ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: History
ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 HistPol Ch24 Pol Ch04 United Nations and India
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହତା ପରେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସହଯୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ (United Nations) ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଆଟ୍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ସନନ୍ଦ ଏବଂ ୧୯୪୫ ମସିହାର ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ସମ୍ମିଳନୀ ଏହି ସଂଗଠନର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା । ୧୯୪୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୪ ତାରିଖରେ ଏହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ।
ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ରକ୍ଷା କରିବା, ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା, ମାନବାଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ନିରକ୍ଷରତା ଓ ବ୍ୟାଧି ଦୂରୀକରଣ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ।
ଏହି ସଂଗଠନର ଛଅଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ରହିଛି: ସାଧାରଣ ସଭା, ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ, ନ୍ୟାସ ପରିଷଦ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ, ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏବଂ ସଚିବାଳୟ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଅନେକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା (ଯଥା: UNESCO, WHO, UNICEF, ILO, FAO, World Bank) ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ଭାରତ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ଦିଗରେ ସର୍ବଦା ସହଯୋଗ କରିଆସିଛି । ଭାରତର ନିରପେକ୍ଷ ବୈଦେଶିକ ନୀତି, ଶାନ୍ତିରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ମାନବାଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିରସ୍ତ୍ରୀକରଣ ଦିଗରେ ଏହାର ଭୂମିକା ପ୍ରଶଂସନୀୟ ।
ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Mind Map):
```
ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ (United Nations)
├── ଗଠନର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
│ ├── ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି (୧୯୪୫)
│ ├── ଆଟ୍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ସନନ୍ଦ (୧୯୪୧)
│ └── ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ସମ୍ମିଳନୀ (୧୯୪୫)
├── ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ
│ ├── ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା
│ ├── ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ
│ ├── ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ସହଯୋଗ
│ ├── ମାନବାଧିକାର ସୁରକ୍ଷା
│ └── ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ନିରକ୍ଷରତା, ବ୍ୟାଧି ଦୂରୀକରଣ
├── ସଦସ୍ୟପଦ
│ ├── ମୂଳ ସଦସ୍ୟ (୫୧ ରାଷ୍ଟ୍ର)
│ ├── ନୂତନ ସଦସ୍ୟ (୨୦୧୧ ସୁଦ୍ଧା ୧୯୩ ରାଷ୍ଟ୍ର)
│ └── ବହିଷ୍କାର ବ୍ୟବସ୍ଥା
├── ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ (୬ଟି)
│ ├── ସାଧାରଣ ସଭା (General Assembly)
│ ├── ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ (Security Council)
│ ├── ନ୍ୟାସ ପରିଷଦ (Trusteeship Council)
│ ├── ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ (ECOSOC)
│ ├── ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ (International Court of Justice)
│ └── ସଚିବାଳୟ (Secretariat)
├── ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା (Specialised Agencies)
│ ├── UNESCO (ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ, ସଂସ୍କୃତି)
│ ├── WHO (ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ)
│ ├── UNICEF (ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ)
│ ├── ILO (ଶ୍ରମିକ କଲ୍ୟାଣ)
│ ├── FAO (ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି)
│ └── World Bank (ଅର୍ଥନୈତିକ ପୁନଃନିର୍ମାଣ)
└── ଭାରତ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ
├── ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ
├── ଶାନ୍ତିରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ
├── ନିରସ୍ତ୍ରୀକରଣ, ମାନବାଧିକାର ସମର୍ଥନ
├── ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦରେ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟପଦ ପାଇଁ ଦାବି
└── ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ଓ ସହାୟତା
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
୨.୧ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଗଠନ (Formation of the United Nations)
୨.୨ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଲକ୍ଷ୍ୟ (Objectives of the United Nations)
ସନନ୍ଦର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟର ପ୍ରଥମ ଧାରାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ:
୧. ପୃଥ୍ବୀରେ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ।
୨. ଦେଶ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହିତ ସହଯୋଗ ଓ ସୁସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବା ।
୩. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ତଥା ମାନବିକ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ।
୪. ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ନିରକ୍ଷରତା ଓ ବ୍ୟାଧି ଦୂରୀକରଣ ସହିତ ଦେଶ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ ଦିଗରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ।
୫. ଜାତି, ଲିଙ୍ଗ, ଭାଷା ଓ ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ମାନବାଧିକାର ଓ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ।
୨.୩ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସଦସ୍ୟପଦ (Membership of the United Nations)
୨.୪ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା (Principal Organs and Specialized Agencies)
୨.୪.୧ ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ (Principal Organs):
୧. ସାଧାରଣ ସଭା (General Assembly):
୨. ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ (Security Council):
୩. ନ୍ୟାସ ପରିଷଦ (Trusteeship Council):
୪. ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ (Economic and Social Council):
୫. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ (International Court of Justice):
୬. ସଚିବାଳୟ (Secretariat):
୨.୪.୨ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା (Specialized Agencies):
୧. UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization): ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରସାର ତଥା ବିନିମୟ ।
୨. WHO (World Health Organisation): ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ରୋଗ ନିରାକରଣ, ଶିଶୁ ଓ ମା’ ମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ମାନବୃଦ୍ଧି ।
୩. ILO (International Labour Organisation): ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ।
୪. FAO (Food and Agriculture Organisation): ୧୯୪୫ରେ ଗଠିତ । କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଓ କୃଷି ଉନ୍ନୟନ ।
୫. UNICEF (United Nations Children's Fund): ୧୯୪୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୧ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ଶିଶୁ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମାନବ ହିତୈଷୀ ଓ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ ସହାୟତା । ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ: ନିୟୁୟର୍କ ।
୬. World Bank (ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ): ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ତର ପୃଥ୍ବୀର ଅର୍ଥନୈତିକ ପୁନଃନିର୍ମାଣ । ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଋଣ ମଞ୍ଜୁର । ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ: ୱାଶିଂଟନ୍ ଡି.ସି. ।
୨.୫ ଭାରତ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ (India and the United Nations)
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ ।
(କ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ଗଠନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହତା ପରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ପୃଥ୍ବୀରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମୈତ୍ରୀ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ଗଠନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ରକ୍ଷା କରିବା, ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା, ଅର୍ଥନୈତିକ, ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ମାନବିକ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ମାନବାଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ।
(ଖ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଛଅଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ହେଲା:
୧. ସାଧାରଣ ସଭା: ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏହାର ସଦସ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଗୋଟିଏ ଭୋଟ ।
୨. ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ: ୧୫ ଜଣ ସଦସ୍ୟ (୫ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ୧୦ ଅସ୍ଥାୟୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ) ।
୩. ନ୍ୟାସ ପରିଷଦ: ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଓ ସାଧାରଣ ସଭା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟ ।
୪. ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ: ୫୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ, ସାଧାରଣ ସଭା ଦ୍ୱାରା ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ।
୫. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ: ୧୫ ଜଣ ବିଚାରପତି, ସାଧାରଣ ସଭା ଓ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ଦ୍ୱାରା ୯ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ।
୬. ସଚିବାଳୟ: ମହାସଚିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ମହାସଚିବ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ।
(ଗ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟିକ ସଂସ୍ଥା । ଏଥିରେ ୧୫ ଜଣ ବିଚାରପତି ଥାଆନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସାଧାରଣ ସଭା ଓ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ଦ୍ୱାରା ୯ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ‘ଦି ହେଗ୍’ ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରେ ଏବଂ UN ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ । ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବିବାଦରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।
୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ ।
(କ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସନନ୍ଦ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଯାହା ଜାଣିଛ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସନନ୍ଦ ୧୯୪୫ ମସିହାର ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ୧୧୧ଟି ଧାରା ଓ ୧୯ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମୂଳ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ।
(ଖ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଛଅ ଗୋଟି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥାର ନାମ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଛଅ ଗୋଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା ହେଲା:
୧. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଂଗଠନ (ILO)
୨. ଖାଦ୍ୟ ଓ କୃଷି ସଂଗଠନ (FAO)
୩. UNESCO
୪. UNICEF
୫. ବିଶ୍ୱସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO)
୬. ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ (World Bank)
(ଗ) ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର: ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦରେ ୫ ଜଣ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ଇଂଲାଣ୍ଡ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ରୁଷିଆ, ଚୀନ୍) ଓ ୧୦ ଜଣ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଥାଆନ୍ତି । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ରକ୍ଷା କରିବା, ବିବାଦର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ UN ନିଷ୍ପତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଇବା ।
(ଘ) ‘ଆଟ୍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ସନନ୍ଦ’ର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରୁଜ୍ଭେଲ୍ଟ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚର୍ଜିଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ‘ଆଟ୍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ସନନ୍ଦ’ ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଆଠଟି ମୂଳନୀତି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା, ଯାହା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ଗଠନର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା ।
(ଙ) ‘ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ସ୍କୋ ସମ୍ମିଳନୀ’ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ୧୯୪୫ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୫ରୁ ଜୁନ୍ ୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ସହରରେ ୫୧ଟି ରାଷ୍ଟ୍ରର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସନନ୍ଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଏହା UN ଗଠନ ଦିଗରେ ଏକ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା ।
(ଚ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ଦିଗରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଭାରତ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ଦିଗରେ ସର୍ବଦା ସହଯୋଗ କରିଆସିଛି । ଏହା ଶାନ୍ତିରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛି, ନିରସ୍ତ୍ରୀକରଣ, ମାନବାଧିକାର ସୁରକ୍ଷା, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ UN ର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି ।
୩. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।
(କ) ‘ମାନବାଧିକାର ଦିବସ’ କେଉଁ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ ?
ଉତ୍ତର: ମାନବାଧିକାର ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
(ଖ) ନ୍ୟାସ ପରିଷଦର ଗଠନ ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର: ନ୍ୟାସ ପରିଷଦରେ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ପାଞ୍ଚଜଣ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ସାଧାରଣ ସଭା ଦ୍ୱାରା ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
(ଗ) କେତେ ଗୋଟି ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ‘ସନନ୍ଦ’ରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାକ୍ଷର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ୫୧ ଗୋଟି ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ‘ସନନ୍ଦ’ରେ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାକ୍ଷର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
(ଘ) ‘ଭିଟୋ’ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉତ୍ତର: ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ପ୍ରସ୍ତାବ ସପକ୍ଷରେ ଭୋଟ ନ ଦେଲେ ତାହାକୁ ‘ଭିଟୋ’ କୁହାଯାଏ ।
(ଙ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ‘ମହାସଚିବ’ କିପରି ନିଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମହାସଚିବ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ ସାଧାରଣ ସଭା ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।
(ଚ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଜନ୍ମଦିନ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେଉଁ ଦିନ ପାଳିତ ହୁଏ ?
ଉତ୍ତର: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଜନ୍ମଦିନ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୨୪ ତାରିଖ ଦିନ ପାଳିତ ହୁଏ ।
(ଛ) ସାଧାରଣ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ କେଉଁ ଠାରେ ଓ କେବେ ବସିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ସାଧାରଣ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ୧୯୪୬ ମସିହା ଜୁନମାସ ୧୦ ତାରିଖ ଦିନ ଲଣ୍ଡନ ସହରରେ ବସିଥିଲା ।
(ଜ) ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ତର ପୃଥ୍ବୀର ଅର୍ଥନୈତିକ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଋଣ ମଞ୍ଜୁର କରିବା ।
(ଝ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ଜରୁରିକାଳୀନ ପାଣ୍ଠିର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଟି ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶିଶୁ କଲ୍ୟାଣ ଜରୁରିକାଳୀନ ପାଣ୍ଠି (UNICEF) ର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ବିକାଶ ଉନ୍ମୁଖୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଶିଶୁ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମାନବ ହିତୈଷୀ ଓ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
୪. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
(କ) ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ସମ୍ମିଳନୀ କେଉଁ ବର୍ଷ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୪୩ (ii) ୧୯୪୪ (iii) ୧୯୪୫ (iv) ୧୯୪୬
(ଖ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ‘ସନନ୍ଦ’ରେ କେତେଗୋଟି ଧାରା ରହିଛି ?
(i) ୧୧୧ (ii) ୧୧୨ (iii) ୧୧୯ (iv) ୧୨୧
(ଗ) ସାଧାରଣ ସଭାର ଅଧିବେଶନ ବର୍ଷକୁ କେତେଥର ବସେ ?
(i) ଥରେ (ii) ଦୁଇଥର (iii) ତିନିଥର (iv) ଚାରିଥର
(ଘ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭାରେ ପ୍ରତି ରାଷ୍ଟ୍ରର କେତେଜଣ ପ୍ରତିନିଧି ଥା’ନ୍ତି ?
(i) ଦୁଇ ଜଣ (ii) ତିନି ଜଣ (iii) ପାଞ୍ଚ ଜଣ (iv) ସାତ ଜଣ
(ଙ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ କେତେ ବର୍ଷ ?
(i) ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ (ii) ନଅ ବର୍ଷ (iii) ଦଶ ବର୍ଷ (iv) ବାର ବର୍ଷ
(ଚ) ନ୍ୟାସ ପରିଷଦର ବୈଠକ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେତେଥର ବସେ ?
(i) ଥରେ (ii) ଦୁଇ ଥର (iii) ତିନି ଥର (iv) ଚାରି ଥର
(ଛ) ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ଅସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ କେତେ ବର୍ଷ ?
(i) ଦୁଇ ବର୍ଷ (ii) ତିନି ବର୍ଷ (iii) ଚାରି ବର୍ଷ (iv) ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ
(ଜ) ସାମାଜିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା କେତେ ?
(i) ୪୯ (ii) ୫୧ (iii) ୫୪ (iv) ୫୮
(ଝ) ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘକୁ କେଉଁ ବର୍ଷ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୮୮ (ii) ୧୯୯୦ (iii) ୧୯୯୫ (iv) ୧୯୯୬
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
୪.୧ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତି (Exam Preparation Strategies):
୧. ମୁଖ୍ୟ ତାରିଖ ଓ ଘଟଣା ମନେରଖନ୍ତୁ: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ଗଠନ ତାରିଖ (ଅକ୍ଟୋବର ୨୪, ୧୯୪୫), ଆଟ୍ଲାଣ୍ଟିକ୍ ସନନ୍ଦ (୧୯୪୧), ସାନ୍ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ସମ୍ମିଳନୀ (୧୯୪୫), ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ବର୍ଷ (୧୯୮୮), ମାନବାଧିକାର ଦିବସ (ଡିସେମ୍ବର ୧୦) ଇତ୍ୟାଦି ତାରିଖଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ମନେରଖନ୍ତୁ ।
୨. ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗଠନ ବୁଝନ୍ତୁ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ (ସାଧାରଣ ସଭା, ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦ ଇତ୍ୟାଦି) ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା (UNESCO, WHO ଇତ୍ୟାଦି) ର ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା, କାର୍ଯ୍ୟକାଳ, ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝିବା ସହ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ ।
୩. ଭାରତର ଭୂମିକା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘରେ ଭାରତର ଅବଦାନ, ଶାନ୍ତିରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ନିରସ୍ତ୍ରୀକରଣ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦରେ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟପଦ ପାଇଁ ଦାବି ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ ।
୪. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଓ ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତୁ: ଛୋଟ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ ।
୫. ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ: ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଆସିପାରୁଥିବା ସମସ୍ତ ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛିବାରେ ସହଜ ହେବ ।
୪.୨ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Pitfalls):
୧. ତାରିଖ ଓ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭ୍ରମ: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ଗଠନ ତାରିଖ, ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା, ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା, ବିଚାରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଇତ୍ୟାଦିରେ ଭୁଲ୍ କରିବା । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ ।
୨. ଅଙ୍ଗ ଓ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ: ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ମିଶାଇ ଦେବା । ପ୍ରତ୍ୟେକର ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ମନେରଖନ୍ତୁ ।
୩. ଭିଟୋ କ୍ଷମତାକୁ ଭୁଲ୍ ବୁଝିବା: ଭିଟୋ କ୍ଷମତା କେବଳ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
୪. ସନନ୍ଦର ଧାରା ଓ ଅଧ୍ୟାୟ ସଂଖ୍ୟା: ସନନ୍ଦରେ ଥିବା ଧାରା ଓ ଅଧ୍ୟାୟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ମନେରଖିବା ।
୫. ଭାରତର ଭୂମିକାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା: ଭାରତର ଅବଦାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App