ମୁଁ ମୋ ମା’ ଓ ମାଟିକୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଏ । ଉଭୟଙ୍କର ସ୍ନେହ ମୋର ଶରୀର ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି । ସେମାନଙ୍କ ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ସେମାନଙ୍କର ସହନଶୀଳତା ମତେ ମୁଗ୍‌ଧ କରେ । ସେମାନଙ୍କର ମନଲୋଭା ଛବି ମୋ ହୃଦୟରେ ସାଇତି ହୋଇ ରହିଛି ।

୨. କବିତାନୁସରଣରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ ।

(କ) ମାଟି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି ।

(ଖ) ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତା ମଣିଷଙ୍କୁ କୃଷିପ୍ରତି ଅମନଯୋଗୀ କରିଛି ।

(ଗ) ଗାଁର ବୋହୂମାନେ ପାଣି ସଂଗ୍ରହ କରି ଆଣିବା ଛଇ ବେଶ୍ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ।

(ଘ) ପଉଷ ମାସରେ ପ୍ରଚୁର ଆଖୁରସ ମିଳେ ।

(ଙ) ମଣିଷର ଆଗାମୀ ଜୀବନ ସରଳ ନୁହେଁ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ।

(ଚ) ଗୋପାଳ ପୁଅ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଂଶୀ ବଜାଉଥାଏ ।

(ଛ) ଯନ୍ତ୍ରଶାଳାକୁ କବି ଚିତା ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।

ଉତ୍ତର:

(କ) ମାଟି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି ।

(ଖ) ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତା ମଣିଷଙ୍କୁ କୃଷିପ୍ରତି ଅମନଯୋଗୀ କରିଛି ।

(ଚ) ଗୋପାଳ ପୁଅ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଂଶୀ ବଜାଉଥାଏ ।

(ଛ) ଯନ୍ତ୍ରଶାଳାକୁ କବି ଚିତା ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।

୩. ‘ଗୋଷ୍ଠ–ବିହାରୀ ଧେନୁ’ – ଏହି ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜର ଚାରିଗୋଟି ଅର୍ଥ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି । ଠିକ୍ ଅର୍ଥଟିକୁ ବାଛ ।

(କ) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗାଈ

(ଖ) ଗୋଠରୁ ଫେରୁଥିବା ଗାଈ

(ଗ) ଗୋଠରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଗାଈ

(ଘ) ଗୋଠରୁ ଚୋରି ହୋଇଯାଇଥିବା ଗାଈ

ଉତ୍ତର:

(ଗ) ଗୋଠରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଗାଈ

୪. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଗଦ୍ୟ ରୂପ ଲେଖ ।

ପଉଷ, ମଉଛବ, ସେନେହ, ସ୍ଵରୁତି, ଚକ୍ଷେ, ପରାଣେ

ଉତ୍ତର:

୫. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ସାର୍ଥକବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।

ସନ୍ତକ, ରୁକ୍ଷ, ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ, ବିପୁଳ, ରୁଦ୍ର

ଉତ୍ତର:

୬. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଯଥାଯଥ ଶବ୍ଦ ବାଛି ସଂଯୋଗ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ – ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ

ଆଗାମୀ – ଯୁଗ

ମାଟିର – ପତଙ୍ଗମ

ବହ୍ନି – ଶିଖା

ଲୁହାର – ଫଉଜ

ଚିତାର – କୁହେଳି

ଉତ୍ତର:

୭. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ ।

ଦାନବ, ନଭ, ମଣିଷ, ଚକ୍ଷୁ, ଧେନୁ

ଉତ୍ତର:

୮. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥରେ ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଲେଖ ।

ବର୍ଣ୍ଣ, ଜୀବନ, ବାସ, ବନ, ଅଙ୍କ

ଉତ୍ତର:

୯. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଇ ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।

ପୁର- ପୂର, ପୁଷ୍ଟ–ପୃଷ୍ଟ, ଶମ–ସମ, ଜାତ—ଯାତ

ଉତ୍ତର:

କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ :

୧୦. ଆଧୁନିକ ମଣିଷ କ’ଣ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଶକ୍ତି ହରାଇ ବସିଛି ବୋଲି କବି ଆଶଙ୍କା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଆଧୁନିକ ମଣିଷ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରେ ପଡ଼ି ନିଜର ଚିନ୍ତା କରିବାର ଶକ୍ତି ହରାଇ ବସିଛି ବୋଲି କବି ଆଶଙ୍କା କରିଛନ୍ତି । ଯନ୍ତ୍ରର ରୁଦ୍ର ଦାନବ ରୂପ ଓ ଲୁହାର ଫଉଜ ତା’ର ଚିତ୍ତକୁ ମୁଗ୍‌ଧ କରିଦେଇଛି, ଫଳରେ ସେ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟକୁ ଚିନ୍ତି ପାରୁନାହିଁ ।

୧୧. ରୁଦ୍ର ଦାନବ ରୂପେ କବି କାହାକୁ ବିବେଚନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: କବି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ରୁଦ୍ର ଦାନବ ରୂପେ ବିବେଚନା କରିଛନ୍ତି ।

୧୨. ‘ଲୁହାର ଫଉଜ’ ବୋଲି କାହାକୁ କୁହାଯାଇଛି ?

ଉତ୍ତର: ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଓ କଳକାରଖାନାକୁ ‘ଲୁହାର ଫଉଜ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।

୧୩. କଳକାରଖାନା ଆକାଶକୁ କ’ଣ ଛାଡୁଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: କଳକାରଖାନା ଆକାଶକୁ ନିଃଶ୍ବାସ-ଧୂମ ଓ ଉଚ୍ଛାସ ଛାଡୁଛନ୍ତି ।

୧୪. ‘ବହ୍ନିଶିଖା ଜଳୁଛି’ କହିବା ଦ୍ୱାରା କବି କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଉଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ‘ବହ୍ନିଶିଖା ଜଳୁଛି’ କହିବା ଦ୍ୱାରା କବି ସୂଚନା ଦେଉଛନ୍ତି ଯେ, ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୂଳରେ ବିନାଶର ଅଗ୍ନି ଜଳୁଛି, ଯାହା ମଣିଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ ।

୧୫. ‘ମଳିନା ଏ ମାଟି’ କହିବାରେ କବିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ?

ଉତ୍ତର: ‘ମଳିନା ଏ ମାଟି’ କହିବାରେ କବିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଭାବରେ ମାଟିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ହରାଇ ମଳିନ ପଡ଼ିଯାଇଛି, ଯାହାକୁ ମଣିଷ ଭୁଲିଯାଇଛି ।

୧୬. କବି ମାଟିକୁ କାହା ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: କବି ମାଟିକୁ ମଣିଷର ଜୀବନଧାତ୍ରୀ ମା’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।

୧୭. ମାଟି କିପରି ପଡ଼ିଛି ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ମାଟି ମଳିନ ଓ ଉତ୍ତାନେ ପଡ଼ିଛି ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ।

୧୮. ମଣିଷ ସମାଜକୁ ଅକୁଣ୍ଠିତ ମନରେ ମାଟି କ’ଣ ଦାନ କରୁଛି ?

ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ସମାଜକୁ ଅକୁଣ୍ଠିତ ମନରେ ମାଟି ବିପୁଳ ସ୍ତନ୍ୟଦାନ ଓ ବିପୁଳ ସ୍ନେହ ଦାନ କରୁଛି ।

୧୯. ମଣିଷ କ’ଣ ଭୁଲି ଯାଉଛି ବୋଲି କବି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ତା’ର ଜୀବନଧାତ୍ରୀ ମା’ ସଦୃଶ ମାଟିର ବିପୁଳ ସ୍ନେହ ଓ ସ୍ତନ୍ୟଦାନକୁ ଭୁଲି ଯାଉଛି ବୋଲି କବି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।

୨୦. କବି ‘ଚିତା’ ସହିତ କାହାକୁ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: କବି ଯନ୍ତ୍ରଶାଳାକୁ ‘ଚିତା’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।

୨୧. ଆଗାମୀ ଦିନକୁ ମଣିଷ କିପରି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଆଗାମୀ ଦିନକୁ ମଣିଷ ଯନ୍ତ୍ରର ମୋହରେ ପଡ଼ି ନିଜର ପ୍ରାଣକୁ ଇସ୍ପାତ ପରି ଟାଣ କରି, ମରଣର ଘରକୁ ଆପଣାର କରି ଗ୍ରହଣ କରୁଛି ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ।

୨୨. ଜମିର ବାସନା ମଣିଷ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରିପାରୁନାହିଁ କାହିଁକି ?

ଉତ୍ତର: ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରେ ପଡ଼ି ମଣିଷ ନିଜର ମୂଳକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିବାରୁ, ହଳ-କର୍ଷିତ ଜମିର ସୁରଭି ବା ବାସନା ତା’ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରିପାରୁନାହିଁ ।

୨୩. ମଣିଷର ମାନସ ପଟରେ କ୍ଷଣିକ ପାଇଁ କେଉଁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଉଦ୍‌ଭାସିତ ହେଉନାହିଁ ବୋଲି କବି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ-ଧାନର ବିଭା ଓ ପକ୍ବଧାନର ମନମତାଣିଆ ଗନ୍ଧ ମଣିଷର ମାନସ ପଟରେ କ୍ଷଣିକ ପାଇଁ ଉଦ୍‌ଭାସିତ ହେଉନାହିଁ ବୋଲି କବି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ।

୨୪. ପଉଷ ମାସର ଅମିୟ ବୋଲି କବି କାହାକୁ କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ପଉଷ ମାସର ଅମିୟ ବୋଲି କବି କୈଶୋର ଖେଳ ଓ ମଧୁର ଦୋରୁଅ ରସକୁ କହିଛନ୍ତି ।

୨୫. ତଇଲାରେ କପା ଫୁଟିବାର ଦୃଶ୍ୟକୁ କବି କାହା ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ତଇଲାରେ କପା ଫୁଟିବାର ଦୃଶ୍ୟକୁ କବି ତାରା ଫୁଟିବାର ମଉଛବ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।

୨୬. ପଲ୍ଲୀର କେଉଁ ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷର ମନେ ପଡୁନାହିଁ ବୋଲି କବି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ପଲ୍ଲୀର ଗାଆଁ ବାଡ଼ିତଳେ କପା ଫୁଟିବାର ଶୋଭା, ସୋରିଷ କ୍ଷେତର ବର୍ଣ୍ଣ, ଛଇଳ ଚପଳ ନଈର ସ୍ନିଗ୍‌ଧ ମଧୁର ପାଣି ବୋହିବାର ଛଇ, ତାଳବନ ତଳେ ଗୋଷ୍ଠ ବିହାରୀ ଧେନୁ ଓ ଗୋପାଳ ପୁଅର ଧୀର ମୂର୍ତ୍ତିତ ବେଣୁ ଇତ୍ୟାଦି ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷର ମନେ ପଡୁନାହିଁ ବୋଲି କବି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।

୨୭. ମଣିଷର ସନ୍ତକ ଭାବରେ କବି କାହାକୁ ବିବେଚନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ମଣିଷର ସନ୍ତକ ଭାବରେ କବି ଲଙ୍ଗଳକୁ ବିବେଚନା କରିଛନ୍ତି ।

୨୮. କବି କେଉଁ ଭାବରେ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: କବି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ରୁଦ୍ର ଦାନବ, ଲୁହାର ଫଉଜ, ଚିତାର କୁହେଳି ଓ ମରଣର ଘର ଭାବରେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି ।

୨୯. ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ କବି ମଣିଷ ସମାଜକୁ କି ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ କବି ମଣିଷ ସମାଜକୁ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଯନ୍ତ୍ରର ମୋହରେ ପଡ଼ି ପତଙ୍ଗ ପରି ନିଜକୁ ବିନାଶ ନ କରୁ। ମାଟିର ଅଙ୍କରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମଣିଷ ପୁଣି ମାଟିର ବକ୍ଷରେ ନବ ଜନ୍ମାନ୍ତର ଲାଭ କରି ପୂର୍ବ ପଥକୁ ଫେରିଆସୁ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ର-ଧୂଆଁର ସାଥେ ଅକାରଣେ ଧୂଆଁ ନ ହେଉ।

ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ :

୩୦. ମଥା ତୋଳି ସେଇ ଯନ୍ତ୍ର ଯେ ସଦା ରୁଦ୍ର ଦାନବ ପରି

ଛିଡ଼ା ହୋଇଅଛି ଚାରିପାଶେ ତା’ର ଲୁହାର ଫଉଜ ଧରି ।

ଉତ୍ତର:

୩୧. ବିପୁଳ ଏହାରି ସ୍ତନ୍ୟଦାନେରେ ବିପୁଳ ଏହାରି ସ୍ନେହେ

ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଅଙ୍ଗ ତୋହର ବର୍ଣ୍ଣ ଫୁଟିଚି ଦେହେ ।

ଉତ୍ତର:

୩୨. ସରଳ ତୋହର କାଲିର ଜୀବନ ଭାବୁଅଛୁ କିରେ ସତେ

ଦୟାକରି ଟିକେ ଆଣୁଅଛୁ କିରେ ତୋହର ସ୍ଵରୁତି ପଥେ ।

ଉତ୍ତର:

୩୩. ଲଙ୍ଗଳ ଆଜି ଡାକୁଅଛି ତତେ ତୋର ସନ୍ତକ ସମ

ମଙ୍ଗଳ ଜାଣି ଡାକୁଅଛି ଆରେ ମାଟିର ପତଙ୍ଗମ ।

ଉତ୍ତର:

୩୪. ଯନ୍ତ୍ର ତଳେ ତ ପରାଣ ନାହିଁରେ ମରଣର ତହିଁ ଘର

ଦିନ ରାତି ତହୁଁ ଚିତାର କୁହେଳି ହେଉଅଛି ଉତ୍‌ଥଳ ।

ଉତ୍ତର:

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ :

୩୫. ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତା ଅନୁସରଣରେ ପଲ୍ଲୀର ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।

ଉତ୍ତର:

କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାରେ ପଲ୍ଲୀର ବିଭିନ୍ନ ମନୋରମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରେ ପଡ଼ି ମଣିଷ ଯେଉଁ ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନକୁ ଭୁଲିଯାଇଛି, ତାକୁ ମନେ ପକାଇବା ପାଇଁ କବି ଏହି ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅବତାରଣା କରିଛନ୍ତି।

ପଲ୍ଲୀର ମାଟିକୁ କବି ଜୀବନଧାତ୍ରୀ ମା’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ନିଜର ବିପୁଳ ସ୍ନେହ ଓ ସ୍ତନ୍ୟଦାନରେ ମଣିଷକୁ ପୁଷ୍ଟ କରିଛି। ଏହି ମାଟି ଉପରେ ହିଁ ପଲ୍ଲୀର ସମସ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜୀବନଧାରା ନିର୍ଭରଶୀଳ।

କବି ପଲ୍ଲୀର କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଜୀବନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ହଳ-କର୍ଷିତ ଜମିର ସୁରଭି, ଯାହା ମଣିଷ ମନରେ ଉଲ୍ଲାସ ଭରିଦିଏ, ତାକୁ କବି ମନେ ପକାଇଛନ୍ତି। ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ-ଧାନର ବିଭା ଅର୍ଥାତ୍ ସୁନେଲି ଧାନ କ୍ଷେତର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦିଗନ୍ତବ୍ୟାପୀ ପକ୍ବଧାନର ମନମତାଣିଆ ଗନ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ପ୍ରାଣରେ ସ୍ପନ୍ଦନ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପଲ୍ଲୀର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଭାକୁ ଦର୍ଶାଏ।

କବି କୈଶୋରର ସ୍ମୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରିଛନ୍ତି। ଆଖୁ କିଆରୀର ଛାଇତଳେ ବସି କୈଶୋରରେ ଖେଳିଥିବା ଖେଳ ଓ ପଉଷ ମାସର ଅମିୟ ସମାନ ମଧୁର ଦୋରୁଅ ରସର ସ୍ମୃତି ମଣିଷକୁ ପଲ୍ଲୀର ସରଳ ଓ ନିରୀହ ଜୀବନକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ।

ପଲ୍ଲୀର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ କବିଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଗାଆଁ ବାଡ଼ିତଳେ କପା ତଇଲାରେ କପା ଫୁଟିବାର ଶୋଭା ତାରା ଫୁଟିବାର ମଉଛବ ପରି ମନଲୋଭା ଲାଗେ। ସୋରିଷ କ୍ଷେତର ବର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତରକୁ ମୋହାଚ୍ଛନ୍ନ କରିଦିଏ। ପଲ୍ଲୀ ବଧୂର ସ୍ନିଗ୍‌ଧ ମଧୁର ପାଣି ବୋହିବାର ଛଇ ପରି ଛଇଳ ଚପଳ ନଈର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଏ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ତାଳବନ ତଳେ ଗୋଷ୍ଠ ବିହାରୀ ଧେନୁ ଓ ଗୋପାଳ ପୁଅର ଧୀର ମୂର୍ତ୍ତିତ ବେଣୁସ୍ୱର ପଲ୍ଲୀର ଶାନ୍ତ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଲଙ୍ଗଳକୁ ମଣିଷର ସନ୍ତକ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇ କବି କୃଷିଭିତ୍ତିକ ସମାଜର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ସମୁଦାୟ ଭାବରେ, କବି ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାରେ ପଲ୍ଲୀର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସରଳ ଜୀବନଶୈଳୀ, କୃଷିଭିତ୍ତିକ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଆତ୍ମୀୟତାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ମଣିଷକୁ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ମୂଳକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।

୩୬. କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ ଜଣେ ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା– ପ୍ରମାଣ କର ।

ଉତ୍ତର:

କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାଟି ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ପ୍ରମାଣିତ କରେ। ସେ କେବଳ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରଭାବ ଓ ମଣିଷ ସମାଜ ଉପରେ ଏହାର କୁପରିଣାମକୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରି ସତର୍କବାଣୀ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି।

କବି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ‘ରୁଦ୍ର ଦାନବ’ ଓ ତା’ର ଅନୁଗାମୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତିକୁ ‘ଲୁହାର ଫଉଜ’ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ଏକ କାବ୍ୟକ ଉପମା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ଚିନ୍ତାଧାରା। ଆଜି ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ, ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତା କିପରି ମଣିଷ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି ଏବଂ ମଣିଷକୁ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଉଛି। କବିଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣିତ ‘ନିଃଶ୍ବାସ-ଧୂମ-ଉଚ୍ଛାସ’ ଓ ‘ଚିତାର କୁହେଳି’ ଆଜିର ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଭୟାବହତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ସୂଚାଏ। ସେତେବେଳେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଏତେ ଉତ୍କଟ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କବି ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରଭାବକୁ ଦେଖିପାରିଥିଲେ।

କବି ମଣିଷର ‘ପରାଣ’ ଯନ୍ତ୍ର ତଳେ ‘ଇସ୍ପାତ ପରି ଟାଣ’ ହୋଇଯିବା ଏବଂ ‘ମରଣର ଘର’ ପାଲଟିଯିବା କଥା କହିଛନ୍ତି। ଏହା ଆଜିର ମଣିଷର ମାନସିକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସମ୍ବେଦନହୀନ ଓ ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକ ହୋଇଯାଉଛି। ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ଅନ୍ଧ ଅନୁସରଣ ମଣିଷକୁ ଆତ୍ମବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଉଛି ବୋଲି କବି ‘ପତଙ୍ଗ ପରି ଝାସ ଦେ ନାହିଁ’ ବୋଲି ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି।

କବିଙ୍କର ‘ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା ମୁଁ ଆଜି ଡାକୁଅଛି ଏଇ କୂଳେ’ ପଂକ୍ତିଟି ତାଙ୍କର ଦୂରଦୃଷ୍ଟିର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରମାଣ। ସେ ମଣିଷକୁ ତା’ର ମୂଳକୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ମାଟି ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଆହ୍ବାନ କେବଳ ସେହି ସମୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଜିର ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ମଣିଷ ସମାଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ। ଯେତେବେଳେ ସାରା ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି, ସେତେବେଳେ କବିଙ୍କର ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେହୁଏ।

ଅତଏବ, ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ କେବଳ ଜଣେ କବି ନ ଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ଦୂରଦ୍ରଷ୍ଟା, ଯିଏ ଭବିଷ୍ୟତର ବିପଦକୁ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରି ମଣିଷକୁ ସତର୍କ କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ତା’ର ପ୍ରକୃତ ମୂଳକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ।

୩୭. ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଭରସାକରି ଆଧୁନିକ ମଣିଷ ଯନ୍ତ୍ର ପାଲଟି ଯାଇଛି – ପଠିତ କବିତା ଅନୁସରଣରେ ଏହାର ସତ୍ୟତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।

ଉତ୍ତର:

କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାରେ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ଅନ୍ଧ ଅନୁସରଣ କରି ଆଧୁନିକ ମଣିଷ କିପରି ନିଜର ମାନବିକତା ହରାଇ ଯନ୍ତ୍ର ପାଲଟି ଯାଇଛି, ତାହା ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। କବି ଏହି ସତ୍ୟତାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରଥମତଃ, କବି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ‘ରୁଦ୍ର ଦାନବ’ ଓ ତା’ର ଅନୁଗାମୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତିକୁ ‘ଲୁହାର ଫଉଜ’ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦାନବର ମୋହରେ ପଡ଼ି ମଣିଷ ନିଜର ଚିନ୍ତା କରିବାର ଶକ୍ତି ହରାଇ ବସିଛି। ଯନ୍ତ୍ରର ନିଃଶ୍ବାସ-ଧୂମ ଓ ବହ୍ନିଶିଖା ମଣିଷର ଚିତ୍ତକୁ ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ମୁଗ୍‌ଧ କରିଦେଇଛି ଯେ, ସେ ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ କି ଚିହ୍ନିପାରୁନାହିଁ। ଏହା ମଣିଷର ବିଚାରଶକ୍ତିକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରି ତାକୁ ଯନ୍ତ୍ରବତ୍ କରିଦେଇଛି।

ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, କବି ମାଟିକୁ ମଣିଷର ଜୀବନଧାତ୍ରୀ ମା’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ତାକୁ ବିପୁଳ ସ୍ନେହ ଓ ସ୍ତନ୍ୟଦାନ ଦେଇ ପୁଷ୍ଟ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରେ ପଡ଼ି ମଣିଷ ସେହି ମା’ର ମମତାକୁ ଭୁଲିଯାଇ ‘ଯନ୍ତ୍ରଚିତାର ଚୁଲି’କୁ ଆପଣାର କରିଛି। ଏହା ମଣିଷର ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଓ କୃତଜ୍ଞତା ହରାଇବାକୁ ସୂଚାଏ, ଯାହା ଏକ ଯନ୍ତ୍ରର ଗୁଣ।

ତୃତୀୟତଃ, କବି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯନ୍ତ୍ର ତଳେ ପ୍ରାଣ ନାହିଁ, ବରଂ ତାହା ମରଣର ଘର। ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଭାବରେ ମଣିଷର ‘ପରାଣ’ ‘ଇସ୍ପାତ ପରି ଟାଣ’ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା ମଣିଷର ହୃଦୟହୀନତା, କଠୋରତା ଓ ଭାବଶୂନ୍ୟତାକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଯେପରି ଏକ ଯନ୍ତ୍ରରେ କୌଣସି ଭାବନା ନ ଥାଏ, ସେହିପରି ଆଧୁନିକ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଭାବଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ନିଜର ମାନବିକ ଗୁଣ ହରାଇ ବସିଛି। ପଲ୍ଲୀର ସରଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ହଳ-କର୍ଷିତ ଜମିର ସୁରଭି, ପକ୍ବଧାନର ଗନ୍ଧ, କୈଶୋରର ଖେଳ, ନଈର କଳକଳ ନାଦ, ଗୋପାଳର ବେଣୁସ୍ୱର ଇତ୍ୟାଦି କୌଣସିଟି ମଣିଷ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ବା ଉଲ୍ଲାସ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁନାହିଁ। ଏହା ସୂଚାଏ ଯେ ମଣିଷର ମନ ଯନ୍ତ୍ର ପରି ନିର୍ଜୀବ ଓ ନିରସ ହୋଇଯାଇଛି।

ଶେଷରେ, କବି ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ମଣିଷକୁ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଯନ୍ତ୍ରର ମୋହରେ ପଡ଼ି ‘ପତଙ୍ଗ ପରି ଝାସ ଦେ ନାହିଁ’। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ, ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତା ମଣିଷକୁ ଆତ୍ମବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଉଛି। ଯନ୍ତ୍ରର ଧୂଆଁ ସହିତ ମିଶି ମଣିଷ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଇ ଅକାରଣେ ଧୂଆଁ ହୋଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା କବି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଏହିସବୁ ବର୍ଣ୍ଣନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ ମତରେ, ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭରସା କରି ଆଧୁନିକ ମଣିଷ ନିଜର ମାନବିକତା, ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଓ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ହରାଇ ଏକ ପ୍ରାଣହୀନ ଯନ୍ତ୍ର ପାଲଟି ଯାଇଛି।

୩୮. ମଣିଷ ମାଟିକୁ ଭୁଲି ନିଜର ଧ୍ୱଂସକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି ବୋଲି କବି କାହିଁକି କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର:

କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାରେ ମଣିଷ ମାଟିକୁ ଭୁଲି ନିଜର ଧ୍ୱଂସକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଏହାର ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି, ଯାହା କବିତା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ପ୍ରଥମତଃ, କବି ମାଟିକୁ ମଣିଷର ‘ଜୀବନଧାତ୍ରୀ ମା’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି। ମାଟି ହିଁ ମଣିଷକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି, ତାକୁ ବିପୁଳ ସ୍ନେହ ଓ ସ୍ତନ୍ୟଦାନ ଦେଇ ପୁଷ୍ଟ କରିଛି। ମାଟିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶସ୍ୟ, ଜଳ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ହିଁ ମଣିଷର ଜୀବନଧାରଣ ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ମାଟିକୁ ଭୁଲିବା ଅର୍ଥ ନିଜର ମୂଳକୁ, ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଆଧାରକୁ ଭୁଲିଯିବା। ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିଜ ମୂଳକୁ ଭୁଲିଯାଏ, ତା’ର ବିନାଶ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ।

ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, କବି ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାକୁ ‘ରୁଦ୍ର ଦାନବ’ ଓ ‘ମରଣର ଘର’ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ମାଟିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମଣିଷ ଯନ୍ତ୍ରର ମୋହରେ ପଡ଼ିଛି, ଯାହା ତାକୁ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଉଛି। ଯନ୍ତ୍ରର ‘ନିଃଶ୍ବାସ-ଧୂମ’ ଓ ‘ଚିତାର କୁହେଳି’ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ କରି ମଣିଷର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଏହି ପ୍ରଦୂଷଣ କେବଳ ଶାରୀରିକ ନୁହେଁ, ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷକୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରୁଛି।

ତୃତୀୟତଃ, ମାଟି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ନିଜର ମାନବିକତା ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ହରାଇ ବସିଛି। କବି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମଣିଷର ‘ପରାଣ’ ‘ଇସ୍ପାତ ପରି ଟାଣ’ ହୋଇଯାଇଛି। ପଲ୍ଲୀର ସରଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶର ଶାନ୍ତି ଓ ଆତ୍ମୀୟତା ମଣିଷ ମନରେ ଆଉ ଉଲ୍ଲାସ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁନାହିଁ। ଏହା ମଣିଷକୁ ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ, ଭାବଶୂନ୍ୟ ଓ ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଜୀବରେ ପରିଣତ କରୁଛି, ଯାହା ମାନବ ସମାଜର ଅଧୋଗତିର କାରଣ।

ଚତୁର୍ଥତଃ, କବି ନିଜକୁ ‘ଆଗାମୀ ଯୁଗର ଦ୍ରଷ୍ଟା’ ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦେଇ ମଣିଷକୁ ‘ପତଙ୍ଗ ପରି ଝାସ ଦେ ନାହିଁ’ ବୋଲି ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି। ଯେପରି ପତଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିର ମୋହରେ ପଡ଼ି ନିଜକୁ ବିନାଶ କରେ, ସେହିପରି ମଣିଷ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରେ ପଡ଼ି ନିଜର ବିନାଶକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି। ମାଟିରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଯନ୍ତ୍ରର ଧୂଆଁ ସହିତ ମିଶି ଅକାରଣେ ଧୂଆଁ ହୋଇଯିବା ଅର୍ଥ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ହେବା।

ଅତଏବ, ମାଟିକୁ ଭୁଲିବା ଅର୍ଥ ନିଜର ମୂଳ, ପ୍ରକୃତି, ମାନବିକତା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଭୁଲିଯିବା। ଏହିସବୁକୁ ଭୁଲି ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ଅନ୍ଧ ଅନୁସରଣ କରିବା ମଣିଷ ପାଇଁ ଆତ୍ମଘାତୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ, ଯାହା ତା’ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବ ବୋଲି କବି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି।

୩୯. ସହରରେ ରହିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିବା ତୁମର ବନ୍ଧୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଲ୍ଲୀର ଉପାଦେୟତା ସଂପର୍କରେ ପତ୍ରଟିଏ ଲେଖ ।

ଉତ୍ତର:

ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ରମେଶ,

ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଗ୍ରହଣ କରିବୁ। ତୋର ଚିଠି ପାଇଲି। ତୁ ସହରରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବାର ଜାଣି ମୋତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା। ମୁଁ ଜାଣେ ସହରରେ ଅନେକ ସୁବିଧା ଓ ସୁଯୋଗ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଉପାଦେୟତାକୁ କେବେ ଭୁଲିଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଆମ କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ ତାଙ୍କ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାରେ ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ମୋହରେ ପଡ଼ି ମାଟିର ମୂଳକୁ ଭୁଲିଯାଉଥିବା ମଣିଷକୁ ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି। ସେ ମାଟିକୁ ଆମର ଜୀବନଧାତ୍ରୀ ମା’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଆମକୁ ସ୍ନେହ ଓ ସ୍ତନ୍ୟଦାନ ଦେଇ ପୁଷ୍ଟ କରିଛି। ପଲ୍ଲୀର ମାଟି ହିଁ ଆମର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ।

ସହରର କଳକାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ଧୂଆଁ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣ ପରିବେଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି। କବି ଯନ୍ତ୍ରକୁ ‘ରୁଦ୍ର ଦାନବ’ ଓ ‘ମରଣର ଘର’ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସହରର କୃତ୍ରିମ ଜୀବନଶୈଳୀ ମଣିଷର ପ୍ରାଣକୁ ‘ଇସ୍ପାତ ପରି ଟାଣ’ କରିଦିଏ, ଯାହା ଫଳରେ ମଣିଷ ନିଜର ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ହରାଇ ବସେ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନରେ ପ୍ରକୃତିର ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି। ହଳ-କର୍ଷିତ ଜମିର ସୁରଭି, ସୁନେଲି ଧାନ କ୍ଷେତର ବିଭା, ପକ୍ବଧାନର ମନମତାଣିଆ ଗନ୍ଧ, ଆଖୁ କିଆରୀ ତଳେ କୈଶୋରର ଖେଳ, ମଧୁର ଦୋରୁଅ ରସ, କପା ଓ ସୋରିଷ ଫୁଲର ଶୋଭା, ନଈର କଳକଳ ନାଦ, ଗୋପାଳର ବେଣୁସ୍ୱର – ଏସବୁ ପଲ୍ଲୀର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷ ମନରେ ଶାନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସ ଭରିଦିଏ।

ପଲ୍ଲୀରେ ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଖାଦ୍ୟ ମିଳେ, ଯାହା ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ସହରର କୋଳାହଳ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ଜୀବନଠାରୁ ଦୂରରେ ପଲ୍ଲୀରେ ଏକ ଶାନ୍ତ ଓ ସରଳ ଜୀବନ ବିତାଇ ହୁଏ। ମାଟି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଲେ ମଣିଷ ନିଜର ମୂଳକୁ ଭୁଲି ନ ଥାଏ ଏବଂ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁଖୀ ଜୀବନ ବିତାଇପାରେ।

ତେଣୁ, ମୁଁ ତୋତେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ସହରରେ ରହିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପୂର୍ବରୁ ଥରେ ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନର ଏହିସବୁ ଉପାଦେୟତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବୁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ମାଟିର ମଣିଷ, ଆମର ମୂଳକୁ ଭୁଲିଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ତୋର ଉତ୍ତରକୁ ଅପେକ୍ଷା କଲି।

ଇତି,

ତୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ,

[ତୋ ନାମ]

[ତୋ ଠିକଣା]

[ତାରିଖ]

ତୁମପାଇଁ କାମ :

୪୦. ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃତି ଗୁଡ଼ିକ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାବ୍ୟ ସଂକଳନ ଯଥା – ‘ଉତ୍କଳିକା’, ‘କୈଶୋରିକା’, ‘ଶାମୁକାର ସ୍ଵପ୍ନ’, ‘ପଶୁପକ୍ଷୀର କାବ୍ୟ’, ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର’, ‘ଦୀପଶିଖା’ ଇତ୍ୟାଦି ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କବିଙ୍କର କାବ୍ୟ ଶୈଳୀ ଓ ଭାବଧାରା ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିପାରିବେ।

୪୧. ପଲ୍ଲୀର ଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ଥୁବା ପଦଗୁଡ଼ିକ ଟିପାଖାତାରେ ଟିପି ରଖ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାକୁ ପୁନର୍ବାର ପଢ଼ି ପଲ୍ଲୀର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ଓ ସାମାଜିକ ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ପଦ୍ୟାଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ନିଜ ଟିପାଖାତାରେ ଲେଖିବେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:

୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)

୪.୧ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତି (Exam Preparation Strategies):

୧. କବି ପରିଚୟ ଓ କବିତାର ମୂଳଭାବ: କବିଙ୍କ ନାମ, ଜନ୍ମସ୍ଥାନ, ପ୍ରମୁଖ କୃତି ଏବଂ ‘ମାଟିର ମଣିଷ’ କବିତାର ମୂଳଭାବ (ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତା ବନାମ ମାଟିମନସ୍କତା)କୁ ଭଲ ଭାବରେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

୨. ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦାର୍ଥକୁ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ବାକ୍ୟ ଗଠନ, ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

୩. ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବାର ଅଭ୍ୟାସ: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ (କବିତା, କବି, ପ୍ରସଙ୍ଗ) ଓ ସରଳାର୍ଥ (ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା)ର ଧାରାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। କବିତାର ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିଲେ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ସହଜ ହେବ।

୪. ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ: ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କବିତାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ (ଯନ୍ତ୍ର ସଭ୍ୟତାର ବିପଦ, ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନର ମହତ୍ତ୍ୱ, କବିଙ୍କ ଆହ୍ବାନ)କୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଉତ୍ତରରେ କବିତାରୁ ଉଦାହରଣ ଦେଲେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବ।

୫. ବ୍ୟାକରଣ ଅଂଶ: ବାକ୍ୟ ଗଠନ, ପ୍ରତିଶବ୍ଦ, ବିପରୀତାର୍ଥକ ଶବ୍ଦ, ଅର୍ଥଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟାକରଣ ଅଂଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଥିପାଇଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।

୬. ସମୟ ପରିଚାଳନା: ପରୀକ୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ପାଇଁ ସମୟ ପରିଚାଳନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବାଣ୍ଟି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।

୪.୨ ୧୦୦/୧୦୦ ସ୍କୋରିଂ ରହସ୍ୟ (100/100 Scoring Secrets):

୧. ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମୌଳିକ ଉତ୍ତର: ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସ୍ପଷ୍ଟ, ସଠିକ୍ ଓ ମୌଳିକ ହେବା ଉଚିତ। କେବଳ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଭାଷା ନୁହେଁ, ନିଜର ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ।

୨. ଉପଯୁକ୍ତ ଉଦାହରଣ: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତର ଓ ସରଳାର୍ଥରେ କବିତାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦ ବା ପଂକ୍ତି ଉଦ୍ଧୃତ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଉତ୍ତରକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାମାଣିକ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିଥାଏ।

୩. ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର ଓ ପରିଷ୍କାର ଉପସ୍ଥାପନା: ପରିଷ୍କାର ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର ପରୀକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ। ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁସଂଗଠିତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

୪. ବ୍ୟାକରଣଗତ ଶୁଦ୍ଧତା: ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି ଯେପରି ନ ରହେ, ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମାତ୍ରା, ବନାନ ଓ ବିରାମ ଚିହ୍ନର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।

୫. ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର: କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣା ନ ଥାଏ, ତେବେ ମୂଳଭାବକୁ ଆଧାର କରି ଉତ୍ତର ଲେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।

୪.୩ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Student Errors):

୧. କବିତାକୁ ମୁଖସ୍ଥ କରିବା: ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କବିତାକୁ କେବଳ ମୁଖସ୍ଥ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଳଭାବ ଓ ଗଭୀର ଅର୍ଥକୁ ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ। ଫଳରେ ସରଳାର୍ଥ ଓ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ।

୨. ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ବ୍ୟାକରଣରେ ଅସାବଧାନତା: ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଅଂଶକୁ ହାଲୁକା ଭାବରେ ନେବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଭାଗରେ ମାର୍କ କମିଯାଏ।

୩. ସରଳାର୍ଥରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିବା ଭୁଲିଯିବା: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲେଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମାର୍କ କଟିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ।

୪. ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରରେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିଗରୁ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା। ପ୍ରଶ୍ନର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ବିଚାର କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ଉଚିତ।

୫. ବାକ୍ୟ ଗଠନରେ ଅର୍ଥର ସ୍ପଷ୍ଟତା ଅଭାବ: ବାକ୍ୟ ଗଠନ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଶବ୍ଦର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ବାକ୍ୟ ଲେଖିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେବା।

୬. ବନାନଗତ ତ୍ରୁଟି: ଓଡ଼ିଆରେ ବନାନଗତ ତ୍ରୁଟି ଏକ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍। ଏହାକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଲେଖିବା ଓ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)