ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: Odia
ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 Ch03 He Mora Kalama
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
କବି ପରିଚୟ:
'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାର ସ୍ରଷ୍ଟା ହେଉଛନ୍ତି ବିପ୍ଳବୀ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର (୧୮୯୮-୧୯୬୫)। ସେ ବାଣପୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ କୁମାରଙ୍ଗ ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଛାତ୍ରଜୀବନରୁ ହିଁ ସେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଓ ମାନବତାବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ଥିଲେ। ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି ସେଠାକାର ଶିକ୍ଷକ ଓ ଜନନେତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା 'ବାଣପୁର' ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ସେ 'ସମାଜ' ଓ 'ଦୈନିକ ଆଶା' ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ସେ 'ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା' ନାମକ ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରି ସମାଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଛଦ୍ମରୂପକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରି ଜନଚେତନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଇତିହାସ ସଚେତନତା, ସ୍ୱଦେଶପ୍ରୀତି, ମାନବିକ ସମ୍ବେଦନା ଓ ବୈପ୍ଳବିକ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ। ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ କବିତା ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ 'ଉଠ କଙ୍କାଳ', 'କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ', 'ବଙ୍କା ଓ ସିଧା', 'ପାହାଚତଳର ଘାସ', 'ହାଣ୍ଡିଶାଳର ବିପ୍ଳବ' ଆଦି ଅନ୍ୟତମ। 'ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚୁଛି', 'ନୀଳମାଷ୍ଟ୍ରାଣୀ', 'ଶ୍ରୁତି ସଞ୍ଚୟନ', 'ମୁଁ ଦିନେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲି' ଆଦି ତାଙ୍କର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ। ପ୍ରସ୍ତୁତ କବିତା 'ହେ ମୋର କଲମ' ତାଙ୍କର ସମନାମୀ ପୁସ୍ତକରୁ ଆନୀତ। ଏହି କବିତାରେ କବିଙ୍କର ବୈପ୍ଳବିକ ଆଦର୍ଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ଏବଂ 'ଅସିଠାରୁ ମସୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ' ଉକ୍ତିଟି ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି।
ଅଧ୍ୟାୟର ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରା (Core Theme):
'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାରେ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର କଲମକୁ ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଉପକରଣ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। କଲମର ଶକ୍ତି ଯେ ଖଣ୍ଡା, ବଜ୍ର, ମୁଷଳ ଆଦି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ, ତାହା ଏହି କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦ୍ୟ ବିଷୟ। କବି କଲମକୁ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ଓ 'ଚିର ମୌନୀ' ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି ତା'ର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। କଲମ କିପରି ସମାଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, ଅନ୍ୟାୟ, ଅତ୍ୟାଚାର, ଛଳନା ଓ ଶୋଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିପାରେ, ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିପାରେ ଏବଂ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ ଓ ସୁନ୍ଦରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରେ, ତାହା ଏହି କବିତାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। କଲମର ଗାର କିପରି କାଳଜୟୀ ଓ ଅମର, ତାହା ମଧ୍ୟ କବି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଏକ ଆହ୍ୱାନମୂଳକ କବିତା ଯାହା ସମାଜରେ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ପାଇଁ କଲମର ଶକ୍ତିକୁ ଉପଯୋଗ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।
ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Architecture):
```
କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର
'ହେ ମୋର କଲମ'
କଲମର ପରିଚୟ କଲମର ଶକ୍ତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ କଲମର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଦର୍ଶ
୧. ଚିର ବିପ୍ଳବୀ ୧. ଅସିଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ୧. ଜନଜାଗରଣ ଓ ଉଦ୍ୟତ କରିବା
୨. ଚିର ମୌନୀ ୨. ହୃଦ-ମନ୍ଦିର ଥରାଇବା ୨. ମୁକ୍ତି ଦୁଆର ଖୋଲିବା
୩. ବିଶ୍ୱାସୀ ସଖା ୩. ଧରାତଳକୁ କମ୍ପାଇବା ୩. ଅମର ଯଶ ବରଣ କରିବା
୪. ଅନ୍ତରର କଥା ୪. କାଳଜୟୀ ଓ ଅମର ଗାର ୪. ଅଳୀକ ଧରଣୀରେ ସୁଧା/ବିଷ ପ୍ରକାଶ
୫. ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତିଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୫. ସତ୍ୟ ନାମରେ ଛଳନାକୁ ଉନ୍ମୋଚନ
୬. ଗୌତମ, ଶଙ୍କର, ଯୀଶୁଙ୍କ ବଚନ ରକ୍ଷା
୭. ଛଳନା, ଗୁଣ୍ଡାମି, ପେଷଣ, ଶୋଷଣ, ଦୂଷଣକୁ ଆଡ଼େଇବା
୮. ବନ୍ଧନ ଛେଦନ କରିବା
୯. ଅନ୍ଧକୁ ଆଖି ଦେବା
୧୦. ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ, ସୁନ୍ଦର ରସରେ ବିପ୍ଳବ
୧୧. ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତର ଅନ୍ଧାର ଭେଦି ପ୍ରଦୀପ ହସିବା
```
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
କବିତାର ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ:
୧. କଲମ ପ୍ରତି କବିଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ:
କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର 'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାରେ କଲମକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ତା'ର ଅପାର ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ସେ କଲମକୁ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ଓ 'ଚିର ମୌନୀ' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। କଲମ ନୀରବରେ ରହି ମଧ୍ୟ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ବିପ୍ଳବ ସୃଷ୍ଟି କରିଆସିଛି। ଏହାର ମୂଲ୍ୟ କେତୋଟି ପଇସା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଶକ୍ତି ଅସୀମ। ଏହା ଦୁର୍ବଳ ଶରୀର ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ହୃଦୟରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଏବଂ ଅସମତଳ ଧରାପୃଷ୍ଠକୁ ଥରାଇ ଦେଇପାରେ। କବି ପ୍ରାକ୍ତନ ଉତ୍କଳରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ରହିଥିବା କଲମକୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ, ଉଦ୍ୟତ ହେବାକୁ ଏବଂ ମଡ଼ା ଜାତିକୁ ଥରେ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
୨. କଲମର ବିଶ୍ୱାସୀ ସଖା ରୂପ:
କବି କଲମକୁ ନିଜର ଅତି ଆପଣାର ବନ୍ଧୁ ଓ ଅତି ବିଶ୍ୱାସୀ ସଖା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। କଲମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନରେ ହିଁ କବିଙ୍କର ଅନେକ ମନଲେଖା ଫୁଟି ଉଠିଛି। ଏହା ଅନେକ ପୁରତନ କଥାକୁ ମୁଖରିତ କରି ଅମର ଯଶ ବରଣ କରିଛି। କଲମ ଅଳୀକ ଧରଣୀ ବୁକୁରେ କେତେ ସୁଧା ଓ କେତେ ବିଷ ଧରିଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା ଉଭୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛି।
୩. ଅସି ଓ ମସୀର ତୁଳନା:
କବି କଲମର ଶକ୍ତିକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି। କରବାଳ (ଖଣ୍ଡା), ବଜ୍ର, ମୁଷଳ (ଗଦା) ଭଳି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏହି ମହୀତଳରେ ବିନାଶ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ବାଡ଼ବ (ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନି) ଉଠିଲେ ଗିରି (ପର୍ବତ) ଓଲଟିଯାଏ, ମରୁଭୂମି ଜଳରେ ଭାସିଯାଏ। ଚେଙ୍ଗିସ୍ ଖାଁ ଓ ହିଟଲରଙ୍କ ଭଳି ନରହନ୍ତାମାନେ ବିଶ୍ୱରେ ଆତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ସଭ୍ୟତା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ, ବୁଦ୍ବୁଦ୍ ଭଳି। ମାତ୍ର କଲମର ଗାର ଅମର। ଏହି ସବୁ ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି ଉପରେ କଲମର ଶକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
୪. କଲମର ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶକ ରୂପ:
କବି କଲମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏତେବେଳେ ସେ ଜଡ଼ ହୋଇଯାଇଛି କିମ୍ବା ତା'ର ମୁଣ୍ଡା ଧାର ହୋଇଯାଇଛି କି? ସେ କଲମକୁ ଅନ୍ତରର କଥା କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ସତ୍ୟ ନାମରେ ଚାଲିଥିବା ଦୁର୍ବିଷହ ଛଳନାକୁ କଲମ ଦେଖିଛି। ଅନେକ ଅବତାରରେ ନର ଦେବତା ହୋଇ ଧରଣୀ ବୁକୁରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କାଳର ଇଙ୍ଗିତରେ ସେମାନେ ସବୁ ଲୁଚିଗଲେ, କେବଳ କଲମର ଗାର ଅମର ହୋଇ ରହିଲା।
୫. ଧର୍ମ ଓ ଦର୍ଶନରେ କଲମର ଭୂମିକା:
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ, ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଭଳି ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବଚନକୁ କଲମ ହିଁ ଧରି ରଖିଛି। କବି କଲମକୁ ପୁଣି ଥରେ ସେହିପରି ଜାଗ୍ରତ ଓ ଉଦ୍ୟତ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
୬. କଲମର ନିରପେକ୍ଷତା ଓ ବିପ୍ଳବର ଆଦର୍ଶ:
କଲମ କେବେ ଛଳନାରେ ଚାଲିନାହିଁ କିମ୍ବା ଗୁଣ୍ଡାମିରେ ଥକିନାହିଁ। ପେଷଣ (ଦଳିଦେବା), ଶୋଷଣ (ଶୋଷିନେବା) ଓ ଦୂଷଣ (ନିନ୍ଦା)କୁ କଲମ ଏକଇ ଗାରେ ଆଡ଼େଇ ଦେଇଛି। ଏହା ସମାଜର ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନକୁ ଛେଦନ କରିଛି, ଅନ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଆଖି ଦେଇଛି (ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଛି)। କାଳର ବକ୍ଷରେ ଏହା ମହା ଅକ୍ଷରରେ ପଦେ ପଦେ ଲେଖି ଚାଲିଛି। କଲମର ବିପ୍ଳବ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ (ମଙ୍ଗଳ) ଓ ସୁନ୍ଦର ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାର ପ୍ରଦୀପ ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତର ଅନ୍ଧାରକୁ ଭେଦି ହସି ଚାଲିଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିତରଣ କରୁଛି।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Glossary):
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ :
୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉକ୍ତି ଗୁଡ଼ିକ ବାଛି ଲେଖ ।
(କ) କଲମ ସଦାବେଳେ ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ନୀରବରେ ବିପ୍ଳବ କରିଆସିଛି ।
(ଖ) କଲମ ମଡ଼ା ଦେହରେ ଜୀବନ ସଂଚାର କରିପାରେ ।
(ଗ) କଲମକୁ ନିଜର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ।
(ଘ) କବିଙ୍କ ମତରେ କଲମର ଗାର ଅମର ଅଟେ ।
(ଙ) ଯୁଗ, ଯୁଗ ଧରି ଛଳନା, ଗୁଣ୍ଡାମି, ପେଷଣ ଓ ଶୋଷଣ କଲମ ନିକଟରେ ପରାଜୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛି ।
(ଚ) ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ମତବାଦ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଥାଏ ।
(ଛ) କଲମର ମୁନ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।
ଉତ୍ତର:
(କ) କଲମ ସଦାବେଳେ ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ନୀରବରେ ବିପ୍ଳବ କରିଆସିଛି ।
(ଗ) କଲମକୁ ନିଜର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ।
(ଘ) କବିଙ୍କ ମତରେ କଲମର ଗାର ଅମର ଅଟେ ।
(ଚ) ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ମତବାଦ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଥାଏ ।
(ଛ) କଲମର ମୁନ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।
୨. 'ଅନ୍ଧେ ଦେଇଚ ଆଖି'ର ଚାରିଗୋଟି ଅର୍ଥ ନିମ୍ନରେ ସୂଚିତ ହୋଇଛି । ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଅର୍ଥଟିକୁ ବାଛି ଲେଖ ।
(କ) ଅନ୍ଧକୁ ଆଖି ଦାନ କରିଛ ।
(ଖ) ଅନ୍ଧ ଆଖି ଦାନ କରିଛି ।
(ଗ) ଅଜ୍ଞାନ ଜନତାକୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛ ।
(ଘ) ଆଖିଦାନ କରିବାକୁ ଅନ୍ଧକୁ କହିଛ ।
ଉତ୍ତର:
(ଗ) ଅଜ୍ଞାନ ଜନତାକୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛ ।
୩. ଅର୍ଥଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ।
ଉତ୍ତର:
୪. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବିପରୀତ ଅର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ।
ଦୁର୍ବଳ , ଜାଗ୍ରତ, ଆପଣା, ବିଶ୍ୱାସୀ, ବନ୍ଧନ
ଉତ୍ତର:
୫. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସାର୍ଥକ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ।
ଅହରହ , ତୀକ୍ଷ୍ଣ , ଅଳୀକ , ଦୁର୍ବିଷହ , ଶୋଷଣ
ଉତ୍ତର:
୬. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ତନୁ, ଧରା, ଗିରି, ଜଳ, ଦେବତା
ଉତ୍ତର:
୭. ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଶେଷଣ ଶବ୍ଦକୁ ବିଶେଷ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ପରିଣତ କର ।
ଦୁର୍ବଳ, ଅମର, ଜଡ଼, ସୁନ୍ଦର, ସଭ୍ୟ
ଉତ୍ତର:
୮. ଓଡ଼ିଆ ଅଭିଧାନ ନିୟମ କ୍ରମରେ ନିମ୍ନ ପ୍ରଦତ୍ତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଅ ।
ଅନ୍ତର, ଅମର, ଅବତାର, ଅନ୍ଧ, ଅକ୍ଷର
ଉତ୍ତର:
ଅକ୍ଷର, ଅନ୍ତର, ଅନ୍ଧ, ଅବତାର, ଅମର
୯. 'କ' ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦ ସହିତ 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭର ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଯୋଗ କର ।
'କ' ସ୍ତମ୍ଭ | 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ
ତନୁ | ମନ୍ଦିର
ହୃଦ | ଯଶ
ଅଳୀକ | ବକ୍ଷ
ଅମର | ଦୁର୍ବଳ
କାଳ | ଧରଣୀ
ଗିରି
ଉତ୍ତର:
'କ' ସ୍ତମ୍ଭ | 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ
ତନୁ | ଦୁର୍ବଳ
ହୃଦ | ମନ୍ଦିର
ଅଳୀକ | ଧରଣୀ
ଅମର | ଯଶ
କାଳ | ବକ୍ଷ
ଗିରି | (ଏଠାରେ 'ଗିରି' ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କବିତାରେ 'ଗିରି ଓଲଟଇ' ଅଛି। ଯଦି ବାଛିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଖାଲି ରଖିବା ଉଚିତ୍ କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନରେ ତ୍ରୁଟି ଅଛି ବୋଲି ଧରିବା।)
କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ :
୧୦. 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ବୋଲି କବି କାହାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ବୋଲି କଲମକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି।
୧୧. କଲମକୁ ମୌନୀ ବୋଲି କବି କାହିଁକି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କଲମ ନୀରବରେ ରହି ମଧ୍ୟ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଆସିଛି। ତା'ର କାର୍ଯ୍ୟ ନୀରବରେ ହେଉଥିବାରୁ କବି ତାକୁ 'ମୌନୀ' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
୧୨. ଦୁର୍ବଳ ଶରୀର ସତ୍ତ୍ୱେ କଲମର ଦକ୍ଷତା ସମ୍ପର୍କରେ କବି କ'ଣ କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି କହିଛନ୍ତି ଯେ କଲମର ମୂଲ୍ୟ କେତୋଟି ପଇସା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ତା'ର ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଅନେକ ହୃଦୟରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଓ ଅସମତଳ ଧରାପୃଷ୍ଠକୁ ଥରାଇ ଦେଇପାରେ।
୧୩. 'କଲମ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଯାଇଛି କି ?' କବି ଏପରି କହିବାର କାରଣ କ'ଣ ?
ଉତ୍ତର: କବି ଦେଖିଛନ୍ତି ଯେ ସମାଜରେ ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି, ଛଳନା ଓ ଶୋଷଣ ବ୍ୟାପିଛି, କିନ୍ତୁ କଲମ ତା'ର ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ନୀରବ ରହିଛି। ତେଣୁ ଏପରି ନୀରବତାକୁ କବି କଲମର ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାକୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
୧୪. କଲମକୁ କ'ଣ କରିବା ପାଇଁ କବି ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି କଲମକୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ, ଉଦ୍ୟତ ହେବାକୁ ଏବଂ ମଡ଼ା ଜାତିକୁ ଥରେ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି।
୧୫. କବିଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସଖା କିଏ ?
ଉତ୍ତର: କବିଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସଖା ହେଉଛି କଲମ।
୧୬. କଲମଟି କିଭଳି ବନ୍ଧୁ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କଲମଟି କବିଙ୍କର ଅତି ଆପଣାର ଓ ଅତି ବିଶ୍ୱାସୀ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି।
୧୭. କଲମ କ'ଣ କରି ଅମର ଯଶ ବରଣ କରିଛି ?
ଉତ୍ତର: କଲମ କବିଙ୍କର ଅନେକ ମନଲେଖାକୁ ତା'ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନରେ ଫୁଟାଇ ଏବଂ ଅନେକ ପୁରତନ କଥାକୁ ମୁଖରିତ କରି ଅମର ଯଶ ବରଣ କରିଛି।
୧୮. କଲମଦ୍ୱାରା କେଉଁ ଦୁଆର ଖୋଲିବା ପାଇଁ କବି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କଲମଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିର ଦୁଆର ଖୋଲିବା ପାଇଁ କବି କହିଛନ୍ତି।
୧୯. କରବାଳ, ବଜ୍ର ଓ ମୁଷଳ କାହା ନିକଟରେ ପରାସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କରବାଳ, ବଜ୍ର ଓ ମୁଷଳ ଭଳି ବିନାଶକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କଲମର ସୃଜନଶୀଳ ଓ ଅମର ଶକ୍ତି ନିକଟରେ ପରାସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
୨୦. ଧରଣୀ ଦୁଇ ଦିନର ବୋଲି କବି କାହିଁକି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: ଚେଙ୍ଗିସ୍ ଖାଁ ଓ ହିଟଲରଙ୍କ ଭଳି ନରହନ୍ତାମାନେ ବିଶ୍ୱରେ ଆତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ସଭ୍ୟତା ଓ କ୍ଷମତା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଥିଲା, ବୁଦ୍ବୁଦ୍ ଭଳି ମିଳାଇଗଲା। ତେଣୁ ଏହି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟତାକୁ କବି 'ଧରଣୀ ଦୁଇ ଦିନର' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
୨୧. ସତ୍ୟ ନାମରେ ଏଠାରେ କ'ଣ ଘଟୁଛି ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: ସତ୍ୟ ନାମରେ ଏଠାରେ ଦୁର୍ବିଷହ ଛଳନା ଘଟୁଛି ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି।
୨୨. ନର ଦେବତା ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରେ କିପରି ?
ଉତ୍ତର: ଅନେକ ଅବତାରରେ ନର ଦେବତା ରୂପେ ଧରଣୀ ବୁକୁରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରିଥିଲେ।
୨୩. କେଉଁ ମାନଙ୍କର ବଚନକୁ କଲମ ଧରି ରଖୁଛି ?
ଉତ୍ତର: ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ, ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଭଳି ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବଚନକୁ କଲମ ଧରି ରଖୁଛି।
୨୪. କଲମ କେଉଁକଥାକୁ ଖାତିର ନକରି ଆଗେଇ ଚାଲିଛି ?
ଉତ୍ତର: କଲମ ଛଳନା, ଗୁଣ୍ଡାମି, ପେଷଣ, ଶୋଷଣ ଓ ଦୂଷଣକୁ ଖାତିର ନକରି ଆଗେଇ ଚାଲିଛି।
୨୫. କଲମର ବିପ୍ଳବ କେଉଁ ଆଦର୍ଶରେ ପରିଚାଳିତ ?
ଉତ୍ତର: କଲମର ବିପ୍ଳବ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ (ମଙ୍ଗଳ) ଓ ସୁନ୍ଦର ରସରେ ପରିଚାଳିତ।
୨୬. କାଳବକ୍ଷରେ କଲମ କିପରି ଅମର ହୋଇ ରହିଛି ?
ଉତ୍ତର: କଲମ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନକୁ ଛେଦନ କରି, ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରି, କାଳର ବକ୍ଷରେ ମହା ଅକ୍ଷରରେ ପଦେ ପଦେ ଲେଖି ଚାଲିଛି। ଏହିପରି ଭାବରେ କଲମ କାଳବକ୍ଷରେ ଅମର ହୋଇ ରହିଛି।
ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ :
୨୭. ମୂଲ୍ୟ ତୁମର କେତୋଟି ପଇସା, ତନୁ ତବ ଦୁର୍ବଳ
ଥରାଇଚ କେତେ ହୃଦ-ମନ୍ଦିର, ବନ୍ଧୁର ଧରାତଳ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକର 'ହେ ମୋର କଲମ' ଶୀର୍ଷକ କବିତାରୁ ଆନୀତ। ଏହାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ବିପ୍ଳବୀ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର। ଏଠାରେ କବି କଲମର ବାହ୍ୟିକ ସାମାନ୍ୟତା ସତ୍ତ୍ୱେ ତା'ର ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ସରଳାର୍ଥ: କବି କଲମକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମର ମୂଲ୍ୟ କେବଳ କେତୋଟି ପଇସା ମାତ୍ର। ତୁମର ଶରୀର ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ। କିନ୍ତୁ ଏହି ବାହ୍ୟିକ ଦୁର୍ବଳତା ସତ୍ତ୍ୱେ ତୁମେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛ ଏବଂ ଅସମତଳ ଧରାପୃଷ୍ଠକୁ ଥରାଇ ଦେଇପାରିଛ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, କଲମର ଲେଖନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଭାବଧାରା ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ ତାହା ସମାଜରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ସକ୍ଷମ। ଏହା ସାମାନ୍ୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅସାମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ।
୨୮. ଭାଜେ କରବାଳ, ବଜ୍ର, ମୁଷଳ କେତେ ଏହି ମହୀତଳେ
ବାଡ଼ବ ଉଠଇ, ଗିରି ଓଲଟଇ, ଭାସେ ମରୁ ଧରା ଜଳେ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକର 'ହେ ମୋର କଲମ' ଶୀର୍ଷକ କବିତାରୁ ଗୃହୀତ। ଏହାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର। ଏଠାରେ କବି କଲମର ଶକ୍ତିକୁ ବିନାଶକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଶକ୍ତି ସହିତ ତୁଳନା କରି କଲମର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି।
ସରଳାର୍ଥ: କବି କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ କରବାଳ (ଖଣ୍ଡା), ବଜ୍ର ଓ ମୁଷଳ (ଗଦା) ଭଳି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ରହିଛି, ଯାହା ବିନାଶ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନି (ବାଡ଼ବ) ଉଠିଲେ ପର୍ବତ ଓଲଟି ପଡ଼େ ଏବଂ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ଭାସିଯାଏ। ଏସବୁ ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଓ କେବଳ ଧ୍ୱଂସ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଏହାର ବିପରୀତରେ କଲମର ଶକ୍ତି ସୃଜନଶୀଳ, ସ୍ଥାୟୀ ଓ ଅମର। ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ ନାହିଁ, କଲମ ତାହା ସହଜରେ କରିପାରେ। ତେଣୁ କଲମର ଶକ୍ତି ଏହି ସମସ୍ତ ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତିଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
୨୯. କେତେ ଅବତାରେ ଧରଣୀ ବୁକୁରେ ଦେବତା ହୋଇଲା ନର
କାଳ ଇଙ୍ଗିତରେ ଲୁଚିଗଲେ ସବୁ, ରହିଲା ତୁମରି ଗାର ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକର 'ହେ ମୋର କଲମ' ଶୀର୍ଷକ କବିତାରୁ ସଂଗୃହୀତ। ଏହାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ବିପ୍ଳବୀ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର। ଏଠାରେ କବି କଲମର ଗାରର ଅମରତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ମାନବୀୟ କ୍ଷମତା ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହିତ ତା'ର ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି।
ସରଳାର୍ଥ: କବି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ଥର ମନୁଷ୍ୟ ଦେବତା ରୂପରେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସମୟର ଇଙ୍ଗିତରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଲୁଚିଗଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ କ୍ଷମତା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଥିଲା। ମାତ୍ର କଲମର ଗାର ଅମର ହୋଇ ରହିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବାଣୀ, ଦର୍ଶନ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା ଯାହା କଲମ ମାଧ୍ୟମରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ତାହା କାଳଜୟୀ। ଶାରୀରିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଆଦର୍ଶ କଲମର ଗାର ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ବଞ୍ଚି ରହିଛି।
୩୦. ତୁମେ ତ ଚାଲିନ' ଛଳନାରେ କେବେ ଥକିନ' ଗୁଣ୍ଡାମିରେ
ପେଷଣ, ଶୋଷଣ, ଦୂଷଣ ଦେଇଚ ଆଡ଼େଇ ଏକଇ ଗାରେ ।
ବିପ୍ଳବ ତବ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ ସୁନ୍ଦର ରସେ
ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତ ଅନ୍ଧାର ଭେଦି ତୁମରି ପ୍ରଦୀପ ହସେ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକର 'ହେ ମୋର କଲମ' ଶୀର୍ଷକ କବିତାରୁ ଆନୀତ। ଏହାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ବିପ୍ଳବୀ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର। ଏଠାରେ କବି କଲମର ନିରପେକ୍ଷତା, ସାମାଜିକ ବିପ୍ଳବରେ ତା'ର ଭୂମିକା ଏବଂ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ ଓ ସୁନ୍ଦରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ତା'ର ଅବଦାନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ସରଳାର୍ଥ: କବି କଲମକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମେ କେବେ ଛଳନା ବା କପଟତାରେ ଚାଲିନାହଁ କିମ୍ବା ଗୁଣ୍ଡାମିରେ ଥକିଯାଇନାହଁ। ତୁମେ ସର୍ବଦା ନିରପେକ୍ଷ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରହିଛ। ସମାଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ପେଷଣ (ଦଳିଦେବା), ଶୋଷଣ (ଅତ୍ୟାଚାର) ଓ ଦୂଷଣ (ନିନ୍ଦା) ଭଳି ସମସ୍ତ କୁକର୍ମକୁ ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଗାରରେ ଆଡ଼େଇ ଦେଇଛ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏସବୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଛ। ତୁମର ବିପ୍ଳବ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ (ମଙ୍ଗଳ) ଓ ସୁନ୍ଦର ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ତୁମେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ବ୍ୟାପିଥିବା ଅଜ୍ଞାନତା ଓ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଭେଦ କରି ଏକ ପ୍ରଦୀପ ଭଳି ହସି ଚାଲିଛ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିତରଣ କରି ସମାଜକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛ।
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ :
୩୧. 'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତା ଅବଲମ୍ବନରେ କବିଙ୍କର ବିପ୍ଳବାତ୍ମକ ମନୋବୃତ୍ତିର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କର ।
ଉତ୍ତର:
'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାରେ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ବିପ୍ଳବାତ୍ମକ ମନୋବୃତ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। କବି କଲମକୁ କେବଳ ଏକ ଲେଖନୀ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି।
୧. କଲମକୁ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ: କବି କଲମକୁ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି ତା'ର ନୀରବ କିନ୍ତୁ ଅବିରତ ସଂଗ୍ରାମୀ ସ୍ୱଭାବକୁ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। କଲମ ନୀରବରେ ରହି ମଧ୍ୟ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ସମାଜରେ ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିପ୍ଳବ କରିଆସିଛି। ଏହା କବିଙ୍କର ବିପ୍ଳବ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
୨. କଲମର ଅପାର ଶକ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣନା: କବି କଲମର ବାହ୍ୟିକ ଦୁର୍ବଳତା (କେତୋଟି ପଇସାର ମୂଲ୍ୟ, ଦୁର୍ବଳ ତନୁ) ସତ୍ତ୍ୱେ ତା'ର ଅପାର ଶକ୍ତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ହୃଦୟରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଓ ଧରାତଳକୁ ଥରାଇ ଦେଇପାରେ। ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନା କବିଙ୍କର ବିପ୍ଳବୀ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରତୀକ ଯେ, କ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ବୃହତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।
୩. ଅସିଠାରୁ ମସୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପ୍ରତିପାଦନ: କବି କରବାଳ, ବଜ୍ର, ମୁଷଳ ଭଳି ବିନାଶକାରୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଚେଙ୍ଗିସ୍, ହିଟଲରଙ୍କ ଭଳି ନରହନ୍ତାମାନଙ୍କର କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ କ୍ଷମତାକୁ କଲମର ଅମର ଗାର ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ 'ଅସିଠାରୁ ମସୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ' ଏହି ବିପ୍ଳବୀ ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି। ହିଂସା ଓ ବିନାଶ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଶକ୍ତି ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
୪. ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର: କବି ସତ୍ୟ ନାମରେ ଚାଲିଥିବା ଦୁର୍ବିଷହ ଛଳନା, ପେଷଣ, ଶୋଷଣ ଓ ଦୂଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଲମକୁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା କବିଙ୍କର ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ପ୍ରତି ଥିବା ବିଦ୍ରୋହୀ ମନୋଭାବକୁ ଦର୍ଶାଏ।
୫. ଜନଜାଗରଣ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ: କବି ପ୍ରାକ୍ତନ ଉତ୍କଳରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ରହିଥିବା କଲମକୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ, ଉଦ୍ୟତ ହେବାକୁ ଏବଂ 'ମଡ଼ା ଜାତିକି ଥରେ' ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା କବିଙ୍କର ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଓ ଜନଜାଗରଣମୂଳକ ବିପ୍ଳବୀ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପରିଚାୟକ।
୬. ବିପ୍ଳବର ଆଦର୍ଶ: କଲମର ବିପ୍ଳବ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ ଓ ସୁନ୍ଦର ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତର ଅନ୍ଧାରକୁ ଭେଦ କରି ପ୍ରଦୀପ ଭଳି ହସେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କବିଙ୍କର ବିପ୍ଳବ କେବଳ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ସମୁଦାୟତଃ, 'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାରେ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର କଲମକୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରି ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଜନଜାଗରଣ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନିଜର ବିପ୍ଳବୀ ମନୋବୃତ୍ତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
୩୨. କଲମ ମାଧ୍ୟମରେ କବି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜକୁ ଯେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର:
'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାରେ କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର କଲମକୁ ଏକ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜକୁ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ତାଙ୍କ ସମୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।
୧. ଜନଜାଗରଣର ଆବଶ୍ୟକତା: କବି କଲମକୁ 'ମଡ଼ା ଜାତିକି ଥରେ ଜାଗ୍ରତ କର' ବୋଲି ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା, ଉଦାସୀନତା ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଆହ୍ୱାନ। ସମାଜରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।
୨. ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା: କବି 'ସତ୍ୟ ନାମରେ ଛଳନା'କୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବାକୁ କଲମକୁ କହିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସମୟରେ ସତ୍ୟର ମୁଖା ପିନ୍ଧି ମିଥ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଚାଲିଥାଏ। କଲମ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଛଳନାକୁ ପଦାରେ ପକାଇ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ କବି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି।
୩. ଅସିଠାରୁ ମସୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା: କବି କରବାଳ, ବଜ୍ର, ମୁଷଳ ଭଳି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି ଅପେକ୍ଷା କଲମର ସୃଜନଶୀଳ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତିକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜକୁ ଶାନ୍ତି, ଅହିଂସା ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶର ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ। ହିଂସା ମାଧ୍ୟମରେ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ବିଜୟ ମିଳିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।
୪. ଶୋଷଣ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ: କବି କଲମକୁ ପେଷଣ, ଶୋଷଣ ଓ ଦୂଷଣକୁ ଏକଇ ଗାରେ ଆଡ଼େଇ ଦେବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଦଳିତ, ନିଷ୍ପେଷିତ ଓ ଶୋଷିତ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶାର ବାର୍ତ୍ତା। କଲମ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ କବି ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି।
୫. ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିତରଣ: କଲମ ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତର ଅନ୍ଧାରକୁ ଭେଦ କରି ପ୍ରଦୀପ ଭଳି ହସେ। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜରେ ଅଜ୍ଞାନତା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ କୁସଂସ୍କାରକୁ ଦୂର କରି ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିତରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତ୍ତା। ଶିକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ସମାଜ ପ୍ରଗତି ପଥରେ ଆଗେଇ ପାରିବ।
୬. ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ଗୌତମ, ଶଙ୍କର, ଯୀଶୁଙ୍କ ଭଳି ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବଚନକୁ କଲମ ଧରି ରଖିଛି। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜକୁ ମାନବିକତା, ସହାନୁଭୂତି ଓ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ।
ସଂକ୍ଷେପରେ, କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର 'ହେ ମୋର କଲମ' ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମାଜକୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ, ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ, ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିତରଣ କରିବାକୁ ଏବଂ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି।
୩୩. କଲମକୁ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ଓ 'ଚିର ମୌନୀ' କହିବାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝାଇ ଦିଅ ।
ଉତ୍ତର:
କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର 'ହେ ମୋର କଲମ' କବିତାରେ କଲମକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ଓ 'ଚିର ମୌନୀ' ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ମନେ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା କଲମର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗଭୀର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ'ର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ:
'ଚିର ମୌନୀ'ର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ:
ଉଭୟର ସମନ୍ୱୟ:
କବି ଏହି ଦୁଇଟି ବିଶେଷଣ ପ୍ରୟୋଗ କରି କଲମର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। କଲମ ନୀରବରେ ରହି ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପ୍ଳବ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଏହାର ନୀରବତା ହିଁ ତା'ର ଶକ୍ତି। ଏହା କୌଣସି କୋଳାହଳ ନକରି, କୌଣସି ହିଂସା ନକରି, କେବଳ ଚିନ୍ତା ଓ ଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜରେ ସତ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ଶିବ ଓ ସୁନ୍ଦରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଅବିରତ ସଂଗ୍ରାମ କରିଚାଲେ। ତେଣୁ କଲମ ଏକାଧାରରେ 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ଓ 'ଚିର ମୌନୀ' ଅଟେ।
୩୪. ନିଜକୁ କଲମ ମନେ କରି ତୁମ ମନରେ ଆସୁଥିବା ଉନ୍ନତ ଭାବନାଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର:
ମୁଁ କଲମ। ମୋର ମୂଲ୍ୟ କେତୋଟି ପଇସା ହୋଇପାରେ, ମୋର ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଅସୀମ ଶକ୍ତି। ମୁଁ ଯଦି କଲମ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ମନରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉନ୍ନତ ଭାବନାଗୁଡ଼ିକ ଆସିଥାନ୍ତା:
୧. ଜ୍ଞାନର ପ୍ରସାର: ମୁଁ ଚାହିଁବି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିତରଣ କରିବାକୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ, ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ହାତରେ ମୁଁ ପହଞ୍ଚି ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବି। ଅଜ୍ଞାନତାର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଜ୍ଞାନର ପ୍ରଦୀପ ଜାଳିବି।
୨. ସତ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ମୁଁ କେବେ ଛଳନା କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟାର ସାଥ୍ ଦେବି ନାହିଁ। ସତ୍ୟ ଯେତେ କଠୋର ହେଉ ପଛେ, ମୁଁ ତାକୁ ହିଁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବି। ସମାଜରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ସମସ୍ତ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ଓ ମିଥ୍ୟାକୁ ମୁଁ ମୋର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନରେ ଖଣ୍ଡନ କରିବି।
୩. ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର: ମୁଁ ଚାହିଁବି ସମାଜରେ ଚାଲିଥିବା ସମସ୍ତ ପେଷଣ, ଶୋଷଣ ଓ ଦୂଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ। ନିରୀହ ଓ ନିଷ୍ପେଷିତ ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖକୁ ମୁଁ ମୋର ଲେଖନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରିବି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଦେବା ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିବି।
୪. ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ସୁରକ୍ଷା: ମୁଁ ଚାହିଁବି ମାନବିକତା, ପ୍ରେମ, ସହାନୁଭୂତି ଓ ଶାନ୍ତି ଭଳି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସମାଜରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ। ଘୃଣା, ହିଂସା ଓ ବିଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କରି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଇଚାରା ସୃଷ୍ଟି କରିବି।
୫. ସୃଜନଶୀଳତାର ବିକାଶ: ମୁଁ କେବଳ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଲେଖିବି ନାହିଁ, ବରଂ କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୋର ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିବି। ନୂତନ ସୃଜନଶୀଳତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ସମାଜକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ସମୃଦ୍ଧ କରିବି।
୬. ଜାତୀୟତା ଓ ସ୍ୱଦେଶପ୍ରୀତି: ମୁଁ ଚାହିଁବି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ଭିତରେ ଜାତୀୟତା ଓ ସ୍ୱଦେଶପ୍ରୀତିର ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ। ନିଜ ଦେଶ ଓ ମାଟି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବି।
୭. ଅମରତ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ମୁଁ ଚାହିଁବି ମୋର ଗାର ମାଧ୍ୟମରେ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବାଣୀ ଓ ଦର୍ଶନକୁ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାକୁ, ଯାହା କାଳଜୟୀ ହୋଇ ରହିବ।
ଏହିପରି ଭାବରେ, ମୁଁ କଲମ ହୋଇଥିଲେ, ମୋର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ, ସତ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥାନ୍ତି।
ତୁମ ପାଇଁ କାମ :
୨୯. ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃତି ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
ଉତ୍ତର: ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କବିତା ପୁସ୍ତକ ଯଥା: 'ଉଠ କଙ୍କାଳ', 'କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ', 'ବଙ୍କା ଓ ସିଧା', 'ପାହାଚତଳର ଘାସ', 'ହାଣ୍ଡିଶାଳର ବିପ୍ଳବ' ଏବଂ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ଯଥା: 'ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚୁଛି', 'ନୀଳମାଷ୍ଟ୍ରାଣୀ', 'ଶ୍ରୁତି ସଞ୍ଚୟନ', 'ମୁଁ ଦିନେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲି' ଆଦି ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ିପାରିବେ।
୩୦. ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସଂପୃକ୍ତ କବିମାନଙ୍କର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
ଉତ୍ତର: ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସଂପୃକ୍ତ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସ ଏବଂ ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଅନ୍ୟତମ। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବେ।
୩୧. କଲମର ମହନୀୟତା ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ପଦଗୁଡ଼ିକ ଟିପା ଖାତାରେ ଟିପି ରଖ ।
ଉତ୍ତର: କଲମର ମହନୀୟତା ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିବା ପଦଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
ସାଥ୍ ଥୂଲ ଅବା ଜୀବନେ ଜୀବନେ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଅହରହ !"
ଥରାଇଚ କେତେ ହୃଦ-ମନ୍ଦିର, ବନ୍ଧୁର ଧରାତଳ ।"
ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନରେ ଫୁଟିଛି, କେତେ ମୋର ମନଲେଖା ।
କରି ମୁଖରିତ କେତେ ପୁରତଳ, ବରିଚ ଅମର ଯଶ
ଧରିଚ ଅଳୀକ ଧରଣୀ ବୁକୁରେ କେତେ ସୁଧା, କେତେ ବିଷ ।"
ଛେଦନ କରିଚ ବନ୍ଧନ ଯେତେ, ଅନ୍ଧେ ଦେଇଚ ଆଖି
କାଳ ବକ୍ଷରେ ମହା ଅକ୍ଷରେ ପଦେ ପଦେ ଲେଖି ଲେଖି ।"
ଯୁଗଯୁଗାନ୍ତ ଅନ୍ଧାର ଭେଦି ତୁମରି ପ୍ରଦୀପ ହସେ ।"
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି କୌଶଳ ଓ ୧୦୦/୧୦୦ ସ୍କୋରିଂ ରହସ୍ୟ:
୧. କବି ପରିଚୟ ଓ ଭାବଧାରା: କବି ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଜୀବନୀ, ସାହିତ୍ୟ କୃତି ଓ ତାଙ୍କ କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଏଥିରୁ ସାଧାରଣତଃ ଛୋଟ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିଥାଏ।
୨. କବିତାର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ: କବିତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ଓ ପଂକ୍ତିକୁ ଅତି ଯତ୍ନର ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଓ ତା'ର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। କବି କଲମକୁ କାହିଁକି 'ଚିର ବିପ୍ଳବୀ' ବା 'ଚିର ମୌନୀ' କହିଛନ୍ତି, ତା'ର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝନ୍ତୁ।
୩. ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦାର୍ଥକୁ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ କବିତାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ କଠିନ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ, ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଓ ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଜାଣି ରଖନ୍ତୁ।
୪. ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସରଳାର୍ଥ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ/ଭାବଧାରା (ଯାହାକୁ କେତେକ ସମୟରେ 'ବିଶେଷତ୍ୱ' ବା 'ଉପସଂହାର' ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ) ଏହି ତିନୋଟି ଭାଗରେ ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କବିତା ଓ କବିଙ୍କ ନାମ, ଏବଂ ପଦ୍ୟାଂଶର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଲେଖନ୍ତୁ। ସରଳାର୍ଥରେ ପଦ୍ୟାଂଶର ସିଧାସଳଖ ଅର୍ଥ ଲେଖନ୍ତୁ। ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ପଦ୍ୟାଂଶରୁ ମିଳୁଥିବା ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା ବା ଶିକ୍ଷା ଲେଖନ୍ତୁ।
୫. ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ: ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ପାଇଁ ପଏଣ୍ଟ ଆକାରରେ ଲେଖନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଏଣ୍ଟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁସଂଗଠିତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ। ଉତ୍ତରରେ କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତି ଦେଇପାରିଲେ ଅଧିକ ନମ୍ବର ମିଳିବ।
୬. ବ୍ୟାକରଣ ଅଂଶ: ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀରେ ଥିବା ବ୍ୟାକରଣ ଅଂଶ (ଅର୍ଥଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ, ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ, ପ୍ରତିଶବ୍ଦ, ବାକ୍ୟ ଗଠନ, ବିଶେଷଣରୁ ବିଶେଷ୍ୟ, ଅଭିଧାନ କ୍ରମ) ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଗୁଡ଼ିକରୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିଥାଏ।
୭. ଅଭ୍ୟାସ ଓ ପୁନରାବୃତ୍ତି: ନିୟମିତ ଭାବରେ ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ପୂର୍ବ ବର୍ଷର ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ପରୀକ୍ଷା ଶୈଳୀ ବିଷୟରେ ଧାରଣା ମିଳିବ।
ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ଏଡ଼ାଇବାର ଉପାୟ:
୧. ଅର୍ଥ ବୁଝିବାରେ ତ୍ରୁଟି: ଅନେକ ସମୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କବିତାର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ନବୁଝି ଉପରଠାଉରିଆ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଲେଖନ୍ତି। ଏହାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ।
୨. ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି: ଶବ୍ଦାର୍ଥ, ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଓ ବିପରୀତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲ୍ କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍। ଏହାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ବାକ୍ୟ ଗଠନ ସମୟରେ ବ୍ୟାକରଣଗତ ଶୁଦ୍ଧତା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
୩. ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥରେ ଅସଂଗତି: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ସମୟରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସରଳାର୍ଥ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗତି ରଖନ୍ତୁ। କେବଳ ପଦ୍ୟାଂଶର ଅର୍ଥ ଲେଖିଦେଲେ ପୂରା ନମ୍ବର ମିଳେ ନାହିଁ।
୪. ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଅସଂଗଠିତ ଲେଖା: ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରକୁ ପଏଣ୍ଟ ଆକାରରେ, ସୁସଂଗଠିତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଲେଖନ୍ତୁ। ଅଯଥା କଥା ଲେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।
୫. ସମୟ ପରିଚାଳନା: ପରୀକ୍ଷାରେ ସମୟ ପରିଚାଳନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବାଣ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଲେଖନ୍ତୁ। କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଅଧିକ ସମୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
୬. ହସ୍ତାକ୍ଷର ଓ ପରିଷ୍କାରତା: ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷରରେ ଉତ୍ତର ଲେଖନ୍ତୁ। କାଟାକୁଟି କମ୍ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରୀକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App