ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: History
ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 HistPol Ch22 Pol Ch03 L02 National Integration
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଟି "ଜାତୀୟ ସଂହତି" ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଭାରତ ଭଳି ଏକ ବିଶାଳ ତଥା ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ଗୁରୁତ୍ୱ, ଏହାର ସଂଜ୍ଞା, ପ୍ରକାରଭେଦ, ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି ।
ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:
ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Architecture):
ଜାତୀୟ ସଂହତି
↓
୧. ପରିଚୟ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ
୨. ଜାତୀୟ ସଂହତି କ’ଣ?
୩. ଜାତୀୟ ସଂହତିର ପ୍ରକାରଭେଦ (ଛଅ ପ୍ରକାର)
୪. ଭାରତ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି
୫. ଜାତୀୟ ସଂହତି ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା
୬. ଜାତୀୟ ସଂହତି ପଥରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ
୭. ଜାତୀୟ ସଂହତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ
୮. ଉପସଂହାର
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
୨.୧ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ପରିଚୟ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଭାରତ ଏକ ବିଶାଳ ତଥା ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ର । ଏଠାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ, ଭାଷାଗତ, ଧାର୍ମିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ସାମାଜିକ ଚଳଣି ଓ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁ ବିଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନତା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ନିଜକୁ ଗୋଟିଏ ଦେଶର ନାଗରିକ ବୋଲି ବିଚାର କରି ଦେଶପ୍ରାଣତାରେ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ଦେଶରେ ଏକତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇପାରିବ । ଏହି ଏକତା ହିଁ ଜାତୀୟ ସଂହତି । ଜାତୀୟ ସଂହତିର ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଜାତୀୟତାବୋଧ ବା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟତାବୋଧ । ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନର ଉତ୍ସୁକତା ଜାତୀୟ ସଂହତିର ପଥକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରେ ।
୨.୨ ଜାତୀୟ ସଂହତି କ’ଣ?
ଜାତୀୟ ସଂହତି ଏକ ଭାବଗତ ଓ ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଧାରଣା । ଏହା ଏକାମ୍ବୋଧର ଏକ ଉଦ୍ବେଳନ ।
୨.୩ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ପ୍ରକାରଭେଦ
ଜାତୀୟ ସଂହତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଛଅ ପ୍ରକାରର:
୧. ରାଜନୈତିକ ସଂହତି: ଦେଶର ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କର ଏକ ସାଧାରଣ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ।
୨. ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂହତି: ଦେଶର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ସମାନ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛଳତା ।
୩. ସାମାଜିକ ସଂହତି: ସମାଜରେ ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମାନତା ଓ ଭ୍ରାତୃଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ।
୪. ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂହତି: ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସାଧାରଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି ।
୫. ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ ସଂହତି: ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ଜାତୀୟତା ଭାବନାର ବିକାଶ ।
୬. ନୈତିକ ସଂହତି: ସମାଜରେ ସାଧାରଣ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ଆଦର୍ଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ।
୨.୪ ଭାରତ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି
ଭାରତ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ ଯେଉଁଠାରେ ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ, ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ବହୁ ବିଭିନ୍ନତା ରହିଛି । ସମ୍ବିଧାନ ସ୍ୱୀକୃତ ୨୨ ଗୋଟି ଭାଷା ସହିତ ଶତାଧିକ କଥ୍ତ ଭାଷା ଏବଂ ଲକ୍ଷାଧିକ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଓ ଜନଜାତିର ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି । ଭୌଗୋଳିକ ଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
୧. ଏକ-ନାଗରିକତା ।
୨. ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ।
୩. ଦେଶାତ୍ମବୋଧ ଭାବ ଓ ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତି ।
୪. ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରାତୃଭାବ ।
୫. ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ଧର୍ମଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ।
୬. ସମାନତା ।
୭. ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନ୍ୟାୟ ।
୮. ଭୌଗୋଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା ।
୯. ଜାତୀୟ ସଂହତିର ସୃଷ୍ଟି ଓ ଭାବଗତ ସଂହତି ।
୧୦. ନୈତିକ ସଂହତି ।
୨.୫ ଜାତୀୟ ସଂହତି ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନରେ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ସବୁ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସହନଶୀଳତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ।
୨. ପରସ୍ପରର ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସହୃଦୟତା ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ ।
୨.୬ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ପଥରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ
ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ଦିନକୁ ଦିନ ବିପନ୍ନ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ବହିଃଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ ବା ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା: ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଚୀନ୍ ଓ ପାକିସ୍ଥାନ ସହିତ ସୀମା ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ତିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, ଯାହା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୨. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ: ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ସୀମାପାର ଅନୁପ୍ରବେଶ ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୩. ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା: ଏହା ଜାତୀୟ ସଂହତି ପ୍ରତି ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିପଦ । ଧର୍ମର ଦ୍ୱାହି ଦେଇ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଅନ୍ୟ ବିରୋଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବା ରାଷ୍ଟ୍ର ବିରୋଧରେ ବିନିଯୋଗ କରିବା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା । ଏହା ସମାଜରେ ଅଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରି ଜାତୀୟ ଏକତାକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରେ ।
୪. ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ: ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପ୍ରତି ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନକୁ ଅଶାନ୍ତ କରେ । ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକତାବାଦକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଇ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦ ଜନ୍ମ ଦିଏ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପାଇଁ ଦାବି ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୫. ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ: ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଜାତିଭେଦ ଭାରତର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇ ସମାଜରେ ଅସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି କରେ ଓ ଜାତୀୟ ସଂହତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୨.୭ ଜାତୀୟ ସଂହତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ
ଜାତୀୟ ସଂହତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ:
୧. ସୁଦୃଢ଼ ଓ ସ୍ଥିର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଏକ ସ୍ଥିର ସରକାର ପ୍ରଗତିସୂଚକ ଓ ସଂସ୍କାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଏ । ଲୋକମାନଙ୍କର ଅସୁବିଧା ଓ ଅଭାବକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଏକ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଓ ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛା-ଶକ୍ତି ଥିବା ସରକାର ବାହ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିଶୃଙ୍ଖଳାର ମୁକାବିଲା କରିପାରିବ ।
୨. ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ: ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସୁସ୍ଥତା ଦେଶକୁ ସବଳ, ଉନ୍ନତ ଓ ବିକଶିତ କରେ । ଏହା ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ବୈଷମ୍ୟ ଦୂର କରି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଲୋପ କରେ ଓ ଜାତୀୟ ସଂହତି ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ ।
୩. ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସହଯୋଗ ଓ ସହନଶୀଳତା: କେବଳ ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତାକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ସହଯୋଗ’ ଓ ‘ସହନଶୀଳତା’ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଧର୍ମଗତ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଦ୍ୱେଷକୁ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ ।
୪. ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ: ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଯଥା ସମାନତା, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ମନୋଭାବର ପ୍ରସାର ଘଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ଐକ୍ୟ ବା ସଂହତିକୁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ଓ ବିକଶିତ କରେ ।
୫. ଉନ୍ନତମାନର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା: ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଜ୍ଞାନର ବିକାଶ, ନୈତିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ, ଆଧୁନିକୀକୃତ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ, ଦେଶାତ୍ମବୋଧ ଜାଗ୍ରତକାରୀ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ବୃତ୍ତିଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷାଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଶର ପ୍ରଗତି ଓ ଐକ୍ୟରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।
୬. ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂହତି: ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରି ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଯଥୋଚିତ ପରିଚୟ ମିଳିଲେ, ସଂସ୍କୃତିଗତ ଭେଦଭାବ ବିଲୁପ୍ତ ହେବ ଓ ଜାତୀୟ ସଂହତି ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ ।
୭. ଅବାଧ, ମୁକ୍ତ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଏହା ‘ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଭୋଟ୍ବ୍ୟାଙ୍କ’ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦୁର୍ଗୁଣ ହ୍ରାସ କରି ଜାତୀୟ ସଂହତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ ।
୮. ସୁସ୍ଥ ରାଜନୈତିକ ପରମ୍ପରା: ସୁଦୃଢ଼ ଜନମତ, ସରକାରରେ ସ୍ଥିରତା, ସୁଶାସନ, ରାଜନୈତିକ ଦଳରେ ସ୍ଥିରତା, ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଉନ୍ନତ ରାଜନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ପରିପୂରକ ।
୯. ଦେଶପ୍ରେମ ଭାବ: ଦେଶପ୍ରେମରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେଶର ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଏ । ଉନ୍ନତମାନର ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶପ୍ରେମଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରାଯିବା ଉଚିତ ।
୨.୮ ଉପସଂହାର
ଭାରତ ଭଳି ଏକ ବହୁ ଭାଷାଭାଷୀ, ବହୁ ଧର୍ମ ଓ ବହୁ ଜାତି ବିଶିଷ୍ଟ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ଆବଶ୍ୟକତା ନିହାତି ଜରୁରି । ଆଇନଗତ ଶୃଙ୍ଖଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ହାସଲ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ଏଥିପାଇଁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତିର ପ୍ରଚଳନ, ଭାବାତ୍ମକ ଏକତା ଓ ସୁଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଆବଶ୍ୟକ । ବ୍ୟକ୍ତି-ଚରିତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ନହେଲେ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ଗଠନ ଓ ବିକାଶ ଅପୂରଣୀୟ ରହିବ ।
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।
୧.୧ (କ) ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ଗଠନ ପଥରେ କି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରହଛି, ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର: ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତି ଗଠନ ପଥରେ ଅନେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାଞ୍ଚୋଟି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନିମ୍ନରେ ଆଲୋଚନା କରାଗଲା:
୧. ବହିଃଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ ବା ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା: ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଚୀନ୍ ଓ ପାକିସ୍ଥାନ ସହିତ ସୀମା ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ତିକ୍ତ ରହିଛି, ଯାହା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୨. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ: ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ସୀମାପାର ଅନୁପ୍ରବେଶ ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରି ଜାତୀୟ ସଂହତିକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରେ ।
୩. ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା: ଧର୍ମର ଦ୍ୱାହି ଦେଇ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଅନ୍ୟ ବିରୋଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା । ଏହା ସମାଜରେ ଅଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରି ଜାତୀୟ ଏକତାକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରେ ।
୪. ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ: ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପ୍ରତି ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନକୁ ଅଶାନ୍ତ କରେ । ଏହା ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦ ଜନ୍ମ ଦିଏ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପାଇଁ ଦାବି ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୫. ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ: ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଜାତିଭେଦ ଭାରତର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇ ସମାଜରେ ଅସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି କରେ ଓ ଜାତୀୟ ସଂହତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୧.୨ (ଖ) ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ:
୧. ସୁଦୃଢ଼ ଓ ସ୍ଥିର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଏକ ସ୍ଥିର ସରକାର ପ୍ରଗତିସୂଚକ ଓ ସଂସ୍କାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଏ । ଲୋକମାନଙ୍କର ଅସୁବିଧା ଓ ଅଭାବକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ ।
୨. ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ: ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସୁସ୍ଥତା ଦେଶକୁ ସବଳ, ଉନ୍ନତ ଓ ବିକଶିତ କରେ । ଏହା ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ବୈଷମ୍ୟ ଦୂର କରି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଲୋପ କରେ ଓ ଜାତୀୟ ସଂହତି ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ ।
୩. ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସହଯୋଗ ଓ ସହନଶୀଳତା: ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ସହଯୋଗ’ ଓ ‘ସହନଶୀଳତା’ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଧର୍ମଗତ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଦ୍ୱେଷକୁ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ ।
୪. ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ: ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଯଥା ସମାନତା, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ମନୋଭାବର ପ୍ରସାର ଘଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ଐକ୍ୟ ବା ସଂହତିକୁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ଓ ବିକଶିତ କରେ ।
୫. ଉନ୍ନତମାନର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା: ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ଜ୍ଞାନର ବିକାଶ, ନୈତିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ, ଆଧୁନିକୀକୃତ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ, ଦେଶାତ୍ମବୋଧ ଜାଗ୍ରତକାରୀ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ବୃତ୍ତିଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷାଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଶର ପ୍ରଗତି ଓ ଐକ୍ୟରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।
୬. ଦେଶପ୍ରେମ ଭାବ: ଉନ୍ନତମାନର ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶପ୍ରେମଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦେଶର ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।
୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।
୨.୧ (କ) ଆଞ୍ଚଳିକତା କାହିଁକି ଜାତୀୟ ସଂହତିର ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ? ତାହା ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ପ୍ରତି ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକତାବାଦକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଇ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦ ଜନ୍ମ ଦିଏ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ପାଇଁ ଦାବି ସୃଷ୍ଟି କରି ଜାତୀୟ ସଂହତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୨.୨ (ଖ) ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂହତିର କିପରି ବିକାଶ ହୋଇ ପାରିବ ?
ଉତ୍ତର: ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରି ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଯଥୋଚିତ ପରିଚୟ ମିଳିଲେ, ସଂସ୍କୃତିଗତ ଭେଦଭାବ ବିଲୁପ୍ତ ହେବ ଓ ଜାତୀୟ ସଂହତି ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ । ଏହିପରି ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂହତିର ବିକାଶ ହୋଇପାରିବ ।
୨.୩ (ଗ) ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ’ ଦ୍ବାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଜାତୀୟ ସଂହତିର ଉପାଦାନ ଗୁଡ଼ିକ ସଂକ୍ଷେପରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
ଉତ୍ତର: ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ’ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଜାତୀୟ ସଂହତିର କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ହେଲା: ଏକ-ନାଗରିକତା, ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, ଦେଶାତ୍ମବୋଧ, ଭ୍ରାତୃଭାବ, ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା, ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନ୍ୟାୟ, ଭୌଗୋଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ନୈତିକ ସଂହତି ।
୨.୪ (ଘ) ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ’ର ଗଠନ ଓ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର: ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ’ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ, ସବୁ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ବିରୋଧୀ ଦଳର ସାତ ଜଣ ସଭ୍ୟ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ବୈଷମ୍ୟ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଦେଶରେ ସଦ୍ଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ।
୩. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।
୩.୧ (କ) କିଏ କହିଥିଲେ, ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ଆମର ଜାତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ’ ?
ଉତ୍ତର: ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ କହିଥିଲେ, ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ଆମର ଜାତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ’ ।
୩.୨ (ଖ) ଜାତୀୟ ସଂହତି ମୁଖ୍ୟତଃ କେତେ ପ୍ରକାରର ?
ଉତ୍ତର: ଜାତୀୟ ସଂହତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଛଅ ପ୍ରକାରର ।
୩.୩ (ଗ) କେଉଁ ବର୍ଷ ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ’ ଗଠିତ ହୋଇଥୁଲା ?
ଉତ୍ତର: ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ‘ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ’ ଗଠିତ ହୋଇଥୁଲା ।
୩.୪ (ଘ) କେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ମାଗଣା ଆଇନ ସହାୟତା’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର: ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୁର୍ବଳ ଶ୍ରେଣୀର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ମାଗଣା ଆଇନ ସହାୟତା’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
୩.୫ (ଙ) ଜାତୀୟ ସଂହତିର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ଜାତୀୟ ସଂହତିର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ହେଲା ଦେଶାତ୍ମବୋଧର ପ୍ରେରଣା, ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି ଏକାନ୍ତ ସ୍ନେହ, ପ୍ରେମ ଓ ମାତୃଭୂମିର ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଏବଂ ଦେଶମାତୃକାର ସେବା ଓ ସଂକଳ୍ପର ପରାକାଷ୍ଠା ।
୩.୬ (ଚ) ଆମ ଦେଶରେ ‘ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା’ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଏ ?
ଉତ୍ତର: ଆମ ଦେଶରେ ‘ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା’ କହିଲେ ସବୁ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସହନଶୀଳତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ପରସ୍ପରର ଧର୍ମ ପ୍ରତି ସହୃଦୟତା ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ବୁଝାଏ ।
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
୪.୧ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତି (Exam Preparation Strategies):
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ବୁଝିବା: ପ୍ରଥମେ ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର । ଜାତୀୟ ସଂହତିର ସଂଜ୍ଞା, ପ୍ରକାରଭେଦ, ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖ ।
୨. ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଓ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା: "ଜାତୀୟ ସଂହତି", "ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା", "ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା", "ଆଞ୍ଚଳିକତା", "ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା" ଭଳି ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଟିପି ରଖ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ସଂଜ୍ଞା ମନେ ରଖ ।
୩. ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ଏକ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ଏହା ତୁମକୁ ସମଗ୍ର ଅଧ୍ୟାୟକୁ ସହଜରେ ମନେ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।
୪. ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖିବା: ଜାତୀୟ ସଂହତି ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନରେ ଥିବା ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅଧ୍ୟୟନ କର । ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ (ଯଥା: ୧୪, ୧୫, ୧୬, ୨୫-୨୮, ୨୯, ୩୦) ମନେ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
୫. ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ସମାଧାନ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଶେଷରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନିଜେ ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କର । ଏହା ତୁମର ଧାରଣାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବ ଓ ଉତ୍ତର ଲେଖିବାର ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇବ ।
୬. ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଉକ୍ତି: ଡକ୍ଟର୍ ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ୍, ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ, ସ୍ଵାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ, ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦ, ଭିନ୍ସେଣ୍ଟ ସ୍ମିଥ୍ ଏବଂ ଜନ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଚିଙ୍କ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ମତ ଓ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖ ।
୭. ନିୟମିତ ପୁନରାବୃତ୍ତି: ପଢ଼ା ସରିବା ପରେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି କର । ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଷୟବସ୍ତୁ ମନେ ରହିବ ।
୪.୨ ୧୦୦/୧୦୦ ସ୍କୋରିଂ ସିକ୍ରେଟ୍ସ (100/100 Scoring Secrets):
୧. ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲେଖ । କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟକୁ ଛାଡ଼ ନାହିଁ ।
୨. ପଏଣ୍ଟ ଆକାରରେ ଉତ୍ତର: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତରକୁ ପଏଣ୍ଟ ଆକାରରେ ଲେଖ । ଏହା ଉତ୍ତରକୁ ସୁସଂଗଠିତ ଓ ପଢ଼ିବାକୁ ସହଜ କରିଥାଏ ।
୩. ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର: ପରୀକ୍ଷାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ପରୀକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ଭଲ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ।
୪. ସମୟ ପରିଚାଳନା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଦେଇ ଉତ୍ତର ଲେଖ । କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଅଧିକ ସମୟ ନଷ୍ଟ କର ନାହିଁ ।
୫. ଉଦାହରଣ ଓ ତଥ୍ୟର ବ୍ୟବହାର: ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଉଦାହରଣ, ତଥ୍ୟ ଓ ତାରିଖ (ଯଥା: ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ ଗଠନ ବର୍ଷ, ଜାତୀୟ ସଂହତି ଦିବସ) ବ୍ୟବହାର କର । ଏହା ତୁମ ଉତ୍ତରକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବ ।
୬. ପରିଚୟ ଓ ଉପସଂହାର: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଏକ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ପରିଚୟ ଓ ଉପସଂହାର ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
୪.୩ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Student Errors):
୧. ସଂଜ୍ଞା ଓ ଧାରଣାରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା: ଜାତୀୟ ସଂହତିର ସଠିକ୍ ସଂଜ୍ଞା ଓ ଏହାର ମୂଳ ଧାରଣାକୁ ନ ବୁଝିବା ।
୨. ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଓ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ: ଜାତୀୟ ସଂହତି ପଥରେ ଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ନିଆଯାଉଥିବା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶାଇ ଦେବା ।
୩. ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ନ ରଖିବା: ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷତା, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନରେ ଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ନ କରିବା ।
୪. ଜାତୀୟ ସଂହତି ପରିଷଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟରେ ଭୁଲ୍: ଏହାର ଗଠନ ବର୍ଷ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କିମ୍ବା ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲ୍ ଭାବରେ ଲେଖିବା ।
୫. ଅସଂଗଠିତ ଉତ୍ତର: ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରକୁ ସୁସଂଗଠିତ ଭାବରେ ନ ଲେଖିବା ବା ପଏଣ୍ଟ ଆକାରରେ ନ ଲେଖିବା ।
୬. ବ୍ୟାକରଣଗତ ଓ ବନାନଗତ ତ୍ରୁଟି: ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ବ୍ୟାକରଣଗତ ଓ ବନାନଗତ ତ୍ରୁଟି କରିବା ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App