ବୋର୍ଡ ଅଫ୍ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଏଜୁକେସନ୍ (BSE Odisha) — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଷ୍ଟର ନୋଟ୍ସ
ଶ୍ରେଣୀ: Class 9 | ବିଷୟ: Odia
ଅଧ୍ୟାୟ: Class9 Ch17 Laxmira Abhisara
୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ ଓ ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Mind Map & Conceptual Architecture)
୧.୧. ଅଧ୍ୟାୟର ସାରାଂଶ:
'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପଟି ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କର ଏକ କରୁଣ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ସୃଷ୍ଟି। ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଶିଶୁର ନିରୀହତା, ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପରତାକୁ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି।
ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାମ୍ନୀ ଏକ ଛୋଟ ଝିଅ, ଯିଏ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅତି ସରଳ ଭାବରେ ଭଲପାଏ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବାକୁ ଚାହେଁ। ମନ୍ଦିରର ପୂଜାରୀଙ୍କ ଭୟରେ ସେ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଯାଇପାରେ ନାହିଁ। ଦିନେ ଦ୍ୱିପ୍ରହରରେ ପୂଜାରୀ ଶୋଇପଡ଼ିଥିବା ବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହସ କରି ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଯାଏ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଜର ସରଳ ମନର କଥା କୁହେ, ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ପଚାରେ, ପୂଜାରୀଙ୍କ ବାଧା ବିଷୟରେ କୁହେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଜଣାଏ। ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା କଦଳୀକୁ ଦେଖି ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଥରକେ ସବୁ ଖାଇବାକୁ ମନା କରେ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଯତ୍ନବାନ ହେବାକୁ କୁହେ। ସେ ଗଣିତକୁ ଭୁଲିଯିବା ପାଇଁ ବର ମାଗେ, ପୁଣି ତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଏ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧୀର ଭାବରେ ଭକ୍ତି କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ, ବଡ଼ ପାଟିରେ ଡାକିବାକୁ ମନା କରେ ଏବଂ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ମାଗେ।
ଏହି ସମୟରେ ପୂଜାରୀ ଉଠିପଡ଼ି ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ କଦଳୀ ଚୋରି ଅଭିଯୋଗରେ ଗାଳି ଦିଅନ୍ତି। ଭୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୌଡ଼ିଯାଇ ପୋଖରୀରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାପା ଆସି ତାକୁ ପୋଖରୀରୁ ଉଠାଇ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ କଦଳୀ ଦୁଇଟି ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜ୍ୱରରେ ପଡ଼ି ତିନି ଦିନ ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ଚୋରକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମନ୍ଦିରରୁ ଚୋରି କରୁଥିବା ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ଓ ନେତାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କ ଚୋରି କାହିଁକି ଧରୁନାହାନ୍ତି ବୋଲି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ସମାଜର ଦୋମୁହାଁ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ନାମରେ ଚାଲିଥିବା ଭଣ୍ଡାମିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
୧.୨. ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ (Core Objectives):
୧.୩. ମାଇଣ୍ଡ ମ୍ୟାପ୍ (Conceptual Mind Map):
```
ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର (ମନୋଜ ଦାସ)
├── ଲେଖକ ପରିଚୟ (ମନୋଜ ଦାସ)
│ ├── ଜନ୍ମ: ବାଲେଶ୍ୱର, ଶଙ୍ଖାରି ଗ୍ରାମ
│ ├── ରଚନା: ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ, ପ୍ରବନ୍ଧ
│ └── ପୁରସ୍କାର: କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ
│
├── ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର
│ ├── ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ନିରୀହ, ସରଳ ବିଶ୍ୱାସୀ, ଭୟାଳୁ, ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅକପଟ ଭକ୍ତି)
│ ├── ପୂଜାରୀ (କଠୋର, ନିୟମାନୁବର୍ତ୍ତୀ, ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା, ଲୋଭୀ)
│ ├── ଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାପା (ସ୍ନେହୀ, ଦରିଦ୍ର, ସାହସହୀନ)
│ └── ଗ୍ରାମବାସୀ/ସମାଜ (କପଟୀ, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସୀ, ସ୍ୱାର୍ଥପର)
│
├── ଗଳ୍ପର ବିଷୟବସ୍ତୁ
│ ├── ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଇଚ୍ଛା ଓ ପୂଜାରୀଙ୍କ ଭୟ
│ ├── ପୂଜାରୀ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ
│ ├── ଭଗବାନଙ୍କ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ସରଳ କଥାବାର୍ତ୍ତା
│ │ ├── ନିଜ ପରିଚୟ, ପୂଜାରୀଙ୍କ ବାଧା
│ │ ├── କଦଳୀ ଖାଇବାକୁ ସତର୍କତା
│ │ ├── ଗଣିତ ଭୁଲିଯିବାକୁ ବର, ପରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର
│ │ ├── ଧୀର ଭକ୍ତି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ବିରୋଧ
│ │ └── ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ଓ ନିଜ ପାଇଁ ଫ୍ରକ୍
│ ├── ପୂଜାରୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ଓ କଦଳୀ ଚୋରି ଅଭିଯୋଗ
│ ├── ଲକ୍ଷ୍ମୀର ପୋଖରୀରେ ପଡ଼ିବା ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ନିନ୍ଦା
│ ├── ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ଓ କଦଳୀ ଫେରସ୍ତ
│ └── ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମୃତ୍ୟୁ
│
├── ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରା/ବାର୍ତ୍ତା
│ ├── ଶିଶୁର ନିରୀହତା ଓ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ
│ ├── ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା ଓ ଭଣ୍ଡାମି
│ ├── ଧର୍ମ ନାମରେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ବ୍ୟବସାୟ
│ ├── ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଦୁର୍ନୀତି
│ └── ନିରୀହର ବଳିଦାନର କରୁଣ ଚିତ୍ର
│
└── ଶିଳ୍ପକଳା
├── ସରଳ ଓ ସାବଲୀଳ ଭାଷା
├── ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଶୈଳୀ
└── କରୁଣ ରସର ପ୍ରୟୋଗ
```
୨. ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରାବଳୀ (Comprehensive Theory & Formulas)
୨.୧. ଲେଖକ ପରିଚୟ:
'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପର ସ୍ରଷ୍ଟା ହେଉଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଖ୍ୟାତିସମ୍ପନ୍ନ ସାହିତ୍ୟିକ ମନୋଜ ଦାସ। ସେ ୧୯୩୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ ତାରିଖରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଭୋଗରାଇ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶଙ୍ଖାରି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ। ସେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆରେ ନୁହେଁ, ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ରଚିତ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ଗଳ୍ପଗ୍ରନ୍ଥ ହେଲା: 'ସମୁଦ୍ରର କ୍ଷୁଧା', 'ଆରଣ୍ୟକ', 'ବିଷକନ୍ୟାର କାହାଣୀ', 'ଶେଷ ବସନ୍ତର ଚିଠି', 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର', 'ଧୂମ୍ରାଭଦିଗନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ', 'ଆବୁପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ', 'ଅବୋଲକରା କାହାଣୀ', 'ମନୋଜ ପଞ୍ଚବିଂଶତି', 'ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ କଥା ଓ କାହାଣୀ' ଇତ୍ୟାଦି।
ତାଙ୍କର କେତେକ ଉପନ୍ୟାସ ହେଲା: 'ପ୍ରଭଞ୍ଜନ', 'ଗୋଧୂଳିର ବାଘ', 'ମୃତଫଳ', 'ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକର ପ୍ରହରୀ', 'ଆକାଶର ଇସାରା' ଇତ୍ୟାଦି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକମାନ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଅଛନ୍ତି।
ସେ ପଣ୍ଡିଚେରୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର, ଶାରଳା ସମ୍ମାନ, ବିଦ୍ୟାଭାରତୀ ସମ୍ମାନ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ ଭଳି ଅନେକ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି। 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପଟି ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସର ପରିଚୟ ଦେବା ସହିତ ଗଭୀର ବାତ୍ସଲ୍ୟବୋଧର ଏକ କରୁଣ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ।
୨.୨. ଗଳ୍ପର ବିଷୟବସ୍ତୁର ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ:
'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପଟି ଏକ ସାମାଜିକ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଗଳ୍ପ। ଏଥିରେ ଲେଖକ ଶିଶୁର ନିରୀହତା ଓ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା ଓ ଭଣ୍ଡାମି ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି।
୨.୨.୧. ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିରୀହ ବିଶ୍ୱାସ:
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏକ ଛୋଟ ଝିଅ, ଯାହାର ମନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅକପଟ ଭକ୍ତି ଓ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଜର ଜଣେ ସାଙ୍ଗ ଭଳି ଭାବେ, ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ସେ ମନ ଖୋଲି କଥା ହୋଇପାରିବ। ତାଙ୍କୁ କଦଳୀ ଖାଇବାକୁ ସତର୍କ କରାଏ, ଗଣିତ ଭୁଲିଯିବାକୁ ବର ମାଗେ, ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ମାଗେ, ଏସବୁ ତା'ର ନିରୀହ ମନର ପରିଚୟ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧୀର ଭାବରେ ଡାକିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ, କାରଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର ତାକୁ ଓ ତା'ର ବାପାଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରେ। ଏହା ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପକୁ ଦର୍ଶାଏ, ଯାହା ବାହ୍ୟ ଆଡ଼ମ୍ବରରୁ ମୁକ୍ତ।
୨.୨.୨. ପୂଜାରୀ ଓ ସମାଜର କପଟତା:
ଗଳ୍ପରେ ପୂଜାରୀ ଚରିତ୍ରଟି ସମାଜର ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ବର୍ଗର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ସେ ବାହ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ଓ ନିୟମାନୁବର୍ତ୍ତୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ମନରେ ସରଳତା ନାହିଁ। ସେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରରୁ ତଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀ କଦଳୀ ନେଇଥିବା ଦେଖି ସେ ତାକୁ ଚୋର ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି, ଯାହା ତା'ର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୁଏ। ଏହା ସମାଜର ଦୋମୁହାଁ ଚରିତ୍ରକୁ ଦର୍ଶାଏ, ଯେଉଁଠି ନିରୀହତାକୁ ଦଣ୍ଡ ମିଳେ କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୁହନ୍ତି।
୨.୨.୩. ଧର୍ମ ନାମରେ ଭଣ୍ଡାମି ଓ ଦୁର୍ନୀତି:
ଗଳ୍ପରେ ମନ୍ଦିରର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଚାନ୍ଦା ଆଦାୟ କରି ଆତ୍ମସାତ୍ କରିଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ନେତା ଓ ମନ୍ଦିରରୁ ଚୋରି କରୁଥିବା ସେବକମାନଙ୍କ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କ ଚୋରି କାହିଁକି ଧରୁନାହାନ୍ତି ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ଏହା ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଚାଲିଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ଓ ଭଣ୍ଡାମି ଉପରେ ଏକ କଟାକ୍ଷ। ସମାଜରେ ଧର୍ମ କିପରି ବ୍ୟବସାୟ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧନର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି, ତାହା ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।
୨.୨.୪. ନିରୀହର ବଳିଦାନ:
ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ଗଳ୍ପର ସବୁଠାରୁ କରୁଣ ଅଂଶ। ତା'ର ନିରୀହତା ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ ହିଁ ତା' ପାଇଁ କାଳ ହୁଏ। ସମାଜର କଠୋରତା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ତାକୁ ବଳି ପକାଏ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ନିରୀହତା ଅନେକ ସମୟରେ ସମାଜରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ।
୨.୩. ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରା ଓ ବାର୍ତ୍ତା (Main Themes & Message):
୨.୪. ଶିଳ୍ପକଳା ଓ ଭାଷା ଶୈଳୀ:
ମନୋଜ ଦାସଙ୍କର ଭାଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ, ସାବଲୀଳ ଓ ବୋଧଗମ୍ୟ। ସେ ସରଳ ଶବ୍ଦ ଓ ବାକ୍ୟ ଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଭୀର ଭାବକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ। ଗଳ୍ପରେ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଶୈଳୀର ପ୍ରୟୋଗ ଅତି ଚମତ୍କାର। ଶିଶୁର ନିରୀହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କଙ୍କ କପଟତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବୈଷମ୍ୟକୁ ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଗଳ୍ପର ଶେଷ ଭାଗରେ କରୁଣ ରସର ପ୍ରୟୋଗ ପାଠକ ମନରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।
୩. ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ୧୦୦% ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ (100% Complete Solved Exercises)
ଅନୁଶୀଳନୀ
୧. ଲେଖକ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥାନର ନାମ କ’ଣ ଓ କେଉଁ ଜିଲ୍ଲାରେ?
ଉତ୍ତର: ଲେଖକ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ହେଉଛି ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭୋଗରାଇର ଶଙ୍ଖାରି ଗ୍ରାମ।
୨. ଲକ୍ଷ୍ମୀ କାହିଁକି ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇପାରୁ ନଥିଲା?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ଦିରର ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ଭୟ କରୁଥିଲା। ପୂଜାରୀ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମାନସାଙ୍କ ପଚାରନ୍ତି, ନତୁବା ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧୁଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପଚାରନ୍ତି, ଏବଂ ଠାକୁରଙ୍କ ନିଜ ଲୋକ ହିସାବରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମନ୍ଦିର ଆଖପାଖରୁ ତଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଭୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇପାରୁ ନଥିଲା।
୩. ଲକ୍ଷ୍ମୀ କଦଳୀ ଗଣିବାରେ କିପରି ଭୁଲ୍ କଲା?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା କଦଳୀକୁ ଗଣିଲା ବେଳେ ତାହା ଚବିଶ୍ଟି ଥିଲା। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦିନକୁ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଖାଇବାକୁ କହିଲା। ଦିନକୁ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଖାଇଲେ ଚବିଶ୍ଟି କଦଳୀ ଖାଇବାକୁ ବାର ଦିନ ଲାଗିବ। କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗଣିତରେ ଦୁର୍ବଳ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଚାରି ଦିନ, ନା ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଲାଗିବ ବୋଲି କହି ଭୁଲ୍ କଲା।
୪. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ କେଉଁ କେଉଁ ବର ମାଗିଥିଲା?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ବର ମାଗିଥିଲା:
୧. ଲୋକେ ଯେମିତି ଧୀର ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଜଣାଇବେ।
୨. ପୂଜାରୀ ଖରାବେଳେ ଶୋଇପଡ଼ିବେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିପାରିବ।
୩. ତା'ର ବାପାଙ୍କୁ କିଛି ଟଙ୍କା ମିଳୁ।
୫. ଲକ୍ଷ୍ମୀ କାହିଁକି ଗଣିତକୁ ଭୁଲିଯିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲା?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଗଣିତ ମୋଟେ ଆସୁନଥିଲା। ପୂଜାରୀ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ମାନସାଙ୍କ ପଚାରିବାର ଭୟ ଥିଲା। ତେଣୁ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବର ମାଗିଥିଲା ଯେ ସମସ୍ତେ ଯେମିତି ଅଙ୍କ ବୋଲି ଗୋଟାଏ ବିଷୟ ଅଛି, ତାହା ପୂରା ଭୁଲିଯାଆନ୍ତେ।
୬. ଲକ୍ଷ୍ମୀ କାହିଁକି ବଡ଼ ପାଟିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଡାକିବାକୁ ମନା କରିଥିଲା?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବଡ଼ ପାଟିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଡାକିବାକୁ ମନା କରିଥିଲା, କାରଣ ସେ ବଡ଼ ଡରକୁଳୀ ଥିଲା। ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ ତା' ଭିତରେ ହଠାତ୍ ଛାନିଆ ପଶିଯାଏ। ତା'ର ବାପା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ପାଟି ଶୁଣିଲେ ଛଟପଟ ହୁଅନ୍ତି। ଥରେ ଜ୍ୱର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପଡ଼ିଶା ଘରେ ଯନ୍ତ୍ରଚୁଙ୍ଗାରେ ଗୀତ ବାଜିବାରୁ ବାପା କାନରେ ହାତ ଦେଇ ଛଟପଟ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ ସେ ଧୀର ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଜଣାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲା।
୭. ଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାପା କାହିଁକି ଝିଅକୁ ଫ୍ରକ୍ କିଣିଦେବାକୁ ଚାହିଁଲେ?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାପା ଝିଅକୁ ଫ୍ରକ୍ କିଣିଦେବାକୁ ଚାହିଁଲେ, କାରଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେବେ କିଛି ମାଗେ ନାହିଁ। ଥରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତା' ବାପାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଫ୍ରକ୍ ଦରକାର ବୋଲି କହିବାରୁ, ବାପା ବୋଉକୁ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଝିଅ କେବେ କିଛି ମାଗେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ତାକୁ ଜରୁରୀ ଫ୍ରକ୍ କିଣିଦେବେ।
୮. ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ କ’ଣ କହିଲେ?
ଉତ୍ତର: ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ କଦଳୀ ନେଇଥିବା ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ଦିନ ଦି’ ପହରେ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରୁ କଦଳୀ ଚୋରି? ଏଡ଼େ ସାହସ?"
୯. ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ କ’ଣ କହିଲେ?
ଉତ୍ତର: ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ରବିବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୁରାଣ ପାଠ ସମାବେଶରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ ଯେ, ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଭରଣପୋଷଣ କରି ରଖିଛନ୍ତି, ସେ ଏଡ଼େ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେବତା! ତାଙ୍କ ସିଂହାସନ ପାଖରୁ ତାଙ୍କ ଆହାର ଚୋରି କରି ଯେ ନିସ୍ତାର ନାହିଁ, ଏହାର ପ୍ରମାଣ ସେ ଦେଖାଇଦେଲେ।
୧୦. ମନ୍ଦିରର ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ କର୍ମଚାରୀମାନେ କ’ଣ ଭାବିଲେ?
ଉତ୍ତର: ମନ୍ଦିରର ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ କର୍ମଚାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦିର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଚାନ୍ଦା ଆତ୍ମସାତ୍ କରିଥିଲେ ଓ ମନ୍ଦିରରୁ ନିୟମିତ ଚୋରି କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କ ଚୋରି ଧରି ପାରିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଏବଂ ଯଦି ଧରିଛନ୍ତି, ତେବେ କିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଇ ନାହାନ୍ତି।
୧୧. 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପର ନାମକରଣର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର।
ଉତ୍ତର: 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପର ନାମକରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯଥାର୍ଥ ଓ ବ୍ୟଞ୍ଜନାଧର୍ମୀ। ଏଠାରେ 'ଅଭିସାର' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି 'ଅଭିପ୍ରାୟ' ବା 'ଯାତ୍ରା'। ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର ଥିଲା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ମନର କଥା କହିବା ପାଇଁ। ଏହି ଅଭିସାର ତା'ର ନିରୀହ ଭକ୍ତି ଓ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ତା'ର ଏହି ନିରୀହ ଅଭିସାର ହିଁ ତା'ର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଡାକି ଆଣିଲା। ସମାଜର କପଟତା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ତା'ର ନିରୀହତାକୁ ବଳି ପକାଇଲା। ତେଣୁ ଏହି ନାମକରଣ ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଭାବଧାରାକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଯଥାର୍ଥ।
୧୨. 'ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ କଥା ଓ କାହାଣୀ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ କଥା ଓ କାହାଣୀ' ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ।
୧୩. 'ମୃତଫଳ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ମୃତଫଳ' ଏକ ଉପନ୍ୟାସ।
୧୪. 'ଆକାଶର ଇସାରା' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ଆକାଶର ଇସାରା' ଏକ ଉପନ୍ୟାସ।
୧୫. 'ସମୁଦ୍ରର କ୍ଷୁଧା' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ସମୁଦ୍ରର କ୍ଷୁଧା' ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ।
୧୬. 'ଆରଣ୍ୟକ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ଆରଣ୍ୟକ' ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ।
୧୭. 'ପ୍ରଭଞ୍ଜନ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ପ୍ରଭଞ୍ଜନ' ଏକ ଉପନ୍ୟାସ।
୧୮. 'ଗୋଧୂଳିର ବାଘ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ଗୋଧୂଳିର ବାଘ' ଏକ ଉପନ୍ୟାସ।
୧୯. 'ବିଷକନ୍ୟାର କାହାଣୀ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ବିଷକନ୍ୟାର କାହାଣୀ' ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ।
୨୦. 'ଅବୋଲକରା କାହାଣୀ' କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା?
ଉତ୍ତର: 'ଅବୋଲକରା କାହାଣୀ' ଏକ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ।
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ:
Q1. ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କର।
ଉତ୍ତର: 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଯିଏ ଏକ ନିରୀହ, ସରଳ ବିଶ୍ୱାସୀ ଓ ଭାବପ୍ରବଣ ଛୋଟ ଝିଅ। ତା'ର ଚରିତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା:
୧. ନିରୀହତା ଓ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ: ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିରୀହ ଓ ସରଳ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଜର ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ଭଳି ଭାବେ, ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ସେ ମନ ଖୋଲି କଥା ହୋଇପାରିବ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କଦଳୀ ଖାଇବାକୁ ସତର୍କ କରାଏ, ଗଣିତ ଭୁଲିଯିବାକୁ ବର ମାଗେ, ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ମାଗେ – ଏସବୁ ତା'ର ନିରୀହ ମନର ପରିଚୟ। ତା'ର ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ଅକପଟ ଓ ବାହ୍ୟ ଆଡ଼ମ୍ବରରୁ ମୁକ୍ତ।
୨. ଭୟାଳୁ ପ୍ରକୃତି: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ଭୟ କରେ। ପୂଜାରୀଙ୍କ କଠୋର ବ୍ୟବହାର ଓ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ତଡ଼ି ଦେବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ସେ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ। ବଡ଼ ପାଟିରେ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ ତା'ର ଛାନିଆ ପଶିଯାଏ ବୋଲି ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଛି।
୩. ଭାବପ୍ରବଣତା ଓ ସ୍ନେହ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାବପ୍ରବଣ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବା ବେଳେ ନିଜର ସବୁ ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କରେ। ତା'ର ବାପାଙ୍କ ପ୍ରତି ତା'ର ଗଭୀର ସ୍ନେହ ରହିଛି। ବାପାଙ୍କୁ ଜ୍ୱର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବଡ଼ ପାଟି ଶୁଣି ସେ କିପରି ଛଟପଟ ହେଉଥିଲେ, ତାହା ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଜଣାଏ। ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ମାଗିବା ମଧ୍ୟ ତା'ର ସ୍ନେହର ପରିଚୟ।
୪. ସାହସୀ ଓ ଦୃଢ଼ତା (ଆଂଶିକ): ପୂଜାରୀ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ତା'ର ସାହସର ପରିଚୟ। ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ମନ ଖୋଲି କଥା ହେବା, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଭକ୍ତି କରିବାକୁ ବିରୋଧ କରିବା, ଏସବୁ ତା'ର ଦୃଢ଼ ମନୋଭାବକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଯଦିଓ ଶେଷରେ ସେ ପୂଜାରୀଙ୍କ ଭୟରେ ପୋଖରୀରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ତଥାପି ତା'ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାହସ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।
୫. ଗଣିତରେ ଦୁର୍ବଳତା: ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗଣିତରେ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲା। କଦଳୀ ଗଣିବାରେ ସେ ଭୁଲ୍ କରିବା ଏବଂ ଗଣିତକୁ ଭୁଲିଯିବାକୁ ବର ମାଗିବା ଏହାର ପ୍ରମାଣ।
୬. ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଣତି: ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିରୀହତା ଓ ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ ହିଁ ତା'ର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୁଏ। ସମାଜର କଠୋରତା ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ତାକୁ ବଳି ପକାଏ। ତା'ର ମୃତ୍ୟୁ ଗଳ୍ପରେ କରୁଣ ରସ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ସମୁଦାୟରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚରିତ୍ରଟି ଶିଶୁର ନିରୀହତା, ସରଳ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଅକପଟ ଭକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ସହିତ ତୀବ୍ର ବିରୋଧାଭାସ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
Q2. 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା କ’ଣ? ଆଲୋଚନା କର।
ଉତ୍ତର: ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପଟି କେବଳ ଏକ କରୁଣ କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସମାଜ ପ୍ରତି ଏକ ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ। ଏହି ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଆଲୋଚନା କରାଗଲା:
୧. ଶିଶୁର ନିରୀହତା ଓ ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଗଳ୍ପର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନିରୀହତା ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତା'ର ଅକପଟ ଭକ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିଜର ବନ୍ଧୁ ଭଳି ଭାବେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ମନ ଖୋଲି କଥା ହୁଏ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ ଏବଂ ଧୀର ଭାବରେ ଭକ୍ତି କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତି ବାହ୍ୟ ଆଡ଼ମ୍ବର, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର ବା କଠୋର ନିୟମରେ ନଥାଏ, ବରଂ ଏହା ସରଳତା ଓ ନିରୀହତାରେ ହିଁ ନିହିତ।
୨. ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା ଓ ଭଣ୍ଡାମି: ଗଳ୍ପରେ ପୂଜାରୀ, ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ମନ୍ଦିର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା ଓ ଭଣ୍ଡାମିକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି। ପୂଜାରୀ ବାହ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି ଓ ଲୋଭୀ। ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତା'ର ନିରୀହତାକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ମନ୍ଦିରରୁ ଚୋରି କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ସମାଜର ଦୋମୁହାଁ ଚରିତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ନାମରେ ଚାଲିଥିବା ଭଣ୍ଡାମିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
୩. ଧର୍ମ ନାମରେ ଦୁର୍ନୀତି ଓ ବ୍ୟବସାୟ: ମନ୍ଦିର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଚାନ୍ଦା ଆତ୍ମସାତ୍ କରିଥିବା ନେତା ଓ ମନ୍ଦିରରୁ ଚୋରି କରୁଥିବା ସେବକମାନଙ୍କ କଥା ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଚାଲିଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ଓ ବ୍ୟବସାୟକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଧର୍ମ କିପରି ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧନର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି, ତାହା ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।
୪. ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ନିରୀହର ବଳିଦାନ: ନିରୀହ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ କଦଳୀ ଚୋରି ଅଭିଯୋଗରେ ଦଣ୍ଡ ମିଳିବା ଏବଂ ତା'ର ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟର ଏକ କରୁଣ ଚିତ୍ର। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସମାଜରେ ନିରୀହତା ଅନେକ ସମୟରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କପଟୀ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପର ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦଣ୍ଡରୁ ବର୍ତ୍ତି ଯାଆନ୍ତି।
୫. ସାହସହୀନତା ଓ ନିରୁପାୟତା: ଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାପାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସାମାଜିକ ଚାପରେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିର ସାହସହୀନତା ଓ ନିରୁପାୟତାକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ସେ ଝିଅକୁ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାଜର ନିନ୍ଦା ଓ ପୂଜାରୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଆଗରେ ନିରବ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ସଂକ୍ଷେପରେ, 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ଗଳ୍ପଟି ଶିଶୁର ନିରୀହତା ଓ ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସମାଜର କପଟତା ଓ ଦୁର୍ନୀତି ସହିତ ତୁଳନା କରି ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମ ନାମରେ ଚାଲିଥିବା ଭଣ୍ଡାମି ଉପରେ ଏକ ଶକ୍ତ ପ୍ରହାର କରିଛି।
୪. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ ଓ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Board Exam Tips & Pitfalls)
୪.୧. ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ମାଷ୍ଟ୍ରି ଟିପ୍ସ (Board Exam Mastery Tips):
୧. ଗଳ୍ପର ଗଭୀର ଅନୁଧ୍ୟାନ: କେବଳ କାହାଣୀ ମନେ ରଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଗଳ୍ପର ମୂଳ ଭାବଧାରା, ଲେଖକଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ବ୍ୟଙ୍ଗକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
୨. ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ପୂଜାରୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାପା ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀ/ସମାଜର ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚରିତ୍ରର ଗୁଣ ଓ ଅବଗୁଣକୁ ଟିପି ରଖନ୍ତୁ।
୩. ବାର୍ତ୍ତା ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁ: ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା (ଶିଶୁର ନିରୀହତା, ସମାଜର କପଟତା, ଧର୍ମ ନାମରେ ଭଣ୍ଡାମି) ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ।
୪. ନାମକରଣର ଯଥାର୍ଥତା: 'ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର' ନାମକରଣ କିପରି ଗଳ୍ପର ବିଷୟବସ୍ତୁ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ, ତାହା ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
୫. ଉଦ୍ଧୃତିର ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଗଳ୍ପରୁ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଧୃତି (ଯଥା: ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଭଗବାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ପୂଜାରୀଙ୍କ ଉକ୍ତି, ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ) ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ଭାବାର୍ଥ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
୬. ଭାଷା ଶୈଳୀ: ଲେଖକଙ୍କ ସରଳ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଶୈଳୀକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
୭. ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର: ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ସମସ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖି ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ। ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତରକୁ ବିନ୍ଦୁ ଆକାରରେ ଲେଖିବା ଶିଖନ୍ତୁ।
୮. ସମୟ ପରିଚାଳନା: ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରଶ୍ନର ମାର୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ପାଇଁ ସମୟ ପରିଚାଳନା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ।
୪.୨. ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ (Common Pitfalls):
୧. ଉପରଠାଉରିଆ ପଠନ: ଗଳ୍ପକୁ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ କାହାଣୀ ଭାବି ପଢ଼ିବା। ଏହାର ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗକୁ ବୁଝି ନ ପାରିବା।
୨. ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲ୍ ବୁଝିବା: ପୂଜାରୀଙ୍କୁ କେବଳ ଜଣେ ଖରାପ ଲୋକ ଭାବିବା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜର କପଟତାକୁ ବୁଝି ନ ପାରିବା।
୩. କେବଳ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା: ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ କେବଳ ଗଳ୍ପର ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଦିଗକୁ ଉଲ୍ଲେଖ ନ କରିବା।
୪. ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି: ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା ସମୟରେ ବନାନ ଓ ବ୍ୟାକରଣଗତ ତ୍ରୁଟି କରିବା।
୫. ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନ ଲେଖିବା ବା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋଚନା ନ କରିବା।
୬. ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ନ କରିବା: ଗଳ୍ପରେ ଥିବା ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭଣ୍ଡାମିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ନ ପାରିବା।
───────────────────────────────────────────────────────────────────────────────
(ନୋଟ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଉତ୍କଳ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର - BSE Odisha 100% Full Textbook Master Edition)
🤖 Have a Doubt in this Chapter?
Ask Gundulu AI Voice Tutor to explain any question in bilingual Odia & English with 24/7 step-by-step guidance!
🚀 Try Gundulu AI on Utkal Skill Centre App