BSE ODISHA CLASS 9 • UTKAL MASTER STROKE

ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ

ଶ୍ରେଣୀ: ନବମ ଶ୍ରେଣୀ (Class 9) | ବିଷୟ: ବୀଜଗଣିତ (Algebra - MTH)

ଅଧ୍ୟାୟ ୩: ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ (Algebraic Expressions & Identities)


ଭାଗ ୧: ଅଧ୍ୟାୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Complete Textbook Theory)


୩.୧ ବହୁପଦୀ ରାଶି (Polynomials):

  • ଏକ ଚଳରାଶି $x$ ବିଶିଷ୍ଟ ବହୁପଦୀ ରାଶିର ସାଧାରଣ ରୂପ:
  • $$P(x) = a_n x^n + a_{n-1} x^{n-1} + ... + a_1 x + a_0$$

    (ଯେଉଁଠାରେ $a_n

    eq 0$ ଏବଂ $n$ ଏକ ଅଣ-ଋଣାତ୍ମକ ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା)।

  • ଘାତ (Degree): ବହୁପଦୀ ରାଶିରେ ଥିବା ଚଳରାଶିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଘାତାଙ୍କ।
  • ୩.୨ ମୁଖ୍ୟ ବୀଜଗାଣିତିକ ଅଭେଦସମୂହ (Key Algebraic Identities):

    ୧. $(a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2$

    ୨. $(a - b)^2 = a^2 - 2ab + b^2$

    ୩. $a^2 - b^2 = (a + b)(a - b)$

    ୪. $(x + a)(x + b) = x^2 + (a + b)x + ab$

    ୫. $(a + b + c)^2 = a^2 + b^2 + c^2 + 2ab + 2bc + 2ca$

    ୬. $(a + b)^3 = a^3 + 3a^2b + 3ab^2 + b^3 = a^3 + b^3 + 3ab(a + b)$

    ୭. $(a - b)^3 = a^3 - 3a^2b + 3ab^2 - b^3 = a^3 - b^3 - 3ab(a - b)$

    ୮. $a^3 + b^3 = (a + b)(a^2 - ab + b^2)$

    ୯. $a^3 - b^3 = (a - b)(a^2 + ab + b^2)$

    ୧୦. $a^3 + b^3 + c^3 - 3abc = (a + b + c)(a^2 + b^2 + c^2 - ab - bc - ca)$

    (ଯଦି $a + b + c = 0$ ହୁଏ, ତେବେ $a^3 + b^3 + c^3 = 3abc$)

    ୩.୩ ଭାଗଶେଷ ଉପପାଦ୍ୟ ଓ ଗୁଣନଖଣ୍ଡ ଉପପାଦ୍ୟ (Remainder & Factor Theorem):

  • ଭାଗଶେଷ ଉପପାଦ୍ୟ: ଯଦି ଏକ ବହୁପଦୀ ରାଶି $p(x)$ କୁ $(x - a)$ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ଭାଗଶେଷ $R = p(a)$ ହେବ।
  • ଗୁଣନଖଣ୍ଡ ଉପପାଦ୍ୟ: ଯଦି $p(a) = 0$ ହୁଏ, ତେବେ $(x - a)$ ହେଉଛି $p(x)$ ର ଏକ ଗୁଣନଖଣ୍ଡ।
  • ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

    (ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App