BSE ODISHA CLASS 9 • UTKAL MASTER STROKE

ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ

ଶ୍ରେଣୀ: ନବମ ଶ୍ରେଣୀ (Class 9) | ବିଷୟ: ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ (Life Science - SCL)

ଅଧ୍ୟାୟ ୫: ରୋଗ ଓ ତାହାର ନିରାକରଣ (Why Do We Fall Ill?)


ଭାଗ ୧: ଅଧ୍ୟାୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଶ୍ଳେଷଣ (Complete Textbook Theory)


୫.୧ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଗ (Health and Disease):

  • ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ଅନୁସାରେ: "କେବଳ ରୋଗ ନହେବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଶଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କୁହାଯାଏ।"
  • ରୋଗର ପ୍ରକାରଭେଦ:
  • ୧. ତୀବ୍ର ରୋଗ (Acute Disease): ହଠାତ୍ ହୁଏ ଓ ଅଳ୍ପ ସମୟ ରହେ (ଯଥା: ଥଣ୍ଡା, ଜ୍ୱର, ହଇଜା)।

    ୨. ଚିରସ୍ଥାୟୀ ରୋଗ (Chronic Disease): ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବା ଜୀବନସାରା ଲାଗିରହେ (ଯଥା: ଯକ୍ଷ୍ମା, ଡାଇବେଟିସ୍, କର୍କଟ, ଫାଇଲେରିଆ)।

    ୫.୨ ସଂକ୍ରାମକ ବନାମ ଅସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ (Infectious vs Non-Infectious):

    ବିଷୟ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ (Infectious) ଅସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ (Non-infectious)
    କାରଣ ଜୀବାଣୁ, ଭୂତାଣୁ, କବକ, ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ ଆଦି ରୋଗକାରକ ଅଣୁଜୀବ। ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅସନ୍ତୁଳନ, ଜୀବନଶୈଳୀ, ବଂଶଗତ କାରଣ ବା ପୋଷକ ଅଭାବ।
    ସଂକ୍ରମଣ ବାୟୁ, ଜଳ, ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ପର୍ଶ ବା କୀଟପତଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ରୋଗୀଠାରୁ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବ୍ୟାପେ। ଜଣଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ।
    ଉଦାହରଣ ଯକ୍ଷ୍ମା (TB), ହଇଜା, କରୋନା, ମ୍ୟାଲେରିଆ, ଏଡ୍‌ସ (AIDS)। ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, କର୍କଟ, ହୃଦ୍‌ରୋଗ, ଡାଇବେଟିସ୍।

    ୫.୩ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ଟୀକାକରଣ (Immunisation & Vaccines):

  • ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି (Immunity): ଶରୀରର ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା (WBC) ଦ୍ୱାରା ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରି ରୋଗକାରକ ଜୀବାଣୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା କ୍ଷମତା।
  • ଟୀକାକରଣ (Vaccination): ଏଡୱାର୍ଡ ଜେନର୍ (Edward Jenner) ପ୍ରଥମେ ବସନ୍ତ (Smallpox) ଟୀକା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।
  • (ଉଦାହରଣ: BCG - ଯକ୍ଷ୍ମା ପାଇଁ, DPT - ଡିଫଥେରିଆ, ପେରଟୁସିସ୍, ଧନୁଷ୍ଟଙ୍କାର ପାଇଁ, ପୋଲିଓ ଡ୍ରପ୍)।

    ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

    (ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App