BSE ODISHA CLASS 9 • UTKAL MASTER STROKE

ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ

ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: Hindi Grammer

ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 HindiGram Ch14 Anuvad


୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)


ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଟି 'ଅନୁବାଦ' (Translation) ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯାହା ଗୋଟିଏ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ବାକ୍ୟ ବା ବାକ୍ୟାଂଶକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭାଷାରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବୁଝାଏ । ଏକ ସଫଳ ଅନୁବାଦ ପାଇଁ ଅନୁବାଦକଙ୍କୁ ଉଭୟ ମୂଳ ଭାଷା (Source Language) ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାଷା (Target Language) ଉପରେ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଆରୁ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ଭାଷାର ବ୍ୟାକରଣଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ।

ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:

  • ଅନୁବାଦର ସଂଜ୍ଞା ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିବା ।
  • ଅନୁବାଦ କରିବାର ସଠିକ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖିବା ।
  • ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟାକରଣଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ବିଶେଷ କରି ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ, ପୁରୁଷ, କାରକ ଏବଂ କ୍ରିୟାର ରୂପାନ୍ତରଣକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବା ।
  • ବିଭିନ୍ନ କାଳ (ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ) ରେ କ୍ରିୟାର ରୂପ କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ତାହା ଜାଣିବା ।
  • ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁବାଦ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ।
  • ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Architecture):

    ```

    ଅନୁବାଦ (Translation)

    ├── ଅନୁବାଦ କ'ଣ? (ସଂଜ୍ଞା)

    │ └── ଗୋଟିଏ ଭାଷାରୁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାକୁ ରୂପାନ୍ତରଣ

    ├── ଅନୁବାଦ କିପରି କରାଯାଏ? (ପ୍ରଣାଳୀ)

    │ ├── ମୂଳ ବାକ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିବା

    │ ├── ମୂଳ ବିଚାରକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା

    │ ├── ବାକ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ବୁଝିବା (ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ବିଧେୟ)

    │ └── ଉଭୟ ଭାଷାର ବ୍ୟାକରଣ ଜ୍ଞାନ

    └── ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାକରଣଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ

    ├── ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ, ପୁରୁଷ ଓ କ୍ରିୟା

    │ ├── ହିନ୍ଦୀ: କ୍ରିୟା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ, ପୁରୁଷ ଅନୁସାରେ ବଦଳେ

    │ └── ଓଡ଼ିଆ: କ୍ରିୟା ଉପରେ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ

    ├── ସମ୍ବନ୍ଧ (କାରକ) ଚିହ୍ନ

    │ └── ହିନ୍ଦୀ: 'କା', 'କେ', 'କୀ' ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶବ୍ଦର ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ବଦଳେ

    ├── କର୍ମ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା (ଭୂତକାଳ, 'ନେ' ପରସର୍ଗ)

    │ ├── ହିନ୍ଦୀ: 'ନେ' ପରସର୍ଗ ଥିଲେ କ୍ରିୟା କର୍ମର ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ବଦଳେ

    │ └── ଓଡ଼ିଆ: ଏହି ବିଶେଷତା ନାହିଁ

    ├── କ୍ରିୟାର ରୂପ (କାଳ ଅନୁସାରେ)

    │ ├── ଭୂତକାଳ (Past Tense)

    │ ├── ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳ (Present Tense)

    │ └── ଭବିଷ୍ୟତ କାଳ (Future Tense)

    │ └── ଉଭୟ ଭାଷାରେ ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ପାଇଁ କ୍ରିୟାର ରୂପ

    └── ପଦସମୂହରେ ବିଭକ୍ତି/ପରସର୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ

    ├── ହିନ୍ଦୀ: ପଦସମୂହରେ ବିଭକ୍ତି/ପରସର୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ

    └── ଓଡ଼ିଆ: ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ

    ```


    ୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)


    ୨.୧. ଅନୁବାଦ କ'ଣ? (अनुवाद क्या है?)

    ଗୋଟିଏ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ବାକ୍ୟ ବା ବାକ୍ୟାଂଶକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭାଷାରେ ଲେଖିବାକୁ ଅନୁବାଦ କୁହାଯାଏ । ଅନୁବାଦ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁବାଦକଙ୍କୁ ଉଭୟ ଭାଷାର ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ମାତୃଭାଷା ଓଡ଼ିଆରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ହିନ୍ଦୀକୁ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ ଭାଷାକୁ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ ।

    ୨.୨. ଅନୁବାଦ କିପରି କରାଯାଏ? (अनुवाद कैसे किया जाता है?)

    ଅନୁବାଦ କରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍:

    ୧. ପ୍ରଥମେ ମୂଳ ଭାଷାର ବାକ୍ୟକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୂଳ ବିଚାରକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ ।

    ୨. ତା'ପରେ ମୂଳ ଭାଷାର ବାକ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ । କାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଷାର ବାକ୍ୟ-ସଂରଚନାର ଶୈଳୀ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ । ମୂଳ ଭାଷାର ବାକ୍ୟର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକର ଆପସରେ କିପରି ସମ୍ବନ୍ଧ ଅଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

    ୩. ବାକ୍ୟର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଥାଏ:

  • ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ (उद्देश्य): ଏହା କର୍ତ୍ତା ବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଅଂଶକୁ ବୁଝାଏ ।
  • ବିଧେୟ (विधेय): ଏହା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବା କ୍ରିୟା ବା କ୍ରିୟାର ଅଂଶକୁ ବୁଝାଏ ।
  • ୨.୩. ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାକରଣଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ (व्याकरणिक अंतर)

    ୨.୩.୧. ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ ଏବଂ ପୁରୁଷ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା (लिंग, वचन और पुरुष के अनुरूप क्रिया)

  • ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା: ହିନ୍ଦୀରେ କ୍ରିୟା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ ଏବଂ ପୁରୁଷ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ । ଏହା ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ଏକ ବିଶେଷତା । ତେଣୁ ହିନ୍ଦୀରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଜ୍ଞାପଦର ଲିଙ୍ଗ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ ।
  • ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା: ଓଡ଼ିଆରେ କ୍ରିୟା ଉପରେ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ନାହିଁ । ଅତଏବ, ଓଡ଼ିଆ ବାକ୍ୟ ଲେଖିବା ସମୟରେ କର୍ତ୍ତା ପଦର ଲିଙ୍ଗ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ।
  • ଉଦାହରଣ:

    ଲିଙ୍ଗ ହିନ୍ଦୀ ବାକ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ
    ପୁଂଲିଙ୍ଗ लड़का जाता है । ପିଲାଟି ଯାଏ / ଯାଉଛି ।
    ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ लड़की जाती है । ଝିଅଟି ଯାଏ / ଯାଉଛି ।

    ପୁରୁଷ ହିନ୍ଦୀ ବାକ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ
    ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ मैं गाँव में रहता हूँ । ମୁଁ ଗାଁରେ ରହେ ।
    ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ तुम क्या करते हो ? ତୁମେ କଣ କର / କରୁଛ ?
    ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ किसान खेती करते हैं । କୃଷକମାନେ ଚାଷ କରନ୍ତି ।

    ବଚନ ହିନ୍ଦୀ ବାକ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ
    ଏକବଚନ लड़की काम करती है । ଝିଅଟି କାମ କରେ / କରୁଛି ।
    ବହୁବଚନ लड़कियाँ काम करती हैं । ଝିଅମାନେ କାମ କରନ୍ତି / କରୁଛନ୍ତି ।

    ୨.୩.୨. ହିନ୍ଦୀରେ ସମ୍ବନ୍ଧ (କାରକ) ଚିହ୍ନ (संबंध (कारक) चिह्न)

    ହିନ୍ଦୀରେ ସମ୍ବନ୍ଧ କାରକ (କା, କେ, କୀ) ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶବ୍ଦର ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ବଚନ ଅନୁସାରେ ଲାଗିଥାଏ ।

    ଉଦାହରଣ:

  • ରାମ କା ଭାଇ (ଭାଇ – ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ଏକବଚନ ହୋଇଥିବାରୁ 'କା')
  • ରାମ କେ ଲଡ଼କେ (ଲଡ଼କେ – ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ବହୁବଚନ ହୋଇଥିବାରୁ 'କେ')
  • ରାମ କୀ ବହନ (ବହନ – ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ, ଏକବଚନ ହୋଇଥିବାରୁ 'କୀ')
  • ରାମ କୀ ବହନେଁ (ବହନେଁ – ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ, ବହୁବଚନ ହୋଇଥିବାରୁ 'କୀ')
  • ୨.୩.୩. ହିନ୍ଦୀରେ କର୍ମ ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା (कर्म के अनुसार क्रिया)

  • ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା: ଯେତେବେଳେ ବାକ୍ୟ ଭୂତକାଳରେ ଥାଏ, କ୍ରିୟା ସକର୍ମକ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ 'ଆ / ଏ / ଈ' ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହିତ 'ନେ' ପରସର୍ଗ ଲାଗେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କ୍ରିୟା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଚାଲେ ନାହିଁ । ବାକ୍ୟରେ କର୍ମ ଥିଲେ କ୍ରିୟା କର୍ମର ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ବଦଳେ, ଅନ୍ୟଥା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରହେ ।
  • ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା: ଏହି ବିଶେଷତା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ନାହିଁ ।
  • ଉଦାହରଣ:

  • लड़के ने फल खाया । (କର୍ମ 'ଫଲ' ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ଏକବଚନ)
  • लड़की ने फल खाया । (କର୍ମ 'ଫଲ' ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ଏକବଚନ)
  • लड़के ने रोटी खायी । (କର୍ମ 'ରୋଟୀ' ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ, ଏକବଚନ)
  • लड़की ने रोटी खायी । (କର୍ମ 'ରୋଟୀ' ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ, ଏକବଚନ)
  • लड़के ने चार आम खाये । (କର୍ମ 'ଆମ' ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ବହୁବଚନ)
  • लड़की ने चार आम खाये । (କର୍ମ 'ଆମ' ପୁଂଲିଙ୍ଗ, ବହୁବଚନ)
  • लड़के ने दो रोटियाँ खायीं । (କର୍ମ 'ରୋଟିଆଁ' ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ, ବହୁବଚନ)
  • लड़की ने दो रोटियाँ खायीं । (କର୍ମ 'ରୋଟିଆଁ' ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ, ବହୁବଚନ)
  • ମନେରଖନ୍ତୁ: ଉପରୋକ୍ତ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହିତ 'ନେ' ପରସର୍ଗ ଆସିବା ହେତୁ କ୍ରିୟାର ରୂପ କର୍ମର ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ବଦଳିଛି । ଯଦି କର୍ମ ନଥାନ୍ତା, ତେବେ କ୍ରିୟା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରହିଥାନ୍ତା ।

    ୨.୩.୪. କ୍ରିୟାର ରୂପ (काल) (क्रिया के रूप)

    ଓଡ଼ିଆ ତଥା ହିନ୍ଦୀରେ କ୍ରିୟାର ତିନୋଟି କାଳ ଥାଏ: ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ।

  • ହିନ୍ଦୀ: ହିନ୍ଦୀରେ କ୍ରିୟା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ ଏବଂ ପୁରୁଷ ତିନୋଟି ଯାକ ଅନୁସାରେ ବଦଳିଥାଏ ।
  • ଓଡ଼ିଆ: ଓଡ଼ିଆରେ କ୍ରିୟା କେବଳ ବଚନ ଏବଂ ପୁରୁଷ ଅନୁସାରେ ବଦଳିଥାଏ ।
  • ନିମ୍ନଲିଖିତ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଉଭୟ ଭାଷାର କ୍ରିୟା-ରୂପକୁ ବୁଝନ୍ତୁ:

    କ. ଭୂତକାଳ (भूत काल)

    ପୁରୁଷ ହିନ୍ଦୀ କ୍ରିୟା ରୂପ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ
    ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ मैं गया / गयी । ମୁଁ ଗଲି ।
    हम गये / गयीं । ଆମେ ଗଲୁ ।
    ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ तू गया / गयी । ତୁ ଗଲୁ ।
    तुम गये / गयीं । ତୁମେ ଗଲ ।
    आप गये / गयीं । ଆପଣ ଗଲେ ।
    ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ वह गया / गयी । ସେ ଗଲା ।
    वे गये / गयीं । ସେମାନେ ଗଲେ ।

    ଖ. ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳ (वर्तमान काल)

    ପୁରୁଷ ହିନ୍ଦୀ କ୍ରିୟା ରୂପ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ
    ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ मैं काम करता हूँ / करती हूँ । ମୁଁ କାମ କରୁଛି ।
    हम काम करते हैं / करती हैं । ଆମ୍ଭେମାନେ କାମ କରୁଛୁ ।
    ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ तू काम करता है / करती है । ତୁ କାମ କରୁଛୁ ।
    तुम काम करते हो / करती हो । ତୁମେ କାମ କରୁଛ ।
    ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ हरि काम करता है / सीता काम करती है । ହରି କାମ କରୁଛି / ସୀତା କାମ କରୁଛି ।
    हरि और रमेश काम करते हैं / मालती और लता काम करती हैं । ହରି ଓ ରମେଶ କାମ କରୁଛନ୍ତି / ମାଳତୀ ଓ ଲତା କାମ କରୁଛନ୍ତି ।

    ଗ. ଭବିଷ୍ୟତ କାଳ (भविष्यत् काल)

    ପୁରୁଷ ହିନ୍ଦୀ କ୍ରିୟା ରୂପ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ
    ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ मैं पढ़ूँगा / पढ़ूँगी । ମୁଁ ପଢ଼ିବି ।
    हम पढ़ेंगे / पढ़ेंगी । ଆମ୍ଭେମାନେ ପଢ଼ିବୁ ।
    ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ तू पढ़ेगा / पढ़ेगी । ତୁ ପଢ଼ିବୁ ।
    तुम पढ़ोगे / पढ़ोगी । ତୁମେ ପଢ଼ିବ ।
    ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ राम पढ़ेगा / सीता पढ़ेगी । ରାମ ପଢ଼ିବ / ସୀତା ପଢ଼ିବ ।
    राम और श्याम पढ़ेंगे । ରାମ ଓ ଶ୍ୟାମ ପଢ଼ିବେ ।
    सीता और मीता पढ़ेंगी । ସୀତା ଓ ମୀତା ପଢ଼ିବେ ।

    ୨.୩.୫. ପଦସମୂହରେ ବିଭକ୍ତି / ପରସର୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ (विभक्ति / परसर्ग परिवर्तन)

  • ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା: ହିନ୍ଦୀରେ ପଦସମୂହ (ଅନେକ ପଦର ଏକତ୍ର ଗୁମ୍ଫନ) ବନାଇବା ସମୟରେ ବିଭକ୍ତି / ପରସର୍ଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ ।
  • ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା: ଓଡ଼ିଆରେ ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ।
  • ଉଦାହରଣ:

    (i) उसका घर पास में है । (ତା’ର ଘର ଏଇ ପାଖରେ ।)

    उसके घर में चार आदमी हैं । (ତା’ର ଘରେ ଚାରିଜଣ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ।)

    ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'ଉସକା' (ତା'ର) ଏକବଚନ ପୁଂଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ 'ଘର' ସହିତ 'ମେଁ' (ରେ) ବିଭକ୍ତି ଲାଗିଲା, 'ଉସକା' ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ 'ଉସକେ' ହୋଇଗଲା ।

    (ii) काला घोड़ा चरता है । (କଳା ଘୋଡ଼ା ଚରୁଅଛି ।)

    काले घोड़े को घास दो । (କଳା ଘୋଡ଼ାକୁ ଘାସ ଦିଅ ।)

    ବ୍ୟାଖ୍ୟା: 'କାଲା ଘୋଡ଼ା' (କଳା ଘୋଡ଼ା) ସାଧାରଣ ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ 'ଘୋଡ଼ା' ସହିତ 'କୋ' (କୁ) ବିଭକ୍ତି ଲାଗିଲା, 'କାଲା' ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ 'କାଲେ' ହୋଇଗଲା ।

    ଏହି ପ୍ରକାର ଅନୁବାଦ କରିବାର ଅନେକ ତରିକା ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶିଖିଲେ ଅନୁବାଦ କରିବା ସହଜ ହେବ ।


    ୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)


    ୩.୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ହିନ୍ଦୀରେ ଅନୁବାଦ କରନ୍ତୁ (निम्नलिखित वाक्यों का हिंदी में अनुवाद कीजिए):

    ୧. ଆଜି ବର୍ଷା ହେଉଛି ।

    ଉତ୍ତର: आज वर्षा हो रही है ।

    ୨. ଆକାଶକୁ ମେଘ ଢାଙ୍କି ରଖିଛି ।

    ଉତ୍ତର: आकाश को बादल ढाँक रखा है ।

    ୩. ଏହା ଶ୍ରାବଣ ମାସ ।

    ଉତ୍ତର: यह श्रावण मास है ।

    ୪. ଏହା ଚାଷର ସମୟ ।

    ଉତ୍ତର: यह खेती का समय है ।

    ୫. ଚାଷୀମାନେ ବିଲକୁ ଯାଆନ୍ତି ।

    ଉତ୍ତର: किसान खेत को जाते हैं ।

    ୬. ସେମାନେ ଦିନ ଯାକ ହଳ କରନ୍ତି ।

    ଉତ୍ତର: वे दिन भर हल चलाते हैं ।

    ୭. ବିହନ ବୁଣି ଦେଲେ ଚାରା ଉଠେ ।

    ଉତ୍ତର: बीज बो देने पर पौधे उगते हैं ।

    ୮. ବର୍ଷା ନ ହେଲେ ଚାଷ ହେବ ନାହିଁ ।

    ଉତ୍ତର: वर्षा न होने पर खेती नहीं होगी ।

    ୯. ବାଳକମାନେ ସ୍କୁଲ ଯାଉଛନ୍ତି ।

    ଉତ୍ତର: लड़के स्कूल जा रहे हैं ।

    ୧୦. ବାଳିକାମାନେ ଗୀତ ଗାଇବେ ।

    ଉତ୍ତର: लड़कियाँ गीत गाएँगी ।

    ୧୧. ଦେଖ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ହେଲାଣି ।

    ଉତ୍ତର: देखो, सूर्योदय हो गया है ।

    ୧୨. ଚାଲ, ବାହାରେ ଟିକିଏ ବୁଲିବା ।

    ଉତ୍ତର: चलो, बाहर थोड़ा घूमते हैं ।

    ୧୩. ଥଣ୍ଡା ପବନ ବୋହୁଛି ।

    ଉତ୍ତର: ठंडी हवा बह रही है ।

    ୧୪. ସକାଳୁ ଉଠି ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଉଚିତ ।

    ଉତ୍ତର: सुबह उठकर व्यायाम करना चाहिए ।

    ୧୫. ସହରରେ ବହୁତ ଲୋକ ରହନ୍ତି ।

    ଉତ୍ତର: शहर में बहुत लोग रहते हैं ।

    ୧୬. ସେମାନେ ରାତିରେ ଡେରିରେ ଶୁଅନ୍ତି ।

    ଉତ୍ତର: वे रात में देर से सोते हैं ।

    ୧୭. ତୁମେ ସେମିତି କରିବ ନାହିଁ ।

    ଉତ୍ତର: तुम वैसा मत करना ।

    ୧୮. ଶୀଘ୍ର ଶୋଇବ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଉଠିବ ।

    ଉତ୍ତର: जल्दी सोना और जल्दी उठना ।

    ୧୯. ଭଲ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଭଲ ଭୋଜନ ଦରକାର ।

    ଉତ୍ତର: अच्छे स्वास्थ्य के लिए अच्छा भोजन चाहिए ।

    ୨୦. ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭଲ ପିଲା ।

    ଉତ୍ତର: हम सब अच्छे बच्चे हैं ।

    ୩.୨. ନିମ୍ନଲିଖିତ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରନ୍ତୁ (निम्नलिखित वाक्यों का ओड़िआ में अनुवाद कीजिए):

    ୧. हमारे देश का नाम भारतवर्ष है ।

    ଉତ୍ତର: ଆମ ଦେଶର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ।

    ୨. यहाँ सबसे ऊँचा पहाड़ है ।

    ଉତ୍ତର: ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଅଛି ।

    ୩. सागर मेरे देश का पाँव पखारता है ।

    ଉତ୍ତର: ସାଗର ମୋ ଦେଶର ପାଦ ଧୁଏ ।

    ୪. मेरे देश में करोड़ों लोग बसते हैं ।

    ଉତ୍ତର: ମୋ ଦେଶରେ କୋଟି କୋଟି ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି ।

    ୫. मेरे मुहल्ले में दस बच्चे हैं ।

    ଉତ୍ତର: ମୋ ପଡ଼ୋଶୀରେ ଦଶଟି ପିଲା ଅଛନ୍ତି ।

    ୬. वे चार बजे खेलते हैं ।

    ଉତ୍ତର: ସେମାନେ ଚାରିଟା ବେଳେ ଖେଳନ୍ତି ।

    ୭. लड़कियाँ साइकिल चलाती हैं ।

    ଉତ୍ତର: ଝିଅମାନେ ସାଇକେଲ ଚଲାନ୍ତି ।

    ୮. हमारे घर के पास एक पार्क है ।

    ଉତ୍ତର: ଆମ ଘର ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ପାର୍କ ଅଛି ।

    ୯. वहाँ बहुत-से पेड़-पौधे हैं ।

    ଉତ୍ତର: ସେଠାରେ ବହୁତ ଗଛ-ଲତା ଅଛି ।

    ୧୦. शाम को लोग वहाँ टहलने जाते हैं ।

    ଉତ୍ତର: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ବୁଲିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି ।

    ୧୧. बच्चे, बुजुर्ग खेलते हैं ।

    ଉତ୍ତର: ପିଲା, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଖେଳନ୍ତି ।

    ୧୨. पुरी समुद्र के किनारे बसा है ।

    ଉତ୍ତର: ପୁରୀ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

    ୧୩. कटक ओड़िशा का पुराना शहर है ।

    ଉତ୍ତର: କଟକ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପୁରୁଣା ସହର ।

    ୧୪. अकबर एक उदार शासक थे ।

    ଉତ୍ତର: ଆକବର ଜଣେ ଉଦାର ଶାସକ ଥିଲେ ।

    ୧୫. दिल्ली भारत की राजधानी है ।

    ଉତ୍ତର: ଦିଲ୍ଲୀ ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ।

    ୧୬. जगन्नाथ का भात जगत पसारे हाथ ।

    ଉତ୍ତର: ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭାତ ଜଗତକୁ ହାତ ପସାରେ ।

    ୧୭. होली भारत का बड़ा त्योहार है ।

    ଉତ୍ତର: ହୋଲି ଭାରତର ଏକ ବଡ଼ ପର୍ବ ।

    ୧୮. लोग एक दूसरे पर रंग डालते हैं ।

    ଉତ୍ତର: ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ରଙ୍ଗ ପକାନ୍ତି ।

    ୧୯. ईद में लोग भोज देते हैं ।

    ଉତ୍ତର: ଇଦ୍‌ରେ ଲୋକମାନେ ଭୋଜି ଦିଅନ୍ତି ।

    ୨୦. आजकल बड़ी गर्मी पड़ रही है ।

    ଉତ୍ତର: ଆଜିକାଲି ବହୁତ ଗରମ ପଡ଼ୁଛି ।

    ୨୧. बिना छाते और जूतों के बाहर न जाएँ ।

    ଉତ୍ତର: ଛତା ଓ ଜୋତା ବିନା ବାହାରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ ।

    ୨୨. रामू के पास एक कलम थी ।

    ଉତ୍ତର: ରାମୁ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ କଲମ ଥିଲା ।

    ୨୩. वह अच्छा नाचता-गाता है ।

    ଉତ୍ତର: ସେ ଭଲ ନାଚେ-ଗାଏ ।

    ୨୪. मेरा भारत एक महान देश है ।

    ଉତ୍ତର: ମୋ ଭାରତ ଏକ ମହାନ ଦେଶ ।

    ୨୫. मैं अपने देश से प्यार करता हूँ ।

    ଉତ୍ତର: ମୁଁ ମୋ ଦେଶକୁ ଭଲପାଏ ।


    ୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)


    ଅନୁବାଦ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ, ଯାହା ଭାଷା ଦକ୍ଷତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ନମ୍ବର ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ । ଏଥିରେ ମାଷ୍ଟ୍ରି ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଟିପ୍ସ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ:

    ୪.୧. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ (Board Exam Mastery Tips):

    ୧. ବ୍ୟାକରଣଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ବୁଝନ୍ତୁ: ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗ, ବଚନ, ପୁରୁଷ, କାରକ ଏବଂ କ୍ରିୟା ରୂପର ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝନ୍ତୁ । ବିଶେଷ କରି ହିନ୍ଦୀରେ କ୍ରିୟା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ବଦଳୁଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଆରେ ଏହା କେବଳ ବଚନ ଓ ପୁରୁଷ ଅନୁସାରେ ବଦଳେ, ଏହାକୁ ମନେରଖନ୍ତୁ ।

    ୨. 'ନେ' ପରସର୍ଗର ବ୍ୟବହାର: ହିନ୍ଦୀରେ ଭୂତକାଳର ସକର୍ମକ କ୍ରିୟା ସହିତ 'ନେ' ପରସର୍ଗର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଏହା କିପରି କ୍ରିୟାକୁ କର୍ମର ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ, ତାହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ ।

    ୩. ଶବ୍ଦକୋଷ ବୃଦ୍ଧି: ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ହିନ୍ଦୀରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଖବରକାଗଜ ପଢ଼ିବା, ଟିଭି ଦେଖିବା ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ସହାୟକ ହେବ ।

    ୪. ବାକ୍ୟ ଗଠନ ଶୈଳୀ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଷାର ବାକ୍ୟ ଗଠନର ନିଜସ୍ୱ ଶୈଳୀ ଥାଏ । କେବଳ ଶବ୍ଦକୁ ଶବ୍ଦ ଅନୁବାଦ ନକରି ବାକ୍ୟର ଭାବାର୍ଥକୁ ବୁଝି ଅନୁବାଦ କରନ୍ତୁ ।

    ୫. ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ: ଅନୁବାଦରେ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ । ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ବାହାରୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅନୁବାଦ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ।

    ୬. ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଉଦାହରଣକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପଢ଼ି ବୁଝନ୍ତୁ । ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।

    ୭. ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରାମ ଓ ବିରାମ ଚିହ୍ନ: ଅନୁବାଦ କରିବା ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରାମ ( । / .) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିରାମ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ ।

    ୪.୨. ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Pitfalls):

    ୧. ଶବ୍ଦଶଃ ଅନୁବାଦ (Word-for-word translation): ଅନେକ ସମୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶବ୍ଦକୁ ଶବ୍ଦ ଅନୁବାଦ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାକ୍ୟର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ବଦଳିଯାଏ କିମ୍ବା ବାକ୍ୟ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲାଗେ ।

    ୨. ଲିଙ୍ଗ ଓ ବଚନର ଭୁଲ୍: ହିନ୍ଦୀରେ କ୍ରିୟା କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ-ବଚନ ଅନୁସାରେ ବଦଳୁଥିବାରୁ, ଏଥିରେ ଭୁଲ୍ କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, 'लड़की जाता है' (ଭୁଲ୍) ବଦଳରେ 'लड़की जाती है' (ଠିକ୍) ହେବା ଉଚିତ୍ ।

    ୩. 'ନେ' ପରସର୍ଗର ଭୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର: 'ନେ' ପରସର୍ଗର ବ୍ୟବହାର ନିୟମ ଜଟିଳ ଥିବାରୁ, ଏଥିରେ ଭୁଲ୍ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ।

    ୪. କାରକ ଚିହ୍ନର ଭୁଲ୍: ହିନ୍ଦୀରେ 'କା, କେ, କୀ' ଭଳି କାରକ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାରରେ ଭୁଲ୍ କରିବା ।

    ୫. କାଳର ଭୁଲ୍: ବାକ୍ୟର କାଳ (ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ) କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ ନକରି ଭୁଲ୍ କ୍ରିୟା ରୂପ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।

    ୬. ପଦସମୂହରେ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା: ହିନ୍ଦୀରେ ପଦସମୂହରେ ବିଭକ୍ତି / ପରସର୍ଗ ଯୋଗୁଁ ଶବ୍ଦର ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ ନଦେବା ।

    ୭. ଅର୍ଥର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା: ଅନୁବାଦିତ ବାକ୍ୟର ଅର୍ଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ନହେବା ବା ମୂଳ ବାକ୍ୟର ଅର୍ଥଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହେବା ।

    ଏହି ଟିପ୍ସ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିଲେ, ଆପଣ ଅନୁବାଦରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାରେ ସର୍ବାଧିକ ନମ୍ବର ହାସଲ କରିପାରିବେ ।

    ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

    (ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App