ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: Odia
ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 Ch11 Prakruta Bandhu
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
୧.୧ ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ (Chapter Summary)
'ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ' ପ୍ରବନ୍ଧଟି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ୟରଚନାକାର, ହାସ୍ୟ-ବ୍ୟଙ୍ଗ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତଥା 'ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ'ର ପ୍ରଣେତା ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ । ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧଟି ତାଙ୍କର 'ଭଞ୍ଜ ପ୍ରଦୀପ' ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ 'ଦୁନିଆ ରୀତି ଏ' ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସଂଗୃହୀତ । ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖକ ନିଜର ଦୀର୍ଘ ୫୭ ବର୍ଷର ସାଂସାରିକ ଅନୁଭୂତି ଆଧାରରେ ବନ୍ଧୁତାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱାର୍ଥପର ଦୁନିଆର ରୀତି ଏବଂ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତାର ମହତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।
ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ସଂସାରରେ ଅଧିକାଂଶ ବନ୍ଧୁତା ହେଉଛି 'ହେତୁକ' ବା 'କାମର ପିଆରା' । ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ, ପ୍ରତିପତ୍ତି, ଯଶ ବା ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ଦେଖି ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧିତ ହେଉଥାଏ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ବନ୍ଧୁତାର ନାଟକ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାର୍ଥ ସରିଗଲେ ବା ପଦବୀ ଚାଲିଗଲେ ସେମାନେ ସାପ କାତି ଛାଡ଼ିଲା ଭଳି ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି । ଲେଖକ ନିଜ ଜୀବନର ଅନୁଭୂତିରୁ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଉପକାର କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ହିଁ ସମୟକ୍ରମେ ତାଙ୍କର କଟ୍ଟର ଶତ୍ରୁ ସାଜିଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଏକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରବନ୍ଧର ଶେଷ ଭାଗରେ ଲେଖକ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତାର ସଂଜ୍ଞା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମତରେ ସନ୍ମିତ୍ରର ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି - ବନ୍ଧୁକୁ ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା, ହିତ ସାଧନ କରିବା, ଗୋପନୀୟତା ରକ୍ଷା କରିବା, ଗୁଣ ପ୍ରକଟ କରିବା ଏବଂ ବିପଦ ସମୟରେ ସାଥୀରେ ରହିବା । ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସଂସାରରେ କେବଳ ଭଗବାନ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ ବା ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ 'ଦୀନବନ୍ଧୁ' କୁହାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧୁତା 'ଦେଖାସୁନ୍ଦର କଖାରୁ ବଡ଼ି' ସଦୃଶ ଅଟେ ।
୧.୨ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Mind Map)
ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ (ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ)
│
┌───────────────────────────────────────┼──────────────────────────────────────┐
▼ ▼ ▼
ଲେଖକଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ବନ୍ଧୁତାର ପ୍ରକାରଭେଦ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁର ସ୍ୱରୂପ
(Author's Experience) (Types of Friendship) (True Friendship)
• ୫୭ ବର୍ଷର ସାଂସାରିକ ଅନୁଭୂତି • ସଗୋତ୍ର, ସପିଣ୍ଡ, ସମଧର୍ମୀ, ସହପାଠୀ • ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା
• ବହୁବାର ଠକାମିର ଶିକାର ହେବା • ହେତୁକ ବା କାମର ପିଆରା ବନ୍ଧୁତା • ବିପଦ ସମୟରେ ସାଥୀ ହେବା
• ଉପକାରୀ ହିଁ ଶତ୍ରୁ ସାଜିବା • ପଦାଧିଷ୍ଠାନ ଜନିତ ବନ୍ଧୁତା • ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ ବା ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର
• ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଉଦାହରଣ • 'ଦେଖାସୁନ୍ଦର କଖାରୁ ବଡ଼ି' • ଭଗବାନ ହିଁ ପ୍ରକୃତ 'ଦୀନବନ୍ଧୁ'
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
୨.୧ ଲେଖକ ପରିଚୟ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି:
ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ (୧୮୭୪-୧୯୪୫) କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରପୁର ଗ୍ରାମରେ ଏକ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଜମିଦାର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ୟରଚନାକାର, ହାସ୍ୟ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭାବରେ ସୁପରିଚିତ । ତାଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି ହେଉଛି 'ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ', ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - 'ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟା', 'ବାଇ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପାଞ୍ଜି', 'ନନାଙ୍କ ବସ୍ତାନି', 'ଦୁନିଆର ହାଲଚାଲ', 'ଆମଘର ହାଲଚାଲ', 'ବାଇନାଙ୍କ ବୁଜୁଲି' ଏବଂ 'ମିଆଁ ସାହେବଙ୍କ ରୋଜନାମଚା' ।
୨.୨ ବନ୍ଧୁତାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ:
ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖକ ସାଂସାରିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ବନ୍ଧୁତାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯଥା:
• ସଗୋତ୍ର ଓ ଅସଗୋତ୍ର ବନ୍ଧୁ (ସମାନ ଗୋତ୍ରର ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଗୋତ୍ରର)
• ସପିଣ୍ଡ ଓ ଅସପିଣ୍ଡ ବନ୍ଧୁ (ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏବଂ ଅଣ-ରକ୍ତ ସମ୍ପର୍କୀୟ)
• ସମାନୋଦକ ଓ ଅସମାନୋଦକ ବନ୍ଧୁ (ଚଉଦ ପୁରୁଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାତି କୁଟୁମ୍ବ)
• ସାକୁଲ୍ୟ ଓ ଅସାକୁଲ୍ୟ ବନ୍ଧୁ (କୁଳ ଗୋତ୍ରଜ ବନ୍ଧୁ)
• ସମଧର୍ମୀ ଓ ଅସମଧର୍ମୀ ବନ୍ଧୁ (ସମାନ ବିଶ୍ୱାସ ବା ଧର୍ମର ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଧର୍ମର)
• ସମକର୍ମା ଓ ଅସମକର୍ମା ବନ୍ଧୁ (ସମାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏବଂ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା)
• ସହପାଠୀ ଓ ଅସହପାଠୀ ବନ୍ଧୁ (ଏକାଠି ପଢ଼ୁଥିବା ଏବଂ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପଢ଼ୁଥିବା)
• ସହଯୋଗୀ ଓ ଅସହଯୋଗୀ ବନ୍ଧୁ (କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏବଂ ନ କରୁଥିବା)
• ସମଲେଖକ ଓ ଅସମଲେଖକ ବନ୍ଧୁ (ସମାନ ସାହିତ୍ୟିକ ରୁଚିର)
• ସମାନୁଭୂତି ଓ ଅସମାନୁଭୂତି ବନ୍ଧୁ (ସମାନ ଭାବନା ବା ସହାନୁଭୂତି ଥିବା)
୨.୩ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବାନ୍ଧବର ଲକ୍ଷଣ (Sanskrit Sloka):
ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ଲୋକ ଅନୁଯାୟୀ ବାନ୍ଧବ ବା ବନ୍ଧୁର ସଂଜ୍ଞା ହେଉଛି:
"ଉତ୍ସବେ ବ୍ୟସନେ ଚୈବ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷେ ରାଷ୍ଟ୍ରବିପ୍ଲବେ,
ରାଜଦ୍ୱାରେ ଶ୍ମଶାନେ ଚ ଯଃ ତିଷ୍ଠତି ସ ବାନ୍ଧବଃ ।"
ଅର୍ଥାତ୍ - ଯିଏ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ, ବିପଦ ବେଳେ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ, ଦେଶରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ବା ବିପ୍ଳବ ବେଳେ, ରାଜଦ୍ୱାର ବା କୋର୍ଟ-କଚେରୀରେ ଏବଂ ଶ୍ମଶାନରେ (ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ) ସାଥୀରେ ଠିଆହୁଏ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ବା ବାନ୍ଧବ ।
୨.୪ ସନ୍ମିତ୍ରର ପାଞ୍ଚୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ:
ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର ବା ସନ୍ମିତ୍ରର ପାଞ୍ଚୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ ରହିଛି:
୧. ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା: ମିତ୍ରକୁ ଖରାପ ବା ପାପ ପଥରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ।
୨. ହିତସାଧନରେ ରତ ରହିବା: ସର୍ବଦା ମିତ୍ରର ମଙ୍ଗଳ ବା ଭଲ ଚିନ୍ତା କରିବା ।
୩. ଗୋପନୀୟତା ରକ୍ଷା କରିବା: ମିତ୍ରର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବା ଗୋପନୀୟ କଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଆଗରେ ପ୍ରକାଶ ନ କରି ଗୋପନ ରଖିବା ।
୪. ଗୁଣ ପ୍ରକଟ କରିବା: ମିତ୍ରର ଭଲ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଜ ଆଗରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଏବଂ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଲୁଚାଇବା ।
୫. ବିପଦରେ ସାଥୀ ହେବା: ସମ୍ପଦ ସମୟରେ ପାଖକୁ ନ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସମୟରେ ସର୍ବଦା ପାଖେ ପାଖେ ରହି ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ।
୨.୫ ହେତୁକ ବନାମ ଅହୈତୁକୀ ବନ୍ଧୁତା (Conditional vs Unconditional Friendship):
• ହେତୁକ ବନ୍ଧୁତା: ଏହା ସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତା । ଏହା କୌଣସି କାରଣ, ଧନ, ପଦବୀ ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଲାଭ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହାକୁ ଲେଖକ 'କାମର ପିଆରା' ବନ୍ଧୁତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।
• ଅହୈତୁକୀ ବନ୍ଧୁତା: ଏହା ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତା । ଏଥିରେ କୌଣସି ଫଳର ଆଶା ନଥାଏ । ଏହାକୁ ଲେଖକ 'ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ' ବନ୍ଧୁତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଭଗବାନଙ୍କର ମାନବ ପ୍ରତି ଥିବା ପ୍ରେମ ଓ ବନ୍ଧୁତା ଏହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣ, ତେଣୁ ସେ 'ଦୀନବନ୍ଧୁ' ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Q1. ସଗୋତ୍ର ଓ ଅସଗୋତ୍ର ଏହିପରି ଆଉ କେଉଁ କେଉଁ ବିରୋଧାତ୍ମକ ଶବ୍ଦ ଅଛି ପାଠ ମଧ୍ୟରୁ ଖୋଜି ବାହାର କର ?
Answer: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ବିରୋଧାତ୍ମକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
• ସପିଣ୍ଡ - ଅସପିଣ୍ଡ
• ସମାନୋଦକ - ଅସମାନୋଦକ
• ସାକୁଲ୍ୟ - ଅସାକୁଲ୍ୟ
• ସମଧର୍ମୀ - ଅସମଧର୍ମୀ
• ସମକର୍ମା - ଅସମକର୍ମା
• ସହପାଠୀ - ଅସହପାଠୀ
• ସହଯୋଗୀ - ଅସହଯୋଗୀ
• ସମଲେଖକ - ଅସମଲେଖକ
• ସମପକ୍ଷ - ଅସମପକ୍ଷ
• ସମାନୁଭୂତି - ଅସମାନୁଭୂତି
• ସମଦଶାପନ୍ନ - ଅସମଦଶାପନ୍ନ
Q2. ନିଜ ସହିତ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଠନ କରେ ଯିଏ ତାକୁ କହନ୍ତି ‘ସହପାଠୀ’ । ସେହିପରି ‘ସହ’ ଲଗାଇ ଆଉ ତିନୋଟି ଶବ୍ଦ ଗଠନ କର ?
Answer: ‘ସହ’ ଲଗାଇ ଗଠିତ ତିନୋଟି ଶବ୍ଦ ହେଲା:
• ସହଯୋଗୀ (ଯିଏ ସହଯୋଗ କରେ)
• ସହକର୍ମୀ (ଯିଏ ଏକାଠି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ)
• ସହଯାତ୍ରୀ (ଯିଏ ଏକାଠି ଯାତ୍ରା କରେ)
Q3. ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(ଅପ୍ରକଟିତ, ବିପତ୍ତି, ହିତସାଧନ, ପାପ, ଗୋପନୀୟ)
(କ) ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର, ମିତ୍ରକୁ _________ ରୁ ନିବୃତ୍ତ କରାନ୍ତି ।
(ଖ) ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର, ସର୍ବଦା ମିତ୍ରର _________ ରେ ରତ ହୋଇ ଥାନ୍ତି ।
(ଗ) ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର, ମିତ୍ରର _________ ବିଷୟମାନ ଗୋପନ ରଖନ୍ତି ।
(ଘ) ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର, ମିତ୍ରର _________ ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକଟିତ କରନ୍ତି ।
(ଙ) ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର, ମିତ୍ରକୁ _________ ପଡ଼ିଲେ ତାଙ୍କ ପାଶେ ପାଶେ ରହନ୍ତି ।
Answer:
(କ) ପାପ
(ଖ) ହିତସାଧନ
(ଗ) ଗୋପନୀୟ
(ଘ) ଅପ୍ରକଟିତ
(ଙ) ବିପତ୍ତି
Q4. ବିପରୀତ ଅର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ଦୁର୍ନାମ, ଭଟ୍ଟା, ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ, ମିତ୍ର, ଉପକାର
Answer:
• ଦୁର୍ନାମ - ସୁନାମ
• ଭଟ୍ଟା - ଜୁଆର
• ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ - ସ୍ୱାର୍ଥପର
• ମିତ୍ର - ଶତ୍ରୁ (ଅରାତି)
• ଉପକାର - ଅପକାର
Q5. ଦୀନର ବନ୍ଧୁ ‘ଦୀନବନ୍ଧୁ’ । ଏହିପରି ସମ୍ବନ୍ଧ ସୂଚକ ଆଉ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ଗଠନ କର ।
Answer:
• ଜଗତର ବନ୍ଧୁ - ଜଗତବନ୍ଧୁ
• ଅନାଥର ବନ୍ଧୁ - ଅନାଥବନ୍ଧୁ
Q6. ‘ଦେଖା ସୁନ୍ଦର କଖାରୁ ବଡ଼ି’ ପରି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଆଉ କେଉଁ କେଉଁ ଲୋକବାଣୀ ଗୁଡ଼ିକ ଅଛି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।
Answer: ପ୍ରବନ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଲୋକବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ମୁଣ୍ଡରେ ନଡ଼ିଆ ଭାଙ୍ଗି ଉଖୁଡ଼ା ଖାଇବା (ଅନ୍ୟର କ୍ଷତି କରି ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ କରିବା):
ବାକ୍ୟ ବ୍ୟବହାର: ଆଜିକାଲିର ସ୍ୱାର୍ଥପର ଦୁନିଆରେ କିଛି ଲୋକ ବନ୍ଧୁର ମୁଣ୍ଡରେ ନଡ଼ିଆ ଭାଙ୍ଗି ଉଖୁଡ଼ା ଖାଇବାକୁ ପଛାନ୍ତି ନାହିଁ ।
୨. ବାଘର ଘରେ ମିରିଗର ନାଟ (ଅସମ୍ଭବ ପରିସ୍ଥିତି ବା ଦୁର୍ବଳ ଉପରେ ସବଳର ଅତ୍ୟାଚାର):
ବାକ୍ୟ ବ୍ୟବହାର: ଜମିଦାରଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ଯୋଗୁଁ ଗରିବ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବାଘର ଘରେ ମିରିଗର ନାଟ ଭଳି ହୋଇଛି ।
୩. ଜଳକା ବନି ଚାହିଁ ରହିବା (ହତବାକ୍ ବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଅନାଇ ରହିବା):
ବାକ୍ୟ ବ୍ୟବହାର: ପରୀକ୍ଷାରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଫେଲ୍ ହୋଇଯିବା ଦେଖି ରମେଶ ଜଳକା ବନି ଚାହିଁ ରହିଲା ।
Q7. ଭେରାଭେରି, ଡେରାଡେରି, ଧରାଧରି, ପରାପରି, ମରାମରି, ସରାସରି ଶବ୍ଦ ଗୁଡ଼ିକ ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।
Answer:
• ଭେରାଭେରି (ମନୋମାଳିନ୍ୟ/ପାର୍ଥକ୍ୟ): ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାନ୍ୟ କଥାରୁ ଭେରାଭେରି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହୋଇଗଲା ।
• ଡେରାଡେରି (ପ୍ରତିଯୋଗିତା/ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସନ୍ଦେହ): ଗାଁର ଦୁଇଟି ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସବୁବେଳେ ଡେରାଡେରି ଲାଗିରହିଥାଏ ।
• ଧରାଧରି (ପରସ୍ପରକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ବା ଧରିବା): ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଧରାଧରି ହୋଇ ନଦୀ ପାର ହେଲେ ।
• ପରାପରି (ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା): ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରଥମ ହେବା ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରାପରି ଚାଲିଛି ।
• ମରାମରି (ଗଣ୍ଡଗୋଳ/ମାଡ଼ପିଟ): ରାସ୍ତା ଉପରେ ଦୁଇଟି ଗାଡ଼ିର ଧକ୍କା ହେବା ପରେ ଚାଳକ ଦ୍ୱୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମରାମରି ହେଲା ।
• ସରାସରି (ସିଧାସଳଖ/ସମାଧାନ): ସବୁ ବିବାଦକୁ କୋର୍ଟକୁ ନ ନେଇ ଆପୋଷ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସରାସରି କରିଦେବା ଉଚିତ ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Q8. ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦଶ ବର୍ଷ କିପରି କଟିଛି ?
Answer: ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଦଶ ବର୍ଷ 'ଅଣହେଜ' ଅର୍ଥାତ୍ ଅଜ୍ଞାନ ବା ଅବୁଝା ଅବସ୍ଥାରେ କଟିଥିଲା, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସେ ସାଂସାରିକ ଜଟିଳତା ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଜ୍ଞ ଥିଲେ ।
Q9. ଜୀବନର ଦୀର୍ଘକାଳ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଆଳାପ ଓ ପରିଚୟ ହୋଇଛି ?
Answer: ଜୀବନର ଦୀର୍ଘକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମତଃ, ବିବାହତଃ, ସମାଜତଃ, କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରତଃ, ସଂସାରତଃ, ବ୍ୟବସାୟତଃ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟତଃ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁ ସହସ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର 'ସାପ୍ତପଦୀନ' ଆଳାପ ଓ ପରିଚୟ ହୋଇଛି ।
Q10. ମିତ୍ରଙ୍କର ସମ୍ପଦ କାଳରେ କିଏ ପାଖରେ ରହିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୁଏ ନାହିଁ ?
Answer: ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମତରେ, ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ର ବା ସନ୍ମିତ୍ର ନିଜ ମିତ୍ରର ସମ୍ପଦ କାଳରେ ତା’ ପାଖରେ ରହିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ସ୍ୱାର୍ଥପର ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ବିପଦ ସମୟରେ ସେ ସର୍ବଦା ତା’ ପାଖେ ପାଖେ ରହିଥାଏ ।
Q11. କ’ଣ ଯୋଗୁଁ ଲେଖକଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତାର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer: ଲେଖକଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଧନ, ଯଶ, ପ୍ରତିପତ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ (Position) ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ବର୍ତ୍ତମାନ ବା ଭବିଷ୍ୟତର କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିବାର ଆଶା ଯୋଗୁଁ ଅଧିକାଂଶ ବ୍ୟକ୍ତି ଲେଖକଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତାର ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିଲେ ।
Q12. ଲେଖକଙ୍କ ଠାରୁ ବନ୍ଧୁମାନେ କେତେବେଳେ ଦୂରେଇ ଗଲେ ?
Answer: ଯେତେବେଳେ ଲେଖକଙ୍କ ଠାରୁ ଧନ, ପ୍ରତିପତ୍ତି, ପଦବୀ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟସାଧନ ଶକ୍ତି ଖସିଗଲା, ସେତେବେଳେ ସାପ ନିଜ ଦେହରୁ କାତି ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା ଭଳି ସେହି ସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁମାନେ ଲେଖକଙ୍କ ଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦୂରେଇ ଗଲେ ।
Q13. ଭଗବାନଙ୍କୁ ‘ଦୀନବନ୍ଧୁ’ ନାମ କାହିଁକି ଦିଆଯାଇଛି ?
Answer: ସଂସାରରେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ୱାର୍ଥପର ବା କାମର ପିଆରା ହୋଇଥିବା ବେଳେ କେବଳ ଭଗବାନ ହିଁ ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ, ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଏବଂ ଦୀନଦୁଃଖୀଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ସହାୟକ ଅଟନ୍ତି । ସେ କୌଣସି ଫଳର ଆଶା ନ ରଖି ସମସ୍ତଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ‘ଦୀନବନ୍ଧୁ’ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।
Q14. କ’ଣ ସରିଗଲେ ବନ୍ଧୁତାର ବନ୍ଧନ ହୁଗୁଳା ହୋଇଯାଏ ?
Answer: ସଂସାରରେ ଅଧିକାଂଶ ବନ୍ଧୁତା ହେଉଛି ସ୍ୱାର୍ଥପର ବା କାମର ପିଆରା । ତେଣୁ ନିଜର ଈପ୍ସିତ କାର୍ଯ୍ୟ ବା ସ୍ୱାର୍ଥ ସରିଗଲେ ବନ୍ଧୁତାର ବନ୍ଧନ ହୁଗୁଳା ହୋଇଯାଏ ।
Q15. କେତେବେଳେ ‘ବନ୍ଧୁଜନ’ ପଙ୍ଗପାଳ ଭଳି ମାଡ଼ି ଆସିବେ ?
Answer: ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବହୁ ଲୋକଙ୍କର ଉପକାର ବା ଅପକାର କରିପାରିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ, ସେତେବେଳେ ‘ବନ୍ଧୁଜନ’ମାନେ ପଙ୍ଗପାଳ ଭଳି ମାଡ଼ି ଆସନ୍ତି ।
Q16. ବନ୍ଧୁମାନେ ଭଟ୍ଟା ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer: ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ବା କ୍ଷମତାରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତା’ର ପଦାଧିଷ୍ଠାନ ଜନିତ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲର ବାଟ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ଫଳରେ ସେହି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କରେ ଭଟ୍ଟା ପଡ଼ିଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ
Q17. ସଂସାରରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଅଧିକାଂଶ ବନ୍ଧୁତା ‘ହେତୁକ’ ବା କାମର ପିଆରା ବନ୍ଧୁତା ।
Answer:
ଉପୋଦ୍ଘାତ: ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ୟରଚନାକାର ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ରଚିତ ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହୀତ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ସଂସାରର ସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତା ଓ ଏହାର ବାସ୍ତବ ରୂପ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସଂସାରରେ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତା ଅତି ବିରଳ । ଅଧିକାଂଶ ବନ୍ଧୁତା କୌଣସି ନା କୌଣସି କାରଣ ବା ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହାକୁ ଲେଖକ ‘ହେତୁକ’ ବା ‘କାମର ପିଆରା’ ବନ୍ଧୁତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ, ପ୍ରତିପତ୍ତି ବା ପଦବୀ ଦେଖି ବନ୍ଧୁତା କରନ୍ତି । ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧିତ ହେଉଥାଏ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଧୁତାର ନିବିଡ଼ତା ଥାଏ । କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାର୍ଥ ସରିଗଲେ ବା ପଦବୀ ଚାଲିଗଲେ ସେହି ବନ୍ଧୁତା ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ । ଏହା ହିଁ ସଂସାରର କଠୋର ବାସ୍ତବତା ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଏହି ସାଂସାରିକ ଅନୁଭୂତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ଓ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ।
Q18. ତୁମେ ଯାହାଙ୍କର ଉପକାର କରିଥାଅ, ଯେ ତୁମ ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିପାଳିତ, ଯେ ତୁମ ସ୍ୱାର୍ଥତ୍ୟାଗ ଓ ପରିଶ୍ରମ ଫଳରେ ‘ମଣିଷ’ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେ ତୁମ ରକ୍ତରେ ଗଢ଼ା, ସେହି ପୁଣି ତୁମର କଟ୍ଟର ଦୁଷ୍ମନ ହୋଇ ଠିଆହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ଉପୋଦ୍ଘାତ: ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ରଚିତ ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଏଠାରେ ଲେଖକ ମାନବ ଚରିତ୍ରର ଅକୃତଜ୍ଞତା ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସଂସାରରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ଆମେ ଯାହାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଉ, ଯାହାକୁ ନିଜ ଅନ୍ନ ଦେଇ ପାଳନ କରିଥାଉ ଏବଂ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥତ୍ୟାଗ ଓ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ବଳରେ ସମାଜରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଇଥାଉ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ବା ‘କଟ୍ଟର ଦୁଷ୍ମନ’ ସାଜିଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ଉପକାର ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ମନରେ ଉପକାରୀ ପ୍ରତି ଏକ ପ୍ରକାର ବାଧ୍ୟବାଧକତା ବା କୃତଜ୍ଞତାର ବୋଝ ଅନୁଭବ କରେ । ସେହି ବୋଝରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ଉପକାରୀର ଅପକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ଏବଂ ତା’ର ଶତ୍ରୁ ପାଲଟିଯାଏ ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ମାନବ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱର ଏହି ଜଟିଳ ଦିଗଟିକୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।
Q19. ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ ବନ୍ଧୁ, ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ।
Answer:
ଉପୋଦ୍ଘାତ: ଉକ୍ତ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ଆମ ପଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହୀତ, ଯାହାର ରଚୟିତା ହେଉଛନ୍ତି ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଏଠାରେ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତାର ପ୍ରକୃତ ସଂଜ୍ଞା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ‘ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯିଏ କୌଣସି ଫଳ ବା ସ୍ୱାର୍ଥର ଆଶା ରଖେ ନାହିଁ । ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ଯେଉଁ ବନ୍ଧୁତା କୌଣସି ପ୍ରତିଦାନ, ଧନ, ପଦବୀ ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥର ଆଶା ନ ରଖି କେବଳ ସ୍ନେହ ଓ ସହାନୁଭୂତି ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ, ତାହା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତା । ସଂସାରରେ ଏଭଳି ବନ୍ଧୁତା ଅତି ବିରଳ । କେବଳ ଭଗବାନ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ ବନ୍ଧୁ, ଯିଏ ବିନା କୌଣସି ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଜୀବଜଗତର କଲ୍ୟାଣ କରନ୍ତି । ତେଣୁ ତାଙ୍କକୁ ‘ଦୀନବନ୍ଧୁ’ କୁହାଯାଏ । ମାନବ ସମାଜରେ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ବିପଦ ସମୟରେ ବିନା ସ୍ୱାର୍ଥରେ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢ଼ାଏ, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ପଦବାଚ୍ୟ ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି ।
Q20. ‘ଆଜି ଯେ ବନ୍ଧୁତାସନେ କାଲି ସେ ଅରାତି’ ପାଲଟିବେ - ବାଘର ଘରେ ମିରିଗର ନାଟ ଲାଗିଥିବ ଓ ତୁମେ ଆମେ ବଲବଲ କରି ଚାହିଁ ଜଳକା ବନି ରହିଥିବା ।
Answer:
ଉପୋଦ୍ଘାତ: ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଂଶଟି ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ୟରଚନାକାର ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ରଚିତ ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଏଠାରେ ଲେଖକ ସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର କ୍ଷଣକୋପୀ ଚରିତ୍ର ଓ ପରିସ୍ଥିତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସଂସାରରେ ସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଅତି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ଆଜି ଯିଏ ଆମ ସହିତ ବନ୍ଧୁତାର ଆସନରେ ବସିଛି, କାଲି ସ୍ୱାର୍ଥରେ ବ୍ୟାଘାତ ଘଟିଲେ ସେ ହିଁ ଆମର ଶତ୍ରୁ ବା ‘ଅରାତି’ ପାଲଟିଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ଆମର କ୍ଷମତା ବା ପଦବୀ ଚାଲିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେହି ବନ୍ଧୁମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇ ଆମ ବିରୋଧରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରନ୍ତି । ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମର ଅବସ୍ଥା ଅତି ଦୟନୀୟ ହୋଇପଡ଼େ । ଶତ୍ରୁ ଓ ପୂର୍ବତନ ବନ୍ଧୁମାନେ ମିଶି ଆମ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଲେଖକ ‘ବାଘର ଘରେ ମିରିଗର ନାଟ’ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଆମେ କେବଳ ଅସହାୟ ହୋଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ‘ଜଳକା ବନି’ ଚାହିଁରହିବା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି କରିପାରୁନାହିଁ ।
ମନ୍ତବ୍ୟ: ସାଂସାରିକ ସମ୍ପର୍କର କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁରତା ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତାର ଏହା ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଚିତ୍ର ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Q21. ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷର ଅନୁଭୂତିରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ ଓ ସେ କିପରି ଠକିଛନ୍ତି, ଠକିକରି ଶିଖିନାହାନ୍ତି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।
Answer:
ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ୟରଚନାକାର । ତାଙ୍କର ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ସେ ନିଜର ଦୀର୍ଘ ୫୭ ବର୍ଷର ସାଂସାରିକ ଅନୁଭୂତିକୁ ଅତି ନିଖୁଣ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଦଶ ବର୍ଷ ଅଜ୍ଞାନ ଅବସ୍ଥାରେ କଟିବା ପରେ, ବିଗତ ୫୭ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସଂସାରର ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁତ ଠକିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେଥିରୁ କିଛି ଶିଖିପାରିନାହାନ୍ତି, ଯାହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର ଆକ୍ଷେପର ବିଷୟ ।
ଲେଖକ ନିଜର ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ, ବିବାହ, ସମାଜ, କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ସାହିତ୍ୟ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ଓ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସମୟକ୍ରମେ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ, ସେହି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ କେବଳ ତାଙ୍କର ଧନ, ଯଶ, ପ୍ରତିପତ୍ତି ଓ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତା କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଲେଖକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ବନ୍ଧୁତାର ନାଟକ କରୁଥିଲେ ।
ଯେତେବେଳେ ଲେଖକଙ୍କ ପାଖରୁ ଧନ, ପ୍ରତିପତ୍ତି ଓ ପଦବୀ ଖସିଗଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ବନ୍ଧୁମାନେ ସାପ କାତି ଛାଡ଼ିଲା ଭଳି ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ । ଏପରିକି କିଛି ବନ୍ଧୁ ଲେଖକଙ୍କ ଠାରୁ ଉପକାର ପାଇସାରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷ ସହ ହାତ ମିଳାଇ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୋର୍ଟ-କଚେରୀରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଛାଇଲେ ନାହିଁ । ଲେଖକ ବାରମ୍ବାର ଏଭଳି ବିଶ୍ୱାସଘାତକତାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସରଳ ଓ ଦୟାଳୁ ସ୍ୱଭାବ ଯୋଗୁଁ ପୁନର୍ବାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରି ଠକିଛନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ‘ଠକିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଠକି କରି ଶିଖିନାହାନ୍ତି’ ।
Q22. ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତାର ସ୍ୱରୂପ ପଠିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ଅବଲମ୍ବନରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ରଚିତ ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତାର ସ୍ୱରୂପକୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ବାସ୍ତବବାଦୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି । ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ବା ସନ୍ମିତ୍ରର ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କର ମତକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁର ସ୍ୱରୂପ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପାଞ୍ଚୋଟି ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ:
୧. ପାପରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା: ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ସର୍ବଦା ନିଜ ମିତ୍ରକୁ ଅସତ୍ ପଥ ବା ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂରେଇ ରଖେ ଏବଂ ସତ୍ ପଥରେ ପରିଚାଳିତ କରେ ।
୨. ହିତସାଧନରେ ରତ ରହିବା: ସେ ସର୍ବଦା ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ତ୍ୟାଗ କରି ମଧ୍ୟ ମିତ୍ରର କଲ୍ୟାଣ ବା ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରେ ।
୩. ଗୋପନୀୟତା ରକ୍ଷା କରିବା: ମିତ୍ରର ଦୁର୍ବଳତା ବା ଗୋପନୀୟ କଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଆଗରେ ପ୍ରକାଶ ନ କରି ନିଜ ଭିତରେ ଗୋପନ ରଖେ ।
୪. ଗୁଣ ପ୍ରକଟ କରିବା: ମିତ୍ରର ଭଲ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଜ ଆଗରେ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଏବଂ ତା’ର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ।
୫. ବିପଦରେ ସାଥୀ ହେବା: ସମ୍ପଦ ସମୟରେ ସେ ଦୂରରେ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ ବିପଦ ସମୟରେ ସେ ସର୍ବଦା ପାଖେ ପାଖେ ରହି ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢ଼ାଏ ।
ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ସଂସାରରେ ଏଭଳି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତା ଅତି ବିରଳ । ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧୁତା ପ୍ରାୟତଃ ସ୍ୱାର୍ଥପର ବା ‘ହେତୁକ’ ହୋଇଥାଏ । କେବଳ ଭଗବାନ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଅଫଳପ୍ରେପ୍ସୁ ବନ୍ଧୁ, ଯିଏ ବିନା କୌଣସି ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଜୀବଜଗତର ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ‘ଦୀନବନ୍ଧୁ’ । ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତା କୌଣସି ଧନ, ପଦବୀ ବା ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆତ୍ମିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବା ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
Q23. “ଯେଉଁଠାରେ ଫଳର ଆଶାରଖି ପରୋପକାର କରିବ ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚେ ଚିଅଁା ପାଇବ” - ଏହି ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ମାନବ ଚରିତ୍ରର ଏକ ଜଟିଳ ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ସଂସାରରେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ଉପକାର କରୁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ତା’ଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର ବା କୃତଜ୍ଞତାର ଆଶା ରଖୁ, ସେତେବେଳେ ଆମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୁଃଖ ବା ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ରୂପକ ‘ଚିଅଁା’ ପାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. କୃତଜ୍ଞତାର ବୋଝ: ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପକାର ପାଇଥାଏ, ସେ ନିଜ ମନରେ ଉପକାରୀ ପ୍ରତି ଏକ ପ୍ରକାର ମାନସିକ ବାଧ୍ୟବାଧକତା ବା କୃତଜ୍ଞତାର ବୋଝ ଅନୁଭବ କରେ । ସେହି ବୋଝରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ସମୟକ୍ରମେ ଉପକାରୀର ଶତ୍ରୁ ପାଲଟିଯାଏ ।
୨. ସ୍ୱାର୍ଥପରତା: ସାଂସାରିକ ମଣିଷ ପ୍ରାୟତଃ ସ୍ୱାର୍ଥପର । ସେ ନିଜର କାମ ସରିଗଲା ପରେ ଉପକାରୀକୁ ଭୁଲିଯାଏ ଏବଂ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତା’ର ଅପକାର କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛାଏ ନାହିଁ ।
୩. ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଉଦାହରଣ: ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଲେଖକ ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି । ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ନାମରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁର୍ନାମ ରଟନା କରୁଥିବା ଶୁଣି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ସେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିର କୌଣସି ଉପକାର କରିଥିବା ମନେ ପଡୁନାହିଁ, ତେବେ ସେ କାହିଁକି ତାଙ୍କର ଦୁର୍ନାମ କରୁଛି ! ଏଥିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ ଉପକାର ପାଇଥିବା ଲୋକ ହିଁ ପ୍ରାୟତଃ ଦୁର୍ନାମ ରଟନା କରେ ।
ତେଣୁ ମହାଜନମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଫଳର କାମନା ନ ରଖି, ପ୍ରତ୍ୟୁପକାରର ଆଶା ନ କରି, କେବଳ ପବିତ୍ର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ପରର ଉପକାର କରିବା ଉଚିତ । ଯଦି ଆମେ ପ୍ରତିଦାନର ଆଶା ରଖିବା, ତେବେ ଆମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମାନସିକ କଷ୍ଟ ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ସହିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲେଖକଙ୍କ ଉକ୍ତିଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଥାର୍ଥ ଅଟେ ।
Q24. କାମର ପିଆରା ବନ୍ଧୁତା ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତା ନୁହେଁ । ଏହା ବୁଝାଇ ସାନ ଭଉଣୀ ନିକଟକୁ ପତ୍ର ଲେଖ ।
Answer:
ପତ୍ର ପ୍ରାରୂପ (Letter Format):
ସ୍ଥାନ: କଟକ
ତାରିଖ: ୧୫/୧୧/୨୦୨୩
ସ୍ନେହର ସାନଭଉଣୀ ମିନୁ,
ଅନେକ ଅନେକ ସ୍ନେହ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନେବୁ । ଆଶା କରେ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରୁ ତୁ ଭଲରେ ଥିବୁ ଏବଂ ତୋର ପାଠପଢ଼ା ଭଲ ଚାଲିଥିବ । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଭଲରେ ଅଛି ।
ଆଜି ତୋତେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଏହି ପତ୍ରଟି ଲେଖୁଛି । ତୁ ଏବେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜୀବନରେ ଅଛୁ ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ସାଙ୍ଗସାଥୀ ବା ବନ୍ଧୁ ତିଆରି ହୁଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ମନେରଖିବୁ, ସଂସାରରେ ସବୁ ବନ୍ଧୁ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ନୁହନ୍ତି । ଆମ ଓଡ଼ିଆ ବହିର ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖକ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ବନ୍ଧୁତାର ବାସ୍ତବତା ସମ୍ପର୍କରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ।
ସଂସାରରେ ଅଧିକାଂଶ ବନ୍ଧୁତା ହେଉଛି ‘କାମର ପିଆରା’ ବା ସ୍ୱାର୍ଥପର ବନ୍ଧୁତା । ଲୋକମାନେ ତୋ ପାଖରେ ଥିବା ଭଲ ଗୁଣ, ପାଠପଢ଼ାରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇବା ଆଶା ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ତୋ ସହ ବନ୍ଧୁତା କରିପାରନ୍ତି । ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କର କାମ ହାସଲ ହେଉଥିବ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ତୋର ଅତି ପ୍ରିୟ ସାଜିବେ । କିନ୍ତୁ ତୋର ବିପଦ ସମୟରେ ସେମାନେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ତୋତେ ଛାଡ଼ି ପଳାଇବେ । ଏଭଳି ବନ୍ଧୁତା କେବଳ ‘ଦେଖାସୁନ୍ଦର କଖାରୁ ବଡ଼ି’ ଭଳି, ଯାହା ବାହାରକୁ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ଭିତରେ ଅସାର ।
ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ସେ ହିଁ, ଯିଏ କୌଣସି ସ୍ୱାର୍ଥ ନ ରଖି ତୋତେ ଭଲ ପାଏ, ତୋତେ ଖରାପ ବାଟରୁ ବାରଣ କରି ଭଲ ବାଟ ଦେଖାଏ ଏବଂ ତୋର ବିପଦ ସମୟରେ ସବୁବେଳେ ତୋ ପାଖେ ପାଖେ ଠିଆହୁଏ । ତେଣୁ ତୁ ସାଙ୍ଗ ଚୟନ କରିବା ସମୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସତର୍କ ରହିବୁ । କେବଳ ମିଠା ମିଠା କଥା କହୁଥିବା ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୂରରେ ରହି ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବୁ ।
ଆଜି ପାଇଁ ଏତିକି । ବାପା ଓ ବୋଉଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇବୁ । ପତ୍ର ପାଇଲା ପରେ ଉତ୍ତର ଦେବୁ ।
ତୋର ସ୍ନେହର ବଡ଼ଭାଇ,
ରାଜେଶ
ପ୍ରାପକ ଠିକଣା (Envelope Address):
┌────────────────────────────────────────────────────────┐
| ପ୍ରେରକ: |
|---|
| ରାଜେଶ ମହାନ୍ତି, |
| କାଳୀଗଳି, କଟକ |
| ପ୍ରାପକ: |
| କୁମାରୀ ମିନାକ୍ଷୀ ମହାନ୍ତି, |
| କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରୀନିବାସ, |
| ଭୁବନେଶ୍ୱର, ପିନ୍ - ୭୫୧୦୦୧ |
└────────────────────────────────────────────────────────┘
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
୪.୧ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ (Board Exam Mastery Tips):
• ଲେଖକ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧର ନାମ: ସରଳାର୍ଥ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ ଲେଖିବା ସମୟରେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଲେଖକ ‘ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ’ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧ ‘ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ’ ନାମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତୁ । ଏହା ପରୀକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ଭଲ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।
• ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶ୍ଲୋକର ବ୍ୟବହାର: ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁତାର ସ୍ୱରୂପ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଶ୍ନରେ "ଉତ୍ସବେ ବ୍ୟସନେ ଚୈବ..." ଶ୍ଲୋକଟିର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ ଲେଖିଲେ ସର୍ବାଧିକ ନମ୍ବର (Full Marks) ମିଳିଥାଏ ।
• ସନ୍ମିତ୍ରର ଲକ୍ଷଣ: ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମତରେ ସନ୍ମିତ୍ରର ପାଞ୍ଚୋଟି ଲକ୍ଷଣକୁ ବିନ୍ଦୁ (Bullet Points) ଆକାରରେ ଲେଖନ୍ତୁ ।
୪.୨ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଓ ସଂଶୋଧନ (Common Pitfalls & Corrections):
• ବନାନଗତ ଭୁଲ୍ (Spelling Mistakes):
• ସରଳାର୍ଥର ଗଠନ: ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ବେଳେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପାରାଗ୍ରାଫ୍ରେ ନ ଲେଖି ଏହାକୁ ତିନୋଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରନ୍ତୁ - ଉପୋଦ୍ଘାତ, ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ଏବଂ ଶେଷରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App