BSE ODISHA CLASS 9 • UTKAL MASTER STROKE

ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ

ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: Odia

ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 Ch16 Pataka Uttolana


୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)


୧.୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ:

'ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ' ଗଳ୍ପଟି ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏକ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କାହାଣୀ। ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତିର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ ତଥା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଉପାଧି ଓ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଥିବା ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣ ଓ ନୂତନ ପିଢ଼ିର ପ୍ରତିନିଧି ତାଙ୍କ ନାତି ବିଜୟଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମର ଚିନ୍ତାଧାରା।

ଗଳ୍ପଟି ୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖ ରାତିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ସାରା ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବରେ ମସଗୁଲ ଥିଲା। ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ତାଙ୍କ ବଙ୍ଗଳାରେ ଶାନ୍ତ ଓ ନୀରବ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ବାହାରୁ ଆସୁଥିବା 'ଜୟ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ କୀ ଜୟ' ଧ୍ୱନି ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିଥିଲା। ସେ ଝରକା କବାଟ ବନ୍ଦ କରି, କାନରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦେଇ ବାହାରର କୋଳାହଳକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମନ ଅତୀତକୁ ଫେରିଯାଇଥିଲା।

ସେ ତାଙ୍କ ଡ୍ରୟାରରୁ ପୁଅ ଅରୁଣର ଫଟୋ ବାହାର କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଜଣେ ଅସହଯୋଗୀ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ଥିଲା। ଅତୀତରେ, ସୋମନାଥ ଜଣେ ପୁଲିସ୍ ସବ୍-ଇନିସ୍ପେକ୍ଟର ଥିବାବେଳେ, ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଝାସ ଦେଇଥିଲା। ଏକ ଜନସମାବେଶରେ ଅରୁଣ 'ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍' ଧ୍ୱନି ଦେଇ ଜନତାକୁ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ସୋମନାଥ ତାକୁ ଚାବୁକରେ ପ୍ରହାର କରିଥିଲେ। ଅରୁଣ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲା ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି ଏବଂ ସେ ଭାରତୀୟ ନୁହନ୍ତି କି ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଗୋଲାମ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସୋମନାଥ ଅରୁଣକୁ ତ୍ୟାଜ୍ୟପୁତ୍ର କରି ଘରୁ ବାହାର କରିଦେଇଥିଲେ। ପରେ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ପୁଲିସ୍ ସାହେବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସୋମନାଥ ନିଜ ପୁଅ ଅରୁଣକୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ 'ରାୟବାହାଦୁର' ଉପାଧି ଓ ସନନ୍ଦ ମିଳିଥିଲା।

ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ଫେରି, ସୋମନାଥଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେମମାଳା ଦୋତାଲା ଉପରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ସୋମନାଥ ତାଙ୍କ ହାତରୁ ଶଙ୍ଖ ଛଡ଼ାଇ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ନାତି ବିଜୟ, ଅରୁଣର ପୁଅ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରି ଘରକୁ ଫେରିଥିଲା। ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଜେଜେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ (ବ୍ରିଟିଶ ପତାକା) ଉଡ଼ାଇଛନ୍ତି। ବିଜୟ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରି କହିଲା ଯେ ଏ ଦେଶରେ ବ୍ରିଟିଶ ଗୋଲାମ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ। ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ଛଡ଼ାଇବାକୁ ଯାଇ ବିଜୟ ତାଙ୍କ ଜେଜେଙ୍କୁ ଠେଲି ଦେଲା, ଫଳରେ ସୋମନାଥ ସିଡ଼ିରୁ ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ଲାଗି ରକ୍ତ ବାହାରିଲା। ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ସୋମନାଥ ବିଜୟକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି କହିଲେ ଯେ ସେ ଏଥର ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରିବେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ନାତି ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଛି। ଶେଷରେ, ପ୍ରଭାତର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଫର ଫର ହୋଇ ଉଡ଼ିବାର ଦୃଶ୍ୟ ସହିତ ଗଳ୍ପଟି ଶେଷ ହୋଇଛି।

ଏହି ଗଳ୍ପଟି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଏବଂ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଇବା ସହିତ ଦେଶପ୍ରେମର ମହାନତାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରେ।

୧.୨. ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture):

```

ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ (ଗଳ୍ପ)


୧. ଲେଖକ ପରିଚୟ: ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି (୧୯୧୦-୧୯୭୯) ୨. ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର:

  • ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ସ୍ରଷ୍ଟା, ଦୀର୍ଘ ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀ ଲେଖନୀ ଚାଳନା। - ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର (ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ, ପୁରୁଣା ପିଢ଼ି)
  • ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଆଲୋଚନା, ନାଟକ। - ଅରୁଣ (ଦେଶପ୍ରେମୀ, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ସୋମନାଥଙ୍କ ପୁଅ)
  • ପ୍ରମୁଖ କୃତି: 'ନୀଳଶୈଳ' (କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ), 'ଶତାବ୍ଦୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ', 'କୁଳବୃଦ୍ଧ' (ସାରଳା ପୁରସ୍କାର)। - ହେମମାଳା (ଅରୁଣର ମାଆ, ସୋମନାଥଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଦେଶପ୍ରେମୀ)
  • 'ପଥ ଓ ପୃଥ‌ିବୀ' (ଆତ୍ମଚରିତ)। - ବିଜୟ (ଅରୁଣର ପୁଅ, ନୂତନ ପିଢ଼ିର ପ୍ରତିନିଧି, ଦେଶପ୍ରେମୀ)
  • ମୂଲ୍ୟବୋଧଭିତ୍ତିକ ରାଜନୀତି ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା।

  • ୩. କାହାଣୀର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁ:

  • ସ୍ଥାନ: ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥଙ୍କ ବଙ୍ଗଳା।
  • ସମୟ: ୧୯୪୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ରାତି (ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବ ରାତି) ଓ ୧୫ ତାରିଖ ସକାଳ।
  • ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣା:
  • ୧. ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବର କୋଳାହଳରେ ସୋମନାଥଙ୍କ ବିଚଳିତ ଅବସ୍ଥା।

    ୨. ଅତୀତର ସ୍ମୃତିଚାରଣ:

    କ. ଅରୁଣର ଫଟୋ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ସନନ୍ଦ।

    ଖ. ଅରୁଣର ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ସୋମନାଥଙ୍କ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ ମନୋଭାବର ସଂଘର୍ଷ।

    ଗ. 'ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି' - ଅରୁଣର ଉକ୍ତି।

    ଘ. ସୋମନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅରୁଣକୁ ତ୍ୟାଜ୍ୟପୁତ୍ର କରିବା।

    ଙ. ସୋମନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅରୁଣର ହତ୍ୟା ଓ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ପୁରସ୍କାର।

    ୩. ବର୍ତ୍ତମାନର ଘଟଣା:

    କ. ହେମମାଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ଓ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି।

    ଖ. ବିଜୟର ପ୍ରବେଶ ଓ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ପ୍ରତି ବିରୋଧ।

    ଗ. ସୋମନାଥ ଓ ବିଜୟ ମଧ୍ୟରେ ପତାକାକୁ ନେଇ ସଂଘର୍ଷ।

    ଘ. ସୋମନାଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଆଶୀର୍ବାଦ।

    ଙ. ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାର ବିଜୟ ଓ ଉତ୍ତୋଳନ।


    ୪. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ:

  • ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ ମନୋଭାବ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ।
  • ପିଢ଼ିଗତ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପାର୍ଥକ୍ୟ।
  • ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ବଳିଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ।
  • ପତାକାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକତା (ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ - ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ, ତ୍ରିରଙ୍ଗା - ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ)।
  • ପରିବର୍ତ୍ତନର ସ୍ୱୀକୃତି ଓ ନୂତନ ଯୁଗର ଆଗମନ।

  • ୫. ଶିକ୍ଷା:

  • ଦେଶପ୍ରେମ ସର୍ବୋପରି।
  • ସ୍ୱାଧୀନତା ଏକ ମହାନ ଆଦର୍ଶ।
  • ବଳିଦାନର ମୂଲ୍ୟ ଅମୂଲ୍ୟ।
  • ```


    ୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)


    ଏହି ଗଳ୍ପଟିରେ କୌଣସି ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ ବା ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ଗଳ୍ପ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ, ଭାବଧାରା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ଶୈଳୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

    ୨.୧. ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ:

    'ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ' ଗଳ୍ପଟି ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତିର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ରଚିତ ଏକ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ କାହାଣୀ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ:

    ୧. ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ ମନୋଭାବ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ: ଗଳ୍ପର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ହେଉଛି ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ପ୍ରତି ଅତୁଟ ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣ ଓ ନାତି ବିଜୟଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତୀବ୍ର ସଂଘର୍ଷ। ସୋମନାଥ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ଭାବୁଥିବା ବେଳେ ଅରୁଣ ଓ ବିଜୟ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ନିଜର ଜନ୍ମଗତ ଅଧିକାର ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି।

    ୨. ପିଢ଼ିଗତ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପାର୍ଥକ୍ୟ: ଗଳ୍ପଟି ତିନୋଟି ପିଢ଼ିର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

  • ପ୍ରଥମ ପିଢ଼ି (ସୋମନାଥ): ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଉପାଧି ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ।
  • ଦ୍ୱିତୀୟ ପିଢ଼ି (ଅରୁଣ): ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା, ଦେଶ ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ପିଢ଼ି। ଏମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଗୋଲାମି ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ।
  • ତୃତୀୟ ପିଢ଼ି (ବିଜୟ): ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ଜନ୍ମିତ ବା ସ୍ୱାଧୀନତାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିଥିବା ପିଢ଼ି। ଏମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ମୂଲ୍ୟକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ଦେଶର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ।
  • ୩. ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ବଳିଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଅରୁଣର ବଳିଦାନ ଏହି ଗଳ୍ପର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଗୁଳିରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ଯାହା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଅନେକ ଦେଶପ୍ରେମୀଙ୍କ ବଳିଦାନର ପ୍ରତୀକ। ଏହି ବଳିଦାନ ହିଁ ଭାରତକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଣି ଦେଇଥିଲା।

    ୪. ପତାକାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକତା:

  • ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ (Union Jack): ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ, ପରାଧୀନତା, ଏବଂ ସୋମନାଥଙ୍କ ପରି ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରତୀକ।
  • ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା: ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ଦେଶପ୍ରେମ ଏବଂ ଅରୁଣ, ହେମମାଳା ଓ ବିଜୟଙ୍କ ପରି ଦେଶପ୍ରେମୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶର ପ୍ରତୀକ।
  • ୫. ପରିବର୍ତ୍ତନର ସ୍ୱୀକୃତି ଓ ନୂତନ ଯୁଗର ଆଗମନ: ଗଳ୍ପର ଶେଷ ଭାଗରେ ସୋମନାଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ଏବଂ ବିଜୟକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ପୁରୁଣା ଚିନ୍ତାଧାରା ଶେଷ ହୋଇ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିର ମୃତ୍ୟୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଯୁଗର ଅନ୍ତ ଏବଂ ନୂତନ ଯୁଗର ଆଗମନର ପ୍ରତୀକ।

    ୬. ମାତୃତ୍ୱର ବଳିଦାନ ଓ ଦେଶପ୍ରେମ: ହେମମାଳାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାତୃତ୍ୱର ବଳିଦାନ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମର ଏକ ନିରବ ପ୍ରତୀକ। ପୁଅକୁ ହରାଇବାର ଦୁଃଖ ସହିତ ସେ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରିବା ତାଙ୍କର ଦେଶପ୍ରେମକୁ ଦର୍ଶାଏ।

    ୨.୨. ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ:

    ୧. ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର:

  • ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ: ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ 'ରାୟବାହାଦୁର', 'ସି.ବି.ଇ.', 'ବି.ଇ.', 'କେ.ସି.ଆଇ.ଇ.' ଆଦି ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ।
  • କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ: ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସର୍ବୋପରି ମନେ କରୁଥିଲେ, ଏପରିକି ନିଜ ପୁଅକୁ ଗୁଳି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛାଇ ନଥିଲେ।
  • ପୁରୁଣା ପିଢ଼ିର ପ୍ରତିନିଧି: ସେ ପୁରୁଣା ଚିନ୍ତାଧାରାର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ଯିଏ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁ ନଥିଲେ।
  • ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା: ଗଳ୍ପର ଶେଷ ଭାଗରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଦର୍ଶାଏ।
  • ୨. ଅରୁଣ:

  • ଦେଶପ୍ରେମୀ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ: ସେ ଜଣେ ଦୃଢ଼ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
  • ଆଦର୍ଶବାଦୀ: ସେ 'ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି' ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ।
  • ବଳିଦାନୀ: ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଗୁଳିରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇ ସେ ଦେଶ ପାଇଁ ବଳିଦାନର ମହାନତା ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଥିଲେ।
  • ୩. ହେମମାଳା:

  • ଦୁଃଖିନୀ ମାଆ: ପୁଅକୁ ହରାଇ ସେ ଅସୀମ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମ ଅତୁଟ ଥିଲା।
  • ନିରବ ଦେଶପ୍ରେମୀ: ସେ ନିରବରେ ଦେଶପ୍ରେମକୁ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ତାହା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
  • ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରତୀକ: ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରିବା ତାଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ମନୋଭାବକୁ ଦର୍ଶାଏ।
  • ୪. ବିଜୟ:

  • ନୂତନ ପିଢ଼ିର ପ୍ରତିନିଧି: ସେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ନୂତନ ପିଢ଼ିର ପ୍ରତିନିଧି, ଯିଏ ସ୍ୱାଧୀନତାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିଛି।
  • ଦୃଢ଼ ଦେଶପ୍ରେମୀ: ସେ ନିଜ ଜେଜେଙ୍କ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ ମନୋଭାବକୁ ବିରୋଧ କରି ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା।
  • ୨.୩. ସାହିତ୍ୟିକ ଶୈଳୀ:

  • ଭାଷା: ସରଳ, ସାବଲୀଳ ଓ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା।
  • ବର୍ଣ୍ଣନା: ଘଟଣାବଳୀର ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଯାହା ପାଠକକୁ ଗଳ୍ପ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ରଖେ।
  • ପ୍ରତୀକାତ୍ମକତା: ପତାକା, ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଆଦିର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବ୍ୟବହାର।
  • ଫ୍ଲାସବ୍ୟାକ୍ (Flashback): ଅତୀତର ଘଟଣାବଳୀକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏହି ଶୈଳୀର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି।

  • ୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)


    ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ

    ୧. ରାୟବାହାଦୁର ଘରର ଝରକା କବାଟ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ କାହିଁକି ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖ ରାତିରେ ସାରା ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଥିଲା। ବାହାରେ 'ଜୟ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ କୀ ଜୟ' ଧ୍ୱନିରେ କୋଳାହଳ ଲାଗି ରହିଥିଲା। ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁ ନଥିଲେ। ବାହାରର ଏହି ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବର କୋଳାହଳ ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରୁଥିବାରୁ ସେ ତାହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଘରର ଝରକା କବାଟ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ।

    ୨. ପଟୁଆରରେ ନେତୃତ୍ୱ କିଏ ନେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପରଲୋକଗତ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଅରୁଣର ପୁଅ ବିଜୟ ପଟୁଆରରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ସେ ହାତରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରକାଣ୍ଡ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଧରି ଚାଲିଥିଲେ।

    ୩. ସୋମନାଥ ଡ୍ରୟାରଚେଷ୍ଟର ଚାବି କାହାକୁ ଦେଇ ନ ଥିଲେ କାହିଁକି ?

    ଉତ୍ତର: ସୋମନାଥଙ୍କ ଡ୍ରୟାରଚେଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କର ଅତୀତର ସ୍ମୃତି, ବିଶେଷ କରି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣର ଫଟୋ, ତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ମିଳିଥିବା ମେଡାଲ ଓ ସନନ୍ଦପତ୍ର ଆଦି ରହିଥିଲା। ଏହି ସବୁ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ଗୋପନୀୟ ଜିନିଷ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେ କାହାକୁ ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ। ତେଣୁ ସେ ଡ୍ରୟାରଚେଷ୍ଟର ଚାବି କାହାକୁ ଦେଇ ନ ଥିଲେ।

    ୪. ୧୯୨୩ ସାଲରେ ସୋମନାଥଙ୍କୁ କାହିଁକି ସନନ୍ଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୨୩ ସାଲରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦରବାର ଉପଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସୋମନାଥଙ୍କୁ ସନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସନନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ସିଂହାସନ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ଅନୁରକ୍ତି ପାଇଁ ମିଳିଥିଲା। ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତୁଳନୀୟ ଅନୁରକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବାରୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ।

    ୫. “ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି” – ଏ କଥା କିଏ, କାହାକୁ ଓ କାହିଁକି କହିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: "ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି" – ଏହି କଥାଟି ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କହିଥିଲା।

    ଅରୁଣ ଜଣେ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲା। ସେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଗୋଲାମି ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲା ଏବଂ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଝାସ ଦେଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ବାପା ସୋମନାଥ, ଯିଏ ଜଣେ ପୁଲିସ୍ ସବ୍-ଇନିସ୍ପେକ୍ଟର ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଚାବୁକରେ ପ୍ରହାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦ୍ରୋହାଚାର ବୋଲି କହିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଅରୁଣ ଏହି ଉକ୍ତିଟି ଦେଇଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚାହିଁଥିଲା ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର ମୌଳିକ ଅଧିକାର, ଯାହାକୁ କେହି ଛଡ଼ାଇ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ।

    ୬. ଅରୁଣ ଘର ଛାଡ଼ିଲେ କାହିଁକି ?

    ଉତ୍ତର: ଅରୁଣ ଜଣେ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲା। ସେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଗୋଲାମି ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲା ଏବଂ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ବାପା ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ଅରୁଣର ଦେଶପ୍ରେମୀ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅରୁଣ 'ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି' ବୋଲି କହିଥିଲା, ସୋମନାଥ ତାକୁ ତ୍ୟାଜ୍ୟପୁତ୍ର କରି ଘରୁ ବାହାରିଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଅରୁଣ ଘର ଛାଡ଼ିଥିଲା।

    ୭. ପୁଲିସ୍ ସାହେବ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କୁ କ’ଣ ହୁକୁମ ଦେଇଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ପୁଲିସ୍ ସାହେବ ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ହୁକୁମ ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ଏକ ବିରାଟ ଜନତା ସହରର ଥାନା ଓ କଚେରୀ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ସାଫ୍ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କର।

    ୮. କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ନିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର କ’ଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ନିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ 'ରାୟବାହାଦୁର' ଉପାଧି ଏବଂ ଏକ ସନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ବ୍ରିଟିଶ ସିଂହାସନ ପ୍ରତି ଅତୁଳନୀୟ ଅନୁରକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା।

    ୯. ଇନ୍‌ନ୍ସପେକ୍ଟର ହେବା ଦିନର ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।

    ଉତ୍ତର: ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ପୁଲିସ୍ ସବ୍-ଇନିସ୍ପେକ୍ଟର ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଜନସମାବେଶରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣ 'ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍' ଧ୍ୱନି ଦେଇ ଜନତାକୁ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲା। ସୋମନାଥ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିବାରୁ ଅରୁଣର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦ୍ରୋହାଚାର ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ। ସେ ଅରୁଣକୁ ଚାବୁକରେ ପ୍ରହାର କରିଥିଲେ। ଅରୁଣ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି ବୋଲି କହିବାରୁ ସୋମନାଥ ତାକୁ ତ୍ୟାଜ୍ୟପୁତ୍ର କରି ଘରୁ ବାହାର କରିଦେଇଥିଲେ। ପରେ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ପୁଲିସ୍ ସାହେବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସୋମନାଥ ନିଜ ପୁଅ ଅରୁଣକୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ଇନ୍‌ନ୍ସପେକ୍ଟର ପଦବୀରେ ଥିବାବେଳେ ଘଟିଥିଲା।

    ୧୦. ହେମମାଳା କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖ ସକାଳେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିଲା। ସାରା ଦେଶରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ହେମମାଳା, ଯିଏ ନିଜ ପୁଅ ଅରୁଣକୁ ଦେଶ ପାଇଁ ହରାଇଥିଲେ, ସେ ନିରବରେ ଦେଶପ୍ରେମକୁ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଦୁଃଖ ଓ ପ୍ରତୀକ୍ଷାର ଅନ୍ତ ଘଟିଥିଲା। ଏହି ଆନନ୍ଦ ଓ ଦେଶପ୍ରେମର ପ୍ରକାଶ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଦୋତାଲା ବାରଣ୍ଡାରେ ଏକ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉଡ଼ାଇ, ଦୀପ ଜାଳି ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରିଥିଲେ।

    ୧୧. ସେ ଦର୍ପର ସହିତ କ’ଣ କହିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ହେମମାଳା ଦର୍ପର ସହିତ କହିଥିଲେ, "ଯୋଉ ପତାକା ପାଇଁ ଅରୁ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଛି, ସେ ପତାକା ଯୁଗେ ଯୁଗେ ରହିବ ଉନ୍ନତ ହୋଇ।" ଏହି ଉକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ନିଜ ପୁଅର ବଳିଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ସହିତ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଚିରନ୍ତନତାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଥିଲେ।

    ୧୨. ସୋମନାଥ କାହିଁକି ରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହିଥୁଲେ ?

    ଉତ୍ତର: ୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ତାରିଖ ରାତିରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଭ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲା। ସାରା ଦେଶରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉତ୍ସବର କୋଳାହଳ ଲାଗି ରହିଥିଲା। ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁ ନଥିଲେ। ବାହାରର କୋଳାହଳ ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନରେ ଅତୀତର ସ୍ମୃତି, ବିଶେଷ କରି ପୁଅ ଅରୁଣର ବଳିଦାନ, ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ମନେ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଏହି ସବୁ କାରଣରୁ ସେ ରାତିସାରା ଅନିଦ୍ରା ରହିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ପତାକା ପାଖରେ ଜଗି ରହିଥିଲେ।

    ୧୩. ବିଜୟ ଜେଜେଙ୍କ ଉପରେ ଉତ୍‌କ୍ଷିପ୍ତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ?

    ଉତ୍ତର: ବିଜୟ ଜଣେ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଯୁବକ ଥିଲା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରତୀକ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସର ସକାଳେ ସେ ଘରକୁ ଫେରି ଦେଖିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଜେଜେ ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇ ବ୍ରିଟିଶ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ପତାକା ଉଡ଼ାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଦେଖି ବିଜୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଉତ୍‌କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା, କାରଣ ସେ ଭାବିଥିଲା ଯେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ପତାକାର କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।

    ୧୪. “ବ୍ରିଟିଶ୍ ଗୋଲାମ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏଠି ନାହିଁ ।” କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଜୟ ଏ କଥା କହିଥୁଲା ?

    ଉତ୍ତର: "ବ୍ରିଟିଶ୍ ଗୋଲାମ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏଠି ନାହିଁ" – ଏହି କଥାଟି ବିଜୟ ତାଙ୍କ ଜେଜେ ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ କହିଥିଲା।

    ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସର ସକାଳେ ବିଜୟ ଘରକୁ ଫେରି ଦେଖିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଜେଜେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ପତାକା ଉଡ଼ାଇଛନ୍ତି। ସୋମନାଥ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ବଞ୍ଚିଥିବା ଯାଏ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ଉଡ଼ିବ, କାରଣ ଏହା ତାଙ୍କ ଘର। ଏହା ଶୁଣି ବିଜୟ ଉତ୍‌କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ପତାକାକୁ ଝାମ୍ପି ଉଠାଇ ନେଇ କହିଥିଲା ଯେ ଏ ଦେଶ ଆମର ଏବଂ ଏଠାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଗୋଲାମ ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।

    ୧୫. “ମୁଁ ଏଥର ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରବି” ଏ କଥା କିଏ କାହିଁକି କହିଥିଲେ ?

    ଉତ୍ତର: "ମୁଁ ଏଥର ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରିବି" – ଏହି କଥାଟି ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ତାଙ୍କ ନାତି ବିଜୟକୁ କହିଥିଲେ।

    ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ପତାକାକୁ ନେଇ ବିଜୟ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ସମୟରେ ସୋମନାଥ ସିଡ଼ିରୁ ଖସିପଡ଼ି ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ସେ ବିଜୟକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ସେ ଜୀବନସାରା ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ପୁଅ ଅରୁଣକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଶପ୍ରେମ ପାଇଁ ହରାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ନାତି ବିଜୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାର ବିଜୟକୁ ଦେଖିପାରିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଚିନ୍ତାଧାରା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିପାରିଥିଲେ। ତେଣୁ ସେ ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରିବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ।

    ୧୬. ଗପଟିର ନାମ “ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ” ରଖାଯାଇଛି କାହିଁକି ?

    ଉତ୍ତର: ଗଳ୍ପଟିର ନାମ "ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ" ରଖାଯିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ:

    ୧. ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମହତ୍ତ୍ୱ: ଗଳ୍ପରେ ପତାକା ହେଉଛି ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ପରାଧୀନତାର ପ୍ରତୀକ। ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ଓ ଗୋଲାମିର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା, ସମ୍ମାନ ଓ ଦେଶପ୍ରେମର ପ୍ରତୀକ।

    ୨. କାହାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ: ସମଗ୍ର ଗଳ୍ପଟି ପତାକାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଗତିଶୀଳ ହୋଇଛି। ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥଙ୍କ ବ୍ରିଟିଶ ଅନୁଗତ ମନୋଭାବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଣ ଓ ନାତି ବିଜୟଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ପତାକାକୁ ନେଇ ହିଁ ହୋଇଛି।

    ୩. ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ବିଜୟ: ଗଳ୍ପର ଶେଷରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାର ଉତ୍ତୋଳନ ଏବଂ ୟୁନିୟନ ଜାକ୍ର ଅବନତି ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ବିଜୟ ହୋଇଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ।

    ୪. ଭାବଗତ ପ୍ରଭାବ: ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ଶବ୍ଦଟି ଶ୍ରୋତା ବା ପାଠକ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ଗର୍ବର ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

    ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣରୁ ଗଳ୍ପଟିର ନାମ "ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ" ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯଥାର୍ଥ ଓ ସାର୍ଥକ ହୋଇଛି।

    ତୁମ ପାଇଁ କାମ :

    ୧୭. ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।

    ଉତ୍ତର: ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଶ୍ନ। ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃତିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

  • ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ: 'କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା', 'ରୁଟି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର', 'ସବୁଜପତ୍ର ଓ ଧୂସର ଗୋଲାପ', 'ମହାନଗରୀର ରାତ୍ରି', 'ମରାଳର ମୃତ୍ୟୁ', 'ଓ କାଲ୍‌କାଟା'।
  • ଉପନ୍ୟାସ: 'ବଧୂ ଓ ପ୍ରିୟା', 'ଅନ୍ଧ ଦିଗନ୍ତ', 'ନୀଳଶୈଳ', 'ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜୟ'।
  • ଚରିତୋପନ୍ୟାସ: 'ଶତାବ୍ଦୀର ସୂର୍ଯ୍ୟ' (ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଜୀବନୀ), 'କୁଳବୃଦ୍ଧ' (ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଜୀବନୀ)।
  • ଆତ୍ମଚରିତ: 'ପଥ ଓ ପୃଥ‌ିବୀ'।
  • ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ବହୁ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଆଲୋଚନା, ନାଟକ ଆଦି।
  • ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏହି କୃତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ିପାରିବେ।

    ୧୮. ଏହାକୁ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅଭିନୟ କର ।

    ଉତ୍ତର: ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଶ୍ନ। ଏହି ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ (ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର, ଅରୁଣ, ହେମମାଳା, ବିଜୟ) ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସଂଳାପଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ନାଟକୀୟ ଅଭିନୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ। ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚରିତ୍ର ବାଣ୍ଟି, ସଂଳାପ ଅଭ୍ୟାସ କରି ଏହାକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଗଳ୍ପର ଭାବଧାରାକୁ ଅଧିକ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିହେବ।


    ୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)


    ୪.୧. ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଣନୀତି (Exam Preparation Strategies):

    ୧. ଗଳ୍ପର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ: ଗଳ୍ପଟିକୁ ଅତି କମରେ ୨-୩ ଥର ମନୋଯୋଗ ସହକାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଚରିତ୍ର ଏବଂ ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।

    ୨. ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ଳେଷଣ: ରାୟବାହାଦୁର ସୋମନାଥ, ଅରୁଣ, ହେମମାଳା ଓ ବିଜୟଙ୍କ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣାବଳୀ, ମନୋଭାବ ଏବଂ ଗଳ୍ପରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚରିତ୍ର କେଉଁ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରତୀକ, ତାହା ବୁଝିବା ଜରୁରୀ।

    ୩. ବିଷୟବସ୍ତୁର ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରା: ଦେଶପ୍ରେମ, ବଳିଦାନ, ପିଢ଼ିଗତ ସଂଘର୍ଷ, ପତାକାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକତା ଆଦି ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।

    ୪. ସଂଳାପର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଗଳ୍ପରେ ଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଳାପଗୁଡ଼ିକୁ (ଯଥା: "ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି", "ବ୍ରିଟିଶ୍ ଗୋଲାମ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏଠି ନାହିଁ", "ମୁଁ ଏଥର ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରିବି") ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝନ୍ତୁ।

    ୫. ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନର ସମାଧାନ: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷାରେ କିପରି ଉତ୍ତର ଲେଖିବାକୁ ହେବ, ସେ ବିଷୟରେ ଧାରଣା ଦେବ।

    ୬. ସମୟ ପରିଚାଳନା: ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ସମୟ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଦେଇ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।

    ୭. ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷର: ପରୀକ୍ଷାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତାକ୍ଷରରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରୀକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ଭଲ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।

    ୪.୨. ୧୦୦/୧୦୦ ସ୍କୋରିଂ ସିକ୍ରେଟ୍ସ (100/100 Scoring Secrets):

    ୧. ସଠିକ୍ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର: ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସଠିକ୍ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲେଖନ୍ତୁ। କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ।

    ୨. ପ୍ରସଙ୍ଗାନୁସାରେ ଉଦ୍ଧୃତି: ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଗଳ୍ପରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଳାପ ବା ବାକ୍ୟାଂଶକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଉତ୍ତରରେ ଲେଖନ୍ତୁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ତରକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବ।

    ୩. ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ: କେବଳ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା ନ କରି, ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତୁ। ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ମନୋଭାବ, କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବକୁ ବୁଝାଇ ଲେଖନ୍ତୁ।

    ୪. ଭାଷା ଓ ଶୈଳୀର ପ୍ରୟୋଗ: ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ସୁନ୍ଦର ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାଷା ଶୈଳୀର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟିରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

    ୫. ଉପସଂହାର: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉପସଂହାର ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହା ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରକାଶ କରିବ।

    ୪.୩. ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Student Errors):

    ୧. ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର: ଅନେକ ସମୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର ନ ଲେଖି କେବଳ ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖିଥାନ୍ତି, ଯାହା ମାର୍କ କମାଇ ଦିଏ।

    ୨. ପ୍ରସଙ୍ଗ ବାହାରକୁ ଯିବା: ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ମୂଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ କଥା ଲେଖିବା।

    ୩. ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି: ବନାନ, ବିରାମଚିହ୍ନ ଏବଂ ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ମାର୍କ କଟିଥାଏ।

    ୪. ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ: ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ନାମ ବା ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଅରୁଣ ଓ ବିଜୟ ମଧ୍ୟରେ ଭୁଲ୍ କରିବା।

    ୫. ସମୟ ଅଭାବ: ସମୟ ପରିଚାଳନା ଠିକ୍ ନ ହେବା କାରଣରୁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖି ନ ପାରିବା।

    ୬. ହସ୍ତାକ୍ଷର ଅସ୍ୱଚ୍ଛତା: ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ହସ୍ତାକ୍ଷର ଯୋଗୁଁ ପରୀକ୍ଷକଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ପଢ଼ିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ, ଯାହା ମାର୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।

    ───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────

    (ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)

    🤖 Have a Doubt in this Chapter?

    Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!

    🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App