ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: Hindi Grammer
ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 HindiGram Ch05 Ch05 Sangya
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଟି 'ସଂଜ୍ଞା' (Noun) ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଥିରେ ସଂଜ୍ଞାର ସଂଜ୍ଞା, ଏହାର ପ୍ରକାରଭେଦ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରର ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଇଛି। ସଂଜ୍ଞା ହେଉଛି ଏକ ଶବ୍ଦ ଯାହା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ଜାତି, ଦ୍ରବ୍ୟ, ସମୂହ କିମ୍ବା ଭାବର ନାମକୁ ବୁଝାଏ। ହିନ୍ଦୀ ବ୍ୟାକରଣରେ ସଂଜ୍ଞାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ (Conceptual Architecture):
ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map):
```
ସଂଜ୍ଞା (नाम)
↓
↓ ↓ ↓ ↓ ↓
ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ ଜାତିବାଚକ ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ସମୂହବାଚକ ଭାବବାଚକ
(ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମ) (ସମଗ୍ର ଜାତି) (ପଦାର୍ଥ/ଦ୍ରବ୍ୟ) (ସମୂହ/ଗୋଷ୍ଠୀ) (ଗୁଣ/ଅବସ୍ଥା/ଭାବ)
↓ ↓ ↓ ↓ ↓
ମୋହନ, ଭାରତ ଲଡ଼କା, ଗାୟ ଦୂଧ, ସୋନା କକ୍ଷା, ସେନା ବଚପନ, ପ୍ରାର୍ଥନା
↓ ↓ ↓ ↓ ↓
(କେବଳ ଏକ) (ସର୍ବସାମାନ୍ୟ) (ଅଗଣନୀୟ, ମାପ/ଓଜନ) (ସମୂହର ବୋଧ) (ଅନୁଭବ, କ୍ରିୟାର୍ଥକ)
↓
ଗଠନ: ସଂଜ୍ଞା, ବିଶେଷଣ,
ସର୍ବନାମ, କ୍ରିୟା, ଅବ୍ୟୟ ରୁ
```
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
ସଂଜ୍ଞା (Noun)
ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ଜାତି, ଦ୍ରବ୍ୟ, ସମୂହ କିମ୍ବା ଭାବର ବୋଧ କରାଏ, ତାହାକୁ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ: ମୋହନ, ଗାୟ, ଦୂଧ, କକ୍ଷା, ପ୍ରାର୍ଥନା ଇତ୍ୟାଦି।
ସଂଜ୍ଞାର ପ୍ରକାରଭେଦ (Types of Noun):
ସଂଜ୍ଞା ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ:
୧. ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Proper Noun)
୨. ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Common Noun)
୩. ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Material Noun)
୪. ସମୂହବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Collective Noun)
୫. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Abstract Noun)
୧. ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Vyaktivachak Sangya):
କେବଳ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି, ପ୍ରାଣୀ, ସ୍ଥାନ ବା ନାମକୁ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ:
୨. ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Jativachak Sangya):
ପ୍ରାଣୀ, ପଦାର୍ଥ, ପ୍ରାକୃତିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଇତ୍ୟାଦିର ସର୍ବସାମାନ୍ୟ (ଜାତିଗତ) ନାମ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ:
୩. ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Dravyavachak Sangya):
ଦ୍ରବ୍ୟ ବା ପଦାର୍ଥର ନାମ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ। ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ଅଗଣନୀୟ ହୋଇଥାଏ, ଏହାକୁ କେବଳ ମାପିହୁଏ ବା ଓଜନ କରିହୁଏ।
ଉଦାହରଣ:
୪. ସମୂହବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Samuhavachak Sangya):
ପ୍ରାଣୀ ବା ବସ୍ତୁମାନଙ୍କର ସମୂହକୁ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ସମୂହବାଚକ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ:
୫. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା (Bhavavachak Sangya):
ଧର୍ମ, ଗୁଣ, ଅବସ୍ଥା, କ୍ରିୟା-ବ୍ୟାପାର ଏବଂ କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞାର ନାମ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ।
ଉଦାହରଣ:
କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞା (Kriyarthak Sangya):
ଯେତେବେଳେ କ୍ରିୟା ସଂଜ୍ଞା ରୂପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ତାହାକୁ କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞା କୁହାଯାଏ। ଏହା ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାର ଅନ୍ତର୍ଗତ।
ଉଦାହରଣ: ଟହଲନା, ଆନା, ପଢ଼ନା, ରୋନା, ଦେଖନା, ହଁସନା।
ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାର ପ୍ରକାରଭେଦ (Types of Bhavavachak Sangya):
ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ:
୧. ମୂଳ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ମୂଳରୁ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ହୋଇଥାନ୍ତି।
୨. ଯୌଗିକ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରୁ ଗଠିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ଶବ୍ଦରୁ ଗଠିତ ହୋଇପାରେ:
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
ଅଭ୍ୟାସ
Q1. ସଂଜ୍ଞା କିସେ କହତେ ହୈଁ ? ପାଁଚ ଉଦାହରଣ ଦୀଜିଏ ।
ଉତ୍ତର:
ଯୋ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟକ୍ତି, ଜାତି, ଦ୍ରବ୍ୟ, ସମୂହ ୟା ଭାବ କା ବୋଧ କରାତା ହୈ ଉସେ ସଂଜ୍ଞା କହତେ ହୈଁ ।
ପାଞ୍ଚ ଉଦାହରଣ:
୧. ମୋହନ (ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ)
୨. ଗାୟ (ଜାତିବାଚକ)
୩. ଦୂଧ (ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ)
୪. କକ୍ଷା (ସମୂହବାଚକ)
୫. ପ୍ରାର୍ଥନା (ଭାବବାଚକ)
Q2. ନୀଚେ 'କ' ସ୍ତମ୍ଭ ମେଁ ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ହୈଁ ଔର 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ ମେଁ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ହୈଁ । ଉନକା ମିଲାନ କୀଜିଏ —
ଉତ୍ତର:
କ (ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ) | ଖ (ଜାତିବାଚକ)
ହିମାଳୟ | ପାହାଡ଼
ମୋହନ | ଲଡ଼କା
ତୁଲସୀଦାସ | ସନ୍ତ
ରୀତା | ବାଲିକା
ଭାରତ | ଦେଶ
ଚେତକ | ଘୋଡ଼ା
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା | ଘୋଡ଼ା
ଗଙ୍ଗା | ନଦୀ
Q3. ନୀଚେ 'କ' ସ୍ତମ୍ଭ ମେଁ ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ହୈଁ ଔର 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ ମେଁ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ହୈଁ । ଉନକା ମିଲାନ କୀଜିଏ —
ଉତ୍ତର:
କ (ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ) | ଖ (ଜାତିବାଚକ)
ଲକଡ଼ୀ | ମେଜ
ସୋନା | ଚୂଡ଼ୀ
ଚାଁଦୀ | ପାୟଲ
କାଁଚ | ନଥ (ଏହି ଯୋଡ଼ିଟି ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ଯୋଡ଼ି।)
ଲୋହା | କୁଲ୍ହାଡ଼ୀ
Q4. ପାଁଚ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କେ ନାମ ଲିଖିଏ । ଉନସେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କେ ନାମ ଭୀ ଲିଖିଏ ।
ଉତ୍ତର:
୧. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ବଚପନ, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ବଚ୍ଚା
୨. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ମିତ୍ରତା, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ମିତ୍ର
୩. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ମନୁଷ୍ୟତା, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ମନୁଷ୍ୟ
୪. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ବୁଢ଼ାପା, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ବୁଢ଼ା
୫. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ଲଡ଼କପନ, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା: ଲଡ଼କା
Q5. ନୀଚେ ଦିୟେ ଗୟେ ଶବ୍ଦୋଁ ସେ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ବନାଇଏ —
ଉତ୍ତର:
Q6. ନୀଚେ ଦିୟେ ଗୟେ ଶବ୍ଦୋଁ ମେଁ ସେ ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ, ଜାତିବାଚକ, ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ, ସମୂହବାଚକ ତଥା ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କୋ ଛାଁଟକର ଅଲଗ-ଅଲଗ କୀଜିଏ —
ଶବ୍ଦ: ରାମ, ବଚପନ, ଟୋଲୀ, ସୀତା, ଲଡ଼କପନ, ପାହାଡ଼, ବିରୂପା, ଦୂଧ, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଭକ୍ତମଧୁବିଦ୍ୟାପୀଠ, କର୍ଣ୍ଣଫୂଲ, ଅହଙ୍କାର, ଗୁଚ୍ଛା, ଶୈଶବ, ଭୀଡ଼, ଘାସ, କବି
ଉତ୍ତର:
Q7. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦ-ସୂଚୀ କୋ ଦେଖିଏ ଔର ସଂଜ୍ଞା ଶବ୍ଦୋଁ କୋ ରେଖାଙ୍କିତ କୀଜିଏ —
ଶବ୍ଦ: ରମେଶ, ସୁଗ୍ରୀବ, ଧୀରେ, କୁର୍ସୀ, ପଢ଼ାଇ, କୋୟଲ, ସୁନହରା, ଚାଁଦୀ, ନଦୀ, ଆମେରିକା, ମୀଠା, କବିତ୍ୱ, ପାଠ, ସୁନ୍ଦର, ଗେହୂଁ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ହୱାଇ, ଲାଲ, କାଲିମା, ପାହାଡ଼, ପଶୁ, ଅତ୍ୟାଚାର, ଇମାନଦାର, ଭଲାଇ, ଜୂତେ, ପିଟାଇ, ଲୋଭୀ, ତବ, ଲୋଗ, ସଭ୍ୟତା, ଅନାର୍ଯ୍ୟ, ନେତ୍ର ।
ଉତ୍ତର:
Q8. ଆପ କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କା ପ୍ରୟୋଗ କରକେ ପାଁଚ ବାକ୍ୟ ବନାଇଏ ।
ଉତ୍ତର:
୧. ସୁବହ ଟହଲନା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେ ଲିଏ ଲାଭଦାୟକ ହୈ ।
୨. ବଚ୍ଚୋଁ କା ଖେଲନା ମନ କୋ ଭାତା ହୈ ।
୩. ଗାନା ଏକ କଲା ହୈ ।
୪. ପଢ଼ନା ଅଚ୍ଛି ଆଦତ ହୈ ।
୫. ଲିଖନା ଏକ ରଚନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ ହୈ ।
Q9. ଆପ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦୋଁ ସେ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ଶବ୍ଦ ବନାଇଏ —
ଉତ୍ତର:
Q10. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଗଦ୍ୟାଂଶ ମେଁ ଆୟେ ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ, ଜାତିବାଚକ, ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ, ସମୂହବାଚକ ଔର ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କୋ ଛାଁଟକର ଅଲଗ-ଅଲଗ ଲିଖିଏ —
ଗଦ୍ୟାଂଶ: ଗାଁବ କେ ବାହର ଏକ ଅମରାଇ ଥୀ । ଉସମେଁ ଏକ କୌଆ ଔର ଏକ ହିରନ ରହତେ ଥେ । ଦୋନୋଁ ମେଁ ବଡ଼ୀ ଦୋସ୍ତୀ ଥୀ । ଦୋନୋଁ ସୁବହ ଜଙ୍ଗଲ ମେଁ ଜାତେ ଥେ । ୱହାଁ ପଶୁଓଁ କେ ଦଲ ଔର ପକ୍ଷିୟୋଁ କେ ଝୁଣ୍ଡ ଦେଖତେ ଥେ । ଉହେଁ ଘୂମନା ଅଚ୍ଛା ଲଗତା ଥା । ୱେ ପାହାଡ଼ କୀ ଚଢ଼ାଇ ମେଁ ଚଢ଼ତେ ଥେ । ହରିୟାଲୀ ଦେଖ କର ଖେଲତେ ଭୀ ଥେ । ଉନକୋ ଖାନେ କୋ ଫଲ ମିଲ ଜାତେ ଥେ । ଆମ, ଅମରୂଦ, ବେର ଜୈସେ ଫଲ । ଲେକିନ ଉନ ଦୋନୋଁ କୋ ଫଲ ଅଚ୍ଛେ ନହୀଁ ଲଗତେ ଥେ । କୌଆ ମାଁସ କେ ଟୁକଡ଼େ ୟା ମରୀ ଜୋଁକ ପକଡ଼ତା ଥା । ହିରନ ହରୀ ହରୀ ଘାସ ଖାତା ଥା । ଦୋନୋଁ କୀ ମିତ୍ରତା ବଢ଼ତୀ ଜାତୀ ଥୀ ।
ଉତ୍ତର:
Q11. ନିମ୍ନଲିଖିତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଦ୍ରବ୍ୟ ୟା ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କୋ ଉନସେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ ସେ ଯୋଡ଼ିଏ —
ଉତ୍ତର:
କ (ବ୍ୟକ୍ତି/ଦ୍ରବ୍ୟ/ଜାତିବାଚକ) | ଖ (ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଜାତିବାଚକ)
ରାମ | ଆଦମୀ
ହିମାଳୟ | ପାହାଡ଼
ଘୋଡ଼ା | ପଶୁ
କୋୟଲ | ପକ୍ଷୀ
ସୀତା | ସ୍ତ୍ରୀ
କାଲିଦାସ | କବି
ସୋନା | ଧାତୁ
ମହାନଦୀ | ନଦୀ
ଇନ୍ଦ୍ର | ଦେବ
ରାମାୟଣ | ପୁସ୍ତକ
Q12. କ୍ରିୟାବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାଓଁ କେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରଖୀ ଜାତୀ ହୈଁ । କ୍ୟା ଆପ ଐସୀ କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞାଏଁ ବନା ସକତେ ହୈଁ ? ଐସେ ପାଁଚ ବାକ୍ୟ ଲିଖିଏ ।
ଉତ୍ତର:
ହଁ, ଆମେ କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞା ବନାଇ ପାରିବା। ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ବାକ୍ୟ ଦିଆଗଲା:
୧. ସୁବହ ଟହଲନା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେ ଲିଏ ଲାଭଦାୟକ ହୈ ।
୨. ବଚ୍ଚୋଁ କା ଖେଲନା ମନ କୋ ଭାତା ହୈ ।
୩. ଗାନା ଏକ କଲା ହୈ ।
୪. ପଢ଼ନା ଅଚ୍ଛି ଆଦତ ହୈ ।
୫. ଲିଖନା ଏକ ରଚନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ ହୈ ।
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ (Board Exam Mastery Tips):
୧. ସଂଜ୍ଞା ଓ ଏହାର ପ୍ରକାରଭେଦର ସଂଜ୍ଞା ମନେରଖନ୍ତୁ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରର ସଂଜ୍ଞାର ସଠିକ୍ ସଂଜ୍ଞା (definition) ମନେରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
୨. ଉଦାହରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ସଂଜ୍ଞା ପାଇଁ ଅତି କମରେ ୫-୧୦ଟି ଉଦାହରଣ ମନେରଖନ୍ତୁ। ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝାଇଲେ ଅଧିକ ନମ୍ବର ମିଳିଥାଏ।
୩. ଶବ୍ଦ ଚିହ୍ନଟ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ: ବିଭିନ୍ନ ବାକ୍ୟରୁ ସଂଜ୍ଞା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସଂଜ୍ଞା, ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରୀକ୍ଷାରେ ଆସୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।
୪. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ଗଠନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ: ସଂଜ୍ଞା, ବିଶେଷଣ, ସର୍ବନାମ, କ୍ରିୟା ଏବଂ ଅବ୍ୟୟରୁ କିପରି ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ଗଠନ କରାଯାଏ, ତାହା ଭଲ ଭାବରେ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଏଥିରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିଥାଏ।
୫. କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞାକୁ ବୁଝନ୍ତୁ: କ୍ରିୟାପଦ କିପରି ସଂଜ୍ଞା ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ (ଯଥା: ଟହଲନା, ପଢ଼ନା) ଏବଂ ଏହା ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝନ୍ତୁ। ଏଥିରୁ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କରିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିପାରେ।
୬. ମିଳାନ କର ପ୍ରଶ୍ନ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଥିବା ମିଳାନ କର ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସଂଜ୍ଞା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
୭. ପୂର୍ବ ବର୍ଷର ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ସମାଧାନ କରନ୍ତୁ: ପୂର୍ବ ବର୍ଷର ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରରେ ସଂଜ୍ଞା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷା ପ୍ୟାଟର୍ନ ବିଷୟରେ ଧାରଣା ମିଳିବ।
ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Pitfalls):
୧. ବ୍ୟକ୍ତିବାଚକ ଓ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ:
୨. ଦ୍ରବ୍ୟବାଚକ ଓ ଜାତିବାଚକ ସଂଜ୍ଞା ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ:
୩. ସମୂହବାଚକ ସଂଜ୍ଞାକୁ ଜାତିବାଚକ ସହିତ ମିଶାଇବା:
୪. ଭାବବାଚକ ସଂଜ୍ଞାକୁ ବିଶେଷଣ ବା କ୍ରିୟା ସହିତ ମିଶାଇବା:
୫. କ୍ରିୟାର୍ଥକ ସଂଜ୍ଞାକୁ କ୍ରିୟା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା:
ଏହି ଟିପ୍ସ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଅଭ୍ୟାସ କଲେ, ଆପଣ ସଂଜ୍ଞା ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରିପାରିବେ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ନମ୍ବର ରଖିପାରିବେ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App