ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: History
ଅଧ୍ୟାୟ: ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ – କାରଣ ଓ ଫଳାଫଳ (Second World War – Causes and Consequences)
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ:
ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହତା ପରେ ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଜାତିସଂଘ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ମାତ୍ର ଏହାର ବିଫଳତା, ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧିର କଠୋର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ, ଫାସୀବାଦୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ (ଜର୍ମାନୀରେ ହିଟ୍ଲର୍, ଇଟାଲୀରେ ମୁସୋଲିନୀ, ଜାପାନର ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ନୀତି), ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ଏବଂ ଆଦର୍ଶଗତ ବିରୋଧ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୩୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ଜର୍ମାନୀ ପୋଲାଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ତତ୍କାଳୀନ କାରଣ ଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଅକ୍ଷଶକ୍ତି (ଜର୍ମାନୀ, ଇଟାଲୀ, ଜାପାନ) ବିଜୟୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ମିତ୍ରଶକ୍ତିରେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ଯୁଦ୍ଧର ଗତିପଥ ବଦଳି ଯାଇଥିଲା । ୧୯୪୫ ମସିହା ମେ ୭ ତାରିଖରେ ଜର୍ମାନୀ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲା ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୬ ଓ ୯ ତାରିଖରେ ହିରୋସୀମା ଓ ନାଗାସାକି ଉପରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ପଡ଼ିବା ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖରେ ଜାପାନ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବା ସହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ସମାପ୍ତି ଘଟିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପୃଥିବୀର ରାଜନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହେଲେ, ଉପନିବେଶଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା ।
ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Architecture):
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ (୧୯୩୯-୧୯୪୫)
├── କାରଣଗୁଡ଼ିକ
| ├── ୧. ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀର ତ୍ରୁଟି (ପ୍ରତିଶୋଧପରାୟଣତା, ସ୍ୱାର୍ଥପରତା)
| ├── ୨. ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧିର କଠୋରତା (ଜର୍ମାନୀ ଉପରେ ଅପମାନଜନକ ସର୍ତ୍ତ)
| ├── ୩. ଜାତିସଂଘର ବିଫଳତା (USA ଯୋଗ ନଦେବା, ବୃହତ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିନପାରିବା)
| ├── ୪. ଫାସୀବାଦୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ
| | ├── ହିଟ୍ଲର୍ (ଜର୍ମାନୀ): ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧି ଉଲ୍ଲଂଘନ, ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଗଠନ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ, ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ଅଧିକାର
| | ├── ମୁସୋଲିନୀ (ଇଟାଲୀ): ଆବିସିନିଆ ଅଧିକାର, ରୋମାନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପୁନଃପ୍ରତିଷ୍ଠା
| | └── ଜାପାନ: ମାଞ୍ଚୁରିଆ ଅଧିକାର, ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ଲିପ୍ସା
| ├── ୫. ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ନିଷ୍କ୍ରିୟତା (ସନ୍ତୁଷ୍ଟିକରଣ ନୀତି, ମ୍ୟୁନିକ ଚୁକ୍ତି)
| ├── ୬. ଆଦର୍ଶଗତ ବିରୋଧ (ଗଣତନ୍ତ୍ର, ଫାସୀବାଦ, ସାମ୍ୟବାଦ)
| └── ୭. ତତ୍କାଳୀନ କାରଣ: ଜର୍ମାନୀ ଦ୍ୱାରା ପୋଲାଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ (୧୯୩୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧)
├── ଯୁଦ୍ଧର ଗତିପଥ
| ├── ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅକ୍ଷଶକ୍ତିର ବିଜୟ (ପୋଲାଣ୍ଡ, ନରୱେ, ଫ୍ରାନ୍ସ ଅଧିକାର)
| ├── ମିତ୍ରଶକ୍ତିରେ ଯୋଗଦାନ
| | ├── ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ (୧୯୪୧ ଜୁନ୍ ୨୨, ହିଟ୍ଲର୍ ଆକ୍ରମଣ ପରେ)
| | └── ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (ପର୍ଲହାର୍ବର ଆକ୍ରମଣ ପରେ)
| ├── ଯୁଦ୍ଧର ମୋଡ଼ (୧୯୪୨ ପରେ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ସପକ୍ଷରେ)
| ├── ଇଟାଲୀର ଆତ୍ମସମର୍ପଣ (୧୯୪୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର)
| ├── ଜର୍ମାନୀର ଆତ୍ମସମର୍ପଣ (୧୯୪୫ ମେ ୭, ହିଟ୍ଲର୍ଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପରେ)
| └── ଜାପାନର ଆତ୍ମସମର୍ପଣ (୧୯୪୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪, ହିରୋସୀମା ଓ ନାଗାସାକିରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ପଡ଼ିବା ପରେ)
└── ଫଳାଫଳ
├── ୧. କ୍ଷୟକ୍ଷତି (ବିପୁଳ ଧନଜୀବନ ନଷ୍ଟ, ସହର ଧ୍ୱଂସ, ପରମାଣୁ ବୋମାର ପ୍ରୟୋଗ)
└── ୨. ରାଜନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଣତି
├── ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦର ହ୍ରାସ, ଉପନିବେଶଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାଧୀନତା
├── ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଉତ୍ଥାନ
├── ଜର୍ମାନୀର ବିଭାଜନ (ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ ଓ ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ)
├── ପୂର୍ବ ଇଉରୋପରେ ସାମ୍ୟବାଦୀ ସରକାର ଗଠନ
└── ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନୂତନ ପ୍ରୟାସ
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ – କାରଣ ଓ ଫଳାଫଳ
ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହତା ପରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଜାତିସଂଘ (League of Nations) ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ମାତ୍ର ଏହି ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ବିଫଳ ହେଲା ଏବଂ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବାର ପ୍ରାୟ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ପରେ, ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ ହେଲା ।
ଯୁଦ୍ଧର କାରଣ:
୧. ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀର ତ୍ରୁଟି:
୨. ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧିର କଠୋରତା:
୩. ଜାତିସଂଘର ବିଫଳତା:
୪. ଫାସୀବାଦୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ:
୫. ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ନିଷ୍କ୍ରିୟତା:
୬. ଆଦର୍ଶଗତ ବିରୋଧ:
୭. ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ତତ୍କାଳୀନ କାରଣ:
ଯୁଦ୍ଧର ଗତିପଥ ଓ ପରିସମାପ୍ତି:
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଫଳାଫଳ:
୧. କ୍ଷୟକ୍ଷତି:
୨. ରାଜନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଣତି:
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ସଂକ୍ଷେପରେ ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧିର କଠୋର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ, ଯାହା ଜର୍ମାନୀରେ ପ୍ରତିଶୋଧର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ଜାତିସଂଘର ବିଫଳତା, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏହାର ସଭ୍ୟ ନହେବା ଏବଂ ବୃହତ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହା ବିଫଳ ହେଲା । ଜର୍ମାନୀରେ ହିଟ୍ଲର୍, ଇଟାଲୀରେ ମୁସୋଲିନୀ ଓ ଜାପାନର ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ନୀତି ଭଳି ଫାସୀବାଦୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟିକରଣ ନୀତି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା । ଶେଷରେ, ୧୯୩୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ରେ ଜର୍ମାନୀ ଦ୍ୱାରା ପୋଲାଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ ଯୁଦ୍ଧର ତତ୍କାଳୀନ କାରଣ ଥିଲା ।
(ଖ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା କେବେ ଓ କାହିଁକି ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲା ? ଏହାର ପରିଣତି କ’ଣ ହେଲା ?
ଉତ୍ତର: ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ପ୍ରଥମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ନିରପେକ୍ଷ ରହିଥିଲା । ମାତ୍ର ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ହାଓ୍ୱାଇ ଦ୍ୱୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଆମେରିକାର ବନ୍ଦର ନଗର ପର୍ଲହାର୍ବର ଉପରେ ଜାପାନ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ବାଧ୍ୟହୋଇ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଲା । ଏହାର ପରିଣତି ସ୍ୱରୂପ, ଯୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାପକ ରୂପ ଧାରଣ କଲା ଏବଂ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା । ଆମେରିକାର ଯୋଗଦାନ ଯୁଦ୍ଧର ଗତିପଥକୁ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ସପକ୍ଷରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ମିତ୍ରଶକ୍ତିର ବିଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଲା ।
(ଗ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଣତି ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଣତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଥିଲା । ସାମାଜିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ହିଟ୍ଲର୍ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଇହୁଦୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀଙ୍କ ଉପରେ ଅମାନୁଷିକ ଅତ୍ୟାଚାର କରାଯାଇଥିଲା । ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିପୁଳ ଧନସମ୍ପତ୍ତିର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଚାଷଜମି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶହ ଶହ ସହର, କଳକାରଖାନା ଧ୍ୱଂସ ସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହେଲେ ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇଲା ।
(ଘ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ତୁଳନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଇଉରୋପ ମହାଦେଶରେ ଥିବାରୁ ଏହା ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପରମାଣୁ ବୋମାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ହିରୋସୀମା ଓ ନାଗାସାକିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥିଲା । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଉର୍ବର ଚାଷଜମି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ଅସଂଖ୍ୟ ସାମରିକ ଓ ବେସାମରିକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଗଣିତ ଲୋକ ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ । ଶହ ଶହ ସହର, ଗୀର୍ଜା, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ କଳକାରଖାନା ଧ୍ୱଂସ ସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଧନସମ୍ପତ୍ତିର କଳ୍ପନାତୀତ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା ।
୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।
(କ) ସ୍ପେନ୍ ଦେଶରେ କେବେ ଓ କାହିଁକି ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ପ୍ରଦତ୍ତ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସ୍ପେନ୍ ଦେଶରେ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ ।
(ଖ) ଜର୍ମାନୀ ଓ ଇଟାଲୀ କେବେ ଓ କାହିଁକି ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିକରିଥିଲେ ? ସେମାନେ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ?
ଉତ୍ତର: ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀରେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପୂରଣ ନହେବାରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଇଟାଲୀ ଓ ଜାପାନ ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି ତିନି ଦେଶ ଅକ୍ଷଶକ୍ତି (Axis Power) ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।
(ଗ) ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ କେବେ ଓ କାହିଁକି ମିତ୍ରଶକ୍ତି ପକ୍ଷରେ ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୧ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୨ ତାରିଖରେ ହିଟ୍ଲର୍ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ, ଅନାକ୍ରମଣ ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିବାରୁ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଲା ।
(ଘ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା କେବେ ଓ କାହିଁକି ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ପର୍ଲହାର୍ବର ଉପରେ ଜାପାନ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ବାଧ୍ୟହୋଇ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଦେଲା ।
(ଙ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା କେବେ ଓ କାହିଁକି ଜାପାନର ହିରୋସୀମା ଓ ନାଗାସାକି ଉପରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ପକାଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଜର୍ମାନୀର ପରାଜୟ ସତ୍ତ୍ୱେ ଜାପାନ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିରତ ନହେବାରୁ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ୧୯୪୫ ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ ହିରୋସୀମା ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୯ ତାରିଖରେ ନାଗାସାକି ଉପରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ପକାଇଥିଲା ।
(ଚ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଜର୍ମାନୀ କିପରି ଭାଗ ଭାଗ ହେଲା ?
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଜର୍ମାନୀ ଉପରେ ବ୍ରିଟେନ୍, ରୁଷ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା । ୧୯୪୯ରେ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ (Federal Republic of Germany) ଓ ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ (German Democratic Republic) ନାମରେ ଏହା ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା ।
(ଛ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସାମ୍ୟବାଦୀ ସରକାର ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ୪ଟି ପୂର୍ବ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶର ନାମ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସାମ୍ୟବାଦୀ ସରକାର ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ୪ଟି ପୂର୍ବ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶ ହେଲେ: ପୋଲାଣ୍ଡ, ହଙ୍ଗେରୀ, ରୁମାନିଆ ଓ ବୁଲ୍ଗେରିଆ । (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ) ।
(ଜ) ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ଜର୍ମାନବାହିନୀ ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ କି ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ଜର୍ମାନବାହିନୀ ପୋଲାଣ୍ଡ, ନରୱେ, ଡେନ୍ମାର୍କ, ହଲାଣ୍ଡ, ବେଲ୍ଜିୟମ୍ ପ୍ରଭୃତି ଦେଶ ଅଧିକାର କରିଥିଲା । ଜୁନ୍ ୧୪ ତାରିଖରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜଧାନୀ ପ୍ୟାରିସ୍ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।
(ଝ) ଜାତିସଂଘର ବିଫଳତା ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ କିପରି ଦାୟୀ ଥୁଲା ?
ଉତ୍ତର: ଜାତିସଂଘ ବୃହତ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ରୋକିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଏହାର ସଭ୍ୟ ନଥିଲା ଏବଂ ଜର୍ମାନୀ, ଇଟାଲୀ, ଜାପାନ ଭଳି ଦେଶ ଏଥିରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲେ । ଏହା ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେବାରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିଲା ।
(ଞ) କେଉଁ ସବୁ ସମସ୍ୟାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଜର୍ମାନୀରେ ନାଜିଦଳ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧିର କଠୋର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ, ଜର୍ମାନୀ ଉପରେ ଲଦାଯାଇଥିବା ଅପମାନ, ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ, ଏବଂ ଉଗ୍ର ଜାତୀୟତାବାଦର ପ୍ରସାର ଭଳି ସମସ୍ୟାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଜର୍ମାନୀରେ ନାଜିଦଳ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଥିଲା । ହିଟ୍ଲର୍ ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ ବ୍ୟବହାର କରି କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ ।
୩. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।
(କ) ଜାତିସଂଘ ଗଠନରେ କିଏ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଉଡ୍ରୋ ଉଇଲ୍ସନ୍ ଜାତିସଂଘ ଗଠନରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
(ଖ) ଜର୍ମାନୀ କେବେ ପୋଲାଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଜର୍ମାନୀ ୧୯୩୯ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ପୋଲାଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ।
(ଗ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ୧୯୩୯ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
(ଘ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ କିଏ ବ୍ରିଟେନ୍ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଉଇନ୍ଷ୍ଟନ୍ ଚର୍ଜିଲ୍ ବ୍ରିଟେନ୍ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।
(ଙ) ଜର୍ମାନୀ କେବେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଜର୍ମାନୀ ୧୯୪୫ ମସିହା ମେ ୭ ତାରିଖରେ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲା ।
(ଚ) କେବେ ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖରେ ଜାପାନ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବା ସହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିଲା ।
(ଛ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧପରେ ବ୍ରିଟେନ୍ରେ କାହା ନେତୃତ୍ୱରେ ଶ୍ରମିକ ଦଳ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବ୍ରିଟେନ୍ରେ କ୍ଲିମେଣ୍ଟ ଅଟ୍ଲିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶ୍ରମିକ ଦଳ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ ।
(ଜ) ହିଟ୍ଲର୍ କେବେ ରାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧୂକାର କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ହିଟ୍ଲର୍ ୧୯୩୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ରାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ।
(ଝ) ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀର ସର୍ଭ ଅନୁଯାୟୀ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଦେଶ ନିଜ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଲାଭ ହାସଲ କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀର ସର୍ତ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ ଇଂଲାଣ୍ଡ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ନିଜ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଲାଭ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
(ଞ) ନାଜିଦଳର ପୂରାନାମ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ପ୍ରଦତ୍ତ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାଜିଦଳର ପୂରାନାମ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ । (ନାଜିଦଳର ପୂରାନାମ ହେଉଛି National Socialist German Workers' Party) ।
୪. ନିମ୍ନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ସଙ୍ଗେ ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ବାଛି ଲେଖ ।
(କ) ୧୯୩୩ ମସିହାରେ କେଉଁ ଦେଶ ଜାତିସଂଘରୁ ଓହରି ଆସିଥିଲା ?
(i) ରୁଷ୍ (ii) ଇଟାଲୀ (iii) ଜର୍ମାନୀ (iv) ଜାପାନ୍
ଉତ୍ତର: (iii) ଜର୍ମାନୀ
(ଖ) କେଉଁ ଦେଶ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ପର୍ଲହାର୍ବର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ?
(i) ଜର୍ମାନୀ (ii) ଇଟାଲୀ (iii) ରୁଷ୍ (iv) ଜାପାନ
ଉତ୍ତର: (iv) ଜାପାନ
(ଗ) ଜାପାନ୍ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ କେଉଁ ପ୍ରଦେଶ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ?
(i) ସୁଦେତାନ୍ (ii) ଆବିସିନିଆ (iii) ମାଞ୍ଚୁରିଆ (iv) ମ୍ୟୁନିକ୍
ଉତ୍ତର: (iii) ମାଞ୍ଚୁରିଆ
(ଘ) କେବେ ରୋମ୍ ବର୍ଲିନ୍-ଟୋକିଓ ଅକ୍ଷଶକ୍ତି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୩୬ ମସିହା (ii) ୧୯୩୮ ମସିହା (iii) ୧୯୩୭ ମସିହା (iv) ୧୯୩୯ ମସିହା
ଉତ୍ତର: (i) ୧୯୩୬ ମସିହା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ରୋମ୍-ବର୍ଲିନ୍-ଟୋକିଓ ଅକ୍ଷଶକ୍ତିର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗଠନ ତାରିଖ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ । ତେବେ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ରୋମ୍-ବର୍ଲିନ୍ ଅକ୍ଷ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜାପାନ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତି (Tripartite Pact) ୧୯୪୦ରେ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଦତ୍ତ ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ୧୯୩୬ ସର୍ବପ୍ରଥମ ମିତ୍ରତା ଗଠନର ସମୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।)
(ଙ) କେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା (ii) ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ (iii) ବ୍ରିଟେନ୍ (iv) ଫ୍ରାନ୍ସ
ଉତ୍ତର: (i) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା
୫. ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ‘ତୁମ ପାଇଁ କାମଗୁଡିକ’ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।
ଉତ୍ତର: ଏହା ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଶ୍ନ । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ହିରୋସୀମା ଓ ନାଗାସାକିର ପୂର୍ବ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ।
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ:
୧. ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣା ଓ ତାରିଖ ମନେରଖିବା: ଇତିହାସରେ ଘଟଣାକ୍ରମ ଓ ତାରିଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରଣ, ଘଟଣା ଓ ଫଳାଫଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ମୁଖ୍ୟ ତାରିଖଗୁଡ଼ିକୁ (ଯଥା: ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ, ପର୍ଲହାର୍ବର ଆକ୍ରମଣ, ପରମାଣୁ ବୋମା ପ୍ରୟୋଗ, ଆତ୍ମସମର୍ପଣ) ଏକ ତାଲିକା କରି ମନେରଖନ୍ତୁ ।
୨. କାରଣ ଓ ଫଳାଫଳର ସମ୍ପର୍କ ବୁଝିବା: କେବଳ ଘଟଣା ମନେରଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାର କାରଣ ଓ ତାହାର ଫଳାଫଳକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ । ଏହା ଉତ୍ତରକୁ ଅଧିକ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବ ।
୩. ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ ଓ ଫ୍ଲୋଚାର୍ଟ ବ୍ୟବହାର: ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶକୁ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ ବା ଫ୍ଲୋଚାର୍ଟ ଆକାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ । ଏହା ଜଟିଳ ତଥ୍ୟକୁ ସହଜରେ ମନେରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।
୪. ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରକାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି:
୫. ପୁନରାବୃତ୍ତି ଓ ଲିଖିତ ଅଭ୍ୟାସ: ନିୟମିତ ଭାବରେ ପାଠ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ । ଏହା ସମୟ ପରିଚାଳନା ଓ ଉତ୍ତର ଲେଖିବାର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବ ।
ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Pitfalls):
୧. ତାରିଖ ଓ ଘଟଣାକ୍ରମରେ ଭୁଲ୍: ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ତାରିଖ ଓ ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି । ଏହା ଉତ୍ତରର ସଠିକତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ଏଥିରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ଏକ ଟାଇମ୍ଲାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ।
୨. ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରକୁ ଅତିରିକ୍ତ ବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରିବା: ପ୍ରଶ୍ନର ଶବ୍ଦସୀମାକୁ ଅଣଦେଖା କରି ଅତିରିକ୍ତ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା । ପ୍ରଶ୍ନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ ।
୩. କେବଳ ମୁଖସ୍ଥ କରିବା: ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ନ ବୁଝି କେବଳ ମୁଖସ୍ଥ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତରରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ରହେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟର ମୂଳ ଧାରଣାକୁ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ ।
୪. ମାନଚିତ୍ର ବା ଚିତ୍ରାଙ୍କନକୁ ଅଣଦେଖା: ଯଦିଓ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ ନାହିଁ, ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ଅବସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
୫. ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଲେଖା ଓ ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି: ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପଠନୀୟ ହସ୍ତାକ୍ଷରରେ ଲେଖନ୍ତୁ । ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟିରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ ନିୟମ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App