଜର ଶୈଶବ କାଳ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ ।
(ଛ) ଅରଣ୍ୟଗଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ କିମଭିହିତବାନ୍ ?
ଉତ୍ତର:
ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋଟିଏ ବଣୁଆ ହାତୀକୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶୃଗାଳଶିଶୁ କହିଲା — "ଆରେ ! ଏ ହାତୀ ତୁମ ବଂଶର ଚିରନ୍ତନ ଶତ୍ରୁ, ତେଣୁ ତା ସାମ୍ନାକୁ କଦାପି ଯାଅ ନାହିଁ ।" ଏହା କହି ସେ ନିଜେ ପ୍ରାଣଭୟରେ ଘର ମୁହାଁ ହୋଇ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଲା ।
(ଜ) କଥଂ ସିଂହସୁତୌ ନିରୁତ୍ସାହତାଂ ଗତୌ ?
ଉତ୍ତର:
ହାତୀକୁ ଦେଖି ଦୁଇ ସିଂହଛୁଆ ରାଗରେ ତାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଭାଇ ସଦୃଶ ଶୃଗାଳଶିଶୁ ଭୟରେ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଇ ଘରକୁ ପଳାଇବାର ଦେଖି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ହତାଶ ଓ ନିରୁତ୍ସାହିତ ହୋଇ ପଛକୁ ଫେରିଆସିଲେ ।
(ଝ) କଥଂ ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ କୋପାବିଷ୍ଟମନାଃ ଅଭବତ୍ ?
ଉତ୍ତର:
ଘରେ ପହଞ୍ଚି ଦୁଇ ସିଂହଛୁଆ ବାପା-ମାଆଙ୍କ ଆଗରେ ହସି ହସି କହିଲେ ଯେ କିପରି ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ଭାଇ ହାତୀକୁ ଦୂରରୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇ ଆସିଲା । ନିଜର ଏପରି ଉପହାସ ଶୁଣି ଶୃଗାଳଶିଶୁ ଅପମାନିତ ବୋଧ କଲା ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ତାର ଓଠ ଥରିବା ସହ ଆଖି ଲାଲ୍ ହୋଇଗଲା ।
(ଞ) କଥଂ ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ ପରୁଷତରବଚନାନି ଉବାଚ ?
ଉତ୍ତର:
ନିଜର ଉପହାସ ସହି ନ ପାରି ଶୃଗାଳଶିଶୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସିଂହଛୁଆ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଗାଳି ଦେଇ କଟୁ ବଚନ କହିଲା । ସେ କହିଲା ଯେ ମୁଁ କ'ଣ ବୀରତ୍ୱ, ରୂପ, ବିଦ୍ୟା ବା କୌଶଳରେ ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କଠାରୁ କୌଣସି ଗୁଣରେ କମ୍ ଯେ ତୁମେ ମୋତେ ଉପହାସ କରୁଛ ?
(ଟ) ସିଂହୀ ଏକାନ୍ତେ ନୀତ୍ୱା ଶୃଗାଳଶିଶୁଂ କିମୁକ୍ତବତୀ ?
ଉତ୍ତର:
ସିଂହୀ ଶୃଗାଳଶିଶୁକୁ ଏକାନ୍ତକୁ ଡାକିନେଇ ସ୍ନେହରେ ବୁଝାଇ କହିଲା — "ବାବୁରେ ! ଏପରି କଥା କଦାପି କୁହ ନାହିଁ, ସେମାନେ ତୁମର ସାନ ଭାଇ ଅଟନ୍ତି ।"
(ଠ) ପ୍ରଭୂତକୋପାବିଷ୍ଟଃ ଶୃଗାଳଃ ସିଂହୀଂ କିମୁବାଚ ?
ଉତ୍ତର:
ପ୍ରବଳ କ୍ରୋଧରେ ଜଳିଉଠି ଶୃଗାଳ ସିଂହୀକୁ କହିଲା — "ମୁଁ କୌଣସି ଗୁଣରେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ନ୍ୟୂନ ନୁହେଁ, ତଥାପି ସେମାନେ ମୋତେ ପରିହାସ କଲେ । ତେଣୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ମାରି ପକାଇବି ।"
(ଡ) ସିଂହୀ ଅନ୍ତର୍ବିହସ୍ୟ କିଂ ପ୍ରାହ ?
ଉତ୍ତର:
ଶୃଗାଳଶିଶୁର ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଁ ସିଂହୀ ମନେ ମନେ ହସି କହିଲା — "ବାପା ରେ ! ତୁମେ ବୀର, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ହୋଇପାର, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯେଉଁ ବିଲୁଆ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛ, ସେ ବଂଶ କେବେ ହାତୀକୁ ମାରିପାରିବ ନାହିଁ ।"
(ଢ) କଥଂ ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ ସ୍ୱଜାତ୍ୟା ମିଳିତଃ ?
ଉତ୍ତର:
ସିଂହୀ କହିଲା ଯେ ତୁମେ ଜଣେ ବିଲୁଆର ପୁଅ, ମୋ ସିଂହଛୁଆମାନେ ତୁମର ଅସଲ ଜାତି ଜାଣିବା ଆଗରୁ ତୁମେ ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ପଳାଅ, ନଚେତ୍ ସେମାନେ ତୁମକୁ ମାରିଦେବେ । ଏହା ଶୁଣି ଶୃଗାଳଶିଶୁ ଭୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଖସିଯାଇ ନିଜ ଜାତିଭାଇଙ୍କ ସହ ମିଶିଗଲା ।
(କ) ସିଂହଃ ନିତ୍ୟଂ ସିଂହ୍ୟୈ କିଂ ଦଦାତି ?
ଉତ୍ତର: ସିଂହଃ ନିତ୍ୟଂ ମୃଗାନ୍ ବ୍ୟାପାଦ୍ୟ ସିଂହ୍ୟୈ ଦଦାତି ।
(ଖ) କଦା ରବିରସ୍ତଂ ଗତଃ ?
ଉତ୍ତର: ବନେ ଭ୍ରମତୋଽପି ତସ୍ୟ କିମପି ସତ୍ତ୍ୱଂ ନ ପ୍ରାପ୍ତମ୍, ତଦା ରବିରସ୍ତଂ ଗତଃ ।
(ଗ) କଥଂ ସିଂହଃ ଶୃଗାଳଶିଶୁଂ ଜୀବନ୍ତମେବ ସମର୍ପିତବାନ୍ ?
ଉତ୍ତର: 'ବାଳୋଽୟମ୍' ଇତି ବିଚିନ୍ତ୍ୟ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାମଧ୍ୟଗତଂ କୃତ୍ୱା ଜୀବନ୍ତମେବ ସମର୍ପିତବାନ୍ ।
(ଘ) କଦା ଅକୃତ୍ୟଂ ନୈବ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମ୍ ?
ଉତ୍ତର: ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗେଽପି ସଂସ୍ଥିତେ ଅକୃତ୍ୟଂ ନୈବ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମ୍ ।
(ଙ) ତ୍ରୟୋଽପି ଶିଶବଃ କମ୍ ଅଜାନନ୍ତଃ ବାଲ୍ୟସମୟଂ ନିର୍ବାହୟନ୍ତି ସ୍ମ ?
ଉତ୍ତର: ତ୍ରୟୋଽପି ଶିଶବଃ ପରସ୍ପରଂ ଜାତିବିଶେଷମ୍ ଅଜାନନ୍ତଃ ବାଲ୍ୟସମୟଂ ନିର୍ବାହୟନ୍ତି ସ୍ମ ।
(ଚ) ସିଂହସୁତୌ ଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ପିତ୍ରୋରଗ୍ରତଃ କିମ୍ ଅବଦତାମ୍ ?
ଉତ୍ତର: ଯଥା ଜ୍ୟେଷ୍ଠଭ୍ରାତା ଗଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା ଦୂରତୋଽପି ନଷ୍ଟଃ, ତଦ୍ ବୃତ୍ତାନ୍ତମ୍ ଅବଦତାମ୍ ।
(ଛ) ଗଜଃ କୁତ୍ର ନ ହନ୍ୟତେ ?
ଉତ୍ତର: ଯସ୍ମିନ୍ କୁଳେ ଶୃଗାଳଃ ଉତ୍ପନ୍ନଃ, ତତ୍ର ଗଜଃ ନ ହନ୍ୟତେ ।
(ଜ) ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ ଭୟବ୍ୟାକୁଳମନାଃ କିମ୍ ଅକରୋତ୍ ?
ଉତ୍ତର: ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ ଶନୈଃ ଶନୈଃ ଅପସୃତ୍ୟ ସ୍ୱଜାତ୍ୟା ସହ ମିଳିତଃ ଅଭବତ୍ ।
(କ) ସିଂହୋଽପି ମୃଗାନ୍ ବ୍ୟାପାଦ୍ୟ ସିଂହ୍ୟୈ ଦଦାତି ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଦାନାର୍ଥେ ଚତୁର୍ଥୀ
(ଖ) ତେନ କିମପି ନାସାଦିତମ୍ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅନୁକ୍ତେ କର୍ତ୍ତରି ତୃତୀୟା
(ଗ) ବନେ ଭ୍ରମତୋଽପି ତସ୍ୟ ରବିରସ୍ତଂ ଗତଃ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅନାଦରେ ଷଷ୍ଠୀ
(ଘ) ତ୍ୱମେନଂ ଭକ୍ଷୟିତ୍ୱା ପଥ୍ୟଂ କୁରୁ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: କର୍ମଣି ଦ୍ୱିତୀୟା
(ଙ) ତେନ ଶୃଗାଳସୁତେନ ଅଭିହିତମ୍ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅନୁକ୍ତେ କର୍ତ୍ତରି ତୃତୀୟା
(ଚ) ତୌ ପିତ୍ରୋଃ ଅଗ୍ରତଃ ଊଚତୁଃ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅଗ୍ରତଃ ଶବ୍ଦଯୋଗେ ଷଷ୍ଠୀ
(ଛ) କିମହମେତାଭ୍ୟାଂ ରୂପେଣ ହୀନଃ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ହୀନାର୍ଥକଶବ୍ଦଯୋଗେ ତୃତୀୟା
(ଜ) ତତ୍ ମୟା ଅବଶ୍ୟମେତୌ ବ୍ୟାପାଦନୀୟୌ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଅନୁକ୍ତେ କର୍ତ୍ତରି ତୃତୀୟା
(ଝ) ଗଜଃ ତତ୍ର ନ ହନ୍ୟତେ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଉକ୍ତେ କର୍ମଣି ପ୍ରଥମା
(ଞ) କୃପୟା ମୟା ସ୍ୱସ୍ତନ୍ୟକ୍ଷୀରେଣ ପୁଷ୍ଟିଂ ନୀତଃ ।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: କରଣେ ତୃତୀୟା
1. ଅପି: ସଃ ଅପି ସତ୍ୟଂ ବଦତି ।
2. ଦଦାତି: ପିତା ପୁତ୍ରାୟ ଧନଂ ଦଦାତି ।
3. କିଞ୍ଚିତ୍: ମହ୍ୟଂ କିଞ୍ଚିତ୍ ଜଳଂ ଦେହି ।
4. କଦାଚିତ୍: ସଃ କଦାଚିତ୍ ମିଥ୍ୟା ନ ବଦତି ।
5. ତେନ: ତେନ କାର୍ଯ୍ୟଂ ସମାପିତମ୍ ।
6. ହୀନଃ: ବିଦ୍ୟୟା ହୀନଃ ନରଃ ପଶୁସମଃ ।
7. ସମ୍ୟକ୍: ଗୁରୋଃ ଉପଦେଶଂ ସମ୍ୟକ୍ ଶୃଣୁ ।
8. କୃପୟା: କୃପୟା ମାଂ ରକ୍ଷ ।
9. ନୋଚେତ୍: ଶୀଘ୍ରଂ ଚଳ ନୋଚେତ୍ ବିଳମ୍ବଃ ଭବିଷ୍ୟତି ।
10. ସ୍ୱଜାତ୍ୟା: ଶୃଗାଳଃ ସ୍ୱଜାତ୍ୟା ସହ ମିଳିତଃ ।
(କ) ପୁତ୍ରଦ୍ୱୟମ୍: ପୁତ୍ରୟୋଃ ଦ୍ୱୟମ୍ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଖ) ଶୃଗାଲ୍ୟାଃ ଶିଶୁଃ: ଶୃଗାଳଶିଶୁଃ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଗ) ଦମ୍ପତୀ: ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସମାସଃ (ଜାୟା ଚ ପତିଶ୍ଚ)
(ଘ) ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗେ: ପ୍ରାଣସ୍ୟ ତ୍ୟାଗଃ ତସ୍ମିନ୍ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଙ) ମାତା ଚ ପିତା ଚ ତୟୋଃ: ପିତ୍ରୋଃ (ଏକଶେଷ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ)
(ଚ) ମତ୍ପୁତ୍ରୌ: ମମ ପୁତ୍ରୌ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଛ) କୋପେନ ଆବିଷ୍ଟଃ: କୋପାବିଷ୍ଟଃ (ତୃତୀୟା ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଜ) ମୃତ୍ୟୁପଥମ୍: ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷଃ (ମୃତ୍ୟୋଃ ପନ୍ଥାଃ ତମ୍)
(ଝ) ଅକୃତ୍ୟମ୍: ନ କୃତ୍ୟମ୍ (ନଞ୍ ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଞ) ବିଦ୍ୟାୟାଃ ଅଭ୍ୟାସଃ ତେନ: ବିଦ୍ୟାଭ୍ୟାସେନ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ)
(ଟ) ପ୍ରସ୍ଫୁରିତଃ ଅଧରଃ ଯସ୍ୟ ସଃ: ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସଃ
🎯 Utkal Master Stroke Summary: ଶ୍ରେଣୀ ୧୦ ସଂସ୍କୃତ ସୌରଭର ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ (ସିଂହଶୃଗାଳଶିଶୁକଥା) ର ସମସ୍ତ ନୀତିବାକ୍ୟ, ସରଳାର୍ଥ, ଶର୍ଟକଟ୍ ଏବଂ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ସମସ୍ତ ୯ଟି ଯାକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ ୧୦୦% ସଠିକତାର ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାହିତ ହେଲା ।
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App