BSE ODISHA CLASS 9 • UTKAL MASTER STROKE

ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ

ଶ୍ରେଣୀ: ନବମ ଶ୍ରେଣୀ (Class 9) | ବିଷୟ: ବୀଜଗଣିତ (Algebra - MTH)

ଅଧ୍ୟାୟ ୭: ପରିସଂଖ୍ୟାନ (Statistics)


ଭାଗ ୧: ଅଧ୍ୟାୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Complete Textbook Theory)


୭.୧ ତଥ୍ୟାବଳୀ ଓ ବାରମ୍ବାରତା ବିତରଣ (Data & Frequency Distribution):

  • ପ୍ରାଥମିକ ତଥ୍ୟ (Primary Data) ଓ ମାଧ୍ୟମିକ ତଥ୍ୟ (Secondary Data)।
  • ପରିସର (Range) = ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନ - ସର୍ବନିମ୍ନ ମାନ।
  • ୭.୨ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ମାପ (Measures of Central Tendency):

    ୧. ମାଧ୍ୟମାନ (Mean, $ar{x}$):

  • ଅବର୍ଗୀକୃତ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ:
  • $$ar{x} =

    rac{\sum x_i}{N} =

    rac{x_1 + x_2 + ... + x_n}{n}$$

  • ବାରମ୍ବାରତା ଥିବା ତଥ୍ୟ ପାଇଁ:
  • $$ar{x} =

    rac{\sum f_i x_i}{\sum f_i}$$

    ୨. ମଧ୍ୟମା (Median, $M$):

  • ତଥ୍ୟାବଳୀକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକ୍ରମ ବା ଅଧଃକ୍ରମରେ ସଜାଇବା ପରେ:
  • (i) ଯଦି $n$ ଅଯୁଗ୍ମ ହୁଏ: $M = \left(

    rac{n+1}{2}

    ight)$-ତମ ଲବ୍ଧାଙ୍କ।

    (ii) ଯଦି $n$ ଯୁଗ୍ମ ହୁଏ: $M =

    rac{1}{2} \left[ \left(

    rac{n}{2}

    ight) ext{-ତମ} + \left(

    rac{n}{2} + 1

    ight) ext{-ତମ ଲବ୍ଧାଙ୍କ}

    ight]$

    ୩. ଗରିଷ୍ଠକ (Mode):

  • ତଥ୍ୟାବଳୀରେ ଯେଉଁ ଲବ୍ଧାଙ୍କର ବାରମ୍ବାରତା ସର୍ବାଧିକ ଥାଏ।
  • ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

    (ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App