୨. ଯେପରି ନ ଉଚିତ = ଅନୁଚିତ ସେହିପରି ଆଉ ଚାରୋଟିର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

ଉତ୍ତର:

୩. ଦୁଇଟି କରି ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ ।

ଆକାଶ, ଶଶୀ, ମଣ୍ଡୂକ, ରାଜା, ଅହି ।

ଉତ୍ତର:

୪. ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।

ନ୍ୟାୟୋଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି

ଉତ୍ତର:

୫. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ବିଶେଷ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବିଶେଷଣ ରୂପ ଲେଖ ।

କାଳ, ଦୁର୍ବଳତା, ଅପମାନ, ଦୁଃଖ, ଶିକ୍ଷା

ଉତ୍ତର:

୬. ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଠିକ୍ ଶବ୍ଦମାନ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(କ) ଗାଈପ୍ରତି ଏପରି ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ତା’ର (ଆକୁଳ, ବିକଳ, କରୁଣ) କ୍ରନ୍ଦନ ବଶିଷ୍ଠ ସମ୍ଭାଳି ପାରିଲେନି ।

ଉତ୍ତର: ବିକଳ

(ଖ) ମଣିଷ ପାଖରୁ ବେଙ୍ଗ ସାଧାରଣ ନ୍ୟାୟ (ଆଚାର, ନୀତି, ବିଚାର) ମଧ୍ୟ ପାଇନି ।

ଉତ୍ତର: ବିଚାର

(ଗ) ଆବହମାନ କାଳରୁ ମଣିଷ (ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି) କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆସିଛି ।

ଉତ୍ତର: ଶକ୍ତି

(ଘ) ଗାନ୍ଧିଜୀ ମଧ୍ଯ ଏପରି (ଆଦର୍ଶ, ଉଚିତ୍, ମୂଲ୍ୟବାନ) ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।

ଉତ୍ତର: ଆଦର୍ଶ

୭. ପ୍ରଦତ୍ତ ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛିଲେଖ ।

(କ) ମେଘ ବରଷିଲାବେଳେ ଜନପ୍ରାଣୀ କେଉଁଠି ଆଶ୍ରା ଖୋଜି ବସନ୍ତି ?

(i) କ୍ଷେତରେ, (ii) ପଡ଼ିଆରେ, (iii) ଛତ୍ରତଳେ (iv) ରାସ୍ତା ଉପରେ

ଉତ୍ତର: (iii) ଛତ୍ରତଳେ

(ଖ) ଆବହମାନ କାଳରୁ ମଣିଷ କାହାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆସିଛି ?

(i) ଜ୍ଞାନକୁ (ii) ଧନକୁ (iii) ବୁଦ୍ଧିକୁ (iv) ଶକ୍ତିକୁ

ଉତ୍ତର: (iv) ଶକ୍ତିକୁ

(ଗ) କ’ଣ ଆମର ଧେୟ ହେବା ଉଚିତ୍ ?

(i) ଶକ୍ତିର ଆହରଣ ଓ ସଞ୍ଚୟ (ii) ଜ୍ଞାନର ଆହରଣ (iii) ପାଶବିକ ଶକ୍ତି (iv) ଐଶୀ ଶକ୍ତିର ପୂଜା ଉପାସନା

ଉତ୍ତର: (i) ଶକ୍ତିର ଆହରଣ ଓ ସଞ୍ଚୟ

(ଘ) ବଶିଷ୍ଠ କେଉଁପ୍ରକାର ଋଷି ଥିଲେ ?

(i) ଦେବର୍ଷି (ii) ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି (iii) ରାଜର୍ଷି (iv) ମହର୍ଷି

ଉତ୍ତର: (ii) ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି

କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ :

୮. ଚାହାଳୀ ପିଲାମାନେ ବେଙ୍ଗ ପାଇଁ କିପରି କାଳ ହୋଇଥାନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଚାହାଳୀ ଓ ସ୍କୁଲ ପିଲାମାନେ 'ଦୁଇ' ଯିବା ବାହାନାରେ ବେଳ ଓ ଅବେଳରେ ପୋଖରୀ କୂଳକୁ ଯାଇ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଟେକା ପକାଇ ସେମାନଙ୍କ କାଳ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ମାରି ମଜା ନିଅନ୍ତି।

୯. ଭଲକରି ପାଦ ପକାଇ ଜାଣୁନଥୁବା ଛୁଆଟିଏ କିପରି ବେଙ୍ଗକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ ?

ଉତ୍ତର: ଭଲକରି ପାଦ ପକାଇ ଜାଣୁନଥିବା ଛୋଟ ଛୁଆଟିଏ ମଧ୍ୟ ଘରେ ବେଙ୍ଗଟିଏ ଦେଖିଲେ କାଠି ଖଣ୍ଡିଏ ଧରି ତାକୁ କେଞ୍ଚୁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଏ। ଏହିପରି ଭାବରେ ସେ ବେଙ୍ଗକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ।

୧୦. ବର୍ଷା ସମୟରେ ବେଙ୍ଗଟି କାହିଁକି ବଡ଼ ପାଟି କରିଥାଏ ?

ଉତ୍ତର: ବର୍ଷା ସମୟରେ ବେଙ୍ଗଟି ସାରୁ ଗଛ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ତା’ର ପୁଅ ଝିଅମାନେ କିଏ କେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ପାଇଲେଣି କି ନାହିଁ, ତାହା ଖୋଜ ଖବର ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବଡ଼ ପାଟି କରିଥାଏ। ଅଥବା, ପାଖ ଗାଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ 'ଆମ ଆଡ଼ିକି ବେଶ୍ ବର୍ଷା, ତମ ଆଡ଼ିକି କେମିତି ହେ ସମୁଧୀ' ବୋଲି କହି କୁହାଟ ଛାଡ଼ିଥାଏ।

୧୧. ସୃଷ୍ଟିର ଶ୍ରେଷ୍ଠଜୀବ ମଣିଷ ଚିରଦିନ କ’ଣ କରିଆସିଛି ?

ଉତ୍ତର: ସୃଷ୍ଟିର ଶ୍ରେଷ୍ଠଜୀବ ବୋଲାଉଥିବା ମଣିଷ, ଦୟା, ଅହିଂସା, ପରୋପକାରର ଦ୍ଵାହି ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିରଦିନ ଦୁର୍ବଳ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଆସିଛି। ଦୁର୍ବଳତାକୁ ହେୟଜ୍ଞାନ କରି ଆତ୍ମଗାରିମା ଓ ଆତ୍ମଶ୍ମାଘା ନେଇଛି।

୧୨. ମଣିଷ କେତେବେଳେ ଶକ୍ତିକୁ ଭୟକରିଛି ?

ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିକୁ ପାଶବିକ ଶକ୍ତିର ରୂପ ନେଇଥିବାର ଦେଖିଛି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାଣର ଭୟରେ ଓ ଜୀବନର ଆକୁଳତାରେ ତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି। ରାବଣର ଆଲଟ ଚାମର ଢାଳିବା କିମ୍ବା ବାଘକୁ ମାମୁ ଡାକିବା ଏହାର ଉଦାହରଣ।

୧୩. ମଣିଷ କେତେବେଳେ ଶକ୍ତିକୁ ଦୈବୀ ଶକ୍ତିରୂପେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରିଛି ?

ଉତ୍ତର: ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତି ମଣିଷର ଉପକାର କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଧ୍ୱଂସର ତାଣ୍ଡବଲୀଳା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ସେତେବେଳେ ମଣିଷ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ଦୈବୀ ଶକ୍ତି ରୂପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଅଗ୍ନି ଘରଦ୍ୱାର ପୋଡ଼ି ଛାରଖାର କରିଦେଲେ ମଣିଷ ତାକୁ ଦେବତା କହି ହୋମଯଜ୍ଞ କରିଛି।

୧୪. ବଶିଷ୍ଠ କାହିଁକି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସୈନ୍ୟବଳକୁ ବିନାଶ କଲେ ?

ଉତ୍ତର: ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କାମଧେନୁ ଗାଈକୁ ବଳାତ୍କାରରେ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସୈନ୍ୟମାନେ ଗାଈକୁ ମାଡ଼ ମାରି ରଥରେ ପକାଇ ନେବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିବାରୁ ଗାଈଟି ବିକଳ କ୍ରନ୍ଦନ କରିଥିଲା। ଗାଈ ପ୍ରତି ଏପରି ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ତା’ର ବିକଳ କ୍ରନ୍ଦନ ବଶିଷ୍ଠ ସମ୍ଭାଳି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେ କୁଶ ଖଣ୍ଡିଏ ମନ୍ତ୍ର କରି ଛାଡ଼ିଦେବା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସୈନ୍ୟବଳର ସମୂଳ ବିନାଶ ହେଲା।

୧୫. କ’ଣ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ‌?

ଉତ୍ତର: ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମତେଜ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ ରାଜଶକ୍ତିର ପରାଜୟ ଓ ସୈନ୍ୟବଳର ବିନାଶ ଦେଖି ରାଜା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଲଜ୍ଜା ଓ ଅପମାନରେ ସେଠାରୁ ପଳାଇ ଯାଇଥିଲେ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ହରାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ଘୋର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

୧୬. ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନର ଉଦ୍ରେକ ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ କିପରି ହୋଇଥଲା ?

ଉତ୍ତର: ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନର ଉଦ୍ରେକ ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦମନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ହରାଇବା ପ୍ରଶ୍ନ ଆଉ ନଥିଲା। ସେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସହାସ୍ୟ ବଦନରେ ଦେଖାକଲେ ଏବଂ ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସସମ୍ମାନ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ପାଛୋଟି ନେଇଥିଲେ।

୧୭. ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ଆଦର୍ଶ କ’ଣ ?

ଉତ୍ତର: ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସୁସମନ୍ବୟ ହିଁ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ଆଦର୍ଶ। କେବଳ ଶକ୍ତି କିମ୍ବା କେବଳ ଜ୍ଞାନ ନୁହେଁ, ଉଭୟର ସମନ୍ବୟ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବିକାଶ ଆଣିଥାଏ।

୧୮. ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କ’ଣ କରିଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ବର ପାଇ ସବୁ ଦେବଶର ଓ ବ୍ରହ୍ମଶରର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ ଏବଂ ପୁଣି ଥରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରୁ କାମଧେନୁ ଛଡ଼ାଇ ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ।

୧୯. ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଅହିଂସା ନୀତି କ’ଣ ଥୁଲା ?

ଉତ୍ତର: ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଅହିଂସା ନୀତି ଦୁର୍ବଳର ଅହିଂସା ନୁହେଁ, ବରଂ ସବଳର ଅହିଂସା ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍, ଶକ୍ତି ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଅହିଂସା ପାଳନ କରିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଅହିଂସା।

୨୦. ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଆଲିଭାଇଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଗାନ୍ଧିଜୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସବଳ ଶରୀର ଗଠନ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଆଲିଭାଇଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦେଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଆଲିଙ୍କ ଗାଲରେ କେହି ଚଟକଣା ମାରେ ଓ ସେ ଅନ୍ୟ ଗାଲ ଦେଖାଇ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତାକୁ ହିଁ ଅହିଂସା କୁହାଯିବ, କାରଣ ଆଲିଙ୍କର ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଅହିଂସା ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି।

୨୧. ଭାରତ କ’ଣ ପାଇଁ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହୋଇଛି ବୋଲି ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜ୍ଞାନ ବିନା ଶକ୍ତି ପାଶବିକ ଶକ୍ତିର ରୂପ ନେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତି ବିନା ଜ୍ଞାନ ସେପରି ପରିହାସର ସାମଗ୍ରୀ ହୋଇପାରେ। ଦୁର୍ବଳ ଭାରତ ପୃଥିବୀରେ ତାର ନ୍ୟାୟୋଚିତ ଆସନ ପାଇବା ତ ଦୂରରେ ଥାଉ, ଅନେକ ସମୟରେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ଲେଖକ ଶକ୍ତିର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଉପହାସର ପାତ୍ର ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ :

୨୨. ଜ୍ଞାନ ବିନା ଶକ୍ତି ଯେପରି ପାଶବିକ ଶକ୍ତିର ରୂପ ନେଇପାରେ, ଶକ୍ତିବିନା ଜ୍ଞାନ ସେପରି ପରିହାସର ସାମଗ୍ରୀ ହୋଇପାରେ ।

ଉତ୍ତର:

୨୩. ଶକ୍ତି ଯେତେବେଳେ ପାଶବିକ ଶକ୍ତିର ରୂପ ନେଇଛି, ମଣିଷ ତାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି ପ୍ରାଣର ଭୟରେ, ଜୀବନର ଆକୁଳତାରେ ।

ଉତ୍ତର:

୨୪. ବଳହୀନ ଦ୍ଵାରା ଏ ଆତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ ।

ଉତ୍ତର:

୨୫. କେଉଁ ଅଜଣା ଅତୀତରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାଜର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଦୁଃଶାସନମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ବିବସନା କରିବାକୁ ସତତ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସିଛନ୍ତି ।

ଉତ୍ତର:

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ :

୨୬. ଶକ୍ତି ସହିତ ଜ୍ଞାନର ସମନ୍ବୟ ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି କାହିଁକି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର:

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା ତାଙ୍କ 'ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସମନ୍ବୟର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, କେବଳ ଶକ୍ତି କିମ୍ବା କେବଳ ଜ୍ଞାନ ସମାଜ ପାଇଁ ହିତକର ନୁହେଁ, ବରଂ ଉଭୟର ସମନ୍ବୟ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବିକାଶ ଆଣିପାରେ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଜ୍ଞାନ ବିନା ଶକ୍ତି ପାଶବିକ ରୂପ ନେଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ତାହା ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଧ୍ୱଂସର କାରଣ ହୁଏ। ବେଙ୍ଗ ଉପରେ ମଣିଷର ଅତ୍ୟାଚାର, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ବସ୍ତ୍ରହରଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏହାର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ଏହି ପାଶବିକ ଶକ୍ତିକୁ ମଣିଷ ଭୟରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାଏ। ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ଭଳି ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଦୈବୀ ଶକ୍ତି ରୂପେ ପୂଜା କରିଥାଏ, କେବଳ ତା’ର କୋପରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ। ଏହା ଶକ୍ତିର ଅପବ୍ୟବହାରର ପରିଣାମ।

ଅପରପକ୍ଷରେ, ଶକ୍ତି ବିନା ଜ୍ଞାନ ପରିହାସର ସାମଗ୍ରୀ ହୋଇପାରେ। ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତି ନଥାଏ, ତେବେ ସେହି ଜ୍ଞାନ କୌଣସି କାମରେ ଆସେ ନାହିଁ। ଦୁର୍ବଳ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜ୍ଞାନକୁ କେହି ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦୁର୍ବଳ ଭାରତକୁ ଉପହାସର ପାତ୍ର ବୋଲି କହି ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏହି ସମନ୍ବୟର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ରାଜଶକ୍ତି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମତେଜ (ଜ୍ଞାନ) ସମ୍ମୁଖରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦମନ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଶିଖିଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ଶକ୍ତିକୁ ସୁପଥରେ ପରିଚାଳିତ କରେ।

ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମନ୍ବୟକୁ ସୂଚାଏ। ସବଳର ଅହିଂସା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଅହିଂସା, ଯାହା ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସମନ୍ବୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ତେଣୁ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ମତରେ, ଶକ୍ତିର ଆହରଣ ଓ ସଞ୍ଚୟ ଆମର ଧେୟ ହେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶକ୍ତି ଯେପରି ପାଶବିକ ରୂପ ନ ନିଏ, ସେଥିପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସୁସମନ୍ବୟ ହିଁ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ଏହା ହିଁ ରାଷ୍ଟ୍ରର ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ମାର୍ଗ।

୨୭. ଶକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖକ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଉଦାହରଣ ଗୁଡ଼ିକରୁ ତାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।

ଉତ୍ତର:

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା ତାଙ୍କ 'ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଶକ୍ତିର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ତା’ର ପ୍ରୟୋଗକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ, ଅପବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ତା’ର ସମନ୍ବୟର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।

ଏହି ସମସ୍ତ ଉଦାହରଣ ଶକ୍ତିର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ, ତା’ର ଅପବ୍ୟବହାର, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ତା’ର ସମନ୍ବୟର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଭାବରେ ବୁଝାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।

୨୮. ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନରୁ ଆମକୁ କ’ଣ ଶିକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ ?

ଉତ୍ତର:

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା ତାଙ୍କ 'ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରୁ ଆମକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକ ମିଳିଥାଏ:

୧. ରାଜଶକ୍ତି ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା: ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜଣେ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବିଶାଳ ସୈନ୍ୟବଳ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମତେଜ (ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା) ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ରାଜଶକ୍ତି ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କେବଳ ଶାରୀରିକ ବା ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।

୨. ଅହଂକାର ଓ ଲୋଭର କୁପରିଣାମ: ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କାମଧେନୁକୁ ବଳାତ୍କାରରେ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ନିଜର ଶକ୍ତିର ଅହଂକାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କର ସୈନ୍ୟବଳ ବିନାଶ ହେଲା। ଏହା ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଅହଂକାର ଓ ଲୋଭ ଶକ୍ତିର ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ ଏବଂ ଏହାର ପରିଣାମ ସର୍ବଦା ଖରାପ ହୋଇଥାଏ।

୩. ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦମନ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଶିଖିଲେ। ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ ନ କରି ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ଶକ୍ତିକୁ ସୁପଥରେ ପରିଚାଳିତ କରି ତାକୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କରିପାରେ। ଜ୍ଞାନ ବିନା ଶକ୍ତି ପାଶବିକ ହୋଇଥାଏ।

୪. ତପସ୍ୟା ଓ ସାଧନାର ମହତ୍ତ୍ୱ: ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ହରାଇବା ପାଇଁ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କୌଣସି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ କଠୋର ତପସ୍ୟା ଓ ସାଧନାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।

୫. କ୍ଷମା ଓ ସହନଶୀଳତା: ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କ୍ଷମା ଓ ସହନଶୀଳତା ତାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମତେଜର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା। ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଦମନ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ସହନଶୀଳ ହୋଇଥାଏ।

ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଆମକୁ ଶକ୍ତିର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା, ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ।

୨୯. ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପ୍ରତି ବିଶ୍ଵରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ କର ।

ଉତ୍ତର:

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା ତାଙ୍କ 'ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସୁସମନ୍ବୟ ହିଁ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ଆଦର୍ଶ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ସମ୍ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି।

ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ:

ଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ:

ସମନ୍ବୟର ଗୁରୁତ୍ୱ:

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ମତରେ, ଜ୍ଞାନ ବିନା ଶକ୍ତି ପାଶବିକ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବିନା ଜ୍ଞାନ ପରିହାସର ସାମଗ୍ରୀ। ସମ୍ପ୍ରତି ଭାରତ ଉଭୟ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିଛି। ଏହି ସମନ୍ବୟ ହିଁ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି। ତେବେ, ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ ଏବଂ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏହାର ଉପଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ତୁମ ପାଇଁ କାମ:

୩୦. ତୁମ ଜୀବନରେ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକ‌ତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା କର ।

ଉତ୍ତର:

ମୋ ଜୀବନରେ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ଉଭୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରାଙ୍କ 'ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ' ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଟିର ସମନ୍ବୟର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝିପାରିଛି।

ଶକ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତା:

ଜୀବନରେ ଶକ୍ତି କହିଲେ କେବଳ ଶାରୀରିକ ବଳକୁ ବୁଝାଏ ନାହିଁ, ଏହା ମାନସିକ ଶକ୍ତି, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଦକ୍ଷତାକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଏ।

ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା:

ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଆଲୋକ ସଦୃଶ, ଯାହା ମଣିଷକୁ ସଠିକ୍ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶାଇଥାଏ।

ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସମନ୍ବୟ:

ମୋ ଜୀବନରେ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ଉଭୟର ସମନ୍ବୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କେବଳ ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମୁଁ ଅହଂକାରୀ ଓ ଅବିବେକୀ ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନିଜ ଜ୍ଞାନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ସାହସ ବା ଦକ୍ଷତା ପାଇବି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ମୁଁ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବା ସହିତ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତିକୁ ସଠିକ୍ ଦିଗରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବି ଏବଂ ଜୀବନରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିପାରିବି। ଏହି ସମନ୍ବୟ ହିଁ ମୋତେ ଜଣେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ଭାବରେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

୩୧. ଲେଖକଙ୍କ ଜୀବନୀ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଲେଖ ଓ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।

ଉତ୍ତର:

ଲେଖକ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରାଙ୍କ ଜୀବନୀ:

ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା (୧୯୧୭–୨୦୦୧) ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଲଳିତ ନିବନ୍ଧକାର ଭାବରେ ସୁପରିଚିତ। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

ଶିକ୍ଷା ଓ କର୍ମମୟ ଜୀବନରେ ସେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ। ସେ ରାଉରକେଲା ଆଞ୍ଚଳିକ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଏନ୍. ଆଇ. ଟି.)ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ କେନ୍ଦ୍ର ପବ୍ଲିକ ସର୍ଭିସ କମିଶନ୍ (UPSC)ର ସଭ୍ୟ ରୂପେ କିଛି ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଥିଲା।

ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ଓ ଶୈଳୀ:

ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା ଜଣେ ବଳିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରଚନାଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୂପ ଓ ସାମାଜିକ ଅଙ୍ଗୀକାରବଦ୍ଧତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକର ଭାଷା ସ୍ଵଚ୍ଛ, ସରଳ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର। ସେ ଗଳ୍ପଶୈଳୀରେ ଲେଖିବାକୁ ଭଲ ପାଉଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଲେଖାକୁ ସରସ ଓ ଭାବ ଉଦ୍ରେକକାରୀ କରିଥାଏ। ସେ ଜଣେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଓ ସଂସ୍କାରବାଦୀ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ରଚନାବଳୀ:

ତାଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ରଚନା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ତାଙ୍କର ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା, ଶୈଳୀ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ମିଳିପାରିବ।

୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)

୪.୧. ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତି (Exam Preparation Strategies)

୧. ପ୍ରବନ୍ଧକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପ୍ରବନ୍ଧର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ୟ ଓ ଶବ୍ଦକୁ ମନୋଯୋଗ ସହକାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଲେଖକଙ୍କ ମୂଳ ଭାବନା ଓ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।

୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ: ପ୍ରବନ୍ଧର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ, ଉପ-ବିଷୟ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। (ଯଥା: ଶକ୍ତିର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ, ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର-ବଶିଷ୍ଠ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ତତ୍ତ୍ୱ)।

୩. ଲେଖକ ପରିଚୟ ଓ ଶବ୍ଦାର୍ଥ ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ଲେଖକଙ୍କ ଜୀବନୀ, ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଥିବା ସମସ୍ତ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ବହୁବିକଳ୍ପୀ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ସହାୟକ ହେବ।

୪. ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତୁ: ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦାହରଣ (ବେଙ୍ଗ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଗାନ୍ଧିଜୀ) କିପରି ମୂଳ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛି, ତାହା ବୁଝନ୍ତୁ।

୫. ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ସମାଧାନ କରନ୍ତୁ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ସମସ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

୬. ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ସମୟରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ସରଳାର୍ଥ ଓ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।

୭. ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିନ୍ଦୁ ଆକାରରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ। ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରବନ୍ଧର ମୁଖ୍ୟ ଭାବନା, ଉଦାହରଣ ଏବଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ।

୮. ପୁନରାବୃତ୍ତି: ନିୟମିତ ଭାବରେ ପଢ଼ାଯାଇଥିବା ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରନ୍ତୁ।

୪.୨. ୧୦୦/୧୦୦ ସ୍କୋରିଂ ସିକ୍ରେଟ୍ସ (100/100 Scoring Secrets)

୧. ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର: ପରୀକ୍ଷକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

୨. ସମୟ ପରିଚାଳନା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।

୩. ପ୍ରଶ୍ନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର: ପ୍ରଶ୍ନରେ ଯାହା ପଚରାଯାଇଛି, କେବଳ ସେତିକି ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଯଥା ଲେଖି ସମୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

୪. ବ୍ୟାକରଣଗତ ଶୁଦ୍ଧତା: ବାକ୍ୟଗଠନ, ବନାନ ଓ ବିରାମ ଚିହ୍ନ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟିମୁକ୍ତ ଉତ୍ତର ଅଧିକ ନମ୍ବର ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

୫. ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଧୃତି: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଲେଖିଲେ ଉତ୍ତର ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ।

୬. ସଂରଚନାତ୍ମକ ଉତ୍ତର: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଉପକ୍ରମ, ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ (ବିନ୍ଦୁ ଆକାରରେ) ଓ ଉପସଂହାରରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଲେଖନ୍ତୁ।

୪.୩. ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Student Errors)

୧. ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଭୁଲ୍ ବୁଝିବା: ଅନେକ ସମୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ନ ବୁଝି ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ଲେଖିଥାନ୍ତି।

୨. ବନାନଗତ ତ୍ରୁଟି: ଓଡ଼ିଆରେ ବନାନଗତ ତ୍ରୁଟି ଏକ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍, ଯାହା ନମ୍ବର କାଟିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

୩. ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର: ସମୟ ଅଭାବରୁ କିମ୍ବା ବିଷୟବସ୍ତୁର ଅଭାବରୁ ଉତ୍ତର ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ।

୪. ଅଯଥା ବର୍ଣ୍ଣନା: ପ୍ରଶ୍ନରେ ନ ପଚରାଯାଇଥିବା ବିଷୟକୁ ଅଯଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ମୂଳ ଉତ୍ତରର ଗୁଣବତ୍ତା କମିଯାଏ।

୫. ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତି: ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖିବା ସମୟରେ ମୂଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ କଥା ଲେଖିବା।

୬. ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର: ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସୁସଂଗଠିତ ନ ହେବା।

───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)